มหาภารตะ · อัธยายะ 14.49
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.49.1
को वा स्विदिह धर्माणामनुष्ठेयतमो मतः ।
व्याहतामिव पश्यामो धर्मस्य विविधां गतिम् ॥ १४.४९.१ ॥
ในบรรดาธรรมทั้งหลายนี้ ธรรมใดเล่าที่ถือกันว่าควรปฏิบัติมากที่สุด เราเห็นวิถีอันหลากหลายของธรรมราวกับขัดแย้งกัน
14.49.2
ऊर्द्ध्वं देहाद्वदन्त्येके नैतदस्तीति चापरे ।
केचित्संशयितं सर्वं निःसंशयमथापरे ॥ १४.४९.२ ॥
บางพวกกล่าวว่ามีสิ่งหนึ่งอยู่เหนือร่างกาย ส่วนอีกพวกกล่าวว่าไม่เป็นเช่นนั้น บางพวกถือว่าทุกสิ่งเป็นที่สงสัย และอีกพวกถือว่าทุกสิ่งปราศจากความสงสัย
14.49.3
अनित्यं नित्यमित्येके नास्त्यस्तीत्यपि चापरे ।
त्रिधेत्येके द्विधेत्येके व्याकीर्णमिति चापरे ॥ १४.४९.३ ॥
บางพวกว่ามันไม่เที่ยง อีกพวกว่ามันเที่ยง บางพวกว่ามันไม่มี อีกพวกว่ามันมี บางพวกเรียกมันว่าสามส่วน บางพวกว่าสองส่วน และอีกพวกว่ามันกระจัดกระจาย
14.49.4
मन्यन्ते ब्राह्मणा एव ब्रह्मज्ञास्तत्त्वदर्शिनः ।
एकमेके पृथक्चान्ये बहुत्वमिति चापरे ॥ १४.४९.४ ॥
มีเพียงพราหมณ์ผู้รู้พรหมันและเห็นความจริงเท่านั้นที่ถือทัศนะนี้ บางพวกถือว่ามันเป็นหนึ่ง บางพวกว่าแยกกัน และอีกพวกว่ามันมีมาก
14.49.5
देशकालावुभौ केचिन्नैतदस्तीति चापरे ।
जटाजिनधराश्चान्ये मुण्डाः केचिदसंवृताः ॥ १४.४९.५ ॥
บางพวกถือว่าทั้งสถานที่และกาลเวลามีอยู่ บางพวกว่าไม่มีทั้งสอง และอีกพวกว่าสิ่งนี้ไม่มี บางพวกไว้ผมมวยและนุ่งหนังกวาง บางพวกโกนศีรษะ และบางพวกไม่นุ่งห่ม
14.49.6
अश्नानं केचिदिच्छन्ति स्नानमप्यपरे जनाः ।
मन्यन्ते ब्राह्मणा देवा ब्रह्मज्ञास्तत्त्वदर्शिनः ॥ १४.४९.६ ॥
บางพวกปรารถนาที่จะไม่อาบน้ำ ส่วนอีกพวกปรารถนาที่จะอาบน้ำ ผู้คนถือว่าพราหมณ์ผู้รู้พรหมันและเห็นความจริงเป็นเทพเจ้า
14.49.7
आहारं केचिदिच्छन्ति केचिच्चानशने रताः ।
कर्म केचित्प्रशंसन्ति प्रशान्ति चापरे जनाः ॥ १४.४९.७ ॥
บางพวกปรารถนาอาหาร และบางพวกยินดีในการอดอาหาร บางพวกสรรเสริญการกระทำ และอีกพวกสรรเสริญความสงบ
14.49.8
केचिन्मोक्षं प्रशंसन्ति केचिद्भोगान्पृथग्विधान् ।
धनानि केचिदिच्छन्ति निर्धनत्वमथापरे।
उपास्य साधनं त्वेके नैतदस्तीति चापरे ॥ १४.४९.८ ॥
บางพวกสรรเสริญโมกษะ และบางพวกสรรเสริญการเสวยสุขหลายรูปแบบ บางพวกปรารถนาทรัพย์ และอีกพวกปรารถนาความยากจน บางพวกบูชาวิธีการแล้วว่า ไม่มีสิ่งนี้อยู่ อีกพวกก็ว่าเช่นนั้น
14.49.9
अहिंसानिरताश्चान्ये केचिद्धिंसापरायणाः ।
पुण्येन यशसा चान्ये नैतदस्तीति चापरे ॥ १४.४९.९ ॥
บางพวกยินดีในอหิงสา บางพวกมุ่งแต่การเบียดเบียน บางพวกหวังบุญและเกียรติ อีกพวกว่าสิ่งนี้ไม่มี
14.49.10
सद्भावनिरताश्चान्ये केचित्संशयिते स्थिताः ।
दुःखादन्ये सुखादन्ये ध्यानमित्यपरे जनाः ॥ १४.४९.१० ॥
บางพวกยินดีในความมีจิตดี บางพวกตั้งอยู่ในความสงสัย บางพวกเกิดจากความทุกข์ อีกพวกเกิดจากความสุข ผู้คนอื่นกล่าวว่า การทำสมาธิ
14.49.11
यज्ञ इत्यपरे विप्राः प्रदानमिति चापरे ।
तपस्त्वन्ये प्रशंसन्ति स्वाध्यायमपरे जनाः ॥ १४.४९.११ ॥
พราหมณ์บางพวกว่าเป็นยัญ อีกพวกว่าเป็นทาน บางพวกสรรเสริญตบะ และผู้คนอีกพวกสรรเสริญการศึกษาพระเวทด้วยตนเอง
14.49.12
ज्ञानं संन्यासमित्येके स्वभावं भूतचिन्तकाः ।
सर्वमेके प्रशंसन्ति न सर्वमिति चापरे ॥ १४.४९.१२ ॥
บางพวกว่าความรู้คือการสละ ผู้ที่ไตร่ตรองถึงสรรพสัตว์สรรเสริญสภาวะธรรมชาติ บางพวกสรรเสริญทุกสิ่ง และอีกพวกว่า ไม่ใช่ทุกสิ่ง
14.49.13
एवं व्युत्थापिते धर्मे बहुधा विप्रबोधिते ।
निश्चयं नाधिगच्छामः श्रेयः किमिति सत्तम ॥ १४.४९.१३ ॥
เมื่อธรรมถูกทำให้สับสนเช่นนี้ และถูกผู้รู้ชี้แนะไปหลายทาง เราจึงไม่อาจได้ความแน่ใจว่าอะไรคือความดีสูงสุด ข้าแต่ผู้ประเสริฐในหมู่คนดี
14.49.14
इदं श्रेय इदं श्रेय इत्येवं व्युस्थितो जनः ।
यो हि यस्मिन्रतो धर्म स तं पूजयते सदा ॥ १४.४९.१४ ॥
ผู้คนกล่าวว่า นี่คือความดีสูงสุด นี่คือความดีสูงสุด แล้วก็แตกแยกกันไป ผู้ใดยินดีในธรรมข้อใด ผู้นั้นย่อมเคารพธรรมข้อนั้นเสมอ
14.49.15
तेन नोऽविहिता प्रज्ञा मनश्च बहुलीकृतम् ।
एतदाख्यातमिच्छामः श्रेयः किमिति सत्तम ॥ १४.४९.१५ ॥
เพราะเหตุนั้น ปัญญาของเราจึงไม่มั่นคง และจิตของเราก็แตกเป็นส่วนมากมาย เราปรารถนาให้ท่านประกาศสิ่งนี้ว่า อะไรคือความดีสูงสุด ข้าแต่ผู้ประเสริฐในหมู่คนดี
14.49.16
अतः परं तु यद्गुह्यं तद्भवान्वक्तुमर्हति ।
सत्वक्षेत्रज्ञयोश्चापि सम्बन्धः केन हेतुना ॥ १४.४९.१६ ॥
ยิ่งไปกว่านี้ สิ่งใดที่เป็นความลับ ขอท่านจงกล่าวสิ่งนั้นเถิด ด้วยเหตุใดเล่าจึงมีความสัมพันธ์ระหว่างสัตตวะกับผู้รู้ภาคสนาม
14.49.17
एवमुक्तः स तैर्विप्रैर्भगवाँल्लोकभावनः ।
तेभ्यः शशंस धर्मात्मा याथातथ्येन बुद्धिमान् ॥ १४.४९.१७ ॥
เมื่อพราหมณ์เหล่านั้นกล่าวดังนี้ ท่านผู้เป็นพระผู้มีโชค ผู้ค้ำจุนโลก ผู้มีจิตประกอบด้วยธรรม และฉลาดรอบรู้ ก็ได้ประกาศแก่พวกเขาตามความเป็นจริง