มหาภารตะ · อัธยายะ 14.54
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.54.1
ब्रूहि केशव तत्त्वेन त्वमध्यात्ममनिन्दितम् ।
श्रुत्वा श्रेयोऽभिधास्यामि शापं वा ते जनार्दन ॥ १४.५४.१ ॥
ข้าแต่เกศวะ จงบอกข้าพเจ้าถึงความจริงแห่งอาตมันโดยไม่มีที่ติเลย ข้าแต่ชนารทนะ เมื่อได้ฟังแล้วข้าพเจ้าจะกล่าวสิ่งที่เป็นประโยชน์แก่ท่าน หรือจะสาปแช่งท่านก็ได้
14.54.2
तमो रजश्च सत्वं च विद्धि भावान्मदाश्रयान् ।
स्थितिसृष्टिलयाध्यक्षो विष्णुब्रह्मेशसंज्ञितः ॥ १४.५४.२ ॥
จงรู้เถิดว่า ตมัส รชัส และสัตตวะ เป็นภาวะที่อาศัยอยู่ในเรา ผู้เป็นใหญ่แห่งการดำรงอยู่ การสร้าง และการทำลาย มีพระนามว่าวิษณุ พรหมา และอีศะ
14.54.3
कदाचित्तमसा रुद्रो विष्णुः सत्त्वगुणे स्थितः ।
रजस्यपि तथा ब्रह्मा स्वगुणान्यगुणानुभौ ॥ १४.५४.३ ॥
บางคราว รุทระดำรงอยู่ด้วยตมัส วิษณุดำรงอยู่ในคุณแห่งสัตตวะ และพรหมาก็เช่นเดียวกันดำรงอยู่ในรชัส ทั้งสองดำรงอยู่ทั้งในคุณของตนเองและในคุณที่มิใช่ของตนด้วย
14.54.4
प्रणवात्मा च शब्दादींस्त्रिगुणात्मा चराचरम् ।
तथा रुद्रान्वसून्वाऽपि विद्धि मत्प्रभवान्द्विज ॥ १४.५४.४ ॥
ผู้มีอาตมันคือพยางค์โอṃ ผู้เป็นเสียงและวัตถุแห่งอินทรีย์อื่น ๆ ผู้มีสภาวะเป็นไตรคุณ คือผู้เป็นทั้งสิ่งที่เคลื่อนไหวและสิ่งที่ไม่เคลื่อนไหว ข้าแต่ผู้เกิดสองครั้ง จงรู้เถิดว่ารุทระและวสุทั้งหลายก็เกิดจากเราเช่นกัน
14.54.5
मयि सर्वाणि भूतानि सर्वभूतेषु चाप्यहम् ।
स्थित इत्यभिजानीहि मा ते भूदत्र संशयः ॥ १४.५४.५ ॥
จงรู้ให้แจ่มแจ้งว่าสรรพสัตว์ทั้งปวงดำรงอยู่ในเรา และเราเองก็ดำรงอยู่ในสรรพสัตว์ทั้งปวง อย่าให้มีความสงสัยในเรื่องนี้เกิดขึ้นในใจท่านเลย
14.54.6
तथा दैत्यगणान्सर्वान्यक्षगन्धर्वराक्षसान् ।
नागानप्सरसश्चैव विद्धि मत्प्रभवान्द्विज ॥ १४.५४.६ ॥
เช่นเดียวกัน จงรู้เถิดว่าหมู่ไทตยะทั้งปวง ยักษะ คนธรรพ์ รากษส นาคะ และอัปสรเหล่านั้น ก็เกิดจากเราเช่นกัน ข้าแต่ผู้เกิดสองครั้ง
14.54.7
सदसच्चैव यत्प्राहुरव्यक्तं व्यक्तमेव च ।
अक्षरं च क्षरं चैव सर्वमेतन्मदात्मकम् ॥ १४.५४.७ ॥
สิ่งใดที่เรียกกันว่าสัตหรืออสัต สิ่งที่ไม่ปรากฏและสิ่งที่ปรากฏ สิ่งที่ไม่เสื่อมและสิ่งที่เสื่อม สิ่งทั้งปวงนี้มีเราเป็นสภาวะแท้
14.54.8
ये चाश्रमेषु वै धर्माश्चतुर्षु विहिता मुने ।
वैदिकानि च कर्माणि विद्धि सर्वं मदात्मकम् ॥ १४.५४.८ ॥
ข้าแต่ฤๅษี จงรู้เถิดว่าธรรมทั้งปวงที่กำหนดไว้ในอาศรมทั้งสี่ และกรรมพิธีแห่งเวททั้งปวง ล้วนมีเราเป็นสภาวะแท้
14.54.9
असच्च सच्चैव च यद्विश्वं सदसतः परम् ।
ततः परतरं नास्ति देवदेवात्सनातनात् ॥ १४.५४.९ ॥
อสัต สัต และจักรวาลที่เป็นทั้งสองอย่าง ล้วนอยู่เหนือสัตและอสัต ไม่มีสิ่งใดสูงยิ่งกว่านี้ ยิ่งกว่าพระเจ้าแห่งเทพเจ้าผู้เป็นนิรันดร์นั้น
14.54.10
ओंकारप्रभवान्वेदान्विद्धि मां त्वं भृगूद्वह ।
यूपं सोमं चरुं होमं त्रिदशाप्यायनं मखे ॥ १४.५४.१० ॥
ข้าแต่ผู้ประเสริฐแห่งภฤกุ จงรู้เถิดว่าเวททั้งหลายซึ่งเกิดจากพยางค์โอṃ ล้วนมาจากเรา จงรู้เถิดว่าเสาพิธี โสม ข้าวต้ม การบูชาในไฟ และสิ่งที่เลี้ยงดูเทพเจ้าในพิธียัญ ล้วนมาจากเราเช่นกัน
14.54.11
होतारमपि हव्यं च विद्धिं मां भृगुनन्दन ।
अध्वर्युः कल्पकृच्चापि हविः परमसंस्कृतम् ॥ १४.५४.११ ॥
ข้าแต่บุตรแห่งภฤกุ จงรู้เถิดว่าโหตฤและเครื่องบูชาก็คือเรา จงรู้เถิดว่าอัธวรยุ ผู้ทำกัลปะ และเครื่องบูชาที่เตรียมไว้อย่างสมบูรณ์ยิ่ง ก็คือเรา
14.54.12
उद्गाता चापि मां स्तौति गीतघोषैर्महाध्वरे ।
प्रायश्चित्तेषु मां ब्रह्मञ्शान्तिमङ्गलवाचकाः ॥ १४.५४.१२ ॥
แม้อุทคาตฤก็สรรเสริญเราด้วยเสียงขับร้องในมหาพิธียัญ ข้าแต่พราหมณ์ ผู้กล่าวถ้อยคำแห่งความสงบและมงคลในพิธีแก้ไขก็สรรเสริญเราเช่นกัน
14.54.13
स्तुवन्ति विश्वकर्माणं सततं द्विजसत्तम ।
मम विद्धि सुतं धर्ममग्रजं द्विजसत्तम ॥ १४.५४.१३ ॥
ข้าแต่ผู้ประเสริฐแห่งผู้เกิดสองครั้ง ผู้คนสรรเสริญวิศวกรมันอยู่เสมอ ข้าแต่ผู้ประเสริฐแห่งผู้เกิดสองครั้ง จงรู้จักเราว่าเป็นบุตรคนโตของธรรม
14.54.14
मानसं दयितं विप्र सर्वभूतदयात्मकम् ।
तत्राहं वर्तमानैश्च निवृत्तैश्चैव मानवैः ॥ १४.५४.१४ ॥
ข้าแต่พราหมณ์ บุตรที่เกิดจากใจอันเป็นที่รักของเรา ซึ่งมีสภาวะเป็นความเมตตาต่อสรรพสัตว์ ในบุตรนั้นเราอาศัยอยู่ และในมนุษย์ผู้ยังดำเนินชีวิตอยู่ในโลก และในมนุษย์ผู้ได้ถอนตนออกจากโลกแล้วก็อาศัยอยู่เช่นกัน
14.54.15
बह्वीः संसरमाणो वै योनीर्वर्तामि सत्तम ।
लोकसरंक्षणार्थाय धर्मसंस्थापनाय च ॥ १४.५४.१५ ॥
ข้าแต่ผู้ประเสริฐ เราท่องเที่ยวผ่านกำเนิดนับไม่ถ้วน และแท้จริงก็ปรากฏรูปในกำเนิดเหล่านั้น เพื่อคุ้มครองโลกทั้งหลายและเพื่อตั้งธรรมให้มั่นคง
14.54.16
तैस्तैर्वेषैश्च रूपैश्च त्रिषु लोकेषु भार्गव ।
अहं विष्णुरहं ब्रह्मा शक्रोऽथ प्रभवाप्ययः ॥ १४.५४.१६ ॥
ข้าแต่ผู้สืบเชื้อสายภฤคุ ในรูปและอาการต่าง ๆ ทั่วไตรโลก เราคือวิษณุ เราคือพรหมา เราคือศักระ (อินทร์) และเราคือต้นกำเนิดและการดับสลาย
14.54.17
भूतग्रामस्य सर्वस्य स्रष्टा संहार एव च ।
अधर्मे वर्तमानानां सर्वेषामहमच्युतः ॥ १४.५४.१७ ॥
เราเป็นผู้สร้างและผู้ทำลายหมู่สัตว์ทั้งปวง และสำหรับทุกคนที่ดำรงอยู่ในอธรรม เราคืออัจยุตะ ผู้ไม่เสื่อม
14.54.18
धर्मस्य सेतुं बध्नामि चलिते चलिते युगे ।
तास्ता योनीः प्रविश्याहं प्रजानां हितकाम्यया ॥ १४.५४.१८ ॥
ทุกครั้งที่ยุคสั่นคลอนและโยกเยก เราจะผูกสะพานแห่งธรรมไว้ และด้วยความปรารถนาให้ประชาชนได้รับประโยชน์ เราจะเข้าสู่กำเนิดต่าง ๆ เหล่านั้น
14.54.19
यदा त्वहं देवयोनौ वर्तामि भृगुनन्दन ।
तदाऽहं देववत्सर्वमाचरामि न संशयः ॥ १४.५४.१९ ॥
ข้าแต่บุตรแห่งภฤคุ เมื่อเราอาศัยอยู่ในกำเนิดของเทพ เราก็ประพฤติทุกอย่างเหมือนเทพเจ้า ไม่ต้องสงสัยเลย
14.54.20
यदा गन्धर्वयोनौ तु वर्तामि भृगुनन्दन ।
तदा गन्धर्ववच्चेष्टा सर्वाश्चेष्टामि भार्गव ॥ १४.५४.२० ॥
ข้าแต่บุตรแห่งภฤคุ เมื่อเราอาศัยอยู่ในกำเนิดของคนธรรพ์ เราก็ประพฤติทุกอย่างเหมือนคนธรรพ์ ข้าแต่ภารคะ
14.54.21
नागयोनौ यदा चैव तदा वर्तामि नागवत् ।
यक्षराक्षसयोन्योस्तु यथावद्विचराम्यहम् ॥ १४.५४.२१ ॥
เมื่อข้าพเจ้าอยู่ในกำเนิดงู ข้าพเจ้าก็เป็นงูไปตามนั้น และในกำเนิดยักษ์และรากษสนั้น ข้าพเจ้าเคลื่อนไปตามที่สมควร
14.54.22
मानुष्ये वर्तमाने तु कृपणं याचिता मया ।
न च ते जातसम्मोहा वचोऽगृह्णन्त मोहिताः ॥ १४.५४.२२ ॥
ขณะที่ข้าพเจ้าอยู่ในกำเนิดมนุษย์ ข้าพเจ้าได้วิงวอนพวกเขาอย่างนอบน้อม แต่พวกเขาหลงผิดและงุนงง จึงไม่รับฟังคำของข้าพเจ้า
14.54.23
भयं च महदुद्दिश्य त्रासिताः कुरवो मया ।
क्रुद्धेन भूत्वा तु पुर्यथावदनुदर्शिताः ॥ १४.५४.२३ ॥
ข้าพเจ้าได้ก่อให้เกิดความหวาดกลัวอย่างยิ่งแก่พวกเขา และทำให้ชาวกุรุหวาดผวาเพราะข้าพเจ้า ด้วยความกริ้ว ข้าพเจ้าได้แสดงพวกเขาในเมืองให้เห็นตามที่เป็นอยู่จริง
14.54.24
तेऽधर्मेणेह संयुक्ताः परीताःक कालधर्मणा ।
धर्मेण निहता युद्धे गताः स्वर्गं न संशयः ॥ १४.५४.२४ ॥
พวกเขาซึ่งผูกพันอยู่กับอธรรมในโลกนี้ และถูกห้อมล้อมด้วยกฎแห่งกาลเวลา ได้ถูกสังหารในสงครามด้วยธรรม และได้ไปสู่สวรรค์ ไม่มีข้อสงสัยในเรื่องนี้
14.54.25
लोकेषु पाण्डवाश्चैव गताः ख्यातिं द्विजोत्तम ।
एतत्ते सर्वमाख्यातं यन्मां त्वं परिपृच्छसि ॥ १४.५४.२५ ॥
ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ทวิชาติ ปาณฑพทั้งหลายก็ได้ไปสู่ชื่อเสียงในหมู่โลกเช่นกัน สิ่งทั้งหมดที่ท่านถามข้าพเจ้า บัดนี้ได้ถูกประกาศแก่ท่านแล้ว