మహాభారతం · అధ్యాయం 14.55
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.55.1
अभिजानामि जगतः कर्तारं त्वां जनार्दन ।
नूनं भवत्प्रसादोऽयमिति मे नास्ति संशयः ॥ १४.५५.१ ॥
ఓ జనార్దనా! జగత్తును సృష్టించినవారు మీరేనని నేను ఎరుగుదును. ఇది నిశ్చయంగా మీ అనుగ్రహమే; దీనిలో నాకు సందేహం లేదు.
14.55.2
चित्तं च सुप्रसन्नं मे त्वद्भावगतमच्युत ।
विनिवृत्तश्च मे कोप इति विद्धि परंतप ॥ १४.५५.२ ॥
ఓ అచ్యుతా! మీ స్వభావంలో లగ్నమైన నా మనస్సు ఎంతో ప్రసన్నమైంది; నా కోపం శాంతించిందని తెలుసుకోండి, ఓ శత్రుతాపకా!
14.55.3
यदि त्वनुग्रहं कञ्चित्त्वत्तोऽर्हामि जनार्दन ।
द्रष्टुमिच्छामि ते रूपं वैष्णवं तन्निदर्शय ॥ १४.५५.३ ॥
ఓ జనార్దనా! మీ నుండి ఏదైనా అనుగ్రహానికి నేను అర్హుడనైతే, మీ ఆ వైష్ణవ రూపాన్ని చూడాలని కోరుతున్నాను; దానిని నాకు చూపండి.
14.55.4
ततः स तस्मै प्रीतात्मा दर्शयामास तद्वपुः ।
शाश्वतं वैष्णवं धीमान्ददृशे यद्धनंजयः ॥ १४.५५.४ ॥
అప్పుడు ఆయన ప్రసన్న హృదయంతో అతనికి ఆ శాశ్వతమైన వైష్ణవ శరీరాన్ని చూపించాడు; దానిని జ్ఞాని అయిన ధనంజయుడు కూడా చూశాడు.
14.55.5
स ददर्श महात्मानं विश्वरूपं महाभुजम् ।
सहस्रसूर्यप्रतिमं दीप्तिमत्पावकोपमम्।
सर्वमाकाशमावृत्य तिष्ठन्तं सर्वतोमुखम् ॥ १४.५५.५ ॥
అతడు ఆ మహాత్ముని విశ్వరూపంలో చూశాడు—మహాబాహువై, వేయి సూర్యులతో సమానమై, ప్రజ్వలించే అగ్నివలె, ఆకాశమంతా ఆవరించి నిలిచి, సర్వతోముఖుడై.
14.55.6
तद्दृष्ट्वा परमं रूपं विष्णोर्वैष्णवमद्भुतम् ।
विस्मयं च ययौ विप्रस्तं दृष्ट्वा परमेश्वरम् ॥ १४.५५.६ ॥
విష్ణువు ఆ పరమ, అద్భుత వైష్ణవ రూపాన్ని చూసి, ఆ పరమేశ్వరుని దర్శించి, ఆ బ్రాహ్మణుడు విస్మయం పొందాడు.
14.55.7
नमोनमस्ते सर्वात्मन्नारायण परात्मक ।
परमात्मन्पद्मनाभ पुण्डरीकाक्ष माधव ॥ १४.५५.७ ॥
సర్వాత్మా, నారాయణా, పరాత్మా, నీకు నమస్కారం, నమస్కారం. పరమాత్మా, పద్మనాభా, పుండరీకాక్షా, మాధవా!
14.55.8
हिरण्यगर्भरूपाय संसारोत्तारणाय च ।
पुरुषाय पुराणाय शान्तश्यामाय ते नमः ॥ १४.५५.८ ॥
హిరణ్యగర్భ రూపుడవై, సంసారం నుండి తరింపజేసే, పురుషుడవు, పురాణుడవు, శాంతశ్యాముడవైన నీకు నమస్కారం.
14.55.9
अविद्यातिमिरादित्यं भवव्याधिमहौषधिम् ।
संसारार्णवसारं त्वां प्रणमामि गतिर्भव ॥ १४.५५.९ ॥
అవిద్యాంధకారానికి సూర్యుడు, భవరోగానికి మహౌషధం, సంసారసాగరసారుడవైన నిన్ను ప్రణమిస్తున్నాను; నాకు శరణ్యుడవు కమ్ము.
14.55.10
सर्ववेदैकवेद्याय सर्ववेदमयाय च ।
वासुदेवाय नित्याय नमो भक्तप्रियाय ते ॥ १४.५५.१० ॥
సర్వ వేదాలచే ఏకంగా తెలియదగినవాడవు, సర్వవేదమయుడవు, వాసుదేవుడవు, నిత్యుడవు, భక్తప్రియుడవైన నీకు నమస్కారం.
14.55.11
दयया दुःखमोहान्मां सुमुद्धर्तुमिहार्हसि ।
कर्मभिर्बहुभिः पापैर्बद्धं पाहि जनार्दन ॥ १४.५५.११ ॥
దయతో దుఃఖ మోహాల నుండి నన్ను చక్కగా ఉద్ధరించడం నీకు తగును. అనేక కర్మలు పాపాలచే బంధించబడిన నన్ను రక్షించు, జనార్దనా.
14.55.12
विश्वकर्मन्नमस्तेऽस्तु विश्वात्मन्विश्वकसम्भव ।
पद्म्यां ते पृथिवी व्याप्ता शिरसा चावृतं नभः ॥ १४.५५.१२ ॥
విశ్వకర్మా, నీకు నమస్కారమగుగాక. విశ్వాత్మా, విశ్వసంభవా! నీ పాదాలచే భూమి వ్యాపించి ఉంది; శిరస్సుచే ఆకాశం ఆవరించబడింది.
14.55.13
द्यावापृथिव्योर्यन्मध्यं जठरेण तवावृतम् ।
भुजाभ्यामावृताश्चाशास्त्वमिदं सर्वमच्युत ॥ १४.५५.१३ ॥
అచ్యుతా! ద్యావాపృథివుల మధ్య ఉన్న అంతరాళం మీ ఉదరంతో నిండి ఉంది; దిక్కులు మీ బాహువులతో ఆవృతమై ఉన్నాయి. ఇదంతా మీరే.
14.55.14
संहरस्व पुनर्देव रूपमक्षय्यमुत्तमम् ।
पुनस्त्वां स्वेन रूपेण द्रष्टुमिच्छामि शाश्वतम् ॥ १४.५५.१४ ॥
దేవా! ఈ అక్షయమైన ఉత్తమ రూపాన్ని మళ్ళీ ఉపసంహరించండి. మీ శాశ్వతమైన స్వరూపంలో మిమ్మల్ని మళ్ళీ చూడాలనుకుంటున్నాను.
14.55.15
तमुवाच प्रसन्नात्मा गोविन्दो जनमेजय ।
वरं वृणीष्वेति तदा तमुदङ्कोऽब्रवीदिदम्। ॥ १४.५५.१५ ॥
జనమేజయా! అప్పుడు ప్రసన్నమైన హృదయుడైన గోవిందుడు అతనితో, 'వరం కోరుకో' అని అన్నాడు. అప్పుడు ఉత్తంకుడు ఇలా అన్నాడు.
14.55.16
पर्याप्त एष एवाद्य वरस्त्वत्तो महाद्युते ।
यत्ते रूपमिदं कृष्ण पश्यामि प्रभवाप्ययम् ॥ १४.५५.१६ ॥
మహాతేజస్వీ! ఈ రోజు మీ నుంచి ఇదే నాకు చాలిన వరం. కృష్ణా, సృష్టి మరియు లయం కలిగిన మీ ఈ రూపాన్ని నేను చూస్తున్నాను.
14.55.17
तमब्रकवीत्पुनः कृष्णो मा त्वमत्र विचारय। ॥ १४.५५.१७ ॥
అప్పుడు కృష్ణుడు అతనితో మళ్ళీ, 'దీని గురించి నీవు ఆలోచించకు' అని అన్నాడు.
14.55.18
अवश्यं करणीयं च यद्येतन्मन्यसे विभो ।
तोयमिच्छामि यत्रेष्टं मरुष्वेतद्धि दुर्लभम् ॥ १४.५५.१८ ॥
ప్రభూ! ఇది చేయదగినదని మీరు భావిస్తే, నాకు ఇష్టమైన నీటిని కోరుకుంటున్నాను; ఎడారిలో ఇది నిజంగా దుర్లభం.
14.55.19
ततः संहृत्य तत्तेजः प्रोवाचोदङ्कमीश्वरः ।
एष्टव्ये सति चिन्त्योऽहमित्युक्त्वा द्वारकां ययौ ॥ १४.५५.१९ ॥
అప్పుడు ఈశ్వరుడు తన తేజస్సును ఉపసంహరించి ఉదంకునితో ఇలా అన్నాడు: "అవసరమైనప్పుడు నన్ను స్మరించు" అని చెప్పి ద్వారకకు వెళ్ళిపోయాడు.
14.55.20
ततः कदाचिद्भगवानुदङ्कस्तोयकाङ्क्षया ।
तृषितः परिचक्राम मरौ सस्मार चाच्युतम् ॥ १४.५५.२० ॥
తరువాత ఒకప్పుడు భగవంతుడైన ఉదంకుడు నీటి కోసం దాహంతో ఎడారిలో తిరిగాడు; అచ్యుతుని స్మరించాడు.
14.55.21
ततो दिग्वाससं धीमान्मातङ्गं मलपङ्किनम् ।
अपश्यत मरौ तस्मिञ्श्वयूथपरिवारितम् ॥ १४.५५.२१ ॥
అప్పుడు బుద్ధిమంతుడైన ఉదంకుడు ఎడారిలో దిగంబరుడై, మురికితో కప్పబడి, కుక్కల గుంపుతో చుట్టుముట్టబడిన ఒక మాతంగుడిని చూశాడు.
14.55.22
भीषणं बद्धनिस्त्रिंशं बाणकार्मुकधारिणम् ।
तस्याधःस्रोतसोऽपश्यद्वारि भूरि द्विजोत्तमः ॥ १४.५५.२२ ॥
భయంకరుడై, ఖడ్గం కట్టుకుని, బాణం మరియు ధనుస్సు ధరించిన అతని కింద ప్రవహించే నీటిలో ద్విజులలో ఉత్తముడు పుష్కలమైన నీటిని చూశాడు.
14.55.23
स्मरन्नेव च तं प्राह मातङ्गः प्रहसन्निव ।
एह्युदङ्क प्रतीच्छस्व मत्तो वारि भृगूद्वह।
कृपा हि मे सुमहती त्वां दृष्ट्वा तृट्समाश्रितम् ॥ १४.५५.२३ ॥
అతన్ని గుర్తుచేసుకుంటూనే, మాతంగుడు నవ్వుతున్నట్లుగా అన్నాడు: "రా ఉదంకా, నా నుండి నీళ్ళు స్వీకరించు, భృగువంశంలో ఉత్తముడా! దాహంతో బాధపడుతున్న నిన్ను చూసి నాకు గొప్ప దయ కలుగుతోంది."
14.55.24
इत्युक्तस्तेन स मुनिस्तत्तोयं नाभ्यनन्दन ।
चिक्षेप च स तं धीमान्वाग्भिरुग्राभिरच्युतम्। ॥ १४.५५.२४ ॥
అతడిలా అనగానే ఆ ముని ఆ నీటిని అంగీకరించలేదు; ఆ బుద్ధిమంతుడు అచ్యుతుని (మాతంగుని) కఠినమైన మాటలతో నిందించాడు.
14.55.25
पुनःपुनश्च मातङ्ग पिबस्वेति तमब्रवीत् ।
न चापिबत्स सक्रोधः क्षुभितेनान्तरात्मना ॥ १४.५५.२५ ॥
అతడు మళ్లీ మళ్లీ 'మాతంగా, త్రాగు' అని అతనితో అన్నాడు. కానీ కోపంతో, అంతరాత్మ కలతచెందినవాడై అతడు త్రాగలేదు.
14.55.26
स तथा निश्चयात्तेन प्रत्याख्यातो महात्मना ।
श्वभिः सह महाराज तत्रैवान्तरधीयत ॥ १४.५५.२६ ॥
మహాత్ముడి చేత దృఢంగా ఈ విధంగా తిరస్కరించబడి, మహారాజా, అతడు కుక్కలతో కలిసి అక్కడే అదృశ్యమయ్యాడు.
14.55.27
उदङ्कस्तं तथा दृष्ट्वा ततो व्रीडितमानसः ।
मेने प्रलब्धमात्मानं कृष्णेनामित्रघातिना ॥ १४.५५.२७ ॥
ఉదంకుడు అతడిని అలా చూసి, సిగ్గుపడిన మనసుతో, శత్రుసంహారకుడైన కృష్ణుడి చేత తాను మోసగించబడ్డానని భావించాడు.
14.55.28
अथ तेनैव मार्गेण शङ्कचक्रगदाधरः ।
आजगाम महाबाहुरुदङ्कश्चैनमब्रवीत् ॥ १४.५५.२८ ॥
అప్పుడు అదే మార్గంలో శంఖ, చక్ర, గదాధారి అయిన మహాబాహు వచ్చాడు; ఉదంకుడు ఆయనతో ఇలా అన్నాడు.
14.55.29
न युक्तं तादृशं दातुं त्वया पुरुषसत्तम ।
सलिलं विप्रमुख्येभ्यो मातङ्गस्रोतसा विभो ॥ १४.५५.२९ ॥
పురుషోత్తమా, విభుడా, మాతంగుని ప్రవాహం నుండి వచ్చిన అటువంటి నీటిని శ్రేష్ఠ బ్రాహ్మణులకు ఇవ్వడం నీకు తగదు.
14.55.30
इत्युक्तवचनं तं तु महाबुद्धिर्जनार्दनः ।
उदङ्कं श्लक्ष्णया वाचा सान्त्वयन्निदमब्रवीत् ॥ १४.५५.३० ॥
ఇలా చెప్పబడిన ఉదంకుడిని, మహాబుద్ధిమంతుడైన జనార్దనుడు మృదువైన మాటలతో ఓదారుస్తూ ఇలా అన్నాడు.
14.55.31
यादृशेनेह रूपेण योग्यं दातुं धृतेन वै ।
तादृशं खलु ते दत्तं यच्च त्वं नावबुध्यथाः ॥ १४.५५.३१ ॥
ఇక్కడ తగిన రూపంలో ఇవ్వదగినది ఇచ్చాను; నీవు అది గ్రహించలేదు.
14.55.32
मया त्वदर्थमुक्तो वै वज्रपाणिः पुरंदरः ।
उदङ्कायामृतं देहि तोयरूपमिति प्रभुः ॥ १४.५५.३२ ॥
నీ కోసం వజ్రపాణి పురందరుడిని నేను అడిగాను: 'ఉదంకునికి నీటి రూపంలో అమృతం ఇవ్వు' అని ప్రభువు అన్నాడు.
14.55.33
स मामुवाच देवेन्द्र न मर्त्योऽमर्त्यतां व्रजेत् ।
अन्यमस्मै वरं देहीत्यसकृद्भृगुनन्दन ॥ १४.५५.३३ ॥
అతడు నాతో అన్నాడు: 'ఓ దేవేంద్రా, మర్త్యుడు అమరత్వాన్ని పొందలేడు; అతనికి మరో వరం ఇవ్వు.' భృగునందనా, అతడు ఇలా పదేపదే అన్నాడు.
14.55.34
अमृतं देयमित्येव मयोक्तः स शचीपतिः ।
स मां प्रसाद्य देवेन्द्रः पुनरेवेदमब्रवीत् ॥ १४.५५.३४ ॥
'అమృతం ఇవ్వాలి' అని నేను చెప్పాను; అప్పుడు శచీపతి అయిన దేవేంద్రుడు నన్ను ప్రసన్నం చేసి మళ్లీ ఇలా అన్నాడు.
14.55.35
यदि देयमवश्यं वै मातङ्गोऽहं महामते ।
भूत्वाऽमृतं प्रदास्यामि भार्गवाय महात्मने ॥ १४.५५.३५ ॥
తప్పక ఇవ్వాలంటే, ఓ మహామతీ, నేను మాతంగునిగా మారి భార్గవ మహాత్ముడికి అమృతం ఇస్తాను.
14.55.36
यद्येवं प्रतिगृह्णाति भार्गवोऽमृतमद्य वै ।
प्रदातुमेष गच्छामि भार्गवस्यामृतं विभो।
प्रत्याख्यातस्त्वहं तेन दास्यामि न कथञ्चन ॥ १४.५५.३६ ॥
భార్గవుడు ఈ రోజు ఇలా అమృతాన్ని స్వీకరిస్తే, ఓ ప్రభూ, భార్గవునికి అమృతం ఇవ్వడానికి నేను వెళ్తాను. కానీ అతడు నన్ను తిరస్కరించాడు; కాబట్టి నేను ఎట్టి పరిస్థితిలోనూ ఇవ్వను.
14.55.37
स तथा समयं कृत्वा तेन रूपेण वासवः ।
उपस्थितस्त्वया चापि प्रत्याख्यातोऽमृतं ददत्।
चाण्डालरूपी भगवान्सुमहांस्ते व्यतिक्रमः ॥ १४.५५.३७ ॥
ఈ విధంగా ఒప్పందం చేసుకొని ఆ రూపంలో వాసవుడు వచ్చాడు. అమృతాన్ని ఇస్తుండగా నువ్వు కూడా అతన్ని తిరస్కరించావు. చండాల రూపంలో ఉన్న భగవాన్, ఇది నీ పెద్ద అతిక్రమం.
14.55.38
यत्तु शक्यं मया कर्तुं भूय एव तवेप्सितम् ।
तोयेप्सां तव दुर्धर्षां करिष्ये सफलामहम् ॥ १४.५५.३८ ॥
అయితే నాకు సాధ్యమైనది, మళ్ళీ నీవు కోరినదానికోసం చేస్తాను. నీ అజేయమైన జల-కోరికను నేను ఫలవంతం చేస్తాను.
14.55.39
येष्वहःसु च ते ब्रह्मन्सलिलेप्सा भविष्यति ।
तदा मरौ भविष्यन्ति जलपूर्णाः पयोधराः ॥ १४.५५.३९ ॥
బ్రాహ్మణా, నీకు నీటి కోరిక కలిగే రోజుల్లో ఎడారిలో నీటితో నిండిన మేఘాలు ఉంటాయి.
14.55.40
रसवच्च प्रदास्यन्ति तोयं ते भृगुनन्दन ।
उदङ्गमेघा इत्युक्ताः ख्यातिं यास्यन्ति चापि ते ॥ १४.५५.४० ॥
భృగునందనా, అవి నీకు రుచికరమైన నీటిని ఇస్తాయి. 'ఉదంగ మేఘాలు' అని పిలువబడే అవి నీ కీర్తిని కూడా పొందుతాయి.
14.55.41
इत्युक्तः प्रीतिमान्विप्रः कृष्णेन स बभूव ह ।
अद्याप्युदङ्कमेघाश्च मरौ वर्षन्ति भारत ॥ १४.५५.४१ ॥
కృష్ణుడు ఈ విధంగా చెప్పగా ఆ బ్రాహ్మణుడు సంతోషించాడు. ఓ భారతా, నేటికీ ఉదంక మేఘాలు ఎడారిలో వర్షిస్తున్నాయి.