മഹാഭാരതം · അധ്യായം 14.55
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.55.1
अभिजानामि जगतः कर्तारं त्वां जनार्दन ।
नूनं भवत्प्रसादोऽयमिति मे नास्ति संशयः ॥ १४.५५.१ ॥
ജനാർദ്ദനാ! ലോകത്തിന്റെ സ്രഷ്ടാവ് അങ്ങാണെന്ന് ഞാൻ അറിയുന്നു. ഇത് തീർച്ചയായും അങ്ങയുടെ കൃപയാണ്; ഇതിൽ എനിക്ക് സംശയമില്ല.
14.55.2
चित्तं च सुप्रसन्नं मे त्वद्भावगतमच्युत ।
विनिवृत्तश्च मे कोप इति विद्धि परंतप ॥ १४.५५.२ ॥
അച്യുതാ! അങ്ങയുടെ സ്വഭാവത്തിൽ ലയിച്ച എന്റെ മനസ്സ് അത്യന്തം പ്രസന്നമായിരിക്കുന്നു; എന്റെ കോപം ശമിച്ചിരിക്കുന്നു എന്ന് അറിഞ്ഞാലും, ശത്രുതാപകാ!
14.55.3
यदि त्वनुग्रहं कञ्चित्त्वत्तोऽर्हामि जनार्दन ।
द्रष्टुमिच्छामि ते रूपं वैष्णवं तन्निदर्शय ॥ १४.५५.३ ॥
ജനാർദ്ദനാ! അങ്ങയിൽ നിന്ന് എന്തെങ്കിലും അനുഗ്രഹത്തിന് ഞാൻ അർഹനെങ്കിൽ, അങ്ങയുടെ ആ വൈഷ്ണവരൂപം കാണാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; അത് കാണിച്ചു തന്നാലും.
14.55.4
ततः स तस्मै प्रीतात्मा दर्शयामास तद्वपुः ।
शाश्वतं वैष्णवं धीमान्ददृशे यद्धनंजयः ॥ १४.५५.४ ॥
അപ്പോൾ അദ്ദേഹം പ്രസന്ന മനസ്സോടെ അവനു തന്റെ ശാശ്വതമായ വൈഷ്ണവ ശരീരം കാണിച്ചുകൊടുത്തു; ജ്ഞാനിയായ ധനഞ്ജയനും അത് കണ്ടിരുന്നു.
14.55.5
स ददर्श महात्मानं विश्वरूपं महाभुजम् ।
सहस्रसूर्यप्रतिमं दीप्तिमत्पावकोपमम्।
सर्वमाकाशमावृत्य तिष्ठन्तं सर्वतोमुखम् ॥ १४.५५.५ ॥
അവൻ ആ മഹാത്മാവിനെ വിശ്വരൂപത്തിൽ കണ്ടു—മഹാബാഹുവായി, ആയിരം സൂര്യന്മാർക്കു തുല്യനായി, ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്നിപോലെ, ആകാശം മുഴുവൻ മൂടി നിൽക്കുന്നവനായി, സർവതോമുഖനായി.
14.55.6
तद्दृष्ट्वा परमं रूपं विष्णोर्वैष्णवमद्भुतम् ।
विस्मयं च ययौ विप्रस्तं दृष्ट्वा परमेश्वरम् ॥ १४.५५.६ ॥
വിഷ്ണുവിന്റെ ആ പരമവും അദ്ഭുതകരവുമായ വൈഷ്ണവരൂപം കണ്ട്, ആ പരമേശ്വരനെ ദർശിച്ച്, ആ ബ്രാഹ്മണൻ വിസ്മയത്തിലായി.
14.55.7
नमोनमस्ते सर्वात्मन्नारायण परात्मक ।
परमात्मन्पद्मनाभ पुण्डरीकाक्ष माधव ॥ १४.५५.७ ॥
സർവാത്മാവേ, നാരായണാ, പരാത്മാവേ, നിനക്ക് നമസ്കാരം, നമസ്കാരം. പരമാത്മാവേ, പത്മനാഭാ, പുണ്ഡരീകാക്ഷാ, മാധവാ!
14.55.8
हिरण्यगर्भरूपाय संसारोत्तारणाय च ।
पुरुषाय पुराणाय शान्तश्यामाय ते नमः ॥ १४.५५.८ ॥
ഹിരണ്യഗർഭരൂപനും, സംസാരത്തിൽ നിന്ന് കരകയറ്റുന്നവനും, പുരുഷനും, പുരാണനും, ശാന്തശ്യാമനുമായ നിനക്ക് നമസ്കാരം.
14.55.9
अविद्यातिमिरादित्यं भवव्याधिमहौषधिम् ।
संसारार्णवसारं त्वां प्रणमामि गतिर्भव ॥ १४.५५.९ ॥
അവിദ്യയുടെ ഇരുളിന് സൂര്യനും, ഭവരോഗത്തിന് മഹൗഷധവും, സംസാരസാഗരത്തിന്റെ സാരവുമായ നിന്നെ ഞാൻ വണങ്ങുന്നു; എനിക്ക് ശരണമാകേണമേ.
14.55.10
सर्ववेदैकवेद्याय सर्ववेदमयाय च ।
वासुदेवाय नित्याय नमो भक्तप्रियाय ते ॥ १४.५५.१० ॥
എല്ലാ വേദങ്ങളാലും ഒന്നായി അറിയപ്പെടേണ്ടവനും, സർവവേദമയനും, വാസുദേവനും, നിത്യനും, ഭക്തപ്രിയനുമായ നിനക്ക് നമസ്കാരം.
14.55.11
दयया दुःखमोहान्मां सुमुद्धर्तुमिहार्हसि ।
कर्मभिर्बहुभिः पापैर्बद्धं पाहि जनार्दन ॥ १४.५५.११ ॥
കാരുണ്യത്താൽ ദുഃഖത്തിൽ നിന്നും മോഹത്തിൽ നിന്നും എന്നെ നന്നായി ഉയർത്തുന്നത് നിനക്ക് യോഗ്യം. പല കർമ്മങ്ങളാലും പാപങ്ങളാലും ബന്ധിതനായ എന്നെ രക്ഷിക്കേണമേ, ജനാർദ്ദനാ.
14.55.12
विश्वकर्मन्नमस्तेऽस्तु विश्वात्मन्विश्वकसम्भव ।
पद्म्यां ते पृथिवी व्याप्ता शिरसा चावृतं नभः ॥ १४.५५.१२ ॥
വിശ്വകർമ്മാവേ, നിനക്ക് നമസ്കാരം. വിശ്വാത്മാവേ, വിശ്വസംഭവമേ! നിന്റെ പാദങ്ങളാൽ ഭൂമി വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു; ശിരസ്സാൽ ആകാശം മൂടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
14.55.13
द्यावापृथिव्योर्यन्मध्यं जठरेण तवावृतम् ।
भुजाभ्यामावृताश्चाशास्त्वमिदं सर्वमच्युत ॥ १४.५५.१३ ॥
അച്യുതാ! ആകാശത്തിനും ഭൂമിക്കും ഇടയിലുള്ള മധ്യഭാഗം അങ്ങയുടെ ഉദരത്താൽ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; ദിക്കുകൾ അങ്ങയുടെ ഭുജങ്ങളാൽ ആവൃതമായിരിക്കുന്നു. ഇതെല്ലാം അങ്ങുതന്നെ.
14.55.14
संहरस्व पुनर्देव रूपमक्षय्यमुत्तमम् ।
पुनस्त्वां स्वेन रूपेण द्रष्टुमिच्छामि शाश्वतम् ॥ १४.५५.१४ ॥
ദേവാ! ഈ അക്ഷയവും ഉത്തമവുമായ രൂപം വീണ്ടും സംഹരിച്ചാലും. അങ്ങയുടെ ശാശ്വതമായ സ്വരൂപത്തിൽ അങ്ങയെ വീണ്ടും കാണാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
14.55.15
तमुवाच प्रसन्नात्मा गोविन्दो जनमेजय ।
वरं वृणीष्वेति तदा तमुदङ्कोऽब्रवीदिदम्। ॥ १४.५५.१५ ॥
ജനമേജയാ! അപ്പോൾ പ്രസന്നഹൃദയനായ ഗോവിന്ദൻ അവനോട്, 'വരം ചോദിച്ചുകൊള്ളൂ' എന്നു പറഞ്ഞു. അപ്പോൾ ഉത്തങ്കൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
14.55.16
पर्याप्त एष एवाद्य वरस्त्वत्तो महाद्युते ।
यत्ते रूपमिदं कृष्ण पश्यामि प्रभवाप्ययम् ॥ १४.५५.१६ ॥
മഹാതേജസ്വീ! ഇന്ന് അങ്ങയിൽനിന്ന് ഇതുതന്നെ മതിയായ വരം. കൃഷ്ണാ, ഉത്പത്തിയും ലയവും ഉള്ള അങ്ങയുടെ ഈ രൂപം ഞാൻ കാണുന്നു.
14.55.17
तमब्रकवीत्पुनः कृष्णो मा त्वमत्र विचारय। ॥ १४.५५.१७ ॥
അപ്പോൾ കൃഷ്ണൻ അവനോട് വീണ്ടും പറഞ്ഞു, 'ഇതിനെക്കുറിച്ച് നീ ആലോചിക്കേണ്ടതില്ല.'
14.55.18
अवश्यं करणीयं च यद्येतन्मन्यसे विभो ।
तोयमिच्छामि यत्रेष्टं मरुष्वेतद्धि दुर्लभम् ॥ १४.५५.१८ ॥
പ്രഭോ! ഇത് ചെയ്യേണ്ടതാണെന്ന് അങ്ങേക്ക് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ, എനിക്ക് ഇഷ്ടമുള്ള ജലം ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; മരുഭൂമിയിൽ ഇത് തീർച്ചയായും ദുർലഭമാണ്.
14.55.19
ततः संहृत्य तत्तेजः प्रोवाचोदङ्कमीश्वरः ।
एष्टव्ये सति चिन्त्योऽहमित्युक्त्वा द्वारकां ययौ ॥ १४.५५.१९ ॥
അപ്പോൾ ഈശ്വരൻ തന്റെ തേജസ്സ് സംഹരിച്ച് ഉതങ്കനോട് പറഞ്ഞു: "ആവശ്യമുള്ളപ്പോൾ എന്നെ ഓർക്കുക" എന്ന് പറഞ്ഞ് ദ്വാരകയിലേക്ക് പോയി.
14.55.20
ततः कदाचिद्भगवानुदङ्कस्तोयकाङ्क्षया ।
तृषितः परिचक्राम मरौ सस्मार चाच्युतम् ॥ १४.५५.२० ॥
പിന്നീടൊരിക്കൽ ഭഗവാനായ ഉതങ്കൻ വെള്ളത്തിനായുള്ള ദാഹത്താൽ മരുഭൂമിയിൽ അലഞ്ഞു; അച്യുതനെ സ്മരിച്ചു.
14.55.21
ततो दिग्वाससं धीमान्मातङ्गं मलपङ्किनम् ।
अपश्यत मरौ तस्मिञ्श्वयूथपरिवारितम् ॥ १४.५५.२१ ॥
അപ്പോൾ ബുദ്ധിമാനായ ഉതങ്കൻ മരുഭൂമിയിൽ ദിഗംബരനും മലിനനുമായ, നായ്ക്കൂട്ടത്താൽ ചുറ്റപ്പെട്ട ഒരു മാതംഗനെ കണ്ടു.
14.55.22
भीषणं बद्धनिस्त्रिंशं बाणकार्मुकधारिणम् ।
तस्याधःस्रोतसोऽपश्यद्वारि भूरि द्विजोत्तमः ॥ १४.५५.२२ ॥
ഭയങ്കരനും, വാൾ കെട്ടിയവനും, അമ്പും വില്ലും ധരിച്ചവനുമായ അവന്റെ താഴെ ഒഴുകുന്ന ജലത്തിൽ ദ്വിജോത്തമൻ ധാരാളം വെള്ളം കണ്ടു.
14.55.23
स्मरन्नेव च तं प्राह मातङ्गः प्रहसन्निव ।
एह्युदङ्क प्रतीच्छस्व मत्तो वारि भृगूद्वह।
कृपा हि मे सुमहती त्वां दृष्ट्वा तृट्समाश्रितम् ॥ १४.५५.२३ ॥
അവനെ ഓർത്തുകൊണ്ടുതന്നെ മാതംഗൻ ചിരിച്ചുകൊണ്ടെന്നപോലെ പറഞ്ഞു: "വരൂ ഉതങ്കാ, എന്നിൽനിന്ന് വെള്ളം സ്വീകരിക്കൂ, ഭൃഗുവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനേ! ദാഹിക്കുന്ന നിന്നെ കണ്ടപ്പോൾ എനിക്ക് വലിയ കരുണ തോന്നുന്നു."
14.55.24
इत्युक्तस्तेन स मुनिस्तत्तोयं नाभ्यनन्दन ।
चिक्षेप च स तं धीमान्वाग्भिरुग्राभिरच्युतम्। ॥ १४.५५.२४ ॥
അവൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ ആ മുനി ആ വെള്ളം സ്വീകരിച്ചില്ല; ബുദ്ധിമാനായ അദ്ദേഹം അച്യുതനെ (മാതംഗനെ) കഠിനമായ വാക്കുകളാൽ ശകാരിച്ചു.
14.55.25
पुनःपुनश्च मातङ्ग पिबस्वेति तमब्रवीत् ।
न चापिबत्स सक्रोधः क्षुभितेनान्तरात्मना ॥ १४.५५.२५ ॥
അദ്ദേഹം വീണ്ടും വീണ്ടും, 'മാതംഗാ, കുടിക്കൂ' എന്ന് അവനോട് പറഞ്ഞു. എന്നാൽ കോപത്തോടെ, അന്തരാത്മാവ് ക്ഷോഭിതനായി അവൻ കുടിച്ചില്ല.
14.55.26
स तथा निश्चयात्तेन प्रत्याख्यातो महात्मना ।
श्वभिः सह महाराज तत्रैवान्तरधीयत ॥ १४.५५.२६ ॥
മഹാത്മാവിനാൽ ദൃഢനിശ്ചയത്തോടെ ഇങ്ങനെ നിരസിക്കപ്പെട്ട അവൻ, മഹാരാജാവേ, നായ്ക്കളോടൊപ്പം അവിടെത്തന്നെ അപ്രത്യക്ഷനായി.
14.55.27
उदङ्कस्तं तथा दृष्ट्वा ततो व्रीडितमानसः ।
मेने प्रलब्धमात्मानं कृष्णेनामित्रघातिना ॥ १४.५५.२७ ॥
ഉദങ്കൻ അവനെ അങ്ങനെ കണ്ടപ്പോൾ, ലജ്ജിച്ച മനസ്സോടെ, ശത്രുഘാതകനായ കൃഷ്ണനാൽ താൻ വഞ്ചിക്കപ്പെട്ടുവെന്ന് കരുതി.
14.55.28
अथ तेनैव मार्गेण शङ्कचक्रगदाधरः ।
आजगाम महाबाहुरुदङ्कश्चैनमब्रवीत् ॥ १४.५५.२८ ॥
അപ്പോൾ അതേ വഴിയിൽ ശംഖ, ചക്രം, ഗദ ധരിച്ച മഹാബാഹുവായ കൃഷ്ണൻ വന്നു; ഉദങ്കൻ അവനോട് പറഞ്ഞു.
14.55.29
न युक्तं तादृशं दातुं त्वया पुरुषसत्तम ।
सलिलं विप्रमुख्येभ्यो मातङ्गस्रोतसा विभो ॥ १४.५५.२९ ॥
പുരുഷോത്തമാ, വിഭോ, മാതംഗന്റെ പ്രവാഹത്തിൽ നിന്നുള്ള അത്തരം ജലം ശ്രേഷ്ഠ ബ്രാഹ്മണർക്ക് നൽകുന്നത് നിനക്ക് ഉചിതമല്ല.
14.55.30
इत्युक्तवचनं तं तु महाबुद्धिर्जनार्दनः ।
उदङ्कं श्लक्ष्णया वाचा सान्त्वयन्निदमब्रवीत् ॥ १४.५५.३० ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ഉദങ്കനെ മഹാബുദ്ധിമാനായ ജനാർദ്ദനൻ മൃദുവായ വാക്കുകളാൽ ആശ്വസിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
14.55.31
यादृशेनेह रूपेण योग्यं दातुं धृतेन वै ।
तादृशं खलु ते दत्तं यच्च त्वं नावबुध्यथाः ॥ १४.५५.३१ ॥
ഇവിടെ യോഗ്യമായ രൂപത്തിൽ കൊടുക്കേണ്ടതു നിനക്കു കൊടുത്തിട്ടുണ്ട്; നീ അതറിഞ്ഞില്ല.
14.55.32
मया त्वदर्थमुक्तो वै वज्रपाणिः पुरंदरः ।
उदङ्कायामृतं देहि तोयरूपमिति प्रभुः ॥ १४.५५.३२ ॥
നിനക്കുവേണ്ടി വജ്രപാണിയായ പുരന്ദരനോട് ഞാൻ പറഞ്ഞു: 'ഉദങ്കന് ജലരൂപത്തിൽ അമൃതം നൽകൂ' എന്ന് പ്രഭു പറഞ്ഞു.
14.55.33
स मामुवाच देवेन्द्र न मर्त्योऽमर्त्यतां व्रजेत् ।
अन्यमस्मै वरं देहीत्यसकृद्भृगुनन्दन ॥ १४.५५.३३ ॥
അവൻ എന്നോട് പറഞ്ഞു: 'ദേവേന്ദ്രാ, മർത്യൻ അമർത്യത്വം നേടരുത്; അവന് മറ്റൊരു വരം നൽകൂ.' ഭൃഗുനന്ദനാ, ഇത് അവൻ പലവട്ടം പറഞ്ഞു.
14.55.34
अमृतं देयमित्येव मयोक्तः स शचीपतिः ।
स मां प्रसाद्य देवेन्द्रः पुनरेवेदमब्रवीत् ॥ १४.५५.३४ ॥
'അമൃതം നൽകണം' എന്ന് ഞാൻ പറഞ്ഞു; അപ്പോൾ ശചീപതിയായ ദേവേന്ദ്രൻ എന്നെ പ്രസാദിപ്പിച്ച് വീണ്ടും ഇതു പറഞ്ഞു.
14.55.35
यदि देयमवश्यं वै मातङ्गोऽहं महामते ।
भूत्वाऽमृतं प्रदास्यामि भार्गवाय महात्मने ॥ १४.५५.३५ ॥
അവശ്യം നൽകണമെങ്കിൽ, മഹാമതേ, ഞാൻ മാതംഗനായി ഭാർഗവ മഹാത്മാവിന് അമൃതം നൽകാം.
14.55.36
यद्येवं प्रतिगृह्णाति भार्गवोऽमृतमद्य वै ।
प्रदातुमेष गच्छामि भार्गवस्यामृतं विभो।
प्रत्याख्यातस्त्वहं तेन दास्यामि न कथञ्चन ॥ १४.५५.३६ ॥
ഭാർഗവൻ ഇന്ന് ഇങ്ങനെ അമൃതം സ്വീകരിക്കുമെങ്കിൽ, ഓ വിഭോ, ഭാർഗവന് അമൃതം നൽകാൻ ഞാൻ പോകുന്നു. എന്നാൽ അവൻ എന്നെ തിരസ്കരിച്ചു; അതിനാൽ ഒരിക്കലും ഞാൻ നൽകില്ല.
14.55.37
स तथा समयं कृत्वा तेन रूपेण वासवः ।
उपस्थितस्त्वया चापि प्रत्याख्यातोऽमृतं ददत्।
चाण्डालरूपी भगवान्सुमहांस्ते व्यतिक्रमः ॥ १४.५५.३७ ॥
ഇങ്ങനെ കരാർ ചെയ്ത് ആ രൂപത്തിൽ വാസവൻ വന്നു. അമൃതം നൽകുമ്പോൾ നീയും അദ്ദേഹത്തെ നിരസിച്ചു. ചണ്ഡാലരൂപിയായ ഭഗവാനേ, ഇത് നിന്റെ വലിയ അതിക്രമമാണ്.
14.55.38
यत्तु शक्यं मया कर्तुं भूय एव तवेप्सितम् ।
तोयेप्सां तव दुर्धर्षां करिष्ये सफलामहम् ॥ १४.५५.३८ ॥
എന്നാൽ എനിക്ക് സാധ്യമായത് നിന്റെ ആഗ്രഹത്തിനായി വീണ്ടും ചെയ്യാം. നിന്റെ അജയ്യമായ ജലാഭിലാഷം ഫലപ്രദമാക്കും ഞാൻ.
14.55.39
येष्वहःसु च ते ब्रह्मन्सलिलेप्सा भविष्यति ।
तदा मरौ भविष्यन्ति जलपूर्णाः पयोधराः ॥ १४.५५.३९ ॥
ബ്രാഹ്മണാ, നിനക്ക് ജലാഭിലാഷമുണ്ടാകുന്ന ദിവസങ്ങളിൽ മരുഭൂമിയിൽ ജലം നിറഞ്ഞ മേഘങ്ങൾ ഉണ്ടാകും.
14.55.40
रसवच्च प्रदास्यन्ति तोयं ते भृगुनन्दन ।
उदङ्गमेघा इत्युक्ताः ख्यातिं यास्यन्ति चापि ते ॥ १४.५५.४० ॥
ഭൃഗുനന്ദനാ, അവ നിനക്ക് രുചികരമായ ജലം നൽകും. 'ഉദങ്ക മേഘങ്ങൾ' എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന അവ നിന്റെ കീർത്തിയും നേടും.
14.55.41
इत्युक्तः प्रीतिमान्विप्रः कृष्णेन स बभूव ह ।
अद्याप्युदङ्कमेघाश्च मरौ वर्षन्ति भारत ॥ १४.५५.४१ ॥
കൃഷ്ണൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ ആ വിപ്രൻ സന്തുഷ്ടനായി. ഭാരതാ, ഇന്നും ഉദങ്ക മേഘങ്ങൾ മരുഭൂമിയിൽ മഴ പെയ്യിക്കുന്നു.