ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 14.57
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.57.1
स तं दृष्ट्वा तथाभूतं राजानं घोरदर्शनम् ।
दीर्घश्मश्रुधरं नॄणां शोणितेन समुक्षितम् ॥ १४.५७.१ ॥
ಅವನು ಆ ರಾಜನನ್ನು ಆ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನೋಡಿದನು; ಭಯಂಕರ ರೂಪದವನು, ಉದ್ದ ಗಡ್ಡ ಧರಿಸಿದವನು, ಮನುಷ್ಯರ ರಕ್ತದಿಂದ ಸಿಂಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನು.
14.57.2
चकार न व्यथां विप्रो राजा त्वेनमथाब्रवीत् ।
प्रत्युत्थाय महातेजा भयकर्ता यमोपमः ॥ १४.५७.२ ॥
ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಕಿಂಚಿತ್ತೂ ಕಳವಳಗೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ; ಆದರೆ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ರಾಜನು, ಭಯಕಾರಕನೂ ಯಮನಂತಿರುವವನೂ ಆಗಿ, ಎದ್ದು ಅವನೊಡನೆ ಮಾತನಾಡಿದನು.
14.57.3
दिष्ट्या त्वमसि कल्याण षष्ठे काले ममान्तिकम् ।
भक्ष्यं मृगयमाणस्य सम्प्राप्तो द्विजसत्तम ॥ १४.५७.३ ॥
ಭಾಗ್ಯವಶದಿಂದ ನೀನು, ಓ ಕಲ್ಯಾಣನೇ, ಆರನೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಬಂದಿರುವೆ; ಆಹಾರವನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿರುವ ನನ್ನ ಬಳಿಗೆ, ಓ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ, ನೀನು ಬಂದು ತಲುಪಿರುವೆ.
14.57.4
राजन्गुर्वर्थिनं विद्धि चरन्तं मामिहागतम् ।
न च गुर्वर्थमुद्युक्तं हिंस्यमाहुर्मनीषिणः ॥ १४.५७.४ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಗುರುದಕ್ಷಿಣೆ ಬಯಸಿ ಅಲೆಯುತ್ತ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದ ನನ್ನನ್ನು ತಿಳಿ; ಗುರುದಕ್ಷಿಣೆಗಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸುವವನನ್ನು ಹಿಂಸಿಸಬೇಕೆಂದು ವಿವೇಕಿಗಳು ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ.
14.57.5
षष्ठे काले ममाहारो विहितो द्विजसत्तम ।
न शक्यस्त्वं समुत्स्रष्टुं क्षुधितेन मयाऽद्य वै ॥ १४.५७.५ ॥
ಓ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ, ಆರನೆಯ ಕಾಲಕ್ಕೆ ನನ್ನ ಆಹಾರ ನಿಯಮಿತವಾಗಿದೆ; ಇಂದು ಹಸಿದಿರುವ ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಬಿಡುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
14.57.6
एवमस्तु महाराजि समयः क्रियतां तु मे ।
गुर्वर्थमभिनिर्वर्त्य पुनरेष्यामि ते वशम् ॥ १४.५७.६ ॥
ಹಾಗೆಯೇ ಆಗಲಿ, ಮಹಾರಾಜನೇ; ಆದರೆ ನನಗಾಗಿ ಒಂದು ಷರತ್ತು ಇರಲಿ: ಗುರುದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸಿ ನಾನು ಮತ್ತೆ ನಿನ್ನ ವಶಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತೇನೆ.
14.57.7
संश्रुतश्च मया योऽर्थो गुरवे राजसत्तम ।
त्वदधीनः स राजेन्द्र तं त्वां भिक्षे नरेश्वर ॥ १४.५७.७ ॥
ರಾಜಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಗುರುವಿಗಾಗಿ ನಾನು ನೀಡಿದ ವಚನದ ಕಾರ್ಯವು ನಿನ್ನ ಅಧೀನದಲ್ಲಿದೆ. ರಾಜೇಂದ್ರನೇ, ನರೇಶ್ವರನೇ, ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ನಿನ್ನನ್ನು ಯಾಚಿಸುತ್ತೇನೆ.
14.57.8
ददासि विप्रमुख्येभ्यस्त्वं हि रत्नानि नित्यदा ।
दाता च त्वं नरव्याघ्र पात्रभूतः क्षिताविह।
पात्रं प्रतिग्रहे चापि विद्धि मां नृपसत्तम ॥ १४.५७.८ ॥
ನೀನು ಯಾವಾಗಲೂ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ರತ್ನಗಳನ್ನು ದಾನ ಮಾಡುತ್ತೀಯೆ. ನರವ್ಯಾಘ್ರನೇ, ಈ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನೀನು ದಾತನೂ ಪಾತ್ರನೂ ಆಗಿದ್ದೀಯೆ. ನೃಪಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ದಾನ ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ನಾನೂ ಪಾತ್ರನೆಂದು ತಿಳಿ.
14.57.9
उपाहृत्य गुरोरर्थं त्वदायत्तमरिंदम ।
समयेनेह राजेन्द्र पुनरेष्यामि ते वशम् ॥ १४.५७.९ ॥
ಅರಿಂದಮನೇ, ಗುರುವಿಗಾಗಿ ವಸ್ತುವನ್ನು ತಂದು, ಅದು ನಿನ್ನ ಅಧೀನದಲ್ಲಿದೆ. ರಾಜೇಂದ್ರನೇ, ಈ ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಕಾರ ನಾನು ಮತ್ತೆ ನಿನ್ನ ವಶಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತೇನೆ.
14.57.10
सत्यं ते प्रतिजानामि नात्र मिथ्या कथञ्चन ।
अनृतं नोक्तपूर्वं मे स्वैरेष्वपि कुतोऽन्यथा ॥ १४.५७.१० ॥
ನಿನಗೆ ಸತ್ಯವನ್ನೇ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಸುಳ್ಳಿಲ್ಲ. ನಾನು ಹಿಂದೆ ಎಂದೂ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳಿಲ್ಲ, ತಮಾಷೆಗಾಗಿಯೂ ಅಲ್ಲ; ಹೀಗಿರುವಾಗ ಬೇರೆಯಾಗಿ ಹೇಗಾಗಬಲ್ಲದು?
14.57.11
यदि मत्तस्तवायत्तो गुर्वर्थः कृत एव सः ।
यदि चास्ति प्रतिग्राह्यं साम्प्रतं तद्वदस्व मे ॥ १४.५७.११ ॥
ನನ್ನಿಂದ ನಿನ್ನ ಅಧೀನದ ಗುರುವಿನ ಕಾರ್ಯ ನೆರವೇರಿದ್ದರೆ, ಈಗ ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕಾದದ್ದು ಏನಾದರೂ ಇದ್ದರೆ, ಅದನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು.
14.57.12
प्रतिग्राह्यो मतो मे त्वं सदैव पुरुषर्षभ ।
सोहं त्वामनुसम्प्राप्तो भिक्षितुं मणिकुण्डले ॥ १४.५७.१२ ॥
ಪುರುಷರ್ಷಭನೇ, ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ ನೀನು ಸದಾ ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಯೋಗ್ಯನು. ಆದ್ದರಿಂದ ಈಗ ಮಣಿಕುಂಡಲಗಳನ್ನು ಯಾಚಿಸಲು ನಿನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ.
14.57.13
पत्न्यास्ते मम विप्रर्षे उचिते मणिकुण्डले ।
वरयार्थं त्वमन्यं वै तं ते दास्यामि सुव्रत ॥ १४.५७.१३ ॥
ವಿಪ್ರರ್ಷಿಯೇ, ನನ್ನ ಪತ್ನಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಮಣಿಕುಂಡಲಗಳು ಅವು. ಸುವ್ರತನೇ, ಅವುಗಳ ಬದಲು ಬೇರೆ ವರವನ್ನು ಕೇಳು; ಅದನ್ನು ನಾನು ನಿನಗೆ ಕೊಡುತ್ತೇನೆ.
14.57.14
अलं ते व्यपदेशेन प्रमाणं यदि ते वयम् ।
प्रयच्छ कुण्डले मह्यं सत्यवाग्भव पार्थिव ॥ १४.५७.१४ ॥
ಸಾಕು ನೆಪಗಳು. ನೀವು ನಮ್ಮನ್ನು ಪ್ರಮಾಣವೆಂದು ಭಾವಿಸಿದರೆ, ನನಗೆ ಕುಂಡಲಗಳನ್ನು ಕೊಡಿ. ಪಾರ್ಥಿವನೇ, ಸತ್ಯವಾದಿಯಾಗಿರಿ.
14.57.15
इत्युक्तस्त्वब्रवीद्राजा तमुदङ्कं पुनर्वचः ।
गच्छ मद्वचनाद्देवीं ब्रूहि देहीति सत्तम ॥ १४.५७.१५ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ರಾಜನು ಉದಂಕನಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು: "ಸತ್ತಮನೇ, ನನ್ನ ಮಾತಿನಂತೆ ದೇವಿಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ, 'ಕೊಡು' ಎಂದು ಹೇಳು."
14.57.16
सैवमुक्ता त्वया नूनं मद्वाक्येन शुचिव्रता ।
प्रदास्यति द्विजश्रेष्ठ कुण्डले ते न संशयः ॥ १४.५७.१६ ॥
ನೀನು ನನ್ನ ಮಾತಿನಂತೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರೆ, ಶುಚಿವ್ರತೆಯಾದ ಆಕೆ ನಿನಗೆ ಕುಂಡಲಗಳನ್ನು ಖಂಡಿತ ಕೊಡುತ್ತಾಳೆ. ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.
14.57.17
क्व पत्नी भवतः शक्या मया द्रष्टुं नरेश्वर ।
स्वयं वाऽपि भवान्पत्नीं किमर्थं नोपसर्पति ॥ १४.५७.१७ ॥
ನರೇಶ್ವರನೇ, ನಿನ್ನ ಪತ್ನಿ ಎಲ್ಲಿದ್ದಾಳೆ, ನಾನು ಅವಳನ್ನು ನೋಡಲು ಸಾಧ್ಯವೇ? ಅಥವಾ ನೀನೇ ನಿನ್ನ ಪತ್ನಿಯ ಬಳಿಗೆ ಏಕೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ?
14.57.18
तां द्रक्ष्यति भवानद्य कास्मिंश्चिद्वननिर्झरे ।
षष्ठे काले न हि मया सा शक्या द्रष्टुमद्य वै ॥ १४.५७.१८ ॥
ನೀನು ಇಂದು ಯಾವುದೋ ಕಾಡಿನ ಝರಿಯ ಬಳಿ ಅವಳನ್ನು ನೋಡುವೆ. ಆರನೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಇಂದು ಅವಳನ್ನು ನೋಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
14.57.19
उदङ्कस्तु तथोक्तः स जगाम भरतर्षभ ।
मदयन्तीं च दृष्ट्वा स ज्ञापयत्स्वप्रयोजनम् ॥ १४.५७.१९ ॥
ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಉತ್ತಂಕನು ಹೊರಟನು. ಮದಯಂತಿಯನ್ನು ನೋಡಿ ಅವನು ತನ್ನ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ತಿಳಿಸಿದನು.
14.57.20
सौदासवचनं श्रुत्वा ततः सा पृथुलोचना ।
प्रत्युवाच महावुद्धिमुदङ्कं जनमेजय ॥ १४.५७.२० ॥
ಸೌದಾಸನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ವಿಶಾಲ ನೇತ್ರೆಯಾದ ಅವಳು, ಓ ಜನಮೇಜಯ, ಮಹಾಬುದ್ಧಿಯ ಉತ್ತಂಕನಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದಳು.
14.57.21
एवमेतन्महाब्रह्मन्नानृतं वदसेऽनघ ।
अभिज्ञानं तु किञ्चित्त्वं समानयितुमर्हसि ॥ १४.५७.२१ ॥
ಓ ಮಹಾಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ನಿರ್ದೋಷನೇ, ನೀನು ಹೇಳುವುದು ಹೀಗೆಯೇ; ನೀನು ಸುಳ್ಳು ಹೇಳುತ್ತಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ನೀನು ಯಾವುದಾದರೂ ಗುರುತನ್ನು ತರಬೇಕು.
14.57.22
इमे हि दिव्ये मणिकुण्डले मे ।
देवाश्च यक्षाश्च महर्षयश्च।
तैस्तैरुपायैरपहर्तुकामा-
श्छिद्रेषु नित्यं परितर्कयन्ति ॥ १४.५७.२२ ॥
ಈ ದಿವ್ಯ ಮಣಿ-ಕುಂಡಲಗಳು ನನ್ನವು. ದೇವತೆಗಳು, ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ಮಹರ್ಷಿಗಳೂ ವಿವಿಧ ಉಪಾಯಗಳಿಂದ ಇವನ್ನು ಕದಿಯಲು ಬಯಸಿ ಸದಾ ಅವಕಾಶ ಹುಡುಕುತ್ತಾರೆ.
14.57.23
निक्षिप्तमेतद्भुवि पन्नगास्तु ।
रत्नं समासाद्य परामृशेयुः।
यक्षास्तथोच्छिष्टधृतं सुराश्च ।
निद्रावशाद्वा परिधर्षयेयुः ॥ १४.५७.२३ ॥
ಈ ರತ್ನವನ್ನು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟರೆ, ನಾಗರು ಅದನ್ನು ಕಂಡು ಮುಟ್ಟುವರು; ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳೂ ಅಶುದ್ಧ ಕೈಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದೋ ನಿದ್ರೆಯ ವಶದಿಂದಲೋ ಅದನ್ನು ಅಪಹರಿಸಬಹುದು.
14.57.24
छिद्रेष्वेतेष्विमे नित्यं ह्रियते द्विजसत्तम ।
देवराक्षसनागानामप्रमत्तेनि धार्यते ॥ १४.५७.२४ ॥
ಓ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಈ ಅವಕಾಶಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ಸದಾ ಕದಿಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ; ದೇವ, ರಾಕ್ಷಸ, ನಾಗರ ಕೈಗೆ ಸಿಗದಂತೆ ಎಚ್ಚರದಿಂದ ಧರಿಸಬೇಕು.
14.57.25
एते दिवापि भासेते रात्रौ च द्विजसत्तम ।
नक्तं नक्षत्रताराणां प्रभामाक्षिप्य वर्ततः ॥ १४.५७.२५ ॥
ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಇವು ಹಗಲಿನಲ್ಲೂ ಹೊಳೆಯುತ್ತವೆ, ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲೂ ಹೊಳೆಯುತ್ತವೆ. ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ನಕ್ಷತ್ರ ಮತ್ತು ತಾರೆಗಳ ಪ್ರಭೆಯನ್ನು ಮೀರಿ ಇವು ಇರುತ್ತವೆ.
14.57.26
एते ह्यामुच्य भगन्क्षुत्पिपासाभयं कुतः ।
विषाग्निश्वापदेभ्यश्च भयं जातु न विद्यते ॥ १४.५७.२६ ॥
ಭಗವನ್, ಇವುಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದವನಿಗೆ ಹಸಿವು ಮತ್ತು ಬಾಯಾರಿಕೆಯ ಭಯ ಎಲ್ಲಿಂದ? ವಿಷ, ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ಕಾಡು ಮೃಗಗಳಿಂದಲೂ ಎಂದಿಗೂ ಭಯವಿಲ್ಲ.
14.57.27
ह्रस्वेन चैते आमुक्ते भवतो ह्रस्वके तदा ।
अनुरूपेण चामुक्ते जायेते तत्प्रमाणके ॥ १४.५७.२७ ॥
ಚಿಕ್ಕವನು ಧರಿಸಿದಾಗ ಇವು ನಿನಗೆ ಆಗ ಚಿಕ್ಕವಾಗುತ್ತವೆ; ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ಧರಿಸಿದಾಗ ಅದೇ ಅಳತೆಯವಾಗುತ್ತವೆ.
14.57.28
एवंविधे ममैते वै कुण्डले परमार्चिते ।
त्रिषु लोकेषु विज्ञाते तदभिज्ञानमानय ॥ १४.५७.२८ ॥
ಈ ರೀತಿಯ ನನ್ನ ಈ ಕುಂಡಲಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಪೂಜ್ಯವಾದವು; ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದವು. ಅವುಗಳ ಗುರುತಿಗಾಗಿ ಆ ಗುರುತನ್ನು ತಂದುಕೊಡು.