ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 14.57
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.57.1
स तं दृष्ट्वा तथाभूतं राजानं घोरदर्शनम् ।
दीर्घश्मश्रुधरं नॄणां शोणितेन समुक्षितम् ॥ १४.५७.१ ॥
ସେ ସେହି ରାଜାଙ୍କୁ ସେହି ଅବସ୍ଥାରେ ଦେଖିଲା; ଭୟଙ୍କର ରୂପଧାରୀ, ଲମ୍ବା ଦାଢ଼ିଧାରୀ, ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ରକ୍ତରେ ସିକ୍ତ।
14.57.2
चकार न व्यथां विप्रो राजा त्वेनमथाब्रवीत् ।
प्रत्युत्थाय महातेजा भयकर्ता यमोपमः ॥ १४.५७.२ ॥
ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଟିକେ ମଧ୍ୟ ବିଚଳିତ ହେଲେ ନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ମହାତେଜସ୍ବୀ ରାଜା, ଭୟଦାତା ଓ ଯମ ସମାନ, ଉଠି ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
14.57.3
दिष्ट्या त्वमसि कल्याण षष्ठे काले ममान्तिकम् ।
भक्ष्यं मृगयमाणस्य सम्प्राप्तो द्विजसत्तम ॥ १४.५७.३ ॥
ଭାଗ୍ୟବଶରେ ତୁମେ, ହେ କଲ୍ୟାଣ, ଷଷ୍ଠ ସମୟରେ ମୋ ନିକଟକୁ ଆସିଛ; ଭୋଜନ ଖୋଜୁଥିବା ମୋ ପାଖକୁ, ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ, ତୁମେ ପହଞ୍ଚିଛ।
14.57.4
राजन्गुर्वर्थिनं विद्धि चरन्तं मामिहागतम् ।
न च गुर्वर्थमुद्युक्तं हिंस्यमाहुर्मनीषिणः ॥ १४.५७.४ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଗୁରୁଦକ୍ଷିଣା ଚାହିଁ ବୁଲି ବୁଲି ମୁଁ ଏଠାକୁ ଆସିଛି ଜାଣ; ଆଉ ଗୁରୁଦକ୍ଷିଣା ପାଇଁ ଉଦ୍ୟମୀ ଲୋକକୁ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ହିଂସା ଯୋଗ୍ୟ କହନ୍ତି ନାହିଁ।
14.57.5
षष्ठे काले ममाहारो विहितो द्विजसत्तम ।
न शक्यस्त्वं समुत्स्रष्टुं क्षुधितेन मयाऽद्य वै ॥ १४.५७.५ ॥
ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ, ଷଷ୍ଠ ସମୟରେ ମୋର ଆହାର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ; ଆଜି କ୍ଷୁଧାର୍ତ୍ତ ମୁଁ ତୁମକୁ ଛାଡ଼ିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।
14.57.6
एवमस्तु महाराजि समयः क्रियतां तु मे ।
गुर्वर्थमभिनिर्वर्त्य पुनरेष्यामि ते वशम् ॥ १४.५७.६ ॥
ସେମିତି ହେଉ, ହେ ମହାରାଜ; କିନ୍ତୁ ମୋ ପାଇଁ ଏକ ସର୍ତ୍ତ ରଖାଯାଉ: ଗୁରୁଦକ୍ଷିଣା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି ମୁଁ ପୁଣି ତୁମ ବଶକୁ ଆସିବି।
14.57.7
संश्रुतश्च मया योऽर्थो गुरवे राजसत्तम ।
त्वदधीनः स राजेन्द्र तं त्वां भिक्षे नरेश्वर ॥ १४.५७.७ ॥
ହେ ରାଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଗୁରୁଙ୍କ ପାଇଁ ମୁଁ ଯେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟର ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇଥିଲି, ତାହା ଆପଣଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ। ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ନରେଶ୍ୱର, ସେଥିପାଇଁ ହିଁ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଭିକ୍ଷା ମାଗୁଛି।
14.57.8
ददासि विप्रमुख्येभ्यस्त्वं हि रत्नानि नित्यदा ।
दाता च त्वं नरव्याघ्र पात्रभूतः क्षिताविह।
पात्रं प्रतिग्रहे चापि विद्धि मां नृपसत्तम ॥ १४.५७.८ ॥
ଆପଣ ସର୍ବଦା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ରତ୍ନ ଦାନ କରନ୍ତି। ହେ ନରବ୍ୟାଘ୍ର, ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଆପଣ ଦାତା ଏବଂ ପାତ୍ର ମଧ୍ୟ। ହେ ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦାନ ଗ୍ରହଣ ପାଇଁ ମୋତେ ମଧ୍ୟ ପାତ୍ର ବୋଲି ଜାଣନ୍ତୁ।
14.57.9
उपाहृत्य गुरोरर्थं त्वदायत्तमरिंदम ।
समयेनेह राजेन्द्र पुनरेष्यामि ते वशम् ॥ १४.५७.९ ॥
ହେ ଅରିନ୍ଦମ, ଗୁରୁଙ୍କ ପାଇଁ ବସ୍ତୁ ଆଣି, ଯାହା ଆପଣଙ୍କ ଅଧୀନ, ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଏହି ଚୁକ୍ତି ଅନୁସାରେ ମୁଁ ପୁଣି ଆପଣଙ୍କ ବଶରେ ଫେରିବି।
14.57.10
सत्यं ते प्रतिजानामि नात्र मिथ्या कथञ्चन ।
अनृतं नोक्तपूर्वं मे स्वैरेष्वपि कुतोऽन्यथा ॥ १४.५७.१० ॥
ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ସତ୍ୟର ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରୁଛି; ଏଥିରେ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ମିଥ୍ୟା ନାହିଁ। ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ କେବେ ମିଥ୍ୟା କହି ନାହିଁ, ପରିହାସରେ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ; ତେବେ ଅନ୍ୟଥା କିପରି ହେବ?
14.57.11
यदि मत्तस्तवायत्तो गुर्वर्थः कृत एव सः ।
यदि चास्ति प्रतिग्राह्यं साम्प्रतं तद्वदस्व मे ॥ १४.५७.११ ॥
ମୋ ଦ୍ୱାରା ଆପଣଙ୍କ ଅଧୀନ ଗୁରୁଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ଏବେ ଗ୍ରହଣୀୟ କିଛି ଥିଲେ, ତାହା ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ।
14.57.12
प्रतिग्राह्यो मतो मे त्वं सदैव पुरुषर्षभ ।
सोहं त्वामनुसम्प्राप्तो भिक्षितुं मणिकुण्डले ॥ १४.५७.१२ ॥
ହେ ପୁରୁଷର୍ଷଭ, ମୋ ମତରେ ଆପଣ ସର୍ବଦା ଗ୍ରହଣୀୟ। ସେଥିପାଇଁ ମୁଁ ବର୍ତ୍ତମାନ ମଣିକୁଣ୍ଡଳ ଭିକ୍ଷା ମାଗିବାକୁ ଆପଣଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିଛି।
14.57.13
पत्न्यास्ते मम विप्रर्षे उचिते मणिकुण्डले ।
वरयार्थं त्वमन्यं वै तं ते दास्यामि सुव्रत ॥ १४.५७.१३ ॥
ହେ ବିପ୍ରର୍ଷି, ମୋ ପତ୍ନୀଙ୍କ ପାଇଁ ଉଚିତ ଏହି ମଣିକୁଣ୍ଡଳ। ହେ ସୁବ୍ରତ, ତା’ ବଦଳରେ ଅନ୍ୟ ବର ମାଗ; ତାହା ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେବି।
14.57.14
अलं ते व्यपदेशेन प्रमाणं यदि ते वयम् ।
प्रयच्छ कुण्डले मह्यं सत्यवाग्भव पार्थिव ॥ १४.५७.१४ ॥
ବାହାନା ଯଥେଷ୍ଟ। ଯଦି ତୁମେ ଆମକୁ ପ୍ରମାଣ ମାନୁଛ, ତେବେ ମୋତେ କୁଣ୍ଡଳ ଦିଅ। ହେ ରାଜନ୍, ସତ୍ୟବାଦୀ ହୁଅ।
14.57.15
इत्युक्तस्त्वब्रवीद्राजा तमुदङ्कं पुनर्वचः ।
गच्छ मद्वचनाद्देवीं ब्रूहि देहीति सत्तम ॥ १४.५७.१५ ॥
ଏପରି କୁହାଯିବାରୁ ରାଜା ପୁଣି ଉତଙ୍କଙ୍କୁ କହିଲେ: "ହେ ସତ୍ତମ, ମୋ କଥାରେ ଦେବୀଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଅ ଏବଂ କୁହ, 'ଦିଅ'।"
14.57.16
सैवमुक्ता त्वया नूनं मद्वाक्येन शुचिव्रता ।
प्रदास्यति द्विजश्रेष्ठ कुण्डले ते न संशयः ॥ १४.५७.१६ ॥
ତୁମେ ମୋ କଥାରେ ଏପରି କହିଲେ, ଶୁଚିବ୍ରତା ସେ ନିଶ୍ଚୟ ତୁମକୁ କୁଣ୍ଡଳ ଦେବେ। ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
14.57.17
क्व पत्नी भवतः शक्या मया द्रष्टुं नरेश्वर ।
स्वयं वाऽपि भवान्पत्नीं किमर्थं नोपसर्पति ॥ १४.५७.१७ ॥
ହେ ନରେଶ୍ବର, ତୁମ ପତ୍ନୀ କେଉଁଠି, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ପାରିବି କି? କିମ୍ବା ତୁମେ ନିଜେ ତୁମ ପତ୍ନୀ ପାଖକୁ କାହିଁକି ଯାଉନ?
14.57.18
तां द्रक्ष्यति भवानद्य कास्मिंश्चिद्वननिर्झरे ।
षष्ठे काले न हि मया सा शक्या द्रष्टुमद्य वै ॥ १४.५७.१८ ॥
ତୁମେ ଆଜି କୌଣସି ବନଝରଣା ପାଖରେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବ। ଷଷ୍ଠ କାଳରେ ମୋ ପାଇଁ ଆଜି ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।
14.57.19
उदङ्कस्तु तथोक्तः स जगाम भरतर्षभ ।
मदयन्तीं च दृष्ट्वा स ज्ञापयत्स्वप्रयोजनम् ॥ १४.५७.१९ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହିପରି କୁହାଯାଇ ଉତଙ୍କ ଚାଲିଗଲେ। ମଦୟନ୍ତୀଙ୍କୁ ଦେଖି ସେ ନିଜର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଜଣାଇଲେ।
14.57.20
सौदासवचनं श्रुत्वा ततः सा पृथुलोचना ।
प्रत्युवाच महावुद्धिमुदङ्कं जनमेजय ॥ १४.५७.२० ॥
ସୌଦାସଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି ସେ ପୃଥୁଲୋଚନା, ହେ ଜନମେଜୟ, ମହାବୁଦ୍ଧି ଉତଙ୍କଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
14.57.21
एवमेतन्महाब्रह्मन्नानृतं वदसेऽनघ ।
अभिज्ञानं तु किञ्चित्त्वं समानयितुमर्हसि ॥ १४.५७.२१ ॥
ହେ ମହାବ୍ରାହ୍ମଣ, ହେ ନିଷ୍ପାପ, ଆପଣ ଯାହା କହୁଛନ୍ତି ତାହା ଏହିପରି; ଆପଣ ମିଥ୍ୟା କହୁନାହାଁନ୍ତି। ତଥାପି ଆପଣ କିଛି ଅଭିଜ୍ଞାନ ଆଣିବା ଉଚିତ।
14.57.22
इमे हि दिव्ये मणिकुण्डले मे ।
देवाश्च यक्षाश्च महर्षयश्च।
तैस्तैरुपायैरपहर्तुकामा-
श्छिद्रेषु नित्यं परितर्कयन्ति ॥ १४.५७.२२ ॥
ଏହି ଦିବ୍ୟ ମଣି-କୁଣ୍ଡଳ ମୋର। ଦେବତା, ଯକ୍ଷ ଓ ମହର୍ଷିମାନେ ମଧ୍ୟ ବିଭିନ୍ନ ଉପାୟରେ ଏହା ଚୋରି କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି ସର୍ବଦା ସୁଯୋଗ ଖୋଜନ୍ତି।
14.57.23
निक्षिप्तमेतद्भुवि पन्नगास्तु ।
रत्नं समासाद्य परामृशेयुः।
यक्षास्तथोच्छिष्टधृतं सुराश्च ।
निद्रावशाद्वा परिधर्षयेयुः ॥ १४.५७.२३ ॥
ଏହି ରତ୍ନ ଭୂମିରେ ରଖାଗଲେ ନାଗମାନେ ତାହା ପାଇ ସ୍ପର୍ଶ କରିବେ; ଯକ୍ଷ ଓ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଶୁଦ୍ଧ ହାତରେ ଧରି କିମ୍ବା ନିଦ୍ରାବଶରେ ଏହା ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିପାରନ୍ତି।
14.57.24
छिद्रेष्वेतेष्विमे नित्यं ह्रियते द्विजसत्तम ।
देवराक्षसनागानामप्रमत्तेनि धार्यते ॥ १४.५७.२४ ॥
ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ସୁଯୋଗମାନଙ୍କରେ ଏଗୁଡ଼ିକ ସର୍ବଦା ହରଣ ହୋଇଯାଏ; ଦେବ, ରାକ୍ଷସ ଓ ନାଗମାନଙ୍କଠାରୁ ରକ୍ଷା ପାଇବାକୁ ସାବଧାନତାରେ ଏଗୁଡ଼ିକୁ ଧାରଣ କରିବାକୁ ହୁଏ।
14.57.25
एते दिवापि भासेते रात्रौ च द्विजसत्तम ।
नक्तं नक्षत्रताराणां प्रभामाक्षिप्य वर्ततः ॥ १४.५७.२५ ॥
ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏମାନେ ଦିନରେ ମଧ୍ୟ ଦୀପ୍ତି ପାଆନ୍ତି ଏବଂ ରାତିରେ ମଧ୍ୟ। ରାତିରେ ନକ୍ଷତ୍ର ଓ ତାରାଙ୍କ ପ୍ରଭାକୁ ଆଚ୍ଛାଦନ କରି ଏମାନେ ରହନ୍ତି।
14.57.26
एते ह्यामुच्य भगन्क्षुत्पिपासाभयं कुतः ।
विषाग्निश्वापदेभ्यश्च भयं जातु न विद्यते ॥ १४.५७.२६ ॥
ହେ ଭଗବନ୍, ଏମାନେ ଧାରଣ କଲେ ଭୋକ ଓ ତୃଷାର ଭୟ କୋଉଠୁ? ବିଷ, ଅଗ୍ନି ଓ ହିଂସ୍ର ପଶୁଙ୍କ ଠାରୁ ମଧ୍ୟ କେବେ ଭୟ ନଥାଏ।
14.57.27
ह्रस्वेन चैते आमुक्ते भवतो ह्रस्वके तदा ।
अनुरूपेण चामुक्ते जायेते तत्प्रमाणके ॥ १४.५७.२७ ॥
ଛୋଟ ପିନ୍ଧିଲେ ଏମାନେ ତୁମ ପାଇଁ ସେତେବେଳେ ଛୋଟ ହୋଇଯାଆନ୍ତି; ଉପଯୁକ୍ତ ଭାବେ ପିନ୍ଧିଲେ ସେହି ମାପର ହୁଅନ୍ତି।
14.57.28
एवंविधे ममैते वै कुण्डले परमार्चिते ।
त्रिषु लोकेषु विज्ञाते तदभिज्ञानमानय ॥ १४.५७.२८ ॥
ଏପରି ମୋର ଏହି କୁଣ୍ଡଳ ଅତି ପୂଜିତ, ତ୍ରିଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ସେମାନଙ୍କ ପରିଚୟ ପାଇଁ ସେହି ପରିଚୟ-ଚିହ୍ନ ଆଣ।