మహాభారతం · అధ్యాయం 14.57
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.57.1
स तं दृष्ट्वा तथाभूतं राजानं घोरदर्शनम् ।
दीर्घश्मश्रुधरं नॄणां शोणितेन समुक्षितम् ॥ १४.५७.१ ॥
అతడు ఆ రాజును ఆ స్థితిలో చూశాడు; భయంకర రూపం కలవాడు, పొడవైన గడ్డం కలవాడు, మనుషుల రక్తంతో తడిసినవాడు.
14.57.2
चकार न व्यथां विप्रो राजा त्वेनमथाब्रवीत् ।
प्रत्युत्थाय महातेजा भयकर्ता यमोपमः ॥ १४.५७.२ ॥
ఆ బ్రాహ్మణుడు ఏమాత్రం కలత చెందలేదు; కానీ మహాతేజస్వి అయిన రాజు, భయం కలిగించేవాడు యముడితో సమానుడు, లేచి అతనితో అన్నాడు.
14.57.3
दिष्ट्या त्वमसि कल्याण षष्ठे काले ममान्तिकम् ।
भक्ष्यं मृगयमाणस्य सम्प्राप्तो द्विजसत्तम ॥ १४.५७.३ ॥
అదృష్టవశాత్తు నీవు, ఓ కల్యాణుడా, ఆరవ సమయంలో నా సమీపానికి వచ్చావు; ఆహారం వెతుకుతున్న నా వద్దకు, ఓ ద్విజోత్తమా, నీవు చేరావు.
14.57.4
राजन्गुर्वर्थिनं विद्धि चरन्तं मामिहागतम् ।
न च गुर्वर्थमुद्युक्तं हिंस्यमाहुर्मनीषिणः ॥ १४.५७.४ ॥
ఓ రాజా, గురుదక్షిణ కోరుతూ తిరుగుతూ ఇక్కడికి వచ్చిన నన్ను తెలుసుకో; గురుదక్షిణ కోసం ప్రయత్నించే వానిని హింసించదగినవాడని జ్ఞానులు అనరు.
14.57.5
षष्ठे काले ममाहारो विहितो द्विजसत्तम ।
न शक्यस्त्वं समुत्स्रष्टुं क्षुधितेन मयाऽद्य वै ॥ १४.५७.५ ॥
ఓ ద్విజోత్తమా, ఆరవ సమయానికి నా ఆహారం నియమించబడింది; ఈ రోజు ఆకలితో ఉన్న నేను నిన్ను విడిచిపెట్టడం సాధ్యం కాదు.
14.57.6
एवमस्तु महाराजि समयः क्रियतां तु मे ।
गुर्वर्थमभिनिर्वर्त्य पुनरेष्यामि ते वशम् ॥ १४.५७.६ ॥
అలాగే కానివ్వు, మహారాజా; కానీ నాకోసం ఒక షరతు పెట్టు: గురుదక్షిణను పూర్తిచేసి నేను మళ్లీ నీ వశానికి వస్తాను.
14.57.7
संश्रुतश्च मया योऽर्थो गुरवे राजसत्तम ।
त्वदधीनः स राजेन्द्र तं त्वां भिक्षे नरेश्वर ॥ १४.५७.७ ॥
రాజశ్రేష్ఠా, గురువు కోసం నేను వాగ్దానం చేసిన ఆ కార్యం నీపైనే ఆధారపడి ఉంది. రాజేంద్రా, నరేశ్వరా, దాని కోసమే నిన్ను యాచిస్తున్నాను.
14.57.8
ददासि विप्रमुख्येभ्यस्त्वं हि रत्नानि नित्यदा ।
दाता च त्वं नरव्याघ्र पात्रभूतः क्षिताविह।
पात्रं प्रतिग्रहे चापि विद्धि मां नृपसत्तम ॥ १४.५७.८ ॥
నీవు ఎల్లప్పుడూ శ్రేష్ఠ బ్రాహ్మణులకు రత్నాలను దానం చేస్తావు. నరవ్యాఘ్రా, ఈ భూమిపై నీవు దాతవు, పాత్రుడవు కూడా. నృపశ్రేష్ఠా, దానం స్వీకరించడానికి నేను కూడా పాత్రుడనని తెలుసుకో.
14.57.9
उपाहृत्य गुरोरर्थं त्वदायत्तमरिंदम ।
समयेनेह राजेन्द्र पुनरेष्यामि ते वशम् ॥ १४.५७.९ ॥
శత్రుదమనా, గురువు కోసం కావలసిన వస్తువును తెచ్చి, అది నీ అధీనంలో ఉన్నది. రాజేంద్రా, ఈ ఒప్పందం ప్రకారం నేను మళ్లీ నీ వశానికి వస్తాను.
14.57.10
सत्यं ते प्रतिजानामि नात्र मिथ्या कथञ्चन ।
अनृतं नोक्तपूर्वं मे स्वैरेष्वपि कुतोऽन्यथा ॥ १४.५७.१० ॥
నీకు సత్యాన్నే ప్రతిజ్ఞ చేస్తున్నాను; ఇందులో ఏ విధంగానూ అసత్యం ఉండదు. నేను ఇంతకు ముందు ఎప్పుడూ అసత్యం పలకలేదు, సరదాగా కూడా; మరి అలాంటిది ఎలా మారుతుంది?
14.57.11
यदि मत्तस्तवायत्तो गुर्वर्थः कृत एव सः ।
यदि चास्ति प्रतिग्राह्यं साम्प्रतं तद्वदस्व मे ॥ १४.५७.११ ॥
నా ద్వారా నీ అధీనంలోని గురువు కార్యం నెరవేరిందైతే, ఇప్పుడు స్వీకరించదగినది ఏదైనా ఉంటే, అది నాకు చెప్పు.
14.57.12
प्रतिग्राह्यो मतो मे त्वं सदैव पुरुषर्षभ ।
सोहं त्वामनुसम्प्राप्तो भिक्षितुं मणिकुण्डले ॥ १४.५७.१२ ॥
పురుషర్షభా, నా అభిప్రాయంలో నీవే ఎల్లప్పుడూ స్వీకరించదగిన పాత్రుడవు. అందుకే నేను ఇప్పుడు మణికుండలాలను యాచించడానికి నీ దగ్గరకు వచ్చాను.
14.57.13
पत्न्यास्ते मम विप्रर्षे उचिते मणिकुण्डले ।
वरयार्थं त्वमन्यं वै तं ते दास्यामि सुव्रत ॥ १४.५७.१३ ॥
విప్రర్షీ, నా భార్యకు తగిన మణికుండలాలు అవి. సువ్రతా, వాటికి బదులుగా మరొకటి వరంగా కోరుకో; దానిని నేను నీకు ఇస్తాను.
14.57.14
अलं ते व्यपदेशेन प्रमाणं यदि ते वयम् ।
प्रयच्छ कुण्डले मह्यं सत्यवाग्भव पार्थिव ॥ १४.५७.१४ ॥
సాకులు చాలు. మమ్మల్ని ప్రమాణంగా భావిస్తే, నాకు కుండలాలు ఇవ్వు. రాజా, సత్యవాదివి కా.
14.57.15
इत्युक्तस्त्वब्रवीद्राजा तमुदङ्कं पुनर्वचः ।
गच्छ मद्वचनाद्देवीं ब्रूहि देहीति सत्तम ॥ १४.५७.१५ ॥
ఇలా అనగానే రాజు ఉదంకునితో మళ్ళీ ఇలా అన్నాడు: "సత్తమా, నా మాటగా దేవి దగ్గరకు వెళ్ళి 'ఇవ్వు' అని చెప్పు."
14.57.16
सैवमुक्ता त्वया नूनं मद्वाक्येन शुचिव्रता ।
प्रदास्यति द्विजश्रेष्ठ कुण्डले ते न संशयः ॥ १४.५७.१६ ॥
నీవు నా మాటగా ఇలా చెబితే, శుచివ్రత అయిన ఆమె నీకు కుండలాలు తప్పక ఇస్తుంది. ద్విజశ్రేష్ఠా, సందేహం లేదు.
14.57.17
क्व पत्नी भवतः शक्या मया द्रष्टुं नरेश्वर ।
स्वयं वाऽपि भवान्पत्नीं किमर्थं नोपसर्पति ॥ १४.५७.१७ ॥
నరేశ్వరా, నీ భార్య ఎక్కడ, నేను ఆమెను చూడగలనా? లేదా నీవే నీ భార్య దగ్గరకు ఎందుకు వెళ్ళవు?
14.57.18
तां द्रक्ष्यति भवानद्य कास्मिंश्चिद्वननिर्झरे ।
षष्ठे काले न हि मया सा शक्या द्रष्टुमद्य वै ॥ १४.५७.१८ ॥
నీవు ఈ రోజు ఏదో అడవి జలపాతం దగ్గర ఆమెను చూస్తావు. ఆరవ కాలంలో నేను ఈ రోజు ఆమెను చూడలేను.
14.57.19
उदङ्कस्तु तथोक्तः स जगाम भरतर्षभ ।
मदयन्तीं च दृष्ट्वा स ज्ञापयत्स्वप्रयोजनम् ॥ १४.५७.१९ ॥
ఓ భరతశ్రేష్ఠా, ఈ విధంగా చెప్పబడిన ఉత్తంకుడు వెళ్ళాడు. మదయంతిని చూసి అతడు తన ప్రయోజనాన్ని తెలియజేశాడు.
14.57.20
सौदासवचनं श्रुत्वा ततः सा पृथुलोचना ।
प्रत्युवाच महावुद्धिमुदङ्कं जनमेजय ॥ १४.५७.२० ॥
సౌదాసుని మాటలు విని, విశాల నేత్రాలు గల ఆమె, ఓ జనమేజయా, మహాబుద్ధిమంతుడైన ఉత్తంకునికి సమాధానమిచ్చింది.
14.57.21
एवमेतन्महाब्रह्मन्नानृतं वदसेऽनघ ।
अभिज्ञानं तु किञ्चित्त्वं समानयितुमर्हसि ॥ १४.५७.२१ ॥
ఓ మహాబ్రాహ్మణా, పాపరహితుడా, నీవు చెప్పేది ఇలాగే ఉంది; నీవు అసత్యం పలకడం లేదు. కానీ నీవు ఏదైనా గుర్తు తెచ్చి చూపాలి.
14.57.22
इमे हि दिव्ये मणिकुण्डले मे ।
देवाश्च यक्षाश्च महर्षयश्च।
तैस्तैरुपायैरपहर्तुकामा-
श्छिद्रेषु नित्यं परितर्कयन्ति ॥ १४.५७.२२ ॥
ఈ దివ్య మణి-కుండలాలు నావి. దేవతలు, యక్షులు, మహర్షులు కూడా వివిధ ఉపాయాలతో వీటిని దొంగిలించాలని కోరుకుంటూ ఎప్పుడూ అవకాశం కోసం చూస్తారు.
14.57.23
निक्षिप्तमेतद्भुवि पन्नगास्तु ।
रत्नं समासाद्य परामृशेयुः।
यक्षास्तथोच्छिष्टधृतं सुराश्च ।
निद्रावशाद्वा परिधर्षयेयुः ॥ १४.५७.२३ ॥
ఈ రత్నాన్ని నేలపై ఉంచితే, నాగులు దాన్ని పొంది తాకుతారు; యక్షులు, దేవతలు కూడా అపవిత్ర చేతులతో పట్టుకుని లేదా నిద్రవశంలో దాన్ని అపహరించవచ్చు.
14.57.24
छिद्रेष्वेतेष्विमे नित्यं ह्रियते द्विजसत्तम ।
देवराक्षसनागानामप्रमत्तेनि धार्यते ॥ १४.५७.२४ ॥
ఓ ద్విజశ్రేష్ఠా, ఈ అవకాశాలలో ఇవి ఎప్పుడూ అపహరింపబడతాయి; దేవతలు, రాక్షసులు, నాగులు ఎత్తుకుపోకుండా జాగ్రత్తగా ధరించాలి.
14.57.25
एते दिवापि भासेते रात्रौ च द्विजसत्तम ।
नक्तं नक्षत्रताराणां प्रभामाक्षिप्य वर्ततः ॥ १४.५७.२५ ॥
ద్విజులలో శ్రేష్ఠుడా, ఇవి పగలూ రాత్రీ ప్రకాశిస్తాయి. రాత్రివేళ నక్షత్రాలు, తారల కాంతిని అధిగమించి ఇవి నిలిచి ఉంటాయి.
14.57.26
एते ह्यामुच्य भगन्क्षुत्पिपासाभयं कुतः ।
विषाग्निश्वापदेभ्यश्च भयं जातु न विद्यते ॥ १४.५७.२६ ॥
భగవంతుడా, వీటిని ధరించినవారికి ఆకలి దాహాల భయం ఎక్కడిది? విషం, అగ్ని, క్రూర మృగాల వలన కూడా ఎప్పుడూ భయం ఉండదు.
14.57.27
ह्रस्वेन चैते आमुक्ते भवतो ह्रस्वके तदा ।
अनुरूपेण चामुक्ते जायेते तत्प्रमाणके ॥ १४.५७.२७ ॥
చిన్నవాడు ధరించినప్పుడు ఇవి నీకు చిన్నవిగా అవుతాయి; తగినట్లు ధరించినప్పుడు అదే పరిమాణంలో అవుతాయి.
14.57.28
एवंविधे ममैते वै कुण्डले परमार्चिते ।
त्रिषु लोकेषु विज्ञाते तदभिज्ञानमानय ॥ १४.५७.२८ ॥
ఇటువంటి నా ఈ కుండలాలు అత్యంత పూజనీయమైనవి; మూడు లోకాలలో ప్రసిద్ధమైనవి. వాటి గుర్తింపు కోసం ఆ గుర్తును తీసుకురా.