ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 14.57
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.57.1
स तं दृष्ट्वा तथाभूतं राजानं घोरदर्शनम् ।
दीर्घश्मश्रुधरं नॄणां शोणितेन समुक्षितम् ॥ १४.५७.१ ॥
ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਉਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ; ਡਰਾਉਣੇ ਰੂਪ ਵਾਲਾ, ਲੰਮੀ ਦਾੜ੍ਹੀ ਵਾਲਾ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਲਹੂ ਨਾਲ ਛਿੜਕਿਆ ਹੋਇਆ।
14.57.2
चकार न व्यथां विप्रो राजा त्वेनमथाब्रवीत् ।
प्रत्युत्थाय महातेजा भयकर्ता यमोपमः ॥ १४.५७.२ ॥
ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜ਼ਰਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਘਬਰਾਇਆ; ਪਰ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਰਾਜਾ, ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਯਮ ਵਰਗਾ, ਉੱਠ ਕੇ ਉਸ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ।
14.57.3
दिष्ट्या त्वमसि कल्याण षष्ठे काले ममान्तिकम् ।
भक्ष्यं मृगयमाणस्य सम्प्राप्तो द्विजसत्तम ॥ १४.५७.३ ॥
ਭਾਗਾਂ ਨਾਲ ਤੂੰ, ਹੇ ਕਲਿਆਣ, ਛੇਵੇਂ ਸਮੇਂ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਇਆ ਹੈਂ; ਭੋਜਨ ਭਾਲਦੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲ, ਹੇ ਦਵਿਜਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਤੂੰ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈਂ।
14.57.4
राजन्गुर्वर्थिनं विद्धि चरन्तं मामिहागतम् ।
न च गुर्वर्थमुद्युक्तं हिंस्यमाहुर्मनीषिणः ॥ १४.५७.४ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਗੁਰੂ-ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਭਟਕਦਾ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਇਹ ਜਾਣ; ਅਤੇ ਗੁਰੂ-ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਲਈ ਯਤਨਸ਼ੀਲ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਲੋਕ ਮਾਰਨ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦੇ।
14.57.5
षष्ठे काले ममाहारो विहितो द्विजसत्तम ।
न शक्यस्त्वं समुत्स्रष्टुं क्षुधितेन मयाऽद्य वै ॥ १४.५७.५ ॥
ਹੇ ਦਵਿਜਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਛੇਵੇਂ ਸਮੇਂ ਮੇਰਾ ਭੋਜਨ ਨਿਯਤ ਹੈ; ਅੱਜ ਭੁੱਖੇ ਮੈਥੋਂ ਤੈਨੂੰ ਛੱਡਣਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ।
14.57.6
एवमस्तु महाराजि समयः क्रियतां तु मे ।
गुर्वर्थमभिनिर्वर्त्य पुनरेष्यामि ते वशम् ॥ १४.५७.६ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ; ਪਰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਇੱਕ ਸ਼ਰਤ ਰੱਖੀ ਜਾਵੇ: ਗੁਰੂ-ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਪੂਰੀ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਫਿਰ ਤੁਹਾਡੇ ਵਸ ਵਿੱਚ ਆਵਾਂਗਾ।
14.57.7
संश्रुतश्च मया योऽर्थो गुरवे राजसत्तम ।
त्वदधीनः स राजेन्द्र तं त्वां भिक्षे नरेश्वर ॥ १४.५७.७ ॥
ਹੇ ਰਾਜਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਗੁਰੂ ਲਈ ਮੈਂ ਜੋ ਵਚਨ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਕਾਰਜ ਤੁਹਾਡੇ ਅਧੀਨ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਨਰੇਸ਼ਵਰ, ਉਸੇ ਲਈ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਮੰਗ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
14.57.8
ददासि विप्रमुख्येभ्यस्त्वं हि रत्नानि नित्यदा ।
दाता च त्वं नरव्याघ्र पात्रभूतः क्षिताविह।
पात्रं प्रतिग्रहे चापि विद्धि मां नृपसत्तम ॥ १४.५७.८ ॥
ਤੁਸੀਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਰਤਨ ਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਹੇ ਨਰਵਿਆਘਰ, ਇਸ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਤੁਸੀਂ ਦਾਤਾ ਵੀ ਹੋ ਅਤੇ ਪਾਤਰ ਵੀ। ਹੇ ਨ੍ਰਿਪਸ਼ਰੇਸ਼ਠ, ਦਾਨ ਲੈਣ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਪਾਤਰ ਜਾਣੋ।
14.57.9
उपाहृत्य गुरोरर्थं त्वदायत्तमरिंदम ।
समयेनेह राजेन्द्र पुनरेष्यामि ते वशम् ॥ १४.५७.९ ॥
ਹੇ ਅਰਿੰਦਮ, ਗੁਰੂ ਲਈ ਵਸਤੂ ਲਿਆ ਕੇ, ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਅਧੀਨ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਅਨੁਸਾਰ ਮੈਂ ਫਿਰ ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਆਵਾਂਗਾ।
14.57.10
सत्यं ते प्रतिजानामि नात्र मिथ्या कथञ्चन ।
अनृतं नोक्तपूर्वं मे स्वैरेष्वपि कुतोऽन्यथा ॥ १४.५७.१० ॥
ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਅੱਗੇ ਸੱਚ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਝੂਠ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਬੋਲਿਆ, ਮਜ਼ਾਕ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਹੀਂ; ਫਿਰ ਹੋਰ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
14.57.11
यदि मत्तस्तवायत्तो गुर्वर्थः कृत एव सः ।
यदि चास्ति प्रतिग्राह्यं साम्प्रतं तद्वदस्व मे ॥ १४.५७.११ ॥
ਜੇ ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਤੁਹਾਡੇ ਅਧੀਨ ਗੁਰੂ ਦਾ ਕਾਰਜ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੇ ਹੁਣ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਗ੍ਰਹਿਣ ਯੋਗ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।
14.57.12
प्रतिग्राह्यो मतो मे त्वं सदैव पुरुषर्षभ ।
सोहं त्वामनुसम्प्राप्तो भिक्षितुं मणिकुण्डले ॥ १४.५७.१२ ॥
ਹੇ ਪੁਰਸ਼ਰਸ਼ਭ, ਮੇਰੇ ਮਤ ਅਨੁਸਾਰ ਤੁਸੀਂ ਸਦਾ ਹੀ ਗ੍ਰਹਿਣ ਯੋਗ ਹੋ। ਇਸੇ ਲਈ ਮੈਂ ਹੁਣ ਮਣੀਆਂ ਵਾਲੇ ਕੁੰਡਲ ਮੰਗਣ ਲਈ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਆਇਆ ਹਾਂ।
14.57.13
पत्न्यास्ते मम विप्रर्षे उचिते मणिकुण्डले ।
वरयार्थं त्वमन्यं वै तं ते दास्यामि सुव्रत ॥ १४.५७.१३ ॥
ਹੇ ਵਿਪ੍ਰਰਿਸ਼ੀ, ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਲਈ ਯੋਗ ਇਹ ਮਣੀ-ਕੁੰਡਲ ਹਨ। ਹੇ ਸੁਵ੍ਰਤ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਦਲੇ ਕੋਈ ਹੋਰ ਵਰ ਮੰਗੋ; ਉਹ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਿਆਂਗਾ।
14.57.14
अलं ते व्यपदेशेन प्रमाणं यदि ते वयम् ।
प्रयच्छ कुण्डले मह्यं सत्यवाग्भव पार्थिव ॥ १४.५७.१४ ॥
ਬਹਾਨੇ ਕਾਫ਼ੀ ਹਨ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਪ੍ਰਮਾਣ ਮੰਨਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਕੁੰਡਲ ਦਿਓ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸੱਚਵਾਦੀ ਬਣੋ।
14.57.15
इत्युक्तस्त्वब्रवीद्राजा तमुदङ्कं पुनर्वचः ।
गच्छ मद्वचनाद्देवीं ब्रूहि देहीति सत्तम ॥ १४.५७.१५ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਤੰਕ ਨੂੰ ਫਿਰ ਕਿਹਾ: "ਹੇ ਸੱਤਮ, ਮੇਰੇ ਬੋਲ ਨਾਲ ਦੇਵੀ ਕੋਲ ਜਾਓ ਅਤੇ ਕਹੋ, 'ਦੇ ਦਿਓ'।"
14.57.16
सैवमुक्ता त्वया नूनं मद्वाक्येन शुचिव्रता ।
प्रदास्यति द्विजश्रेष्ठ कुण्डले ते न संशयः ॥ १४.५७.१६ ॥
ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਲੋਂ ਮੇਰੇ ਬੋਲ ਨਾਲ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਸ਼ੁਚਿਵ੍ਰਤਾ ਉਹ ਜ਼ਰੂਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੁੰਡਲ ਦੇਵੇਗੀ। ਹੇ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
14.57.17
क्व पत्नी भवतः शक्या मया द्रष्टुं नरेश्वर ।
स्वयं वाऽपि भवान्पत्नीं किमर्थं नोपसर्पति ॥ १४.५७.१७ ॥
ਹੇ ਨਰੇਸ਼ਵਰ, ਤੁਹਾਡੀ ਪਤਨੀ ਕਿੱਥੇ ਹੈ, ਕੀ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਸਕਦਾ ਹਾਂ? ਜਾਂ ਤੁਸੀਂ ਖ਼ੁਦ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਕੋਲ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ?
14.57.18
तां द्रक्ष्यति भवानद्य कास्मिंश्चिद्वननिर्झरे ।
षष्ठे काले न हि मया सा शक्या द्रष्टुमद्य वै ॥ १४.५७.१८ ॥
ਤੁਸੀਂ ਅੱਜ ਕਿਸੇ ਜੰਗਲੀ ਝਰਨੇ ਕੋਲ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖੋਗੇ। ਛੇਵੇਂ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਲਈ ਅੱਜ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਣਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ।
14.57.19
उदङ्कस्तु तथोक्तः स जगाम भरतर्षभ ।
मदयन्तीं च दृष्ट्वा स ज्ञापयत्स्वप्रयोजनम् ॥ १४.५७.१९ ॥
ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ ਤੇ ਉਤੰਕ ਚਲੇ ਗਏ। ਮਦਯੰਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਦੱਸਿਆ।
14.57.20
सौदासवचनं श्रुत्वा ततः सा पृथुलोचना ।
प्रत्युवाच महावुद्धिमुदङ्कं जनमेजय ॥ १४.५७.२० ॥
ਸੌਦਾਸ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਫਿਰ ਉਹ ਵੱਡੇ ਨੈਣਾਂ ਵਾਲੀ, ਹੇ ਜਨਮੇਜਯ, ਮਹਾਬੁੱਧੀ ਉਤੰਕ ਨੂੰ ਬੋਲੀ।
14.57.21
एवमेतन्महाब्रह्मन्नानृतं वदसेऽनघ ।
अभिज्ञानं तु किञ्चित्त्वं समानयितुमर्हसि ॥ १४.५७.२१ ॥
ਹੇ ਮਹਾਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋ ਉਹ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ; ਤੁਸੀਂ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦੇ। ਪਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੋਈ ਪਛਾਣ-ਚਿੰਨ੍ਹ ਲਿਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
14.57.22
इमे हि दिव्ये मणिकुण्डले मे ।
देवाश्च यक्षाश्च महर्षयश्च।
तैस्तैरुपायैरपहर्तुकामा-
श्छिद्रेषु नित्यं परितर्कयन्ति ॥ १४.५७.२२ ॥
ਇਹ ਦਿਵ੍ਯ ਮਣੀ-ਕੁੰਡਲ ਮੇਰੇ ਹਨ। ਦੇਵਤੇ, ਯਕਸ਼ ਅਤੇ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਵੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੁਰਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮੌਕੇ ਦੀ ਤਾਕ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
14.57.23
निक्षिप्तमेतद्भुवि पन्नगास्तु ।
रत्नं समासाद्य परामृशेयुः।
यक्षास्तथोच्छिष्टधृतं सुराश्च ।
निद्रावशाद्वा परिधर्षयेयुः ॥ १४.५७.२३ ॥
ਇਹ ਰਤਨ ਜੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਨਾਗ ਇਸਨੂੰ ਲੱਭ ਕੇ ਛੂਹਣਗੇ; ਯਕਸ਼ ਅਤੇ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਅਸ਼ੁੱਧ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਫੜ ਕੇ ਜਾਂ ਨੀਂਦ ਦੇ ਵੱਸ ਹੋ ਕੇ ਇਸ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
14.57.24
छिद्रेष्वेतेष्विमे नित्यं ह्रियते द्विजसत्तम ।
देवराक्षसनागानामप्रमत्तेनि धार्यते ॥ १४.५७.२४ ॥
ਹੇ ਦਵਿਜਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੌਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਦਾ ਖੋਹ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਦੇਵਤਿਆਂ, ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਨਾਗਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਇਹ ਧਾਰਨ ਕਰਨੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ।
14.57.25
एते दिवापि भासेते रात्रौ च द्विजसत्तम ।
नक्तं नक्षत्रताराणां प्रभामाक्षिप्य वर्ततः ॥ १४.५७.२५ ॥
ਹੇ ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਇਹ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਚਮਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਰਾਤ ਵਿੱਚ ਵੀ। ਰਾਤ ਨੂੰ ਨਕਸ਼ਤਰਾਂ ਅਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾ ਨੂੰ ਮੱਧਮ ਕਰਕੇ ਇਹ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
14.57.26
एते ह्यामुच्य भगन्क्षुत्पिपासाभयं कुतः ।
विषाग्निश्वापदेभ्यश्च भयं जातु न विद्यते ॥ १४.५७.२६ ॥
ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਭੁੱਖ-ਪਿਆਸ ਦਾ ਡਰ ਕਿੱਥੋਂ? ਜ਼ਹਿਰ, ਅੱਗ ਅਤੇ ਹਿੰਸਕ ਜਾਨਵਰਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਕਦੇ ਡਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
14.57.27
ह्रस्वेन चैते आमुक्ते भवतो ह्रस्वके तदा ।
अनुरूपेण चामुक्ते जायेते तत्प्रमाणके ॥ १४.५७.२७ ॥
ਛੋਟਾ ਪਹਿਨਣ ਨਾਲ ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਉਦੋਂ ਛੋਟੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਢੁਕਵੇਂ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪਹਿਨਣ ਨਾਲ ਉਸੇ ਮਾਪ ਦੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
14.57.28
एवंविधे ममैते वै कुण्डले परमार्चिते ।
त्रिषु लोकेषु विज्ञाते तदभिज्ञानमानय ॥ १४.५७.२८ ॥
ਅਜਿਹੇ ਮੇਰੇ ਇਹ ਕੁੰਡਲ ਅਤਿ ਪੂਜਨੀਕ ਹਨ, ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਲਈ ਉਹ ਪਛਾਣ-ਚਿੰਨ੍ਹ ਲੈ ਆ।