マハーバーラタ · 章 14.61
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.61.1
कथयन्नेव तु तदा वासुदेवः प्रतापवान् ।
महाभारतयुद्धं तत्कथान्ते पितुरग्रतः ॥ १४.६१.१ ॥
その時、威力あるヴァスデーヴァは、その物語の終わりに父の前で、マハーバーラタの大戦を語っていた。
14.61.2
अभिमन्योर्वधं वीरः सोत्यक्रामन्महामतिः ।
अप्रियं वसुदेवस्य माभूदिति महामनाः ॥ १४.६१.२ ॥
大智の英雄は、ヴァスデーヴァに不快を与えないようにと、寛大な心でアビマニユの死には触れずに先へ進んだ。
14.61.3
मा दौहित्रवधं श्रुत्वा वसुदेवो महात्ययम् ।
दुःखशोकाभिसंतप्तो भवेदिति महामतिः ॥ १४.६१.३ ॥
孫の殺害という大凶事を聞いたヴァスデーヴァが、悲しみと苦痛に苛まれることのないようにと、大智の人は考えた。
14.61.4
सुभद्रा तु तमुत्क्रान्तमात्मजस्य वधं रणे ।
आचक्ष्व कृष्ण सौभद्रवधमित्यपतद्भुवि ॥ १४.६१.४ ॥
しかしスバドラーは、戦場で息子の殺害を聞き、「クリシュナよ、サウバドラの死を語れ」と言って地に倒れた。
14.61.5
तामपश्यन्निपतितां वसुदेवः क्षितौ तदा ।
दृष्ट्वैव च पपातोर्व्यां सोऽपि दुःखेन मूर्छितः ॥ १४.६१.५ ॥
地に倒れている彼女を見たヴァスデーヴァは、見るや否や悲しみに気を失い、彼もまた地に倒れた。
14.61.6
तषः स दौहित्रवदाद्दुःखशोकसमाहतः ।
वसुदेवो महाराज कृष्णं वाक्यमथाब्रवीत् ॥ १४.६१.६ ॥
そのとき、孫の殺害に悲しみと苦しみを打たれたヴァスデーヴァは、大王よ、クリシュナにこの言葉を語った。
14.61.7
ननु त्वं पुण्डरीकाक्ष सत्यवाग्भुवि विश्रुतः ।
यद्दौहित्रवधं मेऽद्य न ख्यापयसि शत्रुहन् ॥ १४.६१.७ ॥
蓮華眼よ、おまえは地上で真実を語る者として名高い。敵を滅ぼす者よ、今日なぜ私の孫の殺害を告げないのか。
14.61.8
तद्भागिनेयनिधनं तत्त्वेनाचक्ष्व मे प्रभो ।
सदृशाक्षस्तव कथं शत्रुभिर्निहतो रणे। ॥ १४.६१.८ ॥
主よ、あの甥の死の次第を私に真実に語ってくれ。おまえに似た目を持つ者が、戦場で敵によってどうして殺されたのか。
14.61.9
दुर्भरं बत वार्ष्णेय कालेऽप्राप्ते नृभिः सह ।
यत्र मे हृदयं दुःखाच्छतधा न विदीर्यते ॥ १४.६१.९ ॥
ヴリシュニの末裔よ、ああ、定められた時より前に人々の中でこれに耐えるのは辛い。この悲しみで私の心が百に裂けないのはなぜか。
14.61.10
किमब्रवीत्त्वां सङ्ग्रामे सुभद्रां मातरं प्रति ।
मां चापि पुण्डरीकाक्षि चपलाक्षः प्रियो मम ॥ १४.६१.१० ॥
蓮華眼よ、戦場で彼はおまえと母スバドラーに何と言ったのか。機敏な目をした私の愛しい者は、私にも何と言ったのか。
14.61.11
आहवं पृष्ठतः कृत्वा कच्चिन्न निहतः परैः ।
कच्चिन्मुखं न गोविन्द तेनाजौ विकृतं कृतम् ॥ १४.६१.११ ॥
彼は戦いに背を向けたため、敵に殺されたのか。ゴーヴィンダよ、戦いで彼の顔は損なわれたのか。
14.61.12
स हि कृष्ण महातेजाः श्लाघन्निव ममाग्रतः ।
बालभावेन विजयमात्मनोऽकथयत्प्रभुः। ॥ १४.६१.१२ ॥
クリシュナよ、その大光輝の者は、私の前で誇るかのように、少年らしい調子で自分の勝利を語った。
14.61.13
कच्चिन्न निकृतो बालो द्रोणकर्णाकृपादिभिः ।
धरण्यां निहतः शेते तन्ममाचक्ष्वि केशव ॥ १४.६१.१३ ॥
少年はドローナ、カルナ、クリパらに不当に殺され、大地に横たわっているのか。ケーシャヴァよ、それを私に話せ。
14.61.14
स हि द्रोणं च भीष्मं च कर्णं च बलीनां वरम् ।
स्पर्धते स्म रणे नित्यं दुहितुः पुत्रको मम ॥ १४.६१.१४ ॥
彼は私の娘の息子であり、戦場では常にドローナ、ビーシュマ、そして強者の中で最も優れたカルナとさえ競い合っていた。
14.61.15
एवंविधं बहु तदा विलपन्तं सुदुःखितम् ।
पितरं दुःखिततरं गोविन्दो वाक्यमब्रवीत् ॥ १४.६१.१५ ॥
その時、ゴーヴィンダは、このように大いに嘆き、深く悲しみ、さらに一層苦しんでいる父に、この言葉を述べた。
14.61.16
न तेनि विकृतं वक्त्रं कृतं सङ्ग्राममूर्धनि ।
न पृष्ठतः कृतश्चापि सङ्ग्रामस्तेन दुस्तरः ॥ १४.६१.१६ ॥
彼は戦いの最前線で顔をゆがめることもなく、背後から戦うこともなかった。彼によって、その戦いは越えがたいものとなった。
14.61.17
निहत्य पृथिवीपालान्सहस्रशतसङ्घशः ।
खेदितो द्रोणकर्णाभ्यां दौःशासनिवशं गतः ॥ १४.६१.१७ ॥
彼は王たちを何百何千と群れをなして殺したが、ドローナとカルナに疲れさせられ、ドゥッシャーサナの息子の手中に落ちた。
14.61.18
एको ह्येकेन सततं युध्यमानो यदि प्रभो ।
न स शक्येत सङ्ग्रामे निहन्तुमपि वज्रिणा ॥ १४.६१.१८ ॥
主よ、もし一人が絶え間なく一人と戦い続けるなら、雷霆を持つインドラでさえ戦いで彼を殺すことはできない。
14.61.19
समाहूते च सङ्ग्रामे पार्थे संशप्तकैस्तदा ।
पर्यवार्यत संक्रुद्धैः स द्रोणादिभिराहवे ॥ १४.६१.१९ ॥
戦場でパールタが挑まれたとき、怒り狂ったサンシャプタカたちはドローナらとともに、戦いで彼を取り囲んだ。
14.61.20
ततः शत्रुवधं कृत्वा सुमहान्तं रेणे पितः ।
दौहित्रस्तव वार्ष्णेय दौःशासनिवशं गतः ॥ १४.६१.२० ॥
そして父よ、戦いで敵を大いに殺戮した後、あなたの外孫であるヴァールシュネーヤはドゥフシャーサナの息子の手中に落ちた。
14.61.21
नूनं च स गतः स्वर्गं जहि शोकं महामते ।
न हि व्यसनमासाद्य सीदन्ति कृतबुद्धयः ॥ १४.६१.२१ ॥
きっと彼は天界に行ったのだ。偉大な心の方よ、悲しみを捨てなさい。定まった智恵の人は不幸に出会っても沈み込むことはないのだから。
14.61.22
द्रोणकर्णप्रभृतयो येन प्रतिसमासिताः ।
रणे महेन्द्रप्रतिमाः स कथं नाप्नुयाद्दिवम् ॥ १४.६१.२२ ॥
偉大なインドラに等しく、戦いでドローナ、カルナらに立ち向かった者が、どうして天界を得ないことがあろうか。
14.61.23
स शोकं जहि जुर्धर्ष मा च मन्युवशं गमः ।
शस्त्रपूतां हि स गतिं गतः परपुरंजयः ॥ १४.६१.२३ ॥
打ち倒せぬ方よ、悲しみを捨て、怒りの支配に陥ってはならない。敵の城を征服した彼は、武器によって清められた道に至ったのだ。
14.61.24
तस्मिंस्तु निहते वीरे सुभद्रेयं स्वसा मम ।
दुःखार्ताऽथो सुतं प्राप्य कुररीव ननाद ह ॥ १४.६१.२४ ॥
その英雄が殺されると、私の妹スバドラーは悲しみに苦しみ、息子を得ていながらも、クララー鳥のように叫び声を上げた。
14.61.25
द्रौपदीं च समासाद्य पर्यतप्यत दुःखिता ।
आर्ये क्व दारकाः सर्वे द्रष्टुमिच्छामि तानहम् ॥ १४.६१.२५ ॥
ドラウパディーのもとに至り、彼女は悲しみに嘆いた。「高貴な方よ、私の子らは皆どこにいるのですか。会いたいのです。」
14.61.26
अस्यास्तु वचनं श्रुत्वा सर्वास्ताः कुरुयोषितः ।
भुजाभ्यां परिगृह्यैनां चुक्रुशुः परमार्तवत् ॥ १४.६१.२६ ॥
彼女の言葉を聞いて、クルの女たちは皆、腕で彼女を抱き、極度の苦悩に泣き叫んだ。
14.61.27
उत्तरां चाब्रवीद्भद्रे भर्ता स क्व नु ते गतः ।
क्षिप्रमागमनं मह्यं तस्य त्वं वेदयस्व ह ॥ १४.६१.२७ ॥
彼女はウッタラーに言った。「善き女よ、あなたの夫はどこへ行ったのか。彼が早く私のもとに来ることを知らせておくれ。」
14.61.28
ननु नामाद्य वैराटि श्रुत्वा मम गिरं सदा ।
भवनान्निष्पतत्याशु कस्मान्नाभ्येति ते पतिः ॥ १४.६१.२८ ॥
ヴィラータの娘よ、いつも私の声を聞くあなたの夫が、今日は家からすぐに出て来ないのか。なぜ彼はあなたのもとへ来ないのか。
14.61.29
अभिमन्योऽनुशयिनो मातुलास्ते महारथाः ।
कुशलं चाब्रुवन्सर्वे त्वां युयुत्सुमिहागतम् ॥ १४.६१.२९ ॥
アビマニユよ、あなたの母方の叔父たち、大戦車兵たちは皆あなたの無事を尋ね、ここにユユツが来たと言った。
14.61.30
आचक्ष्व मेऽद्य सङ्ग्रामं यथापूर्वमरिन्दम ।
कस्मादेवं विलपतीं नाद्येह प्रतिभाषसे। ॥ १४.६१.३० ॥
敵を征服する者よ、以前のように今、戦いのことを私に語ってくれ。私がこのように嘆いているのに、なぜ今日ここで答えてくれないのか。
14.61.31
एवमादि तु वार्ष्णेय्यास्तस्यास्तत्परिदेवितम् ।
श्रुत्वा पृथा सुदुःखार्ता शनैर्वाक्यमथाब्रवीत् ॥ १४.६१.३१ ॥
ヴァールシュネーイーのこうした嘆きなどを聞いて、深く悲しみに打ちひしがれたプリター（クンティー）は、ゆっくりと次の言葉を語った。
14.61.32
सुभद्रे वासुदेवेन तथा सात्यकिना रणे ।
पित्रा च लालितो बालः स हतः कालधर्मणा ॥ १४.६१.३२ ॥
ああ、スバドラーよ！ヴァースデーヴァとサーティヤキ、そして父に可愛がられて育った少年は、時の法則によって戦場で殺されたのだ。
14.61.33
ईदृशो मर्त्यधर्मोऽयं मा शुचो यदुनन्दिनि ।
पुत्रो हि तव दुर्धर्षः सम्प्राप्तः परमां गतिम् ॥ १४.६१.३३ ॥
ヤドゥ族の娘よ、これが死すべき者の法である。嘆くな。おまえの難攻不落の息子は最高の境地に至ったのだ。
14.61.34
कुले महति जातासि क्षत्रियाणां महात्मनाम् ।
मा शुचश्चपलाक्षं त्वं पद्मपत्रनिभेक्षणे ॥ १४.६१.३४ ॥
おまえは偉大なクシャトリヤの高貴な人々の家に生まれた。嘆くな、澄んだ瞳の女よ、蓮の花弁のような目の女よ。
14.61.35
उत्तरां त्वमवेक्षस्व गुर्विणीं मा शुचः शुभे ।
पुत्रमेषा हि तस्याशु जनयिष्यति भामिनी ॥ १४.६१.३५ ॥
身重のウッタラーを見よ。嘆くな、吉祥なる者よ。この美しき女はまもなく彼の息子を産むであろう。
14.61.36
एवमाश्वासयित्वैनां कुन्ती यदुकुलोद्वह ।
विहाय शोकं दुर्धर्षं श्राद्धमस्य ह्यकल्पयत् ॥ १४.६१.३६ ॥
ヤドゥ族の柱よ、こうして彼女を慰めた後、クンティーは堪えがたい悲しみを捨て、彼のためにシュラーッダの儀式を執り行った。
14.61.37
समनुज्ञाप्य धर्मज्ञं राजानं भीममेव च ।
यमौ यमोपमौ चैव ददौ दानान्यनेकशः ॥ १४.६१.३७ ॥
法に通じた王とビーマに別れを告げ、ヤマに等しい双子の兄弟にも、彼女は多くの布施を与えた。
14.61.38
ततः प्रदाय बह्वीर्गा ब्राह्मणेभ्यो यदूद्वह ।
समाहृष्य तु वार्ष्णेयी वैराटीमब्रवीदिदम् ॥ १४.६१.३८ ॥
ヤドゥ族の最良の者よ、その後、バラモンに多くの牛を施し、喜んだヴァールシュネーyī（スバドラー）はヴァイラーティー（ウッタラー）にこう言った。
14.61.39
वैराटि नेह संतापस्त्वया कार्यो ह्यनिन्दिते ।
भर्तारं प्रति सुश्रोणि गर्भस्थं रक्ष वै शिशुम् ॥ १४.६१.३९ ॥
ヴィラータの娘よ、非難の打ち所なき者よ、美しい腰の女よ、ここで夫のために嘆いてはならない。胎内にいる子を守りなさい。
14.61.40
एवमुक्त्वा ततः कुन्ती विरराम महाद्युते ।
तामनुज्ञाप्य चैवेमां सुभद्रां समुपानयम् ॥ १४.६१.४० ॥
大いに輝く者よ、このように言ってクンティーは沈黙した。彼女に別れを告げてから、私はこのスバドラーを近くへ連れてきた。
14.61.41
एवं स निधनं प्राप्तो दौहित्रस्तव मानद ।
संतापं त्यज दुर्धर्ष मा च शोके मनः कृथाः ॥ १४.६१.४१ ॥
こうしてあなたの孫（アビマニユ）は死を迎えた。名誉を与える者よ、不屈の者よ、苦しみを捨てなさい。心を悲しみに向けてはならない。