ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 14.61
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.61.1
कथयन्नेव तु तदा वासुदेवः प्रतापवान् ।
महाभारतयुद्धं तत्कथान्ते पितुरग्रतः ॥ १४.६१.१ ॥
ਤਦ ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਵਾਸੁਦੇਵ ਉਸ ਕਥਾ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਪਿਤਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮਹਾਭਾਰਤ ਯੁੱਧ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
14.61.2
अभिमन्योर्वधं वीरः सोत्यक्रामन्महामतिः ।
अप्रियं वसुदेवस्य माभूदिति महामनाः ॥ १४.६१.२ ॥
ਉਹ ਬਹਾਦਰ, ਮਹਾਮਤੀ, ਅਭਿਮਨਿਊ ਦੇ ਵਧ ਦੀ ਗੱਲ ਟਾਲ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧੇ; ਵਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਅਪ੍ਰਿਯ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਇਹ ਸੋਚਣ ਵਾਲੇ ਮਹਾਮਨਾ ਸਨ।
14.61.3
मा दौहित्रवधं श्रुत्वा वसुदेवो महात्ययम् ।
दुःखशोकाभिसंतप्तो भवेदिति महामतिः ॥ १४.६१.३ ॥
ਦੋਹਤੇ ਦੇ ਵਧ ਦਾ ਵੱਡਾ ਸੰਕਟ ਸੁਣ ਕੇ ਵਸੁਦੇਵ ਦੁੱਖ-ਸ਼ੋਕ ਨਾਲ ਤਪਤ ਨਾ ਹੋਣ, ਇਹ ਸੋਚਣ ਵਾਲੇ ਮਹਾਮਤੀ ਸਨ।
14.61.4
सुभद्रा तु तमुत्क्रान्तमात्मजस्य वधं रणे ।
आचक्ष्व कृष्ण सौभद्रवधमित्यपतद्भुवि ॥ १४.६१.४ ॥
ਪਰ ਸੁਭਦਰਾ, ਰਣ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਵਧ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, "ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਸੌਭਦ੍ਰ ਦੇ ਵਧ ਦੀ ਗੱਲ ਦੱਸੋ" ਕਹਿ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਈ।
14.61.5
तामपश्यन्निपतितां वसुदेवः क्षितौ तदा ।
दृष्ट्वैव च पपातोर्व्यां सोऽपि दुःखेन मूर्छितः ॥ १४.६१.५ ॥
ਉਸ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗੀ ਵੇਖ ਕੇ ਵਸੁਦੇਵ ਨੇ ਵੀ ਵੇਖਿਆ; ਵੇਖਦਿਆਂ ਹੀ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਵੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ।
14.61.6
तषः स दौहित्रवदाद्दुःखशोकसमाहतः ।
वसुदेवो महाराज कृष्णं वाक्यमथाब्रवीत् ॥ १४.६१.६ ॥
ਤਦ ਦੋਹਤੇ ਦੇ ਵਧ ਨਾਲ ਦੁੱਖ-ਸ਼ੋਕ ਨਾਲ ਘਾਇਲ ਹੋਏ ਵਸੁਦੇਵ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਬੋਲੇ।
14.61.7
ननु त्वं पुण्डरीकाक्ष सत्यवाग्भुवि विश्रुतः ।
यद्दौहित्रवधं मेऽद्य न ख्यापयसि शत्रुहन् ॥ १४.६१.७ ॥
ਹੇ ਪੁੰਡਰੀਕਾਕ੍ਸ਼, ਤੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈਂ। ਹੇ ਸ਼ਤਰੂਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਅੱਜ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਦੋਹਤੇ ਦੇ ਵਧ ਦੀ ਗੱਲ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦਾ?
14.61.8
तद्भागिनेयनिधनं तत्त्वेनाचक्ष्व मे प्रभो ।
सदृशाक्षस्तव कथं शत्रुभिर्निहतो रणे। ॥ १४.६१.८ ॥
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਉਸ ਭਾਣਜੇ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਗੱਲ ਮੈਨੂੰ ਸੱਚ-ਸੱਚ ਦੱਸ। ਤੇਰੇ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਉਹ ਰਣ ਵਿੱਚ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਹੱਥੋਂ ਕਿਵੇਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ?
14.61.9
दुर्भरं बत वार्ष्णेय कालेऽप्राप्ते नृभिः सह ।
यत्र मे हृदयं दुःखाच्छतधा न विदीर्यते ॥ १४.६१.९ ॥
ਹੇ ਵਾਰਸ਼ਣੇਯ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦਿਆਂ, ਸਮਾਂ ਆਏ ਬਿਨਾਂ, ਇਹ ਦੁੱਖ ਸਹਿਣਾ ਔਖਾ ਹੈ; ਜਿੱਥੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਸੌ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਫਟਦਾ।
14.61.10
किमब्रवीत्त्वां सङ्ग्रामे सुभद्रां मातरं प्रति ।
मां चापि पुण्डरीकाक्षि चपलाक्षः प्रियो मम ॥ १४.६१.१० ॥
ਹੇ ਪੁੰਡਰੀਕਾਕ੍ਸ਼ੀ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਸੁਭਦਰਾ ਨੂੰ ਕੀ ਕਿਹਾ? ਚੰਚਲ ਨੇਤਰਾਂ ਵਾਲਾ ਮੇਰਾ ਪਿਆਰਾ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਕੀ ਕਹਿ ਗਿਆ?
14.61.11
आहवं पृष्ठतः कृत्वा कच्चिन्न निहतः परैः ।
कच्चिन्मुखं न गोविन्द तेनाजौ विकृतं कृतम् ॥ १४.६१.११ ॥
ਕੀ ਉਸ ਨੇ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਪਿੱਠ ਫੇਰ ਕੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ? ਹੇ ਗੋਵਿੰਦ, ਕੀ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਮੂੰਹ ਵਿਗਾੜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ?
14.61.12
स हि कृष्ण महातेजाः श्लाघन्निव ममाग्रतः ।
बालभावेन विजयमात्मनोऽकथयत्प्रभुः। ॥ १४.६१.१२ ॥
ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਉਹ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਜਿਵੇਂ ਮਾਣ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਬਾਲਕ ਵਾਂਗ ਆਪਣੀ ਜਿੱਤ ਦੀ ਗੱਲ ਦੱਸਦਾ ਸੀ।
14.61.13
कच्चिन्न निकृतो बालो द्रोणकर्णाकृपादिभिः ।
धरण्यां निहतः शेते तन्ममाचक्ष्वि केशव ॥ १४.६१.१३ ॥
ਕੀ ਦ੍ਰੋਣ, ਕਰਣ, ਕ੍ਰਿਪ ਆਦਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਬਾਲਕ ਨੂੰ ਅਨਿਆਏ ਨਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੁਆ ਦਿੱਤਾ ਹੈ? ਹੇ ਕੇਸ਼ਵ, ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।
14.61.14
स हि द्रोणं च भीष्मं च कर्णं च बलीनां वरम् ।
स्पर्धते स्म रणे नित्यं दुहितुः पुत्रको मम ॥ १४.६१.१४ ॥
ਉਹ — ਮੇਰੀ ਧੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ — ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਦ੍ਰੋਣ, ਭੀਸ਼ਮ ਅਤੇ ਬਲਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਕਰਣ ਨਾਲ ਵੀ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਦਾ ਸੀ।
14.61.15
एवंविधं बहु तदा विलपन्तं सुदुःखितम् ।
पितरं दुःखिततरं गोविन्दो वाक्यमब्रवीत् ॥ १४.६१.१५ ॥
ਤਦ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਹੁਤ ਵਿਲਾਪ ਕਰਦੇ, ਅਤਿ ਦੁਖੀ ਪਿਤਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਹੋਰ ਵੀ ਸ਼ੋਕਗ੍ਰਸਤ ਸੀ, ਗੋਵਿੰਦ ਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
14.61.16
न तेनि विकृतं वक्त्रं कृतं सङ्ग्राममूर्धनि ।
न पृष्ठतः कृतश्चापि सङ्ग्रामस्तेन दुस्तरः ॥ १४.६१.१६ ॥
ਜੰਗ ਦੇ ਮੂਹਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਮੂੰਹ ਵਿਗਾੜਿਆ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਪਿੱਠ ਪਿੱਛੇ ਲੜਾਈ ਕੀਤੀ; ਉਸ ਨਾਲ ਉਹ ਯੁੱਧ ਔਖਾ ਹੋ ਗਿਆ।
14.61.17
निहत्य पृथिवीपालान्सहस्रशतसङ्घशः ।
खेदितो द्रोणकर्णाभ्यां दौःशासनिवशं गतः ॥ १४.६१.१७ ॥
ਸੈਂਕੜੇ-ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਟੋਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਕੇ, ਦ੍ਰੋਣ ਅਤੇ ਕਰਣ ਨਾਲ ਥੱਕ ਕੇ, ਦੁਃਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ।
14.61.18
एको ह्येकेन सततं युध्यमानो यदि प्रभो ।
न स शक्येत सङ्ग्रामे निहन्तुमपि वज्रिणा ॥ १४.६१.१८ ॥
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੇ ਇੱਕ ਇੱਕ ਨਾਲ ਲਗਾਤਾਰ ਲੜਦਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ ਇੰਦਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਾਰ ਸਕਦਾ।
14.61.19
समाहूते च सङ्ग्रामे पार्थे संशप्तकैस्तदा ।
पर्यवार्यत संक्रुद्धैः स द्रोणादिभिराहवे ॥ १४.६१.१९ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪਾਰਥ ਨੂੰ ਲਲਕਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਤਦ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਸੰਸ਼ਪਤਕਾਂ ਨੇ ਦ੍ਰੋਣ ਆਦਿ ਸਮੇਤ ਉਸਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਘੇਰ ਲਿਆ।
14.61.20
ततः शत्रुवधं कृत्वा सुमहान्तं रेणे पितः ।
दौहित्रस्तव वार्ष्णेय दौःशासनिवशं गतः ॥ १४.६१.२० ॥
ਫਿਰ, ਹੇ ਪਿਤਾ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਸ਼ਤਰੂ-ਸੰਹਾਰ ਕਰਕੇ ਤੁਹਾਡਾ ਦੌਹਿਤਰ ਵਾਰਸ਼ਣੇਯ ਦੁਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਵੱਸ ਹੋ ਗਿਆ।
14.61.21
नूनं च स गतः स्वर्गं जहि शोकं महामते ।
न हि व्यसनमासाद्य सीदन्ति कृतबुद्धयः ॥ १४.६१.२१ ॥
ਯਕੀਨਨ ਉਹ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਗਿਆ। ਹੇ ਮਹਾਮਤੀ, ਸੋਗ ਛੱਡ ਦੇ; ਦ੍ਰਿੜ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਪੈ ਕੇ ਵੀ ਡਿੱਗਦੇ ਨਹੀਂ।
14.61.22
द्रोणकर्णप्रभृतयो येन प्रतिसमासिताः ।
रणे महेन्द्रप्रतिमाः स कथं नाप्नुयाद्दिवम् ॥ १४.६१.२२ ॥
ਦ੍ਰੋਣ, ਕਰਨ ਆਦਿ ਜਿਸਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਹਿੰਦਰ ਵਰਗਾ ਹੋ ਕੇ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਕਿਵੇਂ ਨਾ ਪਾਵੇ?
14.61.23
स शोकं जहि जुर्धर्ष मा च मन्युवशं गमः ।
शस्त्रपूतां हि स गतिं गतः परपुरंजयः ॥ १४.६१.२३ ॥
ਹੇ ਦੁਰਧਰਸ਼, ਸੋਗ ਛੱਡ ਦੇ; ਗੁੱਸੇ ਦੇ ਵੱਸ ਨਾ ਹੋ। ਸ਼ਤਰੂ-ਨਗਰਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਉਹ ਸ਼ਸਤਰ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਈ ਗਤੀ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਿਆ।
14.61.24
तस्मिंस्तु निहते वीरे सुभद्रेयं स्वसा मम ।
दुःखार्ताऽथो सुतं प्राप्य कुररीव ननाद ह ॥ १४.६१.२४ ॥
ਉਸ ਵੀਰ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੇ ਮੇਰੀ ਭੈਣ ਸੁਭੱਦਰਾ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਪਾ ਕੇ ਵੀ, ਕੁਰਰੀ ਪੰਛੀ ਵਾਂਗ ਵਿਲਾਪ ਕਰਨ ਲੱਗੀ।
14.61.25
द्रौपदीं च समासाद्य पर्यतप्यत दुःखिता ।
आर्ये क्व दारकाः सर्वे द्रष्टुमिच्छामि तानहम् ॥ १४.६१.२५ ॥
ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਵਿਲਾਪ ਕਰਨ ਲੱਗੀ। ਹੇ ਆਰਯੇ, ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਬੱਚੇ ਕਿੱਥੇ ਹਨ? ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ।
14.61.26
अस्यास्तु वचनं श्रुत्वा सर्वास्ताः कुरुयोषितः ।
भुजाभ्यां परिगृह्यैनां चुक्रुशुः परमार्तवत् ॥ १४.६१.२६ ॥
ਉਸ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਸਾਰੀਆਂ ਕੁਰੂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਉਸ ਨੂੰ ਬਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ ਬਹੁਤ ਪੀੜਾ ਨਾਲ ਚੀਕਾਂ ਮਾਰਨ ਲੱਗੀਆਂ।
14.61.27
उत्तरां चाब्रवीद्भद्रे भर्ता स क्व नु ते गतः ।
क्षिप्रमागमनं मह्यं तस्य त्वं वेदयस्व ह ॥ १४.६१.२७ ॥
ਉੱਤਰਾ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਹੇ ਭੱਦਰੇ, ਤੇਰਾ ਪਤੀ ਕਿੱਥੇ ਗਿਆ ਹੈ? ਉਸ ਦਾ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਜਲਦੀ ਆਉਣਾ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ।”
14.61.28
ननु नामाद्य वैराटि श्रुत्वा मम गिरं सदा ।
भवनान्निष्पतत्याशु कस्मान्नाभ्येति ते पतिः ॥ १४.६१.२८ ॥
ਹੇ ਵੈਰਾਟੀ, ਮੇਰੇ ਬੋਲ ਸਦਾ ਸੁਣ ਕੇ ਕੀ ਤੇਰਾ ਪਤੀ ਅੱਜ ਘਰੋਂ ਜਲਦੀ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲਦਾ? ਉਹ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ?
14.61.29
अभिमन्योऽनुशयिनो मातुलास्ते महारथाः ।
कुशलं चाब्रुवन्सर्वे त्वां युयुत्सुमिहागतम् ॥ १४.६१.२९ ॥
ਹੇ ਅਭਿਮਨਿਊ, ਤੇਰੇ ਮਾਮੇ ਮਹਾਰਥੀ ਸਾਰੇ ਤੇਰਾ ਹਾਲ-ਚਾਲ ਪੁੱਛ ਰਹੇ ਸਨ ਅਤੇ ਕਹਿ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਇੱਥੇ ਯੁਯੁਤਸੁ ਆਇਆ ਹੈ।
14.61.30
आचक्ष्व मेऽद्य सङ्ग्रामं यथापूर्वमरिन्दम ।
कस्मादेवं विलपतीं नाद्येह प्रतिभाषसे। ॥ १४.६१.३० ॥
ਹੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਯੁੱਧ ਦਾ ਹਾਲ ਦੱਸ। ਮੈਂ ਏਦਾਂ ਵਿਲਾਪ ਕਰ ਰਹੀ ਹਾਂ, ਫਿਰ ਤੂੰ ਅੱਜ ਇੱਥੇ ਜਵਾਬ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ?
14.61.31
एवमादि तु वार्ष्णेय्यास्तस्यास्तत्परिदेवितम् ।
श्रुत्वा पृथा सुदुःखार्ता शनैर्वाक्यमथाब्रवीत् ॥ १४.६१.३१ ॥
ਸੁਭਦਰਾ ਦਾ ਇਹ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਲਾਪ ਸੁਣ ਕੇ ਅਤਿ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਪ੍ਰਿਥਾ (ਕੁੰਤੀ) ਹੌਲੀ ਨਾਲ ਇਹ ਬੋਲੀ।
14.61.32
सुभद्रे वासुदेवेन तथा सात्यकिना रणे ।
पित्रा च लालितो बालः स हतः कालधर्मणा ॥ १४.६१.३२ ॥
ਹੇ ਸੁਭਦਰੇ! ਵਾਸੁਦੇਵ, ਸਾਤਯਕੀ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਦੁਆਰਾ ਲਾਡ ਨਾਲ ਪਾਲਿਆ ਗਿਆ ਉਹ ਬਾਲਕ ਰਣ ਵਿੱਚ ਕਾਲਧਰਮ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।
14.61.33
ईदृशो मर्त्यधर्मोऽयं मा शुचो यदुनन्दिनि ।
पुत्रो हि तव दुर्धर्षः सम्प्राप्तः परमां गतिम् ॥ १४.६१.३३ ॥
ਹੇ ਯਦੁਨੰਦਿਨੀ! ਮਰਨਹਾਰਿਆਂ ਦਾ ਧਰਮ ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਹੀ ਹੈ; ਸੋਗ ਨਾ ਕਰ। ਤੇਰਾ ਉਹ ਅਜਿੱਤ ਪੁੱਤਰ ਪਰਮ ਗਤੀ ਪਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
14.61.34
कुले महति जातासि क्षत्रियाणां महात्मनाम् ।
मा शुचश्चपलाक्षं त्वं पद्मपत्रनिभेक्षणे ॥ १४.६१.३४ ॥
ਤੂੰ ਮਹਾਨ ਖੱਤਰੀ ਮਹਾਤਮਾਂ ਦੇ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀ ਹੈਂ; ਹੇ ਚੰਚਲ ਨੇਤਰੀ, ਕਮਲ-ਪੱਤੀ ਵਰਗੇ ਨੇਤਰਾਂ ਵਾਲੀ, ਸੋਗ ਨਾ ਕਰ।
14.61.35
उत्तरां त्वमवेक्षस्व गुर्विणीं मा शुचः शुभे ।
पुत्रमेषा हि तस्याशु जनयिष्यति भामिनी ॥ १४.६१.३५ ॥
ਗਰਭਵਤੀ ਉੱਤਰਾ ਵੱਲ ਵੇਖ; ਹੇ ਸ਼ੁਭੇ, ਸੋਗ ਨਾ ਕਰ। ਇਹ ਭਾਮਿਨੀ ਛੇਤੀ ਹੀ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਦੇਵੇਗੀ।
14.61.36
एवमाश्वासयित्वैनां कुन्ती यदुकुलोद्वह ।
विहाय शोकं दुर्धर्षं श्राद्धमस्य ह्यकल्पयत् ॥ १४.६१.३६ ॥
ਹੇ ਯਦੁਕੁਲੋਦ੍ਵਹ! ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਦਿਲਾਸਾ ਦੇ ਕੇ ਕੁੰਤੀ ਨੇ ਅਸਹਿ ਸੋਗ ਤਿਆਗ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਵਾਇਆ।
14.61.37
समनुज्ञाप्य धर्मज्ञं राजानं भीममेव च ।
यमौ यमोपमौ चैव ददौ दानान्यनेकशः ॥ १४.६१.३७ ॥
ਧਰਮ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਰਾਜੇ ਅਤੇ ਭੀਮ ਤੋਂ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਯਮ ਵਰਗੇ ਦੋਹਾਂ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਉਸਨੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਾਨ ਦਿੱਤੇ।
14.61.38
ततः प्रदाय बह्वीर्गा ब्राह्मणेभ्यो यदूद्वह ।
समाहृष्य तु वार्ष्णेयी वैराटीमब्रवीदिदम् ॥ १४.६१.३८ ॥
ਹੇ ਯਦੂਆਂ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ! ਫਿਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਗਾਂਵਾਂ ਦੇ ਕੇ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਈ ਵਾਰ੍ਸ਼ਣੇਯੀ (ਸੁਭਦ੍ਰਾ) ਨੇ ਵੈਰਾਟੀ (ਉੱਤਰਾ) ਨੂੰ ਇਹ ਕਿਹਾ।
14.61.39
वैराटि नेह संतापस्त्वया कार्यो ह्यनिन्दिते ।
भर्तारं प्रति सुश्रोणि गर्भस्थं रक्ष वै शिशुम् ॥ १४.६१.३९ ॥
ਹੇ ਵੈਰਾਟੀ! ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ੇ! ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀ! ਇੱਥੇ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਲਈ ਦੁੱਖ ਨਾ ਕਰ; ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਪਲ ਰਹੇ ਬਾਲਕ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ।
14.61.40
एवमुक्त्वा ततः कुन्ती विरराम महाद्युते ।
तामनुज्ञाप्य चैवेमां सुभद्रां समुपानयम् ॥ १४.६१.४० ॥
ਹੇ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ! ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ ਕੁੰਤੀ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਈ; ਉਸ ਤੋਂ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ ਮੈਂ ਇਸ ਸੁਭਦ੍ਰਾ ਨੂੰ ਨੇੜੇ ਲੈ ਆਇਆ।
14.61.41
एवं स निधनं प्राप्तो दौहित्रस्तव मानद ।
संतापं त्यज दुर्धर्ष मा च शोके मनः कृथाः ॥ १४.६१.४१ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇਰਾ ਦੋਹਤਾ (ਅਭਿਮਨਯੂ) ਮੌਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਹੇ ਮਾਨਦਾਤਾ! ਹੇ ਦੁਰਧਰਸ਼! ਸੰਤਾਪ ਛੱਡ ਦੇ; ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ੋਕ ਵਿੱਚ ਨਾ ਲਾ।