মহাভারত · অধ্যায় 14.65
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.65.1
क्रियतामुपहारोऽद्य त्र्यम्बकस्य महात्मनः ।
दत्त्वोपहारं नृपते ततः स्वार्थं यतामहे ॥ १४.६५.१ ॥
হে রাজন, আজ মহাত্মা ত্র্যম্বকের উদ্দেশে উপহার নিবেদন করা হোক; উপহার দেওয়ার পর আমরা নিজেদের প্রয়োজনের জন্য চেষ্টা করব।
14.65.2
श्रुत्वा तु वचनं तेषां ब्राह्मणानां युधिष्ठिरः ।
गिरीशस्य यथान्यायमुपहारमुपाहरत् ॥ १४.६५.२ ॥
ব্রাহ্মণদের সেই কথা শুনে যুধিষ্ঠির গিরীশের (শিবের) উদ্দেশে যথাবিধি উপহার নিবেদন করলেন।
14.65.3
आज्येन तर्पयित्वाऽग्निं विधिवत्संस्कृतेन च ।
मन्त्रसिद्धं चरुं कृत्वा पुरोधाः स ययै तदा ॥ १४.६५.३ ॥
ঘৃত দিয়ে অগ্নিকে তৃপ্ত করে, যথাবিধি সংস্কৃত ও মন্ত্রসিদ্ধ চরু প্রস্তুত করে সেই পুরোহিত তখন গেলেন।
14.65.4
स गृहीत्वा सुमनसो मन्त्रपूता जनाधिप ।
मोदकैः पायसेनाथ मांसैश्चोपाहरद्बलिंम् ॥ १४.६५.४ ॥
হে জনাধিপ, তিনি মন্ত্রপূত ফুল নিয়ে মোদক, পায়স ও মাংস দিয়ে বলি নিবেদন করলেন।
14.65.5
सुमनोभिश्च चित्राभिर्लाजैरुच्चावचैरपि ।
सर्वं स्विष्टकृतं हुत्वा विधिवद्वेदपारगः।
किंकराणां ततः पश्चाच्चकार बलिमुत्तमम् ॥ १४.६५.५ ॥
নানা রঙের ফুল ও নানা প্রকার লাজ দিয়ে, বেদপারগ সেই পুরোহিত যথাবিধি সমস্ত স্বিষ্টকৃৎ আহুতি দিলেন; তারপর সেবকদের জন্য উৎকৃষ্ট বলি দিলেন।
14.65.6
यक्षेन्द्राय कुबेराय माणिभद्राय चैव ह ।
तथाऽन्येषां च यक्षाणां भूतानां पतयश्च ये ॥ १४.६५.६ ॥
যক্ষেন্দ্র কুবের, মাণিভদ্র এবং অন্যান্য যক্ষ ও ভূতদের যারা অধিপতি, তাঁদেরও উদ্দেশে (বলি দেওয়া হলো)।
14.65.7
कृसरेण च मांसेन निवापैस्तिलसंयुतैः ।
ओदनं कुम्भशः कृत्वा पुरोधाः समुपाहरत् ॥ १४.६५.७ ॥
কৃসর, মাংস ও তিলমিশ্রিত নিবাপের সঙ্গে পাত্রে পাত্রে অন্ন প্রস্তুত করে পুরোহিত তা নৈবেদ্যরূপে আনলেন।
14.65.8
ब्राह्मणेभ्यः सहस्राणि गवां दत्वा तु भूमिपः ।
नक्तंचराणां भूतानां व्यादिदेश बलि तदा ॥ १४.६५.८ ॥
ব্রাহ্মণদের সহস্র গাভী দান করে রাজা তখন রাত্রিচর ভূতদের জন্য বলি দেওয়ার আদেশ দিলেন।
14.65.9
धूपगन्धनिरुद्धं तत्सुमनोभिश्च संवृतम् ।
शुशुभे स्थानमत्यर्थं देवदेवस्य पार्थिवः ॥ १४.६५.९ ॥
ধূপের সুগন্ধে পূর্ণ ও ফুলে আবৃত সেই স্থান, দেবদেবের উদ্দেশে, রাজার কাছে অত্যন্ত শোভা পেল।
14.65.10
कृत्वा पूजां तु रुद्रस्य गणानां चैव सर्वशः ।
ययौ व्यासं पुरस्कृत्य नृपो रत्ननिधिं प्रति ॥ १४.६५.१० ॥
রুদ্র ও তাঁর সমস্ত গণের পূজা করে রাজা ব্যাসকে সম্মুখে রেখে রত্ননিধির দিকে গমন করলেন।
14.65.11
पूजयित्वा धनाध्वक्षं प्रणिपत्याभिवाद्य च ।
सुमनोभिर्विचित्राभिरपूपैः कृसरेण च ॥ १४.६५.११ ॥
ধনাধ্যক্ষকে পূজা করে, প্রণাম ও অভিবাদন করে, বিচিত্র ফুল, পিঠা ও কৃসরের সঙ্গে।
14.65.12
शङ्खादींश्च निधीन्सर्वान्निधिपालांश्च सर्वशः ।
अर्चयित्वा द्विजाग्र्या स्वस्ति वाच्य च वीर्यवान् ॥ १४.६५.१२ ॥
শঙ্খ প্রভৃতি সমস্ত নিধি ও নিধিপালদের পূজা করে, শ্রেষ্ঠ দ্বিজদের দ্বারা স্বস্তিবাচন করিয়ে, বীর্যবান রাজা।
14.65.13
तेषां पुण्याहघोषेण तेजसा समवस्थितः ।
प्रीतिमान्स कुरुश्रेष्ठः खानयामासं तं निधिम् ॥ १४.६५.१३ ॥
পুণ্যাহ ঘোষের সঙ্গে তেজে অবস্থিত সেই কুরুশ্রেষ্ঠ প্রীতমনে সেই নিধি খনন করালেন।
14.65.14
ततः पात्री सकरका बहुरूपा मनोरमाः ।
भृङ्गाराणि कटाहानि कलशान्वर्धमानकान् ॥ १४.६५.१४ ॥
তারপর বহুরূপ মনোরম পাত্র, করক সহ, ভৃঙ্গার, কটাহ, কলস ও বর্ধমানক।
14.65.15
बहूनि च विचित्राणि भाजनानि सहस्रशः ।
उद्धारयामास तदा धर्मराजो युधिष्ठिरः ॥ १४.६५.१५ ॥
তখন ধর্মরাজ যুধিষ্ঠির সহস্র সহস্র বহু বিচিত্র পাত্র উদ্ধার করালেন।
14.65.16
तेषां रक्षणमप्यासीन्महान्करपुटस्तथा ।
नद्धं च भाजनं राजंस्तुलार्धमभवन्नृप ॥ १४.६५.१६ ॥
সেগুলির রক্ষণেও বড় করপুট ছিল; হে রাজন, বাঁধা পাত্রটি অর্ধ তুলাভার হয়ে গেল।
14.65.17
वाहनं पाण्डुपुत्रस्य तत्रासीत्तु विशांपते ।
षष्टिरुष्ट्रसहस्राणि शतानि द्विगुणा हयाः ॥ १४.६५.१७ ॥
হে প্রজাপতি, সেখানে পাণ্ডুপুত্রের বাহন ছিল: ষাট হাজার উট এবং দ্বিগুণ শত ঘোড়া।
14.65.18
वारणाश्च महाराज सहस्रशतसंमिताः ।
शकटानि रथाश्चैव तावदेव करेणवः।
स्वराणां पुरुषाणां च परिसङ्ख्या न विद्यते ॥ १४.६५.१८ ॥
হে মহারাজ, হাতি শত-সহস্র পরিমাণ ছিল; গাড়ি ও রথও তেমনই, মাদি হাতিও তেমনই; স্বর (ভৃত্য) ও পুরুষদের গণনা করা যেত না।
14.65.19
एतद्वित्तं तदभवद्यदुद्दध्रे युधिष्ठिरः ।
षोडशाष्टौ चतुर्विंशत्सहस्रं भारलक्षणम् ॥ १४.६५.१९ ॥
যুধিষ্ঠির যে ধন তুলে নিয়েছিলেন, তা এই ছিল—ষোলো, আট ও চব্বিশ হাজার ভারে পরিমিত।
14.65.20
एतेष्वादाय तद्द्रव्यं पुनरभ्यर्च्य पाण्डवः ।
महादेवं प्रति ययौ पुरं नागाहयं प्रति ॥ १४.६५.२० ॥
এগুলো থেকে সেই ধন নিয়ে পাণ্ডব আবার মহাদেবের পূজা করে নাগাহ্বয় নগরের দিকে যাত্রা করলেন।
14.65.21
द्वैपायनाभ्यनुज्ञातः पुरस्कृत्य पुरोहितम् ।
गोरुते गोरुते चैव न्यवसत्पुरुषर्षभः ॥ १४.६५.२१ ॥
দ্বৈপায়নের অনুমতি নিয়ে, পুরোহিতকে সামনে রেখে, সেই নরশ্রেষ্ঠ প্রতি গোরুতে অবস্থান করলেন।
14.65.22
सा पुराऽभिमुखा राजन्नुवाह महती चमूः ।
कृच्छ्राद्द्रविणभारार्ता हर्षयन्ती कुरूद्वहान् ॥ १४.६५.२२ ॥
হে রাজা, সেই বিশাল বাহিনী সামনের দিকে মুখ করে চলল; ধনভারে কষ্ট পেলেও কুরুশ্রেষ্ঠদের আনন্দ দিচ্ছিল।