મહાભારત · અધ્યાય 14.65
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.65.1
क्रियतामुपहारोऽद्य त्र्यम्बकस्य महात्मनः ।
दत्त्वोपहारं नृपते ततः स्वार्थं यतामहे ॥ १४.६५.१ ॥
હે રાજન, આજે મહાત્મા ત્ર્યંબકને ઉપહાર અર્પણ કરાય; ઉપહાર આપ્યા પછી અમે અમારા કાર્ય માટે પ્રયત્ન કરીશું.
14.65.2
श्रुत्वा तु वचनं तेषां ब्राह्मणानां युधिष्ठिरः ।
गिरीशस्य यथान्यायमुपहारमुपाहरत् ॥ १४.६५.२ ॥
બ્રાહ્મણોના એ વચન સાંભળીને યુધિષ્ઠિરે ગિરીશ (શિવ)ને યથાન્યાય ઉપહાર અર્પણ કર્યો.
14.65.3
आज्येन तर्पयित्वाऽग्निं विधिवत्संस्कृतेन च ।
मन्त्रसिद्धं चरुं कृत्वा पुरोधाः स ययै तदा ॥ १४.६५.३ ॥
ઘી વડે અગ્નિને તૃપ્ત કરીને, વિધિપૂર્વક સંસ્કારિત અને મંત્રસિદ્ધ ચરુ બનાવીને તે પુરોહિત ત્યારે ગયો.
14.65.4
स गृहीत्वा सुमनसो मन्त्रपूता जनाधिप ।
मोदकैः पायसेनाथ मांसैश्चोपाहरद्बलिंम् ॥ १४.६५.४ ॥
હે જનાધિપ, તેણે મંત્રપૂત પુષ્પો લઈને મોદક, પાયસ અને માંસ સાથે બલિ અર્પણ કર્યો.
14.65.5
सुमनोभिश्च चित्राभिर्लाजैरुच्चावचैरपि ।
सर्वं स्विष्टकृतं हुत्वा विधिवद्वेदपारगः।
किंकराणां ततः पश्चाच्चकार बलिमुत्तमम् ॥ १४.६५.५ ॥
વિવિધ રંગના પુષ્પો અને અનેક પ્રકારની લાજાઓ વડે, વેદપારંગતે વિધિપૂર્વક સંપૂર્ણ સ્વિષ્ટકૃત આહુતિ આપી; ત્યારબાદ સેવકોને ઉત્તમ બલિ આપ્યો.
14.65.6
यक्षेन्द्राय कुबेराय माणिभद्राय चैव ह ।
तथाऽन्येषां च यक्षाणां भूतानां पतयश्च ये ॥ १४.६५.६ ॥
યક્ષેન્દ્ર કુબેરને, માણિભદ્રને, તથા અન્ય યક્ષોને અને જેઓ ભૂતોના અધિપતિ છે તેમને પણ (બલિ અર્પણ કરાયો).
14.65.7
कृसरेण च मांसेन निवापैस्तिलसंयुतैः ।
ओदनं कुम्भशः कृत्वा पुरोधाः समुपाहरत् ॥ १४.६५.७ ॥
કૃસર, માંસ અને તલ મિશ્રિત નિવાપો સાથે, વાસણોમાં ભાત તૈયાર કરીને પુરોહિતે અર્પણ લાવ્યું.
14.65.8
ब्राह्मणेभ्यः सहस्राणि गवां दत्वा तु भूमिपः ।
नक्तंचराणां भूतानां व्यादिदेश बलि तदा ॥ १४.६५.८ ॥
બ્રાહ્મણોને હજારો ગાયો દાન આપીને રાજાએ ત્યારે રાત્રિચર ભૂતોને બલિ આપવાનો આદેશ આપ્યો.
14.65.9
धूपगन्धनिरुद्धं तत्सुमनोभिश्च संवृतम् ।
शुशुभे स्थानमत्यर्थं देवदेवस्य पार्थिवः ॥ १४.६५.९ ॥
ધૂપની સુગંધથી ભરેલું અને ફૂલોથી આચ્છાદિત તે સ્થાન, દેવદેવનું હોવાથી, રાજાને અત્યંત શોભ્યું.
14.65.10
कृत्वा पूजां तु रुद्रस्य गणानां चैव सर्वशः ।
ययौ व्यासं पुरस्कृत्य नृपो रत्ननिधिं प्रति ॥ १४.६५.१० ॥
રુદ્ર અને તેમના સર્વ ગણોની પૂજા કરીને, વ્યાસને આગળ રાખીને રાજા રત્નનિધિ તરફ ગયો.
14.65.11
पूजयित्वा धनाध्वक्षं प्रणिपत्याभिवाद्य च ।
सुमनोभिर्विचित्राभिरपूपैः कृसरेण च ॥ १४.६५.११ ॥
ધનાધ્યક્ષની પૂજા કરીને, પ્રણામ અને અભિવાદન કરીને, વિવિધ ફૂલો, અપૂપ અને કૃસર સાથે.
14.65.12
शङ्खादींश्च निधीन्सर्वान्निधिपालांश्च सर्वशः ।
अर्चयित्वा द्विजाग्र्या स्वस्ति वाच्य च वीर्यवान् ॥ १४.६५.१२ ॥
શંખ વગેરે સર્વ નિધિઓ અને નિધિપાલોની પૂજા કરીને, શ્રેષ્ઠ દ્વિજો પાસે સ્વસ્તિવાચન કરાવીને, વીર્યવાન રાજાએ.
14.65.13
तेषां पुण्याहघोषेण तेजसा समवस्थितः ।
प्रीतिमान्स कुरुश्रेष्ठः खानयामासं तं निधिम् ॥ १४.६५.१३ ॥
પુણ્યાહ ઘોષ અને તેજ સાથે ઉપસ્થિત તે કુરુશ્રેષ્ઠે પ્રસન્ન થઈને તે નિધિ ખોદાવ્યો.
14.65.14
ततः पात्री सकरका बहुरूपा मनोरमाः ।
भृङ्गाराणि कटाहानि कलशान्वर्धमानकान् ॥ १४.६५.१४ ॥
પછી અનેક રૂપોવાળાં, મનોહર પાત્રો, કરક સહિત, ભૃંગાર, કટાહ, કલશ અને વર્ધમાનક.
14.65.15
बहूनि च विचित्राणि भाजनानि सहस्रशः ।
उद्धारयामास तदा धर्मराजो युधिष्ठिरः ॥ १४.६५.१५ ॥
ત્યારે ધર્મરાજ યુધિષ્ઠિરે હજારો વિચિત્ર પાત્રો બહાર કઢાવ્યાં.
14.65.16
तेषां रक्षणमप्यासीन्महान्करपुटस्तथा ।
नद्धं च भाजनं राजंस्तुलार्धमभवन्नृप ॥ १४.६५.१६ ॥
તેમના રક્ષણ માટે પણ મોટો કરપુટ હતો; હે રાજન, બાંધેલું પાત્ર અર્ધ તુલાભાર થયું.
14.65.17
वाहनं पाण्डुपुत्रस्य तत्रासीत्तु विशांपते ।
षष्टिरुष्ट्रसहस्राणि शतानि द्विगुणा हयाः ॥ १४.६५.१७ ॥
હે પ્રજાપતિ, ત્યાં પાંડુપુત્રનાં વાહનો હતાં: સાઠ હજાર ઊંટ અને બમણાં સો ઘોડા.
14.65.18
वारणाश्च महाराज सहस्रशतसंमिताः ।
शकटानि रथाश्चैव तावदेव करेणवः।
स्वराणां पुरुषाणां च परिसङ्ख्या न विद्यते ॥ १४.६५.१८ ॥
હે મહારાજ, હાથીઓ સેંકડો-હજારો જેટલા હતા; ગાડાં અને રથ પણ એટલાં જ, હાથણીઓ પણ એટલી જ; સેવકો અને પુરુષોની ગણતરી શક્ય ન હતી.
14.65.19
एतद्वित्तं तदभवद्यदुद्दध्रे युधिष्ठिरः ।
षोडशाष्टौ चतुर्विंशत्सहस्रं भारलक्षणम् ॥ १४.६५.१९ ॥
યુધિષ્ઠિરે ઉપાડેલું ધન આ જ હતું — સોળ, આઠ અને ચોવીસ હજાર ભારના માપનું.
14.65.20
एतेष्वादाय तद्द्रव्यं पुनरभ्यर्च्य पाण्डवः ।
महादेवं प्रति ययौ पुरं नागाहयं प्रति ॥ १४.६५.२० ॥
આમાંથી તે ધન લઈને પાંડવે ફરી મહાદેવની પૂજા કરી અને નાગાહ્વય નગર તરફ પ્રયાણ કર્યું.
14.65.21
द्वैपायनाभ्यनुज्ञातः पुरस्कृत्य पुरोहितम् ।
गोरुते गोरुते चैव न्यवसत्पुरुषर्षभः ॥ १४.६५.२१ ॥
દ્વૈપાયનની અનુમતિ લઈ, પુરોહિતને આગળ રાખીને, એ પુરુષશ્રેષ્ઠ દરેક ગોરુતે રોકાતા ગયા.
14.65.22
सा पुराऽभिमुखा राजन्नुवाह महती चमूः ।
कृच्छ्राद्द्रविणभारार्ता हर्षयन्ती कुरूद्वहान् ॥ १४.६५.२२ ॥
હે રાજા, એ વિશાળ સેના આગળની તરફ મુખ કરીને ચાલી; ધનના ભારથી પીડાતી હોવા છતાં કુરુશ્રેષ્ઠોને આનંદ આપતી હતી.