महाभारत · अध्याय 14.7
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.7.1
कथमस्मि त्वया ज्ञातः केन वा कथितोस्मि ते ।
एतदाचक्ष्व मे तत्त्वमिच्छसे चेन्मम प्रियम् ॥ १४.७.१ ॥
तू मला कसा ओळखलास? किंवा कोणी तुला माझ्याविषयी सांगितले? माझे प्रिय करू इच्छित असशील तर हे तत्त्व मला सांग.
14.7.2
सत्यं ते ब्रुवतः सर्वे सम्पत्स्यन्ते मनोरथाः ।
मिथ्या च ब्रुवतो मूर्धा शतधा ते स्फुटिष्यति ॥ १४.७.२ ॥
सत्य बोलणाऱ्या तुझ्या सर्व इच्छा पूर्ण होतील; पण असत्य बोलणाऱ्याचे मस्तक शंभर तुकडे होऊन फुटेल.
14.7.3
नारदेन भवान्मह्यमाख्यातो ह्यटता पथि ।
गुरुपुत्रो ममेति त्वं ततो मे प्रीतिरुत्तमा ॥ १४.७.३ ॥
वाटेने फिरताना नारदांनी तुझ्याविषयी मला सांगितले; तू माझ्या गुरूचा पुत्र आहेस असे. म्हणून मला अत्युत्तम आनंद झाला.
14.7.4
सत्यमेतद्भवानाह स मां जानाति सत्रिणम् ।
कथयस्व तदेतन्मे क्वनु सम्प्रति नारदः ॥ १४.७.४ ॥
तू म्हणालास ते खरे आहे; तो मला यज्ञकर्ता म्हणून ओळखतो. आता नारद कुठे आहे ते मला सांग.
14.7.5
भवन्तं कथयित्वा तु मम देवर्षिसत्तमः ।
ततो मामभ्यनुज्ञाय प्रविष्टो हव्यवाहनम् ॥ १४.७.५ ॥
तुझ्याविषयी मला सांगून देवर्षींमध्ये श्रेष्ठ असलेले नारद माझी अनुज्ञा घेऊन हव्यवाहन अग्नीत प्रविष्ट झाले.
14.7.6
श्रुत्वा तु पार्थिवस्यैत्संवर्तः प्रमुदं गतः ।
एतावदहमप्येवं शक्नुयामिति सोऽब्रवीत् ॥ १४.७.६ ॥
राजाचे हे बोल ऐकून संवर्त आनंदित झाला आणि म्हणाला, "मीही एवढे करू शकलो असतो तर."
14.7.7
ततो मरुत्तमुन्मत्तो वाचा निर्भर्त्सयन्निव ।
रूक्षया ब्राह्मणि राजन्पुनः पुनरथाब्रवीत् ॥ १४.७.७ ॥
मग उन्मत्त होऊन, जणू निर्भर्त्सना करत, कठोर वाणीने, हे राजा, तो पुन्हा पुन्हा म्हणाला.
14.7.8
वातप्रधानेन मया स्वचित्तवशवर्तिना ।
एवं विकृतरूपेण कथं याजितुमिच्छसि ॥ १४.७.८ ॥
वातप्रधान, स्वचित्ताच्या वशात असलेल्या, अशा विकृत रूपाच्या माझ्याकडून तू यज्ञ कसा करवू इच्छितोस?
14.7.9
भ्राता मम समर्थश्च वासवेन च सङ्गतः ।
वर्तते याजने चैव तेन कर्माणि कारय ॥ १४.७.९ ॥
माझा भाऊ समर्थ आहे आणि वासवाशी जोडलेला आहे; तोच यजनात गुंतलेला आहे, त्याच्याकडूनच कर्मे करव.
14.7.10
गार्हस्थ्यं चैव याज्याश्च सर्वा गृह्याश्च देवताः ।
पूर्वजेन ममाक्षिप्तं शरीरं वर्जितं त्विदम् ॥ १४.७.१० ॥
गार्हस्थ्य, सर्व याज्य आणि गृह्य देवता—हे सर्व माझ्या ज्येष्ठ बंधूने हिरावून घेतले आहे; फक्त हे शरीर सोडले आहे.
14.7.11
नाहं तेनाननुज्ञातस्त्वामाविक्षित कर्हिचित् ।
याजयेयं कथंचिद्वै स हि पूज्यतमो मम ॥ १४.७.११ ॥
त्याच्या परवानगीशिवाय मी तुला कधीही शिकवणार नाही किंवा कोणत्याही प्रकारे यज्ञ करवणार नाही; कारण तो माझ्यासाठी सर्वात पूज्य आहे.
14.7.12
स त्वं बृहस्पतिं गच्च तमनुज्ञाप्य चाव्रज ।
ततोऽहं याजयिष्ये त्वां यदि यष्टुमिहेच्छसि ॥ १४.७.१२ ॥
तू बृहस्पतीकडे जा, त्याची परवानगी घेऊन परत ये; मग जर तुला येथे यज्ञ करायचा असेल, तर मी तुझा यज्ञ करवीन.
14.7.13
बृहस्पतिं गतः पूर्वमहं संवर्ते तच्छृणु ।
न मां कामयते याज्यं मुनिर्वासववारितः ॥ १४.७.१३ ॥
मी पूर्वी बृहस्पतीकडे गेलो होतो, संवर्ता, ते ऐका. वासवाने (इंद्राने) अडवलेले ते मुनी मला यज्ञ करवून घेण्याची इच्छा करत नाहीत.
14.7.14
अमरं याज्यमासाद्य याजयिष्ये न मानुषम् ।
शक्रेण प्रतिषिद्धोऽहं मरुत्तं मा स्म याजये ॥ १४.७.१४ ॥
अमराला यज्ञासाठी प्राप्त करून मी मानवाकडून (पुरोहिताकडून) यज्ञ करवून घेणार नाही. शक्राने (इंद्राने) मला अडवले आहे, म्हणून मरुत्ताचा यज्ञ करू नकोस.
14.7.15
स्पर्धते हि मया विप्र सदा हि स तु पार्थिवः ।
एवमस्त्विति चाप्युक्तो भ्रात्रा ते बलसूदनः ॥ १४.७.१५ ॥
हे विप्रा, तो नेहमी माझ्याशी स्पर्धा करतो; तो पार्थिव (राजा, इंद्र) नेहमी तसाच आहे. तुझ्या भावाने बलसूदनाला (इंद्राला) 'तसेच होऊ दे' असे म्हटले होते.
14.7.16
स मामधिगतं प्रेम्णा याज्यत्वे न बुभूषति ।
देवराजं समाश्रित्य तद्विद्धि मुनिपुङ्गव ॥ १४.७.१६ ॥
तो प्रेमाने माझ्याकडे आला असूनही यज्ञात याजक होण्याची इच्छा करत नाही. हे मुनिश्रेष्ठा, त्याने देवराज (इंद्र) यांचा आश्रय घेतला आहे हे जाण.
14.7.17
सोहमिच्छामि भवता सर्वस्वेनापि याजितुम् ।
कामये समतिक्रान्तुं वासवं त्वत्कृतैर्गुणैः ॥ १४.७.१७ ॥
मी माझे सर्वस्व देऊनही तुमच्याकडून यज्ञ करवून घेऊ इच्छितो. तुम्ही केलेल्या गुणांनी वासवाला (इंद्राला) मागे टाकण्याची माझी इच्छा आहे.
14.7.18
न हि मे वर्तते बुद्धिर्गन्तुं ब्रह्मन्बृहस्पतिम् ।
प्रत्याख्यातो हि तेनास्मि तथाऽनपकृते सति ॥ १४.७.१८ ॥
हे ब्रह्मन्, बृहस्पतीकडे जाण्याची माझी बुद्धी नाही. कारण त्याने मला नाकारले आहे, आणि मी त्याचा काहीही अपराध केलेला नाही.
14.7.19
चिकीर्षसि यथाकामं सर्वमेतत्त्वयि ध्रुवम् ।
यदि सर्वानभिप्रायान्कर्तासि मम पार्थिव ॥ १४.७.१९ ॥
हे राजा, तू इच्छेनुसार हे सर्व करू इच्छितोस; हे सर्व तुझ्यात निश्चित आहे. जर तू माझे सर्व अभिप्राय पूर्ण करशील तर…
14.7.20
याज्यमानं मया हि त्वां बृहस्पतिपुंरदरौ ।
द्विषेतां समभिक्रुद्धावेतदेकं समर्थये ॥ १४.७.२० ॥
मी तुझा यज्ञ करविला तर बृहस्पती आणि पुरंदर (इंद्र) दोघेही अत्यंत क्रुद्ध होऊन तुझा द्वेष करतील; हे एकच मी मागतो.
14.7.21
स्थैर्यमत्र कथं मे स्यात्स त्वं निःसंशयं कुरु ।
कुपितस्त्वां न हीदानीं भस्म कुर्या सवान्धवम् ॥ १४.७.२१ ॥
येथे माझी स्थिरता कशी होईल हे तू निःसंशय निश्चित कर. आता क्रोधाने मी तुला तुझ्या बांधवांसह भस्म करत नाही.
14.7.22
यावत्तपेत्सहस्रांशुस्तिष्ठेरंश्चापि पर्वताः ।
तावल्लोकान्न लभेयं त्यजेयं सङ्गतं यदि ॥ १४.७.२२ ॥
जोपर्यंत सहस्रांशु (सूर्य) तापतो आणि पर्वत उभे राहतात, तोपर्यंत मी हा संग सोडला तर मला लोक मिळू नयेत.
14.7.23
मा चापि शुभबुद्धित्वं लभेयमिह कर्हिचित् ।
विषयैः सङ्गतं चास्तु त्यजेयं सङ्गतं यदि ॥ १४.७.२३ ॥
येथे मला कधीही शुभबुद्धी मिळू नये; आणि हा संग सोडला तर मी विषयांशी संलग्न राहावे.
14.7.24
आविक्षित शुभा बुद्धिर्वर्ततां तव कर्मसु ।
याजनं हि ममाप्येव वर्तते हृदि पार्थिव ॥ १४.७.२४ ॥
हे आविक्षित (मरुत्ता), तुझ्या कर्मांत शुभबुद्धी राहो; हे राजा, माझ्याही मनात यज्ञ करविण्याचीच इच्छा आहे.
14.7.25
अभिधास्ते च ते राजन्नक्षयं द्रव्यमुत्तमम् ।
येन देवान्सग्धर्वाञ्शक्रं चाभिभविष्यसि ॥ १४.७.२५ ॥
हे राजा, मी तुला एक अक्षय आणि उत्तम धन सांगेन, ज्याद्वारे तू देव, गंधर्व आणि इंद्रालाही जिंकशील.
14.7.26
न तु मे वर्तते बुद्धिर्धने याज्येषु वा पुनः ।
विप्रियं तु करिष्यामि भ्रातुश्चेन्द्रस्य चोभयो ॥ १४.७.२६ ॥
परंतु माझे मन धनात किंवा यज्ञ करवणाऱ्यांमध्ये रमत नाही; तरीही तुझा भाऊ आणि इंद्र या दोघांनाही अप्रिय असे मी करीन.
14.7.27
गमयिष्यामि शक्रेण समतामपि ते ध्रुवम् ।
प्रियं च ते करिष्यामि सत्यमेतद्ब्रवीमि ते ॥ १४.७.२७ ॥
निश्चितच मी तुला इंद्राच्या बरोबरीचे करीन आणि तुझे प्रिय करीन; हेच सत्य आहे, मी तुला हेच सांगतो.