ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 14.72
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.72.1
एवमुक्तस्तु कृष्णेन धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः ।
व्यासमामन्त्र्य् मेधावी ततो वाचनमब्रवीत् ॥ १४.७२.१ ॥
କୃଷ୍ଣ ଏପରି କହିବାରୁ ଧର୍ମପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିର ମେଧାବୀ ବ୍ୟାସଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
14.72.2
यदा कालं भवान्वेत्ति हयमेधस्य तत्त्वतः ।
दीक्षयस्व तदा मां त्वं त्वय्यायत्तो हि मे क्रुतुः ॥ १४.७२.२ ॥
ଅଶ୍ୱମେଧର ଉପଯୁକ୍ତ କାଳ ଆପଣ ଯଥାର୍ଥରେ ଜାଣନ୍ତି ବେଳେ ମୋତେ ଦୀକ୍ଷା ଦିଅନ୍ତୁ; କାରଣ ମୋ ଯଜ୍ଞ ଆପଣଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ।
14.72.3
अयं पैलोथ कौन्तेय याज्ञवल्क्यस्तथैव च ।
विधानं यद्यथा कालं तत्कर्तारौ न संशयः ॥ १४.७२.३ ॥
ଏ ପୈଳ; ହେ କୌନ୍ତେୟ, ଯାଜ୍ଞବଲ୍କ୍ୟ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି; ବିଧି ଯଥାକାଳେ ସମ୍ପାଦନ କରିବା ଦୁହିଁ, ଏଥିରେ ସଂଶୟ ନାହିଁ।
14.72.4
चैत्र्यां हि पौर्णमास्यां तु तव दीक्षा भविष्यति ।
सम्भाराः सम्भ्रियन्तां च यज्ञार्थं पुरुषर्षभ ॥ १४.७२.४ ॥
ଚୈତ୍ର ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ ହିଁ ଆପଣଙ୍କ ଦୀକ୍ଷା ହେବ; ହେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ସାମଗ୍ରୀ ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଉ।
14.72.5
अश्वविद्याविदश्चैव सूता विप्राश्च तद्विदः ।
मेध्यमश्वं परीक्षन्तां तव यज्ञार्थसिद्धये ॥ १४.७२.५ ॥
ଅଶ୍ୱବିଦ୍ୟା ଜାଣିଥିବା ସୂତ ଓ ସେ ବିଦ୍ୟା ଜାଣିଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଯଜ୍ଞ ଯୋଗ୍ୟ ଅଶ୍ୱକୁ ପରୀକ୍ଷା କରନ୍ତୁ; ଆପଣଙ୍କ ଯଜ୍ଞର ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ।
14.72.6
तमुत्सृज यथाशास्त्रं पृथिवीं सागराम्बराम् ।
सपर्येतु यशो नाम्ना तव पार्थिव वर्धयन् ॥ १४.७२.६ ॥
ହେ ପାର୍ଥିବ, ଶାସ୍ତ୍ରାନୁସାରେ ତାକୁ ଛାଡ଼ିଦିଅ; ସାଗରବସ୍ତ୍ରା ପୃଥିବୀରେ ସେ ବୁଲୁ, ଆପଣଙ୍କ ନାମରେ ଆପଣଙ୍କ ଯଶ ବଢ଼ାଇ।
14.72.7
इत्युक्तः स तथेत्युक्त्वा पाण्डवः पृथिवीपतिः ।
चकार सर्वं राजेन्द्र यथोक्तं ब्रह्मवादिना ॥ १४.७२.७ ॥
ଏପରି କୁହାଯିବାରୁ ପାଣ୍ଡବ ପୃଥିବୀପତି 'ସେହିପରି' କହି, ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ବ୍ରହ୍ମବାଦୀଙ୍କ କଥିତ ପ୍ରକାରେ ସବୁ କଲେ।
14.72.8
सम्भारश्चैव राजेन्द्र सर्वे सङ्कल्पितास्तता ॥ १४.७२.८ ॥
ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ସମସ୍ତ ସାମଗ୍ରୀ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି ସଂକଳ୍ପିତ ହେଲା।
14.72.9
स सम्भारान्समाहृत्य नृपो धर्मसुतस्तदा ।
न्यवेदयदमेयात्मा कृष्णद्वैपायनाय वै ॥ १४.७२.९ ॥
ସେତେବେଳେ ଧର୍ମପୁତ୍ର ସେହି ରାଜା ସମସ୍ତ ସାମଗ୍ରୀ ସଂଗ୍ରହ କରି ଅମେୟାତ୍ମା କୃଷ୍ଣଦ୍ୱୈପାୟନଙ୍କୁ ଜଣାଇଲେ।
14.72.10
ततोऽब्रवीन्महातेजा व्यासो धर्मात्मजं नृपम् ।
यथाकालं यथायोगं सज्जाः स्म तव दीक्षणे ॥ १४.७२.१० ॥
ତେବେ ମହାତେଜସ୍ୱୀ ବ୍ୟାସ ଧର୍ମାତ୍ମାଙ୍କ ପୁତ୍ର ସେହି ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ଯଥାକାଳ, ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ତୁମ ଦୀକ୍ଷା ପାଇଁ ସବୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ।'
14.72.11
स्फ्यश्च कूर्चश्च सौवर्णो यच्चान्यदपि कौरव ।
यत्तु योग्यं भवेत्किञ्चिद्रौक्मं तत्क्रियतामिति ॥ १४.७२.११ ॥
ହେ କୌରବ, ସ୍ଫ୍ୟ ଓ କୂର୍ଚ୍ଚ ଏବଂ ସୁନାର ଅନ୍ୟ ଯାହା କିଛି, ଓ ସୁନାରେ ଯାହା କରିବା ଉଚିତ, ତାହା କରାଯାଉ।
14.72.12
अश्वश्चोत्सृज्यतामद्य पृथ्व्यामथ यथाक्रमम् ।
सुगुप्तं चरतां चापि यथाशास्त्रं यथाविधि ॥ १४.७२.१२ ॥
ଆଜି ହିଁ ଅଶ୍ୱକୁ ପୃଥିବୀରେ କ୍ରମାନୁସାରେ ଛାଡ଼ାଯାଉ; ଯେଉଁମାନେ ତାହା ସହିତ ବୁଲିବେ ସେମାନେ ଭଲ ଭାବେ ରକ୍ଷା କରିବେ, ଶାସ୍ତ୍ର ଓ ବିଧି ଅନୁସାରେ।
14.72.13
अयमश्वो यता ब्रह्मन्नुत्सृष्टः पृथिवीमिमाम् ।
चरिष्यति यथाकामं तत्र वै संविदीयताम् ॥ १४.७२.१३ ॥
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ବନ୍ଧା ଯାଇ ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଛଡ଼ାଯାଇଥିବା ଏହି ଘୋଡ଼ା ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ବିଚରଣ କରିବ; ତେଣୁ ସେଠାରେ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଉ।
14.72.14
पृथिवीं पर्यटन्तं हि तुरगं कामचारिणम् ।
कः पालयेदिति मुने तद्भवान्वक्तुमर्हति ॥ १४.७२.१४ ॥
ହେ ମୁନି, ପୃଥିବୀରେ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ବୁଲୁଥିବା ଏହି ଘୋଡ଼ାକୁ କିଏ ରକ୍ଷା କରିବ? ତାହା କହିବାକୁ ଆପଣ ହିଁ ଯୋଗ୍ୟ।
14.72.15
इत्युक्तः स तु राजेन्द्र कृष्णद्वैपायनोऽब्रवीत् ।
भीमसेनादवरजः श्रेष्ठः सर्वधनुष्मताम्।
जिष्णुः सहिष्णुर्धृष्णुस्च स एनं पालयिष्यति ॥ १४.७२.१५ ॥
ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଏହିପରି ପଚରାଯିବାରୁ କୃଷ୍ଣଦ୍ବୈପାୟନ କହିଲେ: ଭୀମସେନଙ୍କଠାରୁ କନିଷ୍ଠ, ସମସ୍ତ ଧନୁର୍ଧରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବିଜୟୀ, ସହିଷ୍ଣୁ ଏବଂ ସାହସୀ ସେ ଏହି ଘୋଡ଼ାକୁ ରକ୍ଷା କରିବ।
14.72.16
शक्तः स हि महीं जेतुं निवातकवचान्तकः ।
तस्मिन्ह्यस्त्राणि दिव्यानि दिव्यं संहननं तथा।
दिव्यं धनश्चेषुधी च स एनमनुयास्यति ॥ १४.७२.१६ ॥
ସେ ପୃଥିବୀ ଜୟ କରିବାକୁ ସମର୍ଥ, ନିବାତକବଚମାନଙ୍କର ସଂହାରକ। ତାଙ୍କଠାରେ ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର, ଦିବ୍ୟ ଶରୀରଗଠନ, ଦିବ୍ୟ ଧନୁ ଓ ଦୁଇ ତୂଣୀର ଅଛି; ସେ ଏହି ଘୋଡ଼ାର ଅନୁସରଣ କରିବେ।
14.72.17
स हि धर्मार्थकुशलः सर्वविद्याविशारदः ।
यथाशास्त्रं नृपश्रेष्ठ चारयिष्यति ते हयम् ॥ १४.७२.१७ ॥
ସେ ଧର୍ମ ଓ ଅର୍ଥରେ କୁଶଳୀ, ସମସ୍ତ ବିଦ୍ୟାରେ ପାରଙ୍ଗମ। ହେ ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେ ଶାସ୍ତ୍ରାନୁସାରେ ଆପଣଙ୍କ ଘୋଡ଼ାକୁ ବିଚରଣ କରାଇବେ।
14.72.18
राजपुत्रो महाबाहुः श्यामो राजीवलोचनः ।
अभिमन्योः पिता वीरः स एनमनुयास्यति ॥ १४.७२.१८ ॥
ରାଜପୁତ୍ର, ମହାବାହୁ, ଶ୍ୟାମବର୍ଣ୍ଣ, କମଳନୟନ, ବୀର, ଅଭିମନ୍ୟୁଙ୍କ ପିତା — ସେ ଏହି ଘୋଡ଼ାର ଅନୁସରଣ କରିବେ।
14.72.19
भीमसेनोपि तेजस्वी कौन्तेयोऽमितविक्रमः ।
समर्थो रक्षितुं राष्ट्रं नकुलश्च विशाम्पते ॥ १४.७२.१९ ॥
ତେଜସ୍ୱୀ ଭୀମସେନ ମଧ୍ୟ, ଏବଂ ଅମିତ ବିକ୍ରମୀ କୌନ୍ତେୟ, ଓ ନକୁଳ ମଧ୍ୟ ରାଷ୍ଟ୍ର ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ସମର୍ଥ, ହେ ପ୍ରଜାପତି ।
14.72.20
सहदेवस्तु कौरव्य समायास्यति बुद्धिमान् ।
कुटुम्बतन्त्रं विधिवत्सर्वमेव महायशाः ॥ १४.७२.२० ॥
ହେ କୌରବ୍ୟ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ସହଦେବ ମଧ୍ୟ ଆସିବେ; ମହାଯଶସ୍ୱୀ ସେ ପରିବାରର ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ବିଧିପୂର୍ବକ ସମ୍ଭାଳିବେ ।
14.72.21
स तु सर्वं यथान्यायमुक्त कुरुकुलोद्वहः ।
चकार फल्गुनं चापि संदिदेश हयं प्रति ॥ १४.७२.२१ ॥
କୁରୁକୁଳର ଭାରବାହକ ସମସ୍ତ କଥା ନ୍ୟାୟାନୁସାରେ କହି କରିଥିଲେ; ଏବଂ ଫାଲ୍ଗୁନଙ୍କୁ ଅଶ୍ୱ ବିଷୟରେ ଆଦେଶ ମଧ୍ୟ ଦେଲେ ।
14.72.22
एह्यर्जुन त्वया वीर हयोऽयं परिपाल्यताम् ।
त्वमर्हो रक्षितुं ह्येनं नान्यः कश्चन मानवः ॥ १४.७२.२२ ॥
ଆସ ଅର୍ଜୁନ, ବୀର, ଏହି ଅଶ୍ୱ ତୁମ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ହେଉ; ଏହାକୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ତୁମେ ହିଁ ଯୋଗ୍ୟ, ଅନ୍ୟ କୌଣସି ମନୁଷ୍ୟ ନୁହେଁ ।
14.72.23
ये चापि त्वां महाबाहो प्रत्युद्यान्ति नराधिपाः ।
तैर्विग्रहो यथा न स्यात्तथा कार्यं त्वयाऽनघ ॥ १४.७२.२३ ॥
ଯେଉଁ ରାଜାମାନେ ତୁମକୁ ଭେଟିବାକୁ ଆସିବେ, ସେମାନଙ୍କ ସହ ବିବାଦ ନହେବା ପରି ତୁମେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବ, ହେ ମହାବାହୁ, ନିଷ୍ପାପ ।
14.72.24
आख्यातव्यश्च भता यज्ञोऽयं मम सर्वशः ।
पार्थिवेभ्यो महाबाहो समये गम्यतामिति ॥ १४.७२.२४ ॥
ରାଜାମାନଙ୍କୁ ମୋର ଏହି ଯଜ୍ଞ ସବୁ ପ୍ରକାରେ ଚାଲିଛି ବୋଲି ଜଣାଇବା ଉଚିତ; ହେ ମହାବାହୁ, ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟରେ ଆସନ୍ତୁ ବୋଲି କହି ଯାଅ ।
14.72.25
एवमुक्त्वा स धर्मात्मा भ्रातरं सव्यसाचिनम् ।
भीमं च नकुलं चैव पुरगुप्तौ समादधत् ॥ १४.७२.२५ ॥
ଏପରି କହି ସେହି ଧର୍ମାତ୍ମା ନିଜ ଭାଇ ସବ୍ୟସାଚୀ (ଅର୍ଜୁନ), ଭୀମ ଓ ନକୁଳଙ୍କୁ ନଗର ରକ୍ଷାରେ ନିଯୁକ୍ତ କଲେ।
14.72.26
कुटुम्बतन्त्रे च तदा सहदेवं युधांपतिम् ।
अनुमान्य महीपालं धृतराष्ट्रं युधिष्ठिरः ॥ १४.७२.२६ ॥
ସେତେବେଳେ ପରିବାର ପରିଚାଳନାରେ ଯୁଧାଂପତି ସହଦେବଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତ କରି ଓ ମହୀପାଳ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ଅନୁମତି ନେଇ ଯୁଧିଷ୍ଠିର (ଏପରି କଲେ)।