ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 14.72
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.72.1
एवमुक्तस्तु कृष्णेन धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः ।
व्यासमामन्त्र्य् मेधावी ततो वाचनमब्रवीत् ॥ १४.७२.१ ॥
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ ਧਰਮਪੁੱਤਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਵਿਆਸ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕਰਕੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
14.72.2
यदा कालं भवान्वेत्ति हयमेधस्य तत्त्वतः ।
दीक्षयस्व तदा मां त्वं त्वय्यायत्तो हि मे क्रुतुः ॥ १४.७२.२ ॥
ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਦਾ ਸਹੀ ਸਮਾਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਜਾਣਦੇ ਹੋ, ਤਦ ਮੈਨੂੰ ਦੀਖਿਆ ਦਿਓ; ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰਾ ਯੱਗ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਹੀ ਨਿਰਭਰ ਹੈ।
14.72.3
अयं पैलोथ कौन्तेय याज्ञवल्क्यस्तथैव च ।
विधानं यद्यथा कालं तत्कर्तारौ न संशयः ॥ १४.७२.३ ॥
ਇਹ ਪੈਲ ਹਨ, ਹੇ ਕੌਂਤੇਯ; ਯਾਜ੍ਞਵਲਕ੍ਯ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਨ; ਵਿਧੀ ਨੂੰ ਠੀਕ ਸਮੇਂ ਤੇ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਹਨ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
14.72.4
चैत्र्यां हि पौर्णमास्यां तु तव दीक्षा भविष्यति ।
सम्भाराः सम्भ्रियन्तां च यज्ञार्थं पुरुषर्षभ ॥ १४.७२.४ ॥
ਚੈਤਰ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਨੂੰ ਹੀ ਤੁਹਾਡੀ ਦੀਖਿਆ ਹੋਵੇਗੀ; ਹੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਯੱਗ ਲਈ ਸਾਮਗ੍ਰੀ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ।
14.72.5
अश्वविद्याविदश्चैव सूता विप्राश्च तद्विदः ।
मेध्यमश्वं परीक्षन्तां तव यज्ञार्थसिद्धये ॥ १४.७२.५ ॥
ਅਸ਼ਵ-ਵਿੱਦਿਆ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਸੂਤ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿੱਦਿਆ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਯੱਗ ਲਈ ਯੋਗ ਘੋੜੇ ਦੀ ਪਰਖ ਕਰਨ, ਤੁਹਾਡੇ ਯੱਗ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਲਈ।
14.72.6
तमुत्सृज यथाशास्त्रं पृथिवीं सागराम्बराम् ।
सपर्येतु यशो नाम्ना तव पार्थिव वर्धयन् ॥ १४.७२.६ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿਓ; ਸਮੁੰਦਰ ਰੂਪੀ ਵਸਤਰ ਵਾਲੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਉਹ ਘੁੰਮੇ, ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡਾ ਯਸ਼ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ।
14.72.7
इत्युक्तः स तथेत्युक्त्वा पाण्डवः पृथिवीपतिः ।
चकार सर्वं राजेन्द्र यथोक्तं ब्रह्मवादिना ॥ १४.७२.७ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਪਾਂਡਵ ਪ੍ਰਿਥਵੀਪਤੀ ਨੇ 'ਤਥਾਸਤੁ' ਕਹਿ ਕੇ, ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਬ੍ਰਹਮਵਾਦੀ ਦੇ ਕਹੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸਭ ਕੁਝ ਕੀਤਾ।
14.72.8
सम्भारश्चैव राजेन्द्र सर्वे सङ्कल्पितास्तता ॥ १४.७२.८ ॥
ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਸਾਰੀ ਸਾਮਗਰੀ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਗਈ।
14.72.9
स सम्भारान्समाहृत्य नृपो धर्मसुतस्तदा ।
न्यवेदयदमेयात्मा कृष्णद्वैपायनाय वै ॥ १४.७२.९ ॥
ਤਦ ਧਰਮਪੁੱਤਰ ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੇ ਸਾਰੀ ਸਾਮਗਰੀ ਇਕੱਠੀ ਕਰਕੇ ਅਮੇਯਾਤਮਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਦ੍ਵੈਪਾਯਨ ਨੂੰ ਦੱਸੀ।
14.72.10
ततोऽब्रवीन्महातेजा व्यासो धर्मात्मजं नृपम् ।
यथाकालं यथायोगं सज्जाः स्म तव दीक्षणे ॥ १४.७२.१० ॥
ਤਦ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਵਿਆਸ ਨੇ ਧਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: 'ਯਥਾਕਾਲ, ਯਥਾਯੋਗ ਤੇਰੀ ਦੀਕਸ਼ਾ ਲਈ ਸਭ ਤਿਆਰ ਹੈ।'
14.72.11
स्फ्यश्च कूर्चश्च सौवर्णो यच्चान्यदपि कौरव ।
यत्तु योग्यं भवेत्किञ्चिद्रौक्मं तत्क्रियतामिति ॥ १४.७२.११ ॥
ਹੇ ਕੌਰਵ, ਸ੍ਫ੍ਯ ਅਤੇ ਕੂਰਚ ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਜੋ ਵੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਸੋਨੇ ਦਾ ਬਣਾਉਣਾ ਯੋਗ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਬਣਵਾਇਆ ਜਾਵੇ।
14.72.12
अश्वश्चोत्सृज्यतामद्य पृथ्व्यामथ यथाक्रमम् ।
सुगुप्तं चरतां चापि यथाशास्त्रं यथाविधि ॥ १४.७२.१२ ॥
ਅੱਜ ਹੀ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਛੱਡਿਆ ਜਾਵੇ; ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਵਿਚਰਨ ਵਾਲੇ ਉਸ ਦੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਖੀ ਕਰਨ, ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ।
14.72.13
अयमश्वो यता ब्रह्मन्नुत्सृष्टः पृथिवीमिमाम् ।
चरिष्यति यथाकामं तत्र वै संविदीयताम् ॥ १४.७२.१३ ॥
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਇਸ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਛੱਡਿਆ ਇਹ ਘੋੜਾ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਚਰੇਗਾ; ਉਸ ਲਈ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।
14.72.14
पृथिवीं पर्यटन्तं हि तुरगं कामचारिणम् ।
कः पालयेदिति मुने तद्भवान्वक्तुमर्हति ॥ १४.७२.१४ ॥
ਹੇ ਮੁਨੀ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਫਿਰਦੇ ਇਸ ਘੋੜੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੌਣ ਕਰੇਗਾ? ਇਹ ਦੱਸਣ ਦੇ ਯੋਗ ਤੁਸੀਂ ਹੋ।
14.72.15
इत्युक्तः स तु राजेन्द्र कृष्णद्वैपायनोऽब्रवीत् ।
भीमसेनादवरजः श्रेष्ठः सर्वधनुष्मताम्।
जिष्णुः सहिष्णुर्धृष्णुस्च स एनं पालयिष्यति ॥ १४.७२.१५ ॥
ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਦ੍ਵੈਪਾਯਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਭੀਮਸੇਨ ਤੋਂ ਛੋਟਾ, ਸਾਰੇ ਧਨੁਸ਼ਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਜਿਤੇਤਾ, ਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਅਤੇ ਨਿਡਰ ਉਹ ਇਸ ਘੋੜੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇਗਾ।
14.72.16
शक्तः स हि महीं जेतुं निवातकवचान्तकः ।
तस्मिन्ह्यस्त्राणि दिव्यानि दिव्यं संहननं तथा।
दिव्यं धनश्चेषुधी च स एनमनुयास्यति ॥ १४.७२.१६ ॥
ਉਹ ਧਰਤੀ ਜਿੱਤਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੈ, ਨਿਵਾਤਕਵਚਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਸ ਕੋਲ ਦਿਵ ਅਸਤ੍ਰ, ਦਿਵ ਸਰੀਰਕ ਬਣਤਰ, ਦਿਵ ਧਨੁਸ਼ ਅਤੇ ਦੋ ਤਰਕਸ਼ ਹਨ; ਉਹ ਇਸ ਘੋੜੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜਾਵੇਗਾ।
14.72.17
स हि धर्मार्थकुशलः सर्वविद्याविशारदः ।
यथाशास्त्रं नृपश्रेष्ठ चारयिष्यति ते हयम् ॥ १४.७२.१७ ॥
ਉਹ ਧਰਮ ਅਤੇ ਅਰਥ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ, ਸਾਰੀਆਂ ਵਿੱਦਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਹਿਰ ਹੈ। ਹੇ ਨ੍ਰਿਪਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉਹ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਨੁਸਾਰ ਤੁਹਾਡੇ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਵਿਚਰਾਏਗਾ।
14.72.18
राजपुत्रो महाबाहुः श्यामो राजीवलोचनः ।
अभिमन्योः पिता वीरः स एनमनुयास्यति ॥ १४.७२.१८ ॥
ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਮਹਾਬਾਹੂ, ਸ਼ਿਆਮ ਵਰਣ, ਕੰਵਲ-ਨੈਣ, ਵੀਰ, ਅਭਿਮਨਿਊ ਦਾ ਪਿਤਾ — ਉਹ ਇਸ ਘੋੜੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜਾਵੇਗਾ।
14.72.19
भीमसेनोपि तेजस्वी कौन्तेयोऽमितविक्रमः ।
समर्थो रक्षितुं राष्ट्रं नकुलश्च विशाम्पते ॥ १४.७२.१९ ॥
ਤੇਜਸਵੀ ਭੀਮਸੇਨ ਵੀ, ਅਤੇ ਅਮਿਤ ਪਰਾਕਰਮੀ ਕੌਂਤੇਯ, ਅਤੇ ਨਕੁਲ ਵੀ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਲਈ ਸਮਰੱਥ ਹਨ, ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ।
14.72.20
सहदेवस्तु कौरव्य समायास्यति बुद्धिमान् ।
कुटुम्बतन्त्रं विधिवत्सर्वमेव महायशाः ॥ १४.७२.२० ॥
ਹੇ ਕੌਰਵ੍ਯ, ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਸਹਦੇਵ ਵੀ ਆਵੇਗਾ; ਮਹਾਯਸ਼ਸਵੀ ਉਹ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸੰਭਾਲੇਗਾ।
14.72.21
स तु सर्वं यथान्यायमुक्त कुरुकुलोद्वहः ।
चकार फल्गुनं चापि संदिदेश हयं प्रति ॥ १४.७२.२१ ॥
ਕੁਰੂ ਕੁਲ ਦਾ ਭਾਰ ਚੁੱਕਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ਸਭ ਕੁਝ ਨਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕਿਹਾ ਤੇ ਕੀਤਾ; ਅਤੇ ਫ਼ਾਲਗੁਨ ਨੂੰ ਘੋੜੇ ਬਾਰੇ ਹੁਕਮ ਵੀ ਦਿੱਤਾ।
14.72.22
एह्यर्जुन त्वया वीर हयोऽयं परिपाल्यताम् ।
त्वमर्हो रक्षितुं ह्येनं नान्यः कश्चन मानवः ॥ १४.७२.२२ ॥
ਆ ਅਰਜੁਨ, ਵੀਰ, ਇਹ ਘੋੜਾ ਤੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ; ਇਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਦਾ ਯੋਗ ਤੂੰ ਹੀ ਹੈਂ, ਕੋਈ ਹੋਰ ਮਨੁੱਖ ਨਹੀਂ।
14.72.23
ये चापि त्वां महाबाहो प्रत्युद्यान्ति नराधिपाः ।
तैर्विग्रहो यथा न स्यात्तथा कार्यं त्वयाऽनघ ॥ १४.७२.२३ ॥
ਜੋ ਰਾਜੇ ਤੈਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆਉਣਗੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਝਗੜਾ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੈਨੂੰ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਨਿਰਦੋਸ਼।
14.72.24
आख्यातव्यश्च भता यज्ञोऽयं मम सर्वशः ।
पार्थिवेभ्यो महाबाहो समये गम्यतामिति ॥ १४.७२.२४ ॥
ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਮੇਰਾ ਇਹ ਯਗ ਹਰ ਪੱਖੋਂ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਇਹ ਦੱਸਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਨਿਯਤ ਸਮੇਂ ਤੇ ਪਧਾਰੋ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਜਾਓ।
14.72.25
एवमुक्त्वा स धर्मात्मा भ्रातरं सव्यसाचिनम् ।
भीमं च नकुलं चैव पुरगुप्तौ समादधत् ॥ १४.७२.२५ ॥
ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਉਸ ਧਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਸਵਿਆਸਾਚੀ (ਅਰਜੁਨ), ਭੀਮ ਅਤੇ ਨਕੁਲ ਨੂੰ ਨਗਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ।
14.72.26
कुटुम्बतन्त्रे च तदा सहदेवं युधांपतिम् ।
अनुमान्य महीपालं धृतराष्ट्रं युधिष्ठिरः ॥ १४.७२.२६ ॥
ਫਿਰ ਪਰਿਵਾਰਕ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਯੁਧਾਂਪਤੀ ਸਹਦੇਵ ਨੂੰ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਮਹੀਪਾਲ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਲੈ ਕੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ (ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ)।