મહાભારત · અધ્યાય 14.76
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.76.1
एवं त्रिरात्रमभवत्तद्युद्धं भरतर्षभ ।
अर्जुनस्य नरेन्द्रेण वृत्रेणेव शतक्रतोः ॥ १४.७६.१ ॥
હે ભરતશ્રેષ્ઠ, આ રીતે અર્જુન અને તે રાજા વચ્ચેનું એ યુદ્ધ ત્રણ રાત સુધી ચાલ્યું, શતક્રતુ અને વૃત્ર વચ્ચેના યુદ્ધની જેમ.
14.76.2
ततश्चतुर्थे दिवसे यज्ञदत्तो महाबलः ।
जहास सस्वनं हासं वाक्यं चेदमताब्रवीत् ॥ १४.७६.२ ॥
પછી ચોથા દિવસે મહાબલ યજ્ઞદત્ત જોરથી હસ્યો અને આ વચન બોલ્યો.
14.76.3
अर्जुनार्जुन तिष्ठस्व न मे जीवन्विमोक्ष्यसे ।
त्वां निहत्य करिष्यामि पितुस्तोयं यथाविधि ॥ १४.७६.३ ॥
અર્જુન, અર્જુન, ઊભો રહે! મારા હાથથી તું જીવતો છૂટીશ નહીં. તને મારીને હું વિધિપૂર્વક મારા પિતાનું તર્પણ કરીશ.
14.76.4
त्वया वृद्धो मम पिता भगदत्तः पितुः सखा ।
हतो वृद्धोऽपि बाधित्वा शिशुं मामद्य योधय ॥ १४.७६.४ ॥
તારા હાથે મારા વૃદ્ધ પિતા ભગદત્ત—મારા પિતાના મિત્ર—હણાયા. વૃદ્ધ હોવા છતાં તેમને પીડીને મારવામાં આવ્યા. આજે આ બાળક એવા મારી સાથે યુદ્ધ કર.
14.76.5
इत्येवमुक्त्वा संक्रुद्धो यज्ञदत्तो नराधिपः ।
प्रेषयामास कौरव्य वारणं पाण्डवं प्रति ॥ १४.७६.५ ॥
આમ કહીને ક્રોધિત રાજા યજ્ઞદત્તે, હે કૌરવ્ય, હાથીને પાંડવ તરફ મોકલ્યો.
14.76.6
सम्प्रेष्यमाणो नागेन्द्रो यज्ञदत्तेन धीमता ।
उत्पतिष्यन्निवाकाशमभिदुद्राव पाण्डवम् ॥ १४.७६.६ ॥
બુદ્ધિમાન યજ્ઞદત્ત દ્વારા પ્રેરિત થયેલો તે ગજરાજ જાણે આકાશમાં કૂદવાનો હોય તેમ પાંડવ તરફ દોડ્યો.
14.76.7
अग्रहस्तसुमुक्तेन शीकरेण स नागराट् ।
समौक्षति गुडाकेशं शैलं नील इवाम्बुदः ॥ १४.७६.७ ॥
તે ગજરાજે સૂંઢના અગ્રભાગમાંથી છાંટેલા છાંટણાંથી ગુડાકેશ (અર્જુન)ને ભીંજવ્યો; જેમ નીલો મેઘ પર્વતને ભીંજવે.
14.76.8
स तेन प्रेषितो राज्ञा मेघवद्विनदन्मुहुः ।
मुखाडम्बरसंह्रादैरभ्यद्रवत फल्गुनम् ॥ १४.७६.८ ॥
રાજાએ મોકલેલો તે હાથી મેઘની જેમ વારંવાર ગર્જતો, મુખના ભીષણ ચિત્કારો સાથે ફલ્ગુન (અર્જુન) તરફ દોડ્યો.
14.76.9
स नृत्यन्निव नागेन्द्रो यज्ञदत्तप्रचोदितः ।
आससाद द्रुतं राजन्कौरवाणां महारथम् ॥ १४.७६.९ ॥
યજ્ઞદત્તથી પ્રેરિત તે ગજેન્દ્ર જાણે નાચતો હોય તેમ, હે રાજન્, કૌરવોના મહારથી પાસે ઝડપથી પહોંચ્યો.
14.76.10
तमायान्तमथालक्ष्य यज्ञदत्तस्य वारणम् ।
गाण्डीवमाश्रित्य बली न व्यकम्पत शत्रुहा ॥ १४.७६.१० ॥
યજ્ઞદત્તનો તે હાથી આવતો જોઈને પણ, બળવાન શત્રુહંતાએ ગાંડીવ ધનુષ્યનો આશ્રય લઈ જરા પણ કંપ્યો નહીં.
14.76.11
चुक्रोध बलवच्चापि पाण्डवस्तस्य भूपतेः ।
कार्यविघ्नमनुस्मृत्यि पूर्ववैरं च भारत ॥ १४.७६.११ ॥
તે રાજા પર પાંડવ અત્યંત ક્રોધે ભરાયા; કાર્યમાં આવેલા વિઘ્ન અને જૂના વૈરને યાદ કરીને, હે ભારત.
14.76.12
ततस्तं वारणं क्रुद्धः शरजालेन पाण्डवः ।
निवारयामास तदा वेलेव मकरालयम् ॥ १४.७६.१२ ॥
ત્યારે ક્રોધે ભરાયેલા પાંડવે બાણોની જાળથી તે હાથીને રોક્યો; જેમ કિનારો સમુદ્રને રોકે.
14.76.13
स नागप्रवरः श्रीमानर्जुनेन निवारितः ।
तस्थौ शरैर्विनुन्नाङ्गः श्वाविच्छललितो यथा ॥ १४.७६.१३ ॥
અર્જુને રોકેલો તે શ્રેષ્ઠ હાથી, કાંટાથી વીંધાયેલા સાધારણ જેવો બાણોથી ઘાયલ અંગો સાથે ઊભો રહ્યો.
14.76.14
निवारितं गजं दृष्ट्वा भगदत्तसुतो नृपः ।
उत्ससर्ज शितान्बाणानर्जुने क्रोधमूर्छितः ॥ १४.७६.१४ ॥
હાથીને રોકાયેલો જોઈ ભગદત્તનો પુત્ર રાજા ક્રોધથી મૂર્છિત થઈ અર્જુન પર તીક્ષ્ણ બાણ છોડ્યા.
14.76.15
अर्जुनस्तु महाबाहुः शरैररिनिघातिभिः ।
वारयामास तान्बाणांस्तदद्भुतमिवाभवत् ॥ १४.७६.१५ ॥
પણ મહાબાહુ અર્જુને શત્રુઘાતક બાણોથી તે બાણોને રોક્યા; તે અદ્ભુત જેવું થયું.
14.76.16
ततः पुनरभिक्रुद्धो राजा प्राग्ज्योतिषाधिपः ।
प्रेषयामास नागेन्द्रं बलवत्पर्वतोपमम् ॥ १४.७६.१६ ॥
પછી ફરી અતિ ક્રોધે ભરાયેલા પ્રાગ્જ્યોતિષના રાજાએ પર્વત જેવા બળવાન ગજેન્દ્રને આગળ મોકલ્યો.
14.76.17
तमापतन्तं सम्प्रेक्ष्य बलवान्पाकशासनिः ।
नाराचमग्निसङ्काशं प्राहिणोद्वारणं प्रति ॥ १४.७६.१७ ॥
ધસી આવતા તે હાથીને જોઈ બળવાન ઇન્દ્રપુત્રે અગ્નિ સમાન નારાચ બાણ હાથી તરફ છોડ્યું.
14.76.18
स तेन वारणो राजन्मर्मस्वभिहतो भृशम् ।
पपात सहसा भूमौ वज्ररुग्ण इवाचलः ॥ १४.७६.१८ ॥
હે રાજન, તે બાણથી હાથીના મર્મસ્થાનોમાં ભારે ઘા વાગ્યો અને વજ્રથી તૂટેલા પર્વતની જેમ તે અચાનક ભૂમિ પર પડ્યો.
14.76.19
स पतञ्शुशुभे नागो धनंजयशराहतः ।
विशन्निव महाशैलो महीं वज्रप्रपीडितः ॥ १४.७६.१९ ॥
ધનંજયનાં બાણોથી ઘાયલ થઈને પડતો તે હાથી, વજ્રથી પીડિત મહાપર્વત પૃથ્વીમાં પ્રવેશતો હોય તેમ શોભ્યો.
14.76.20
तस्मिन्निपतिते नागे यज्ञदत्तस्य पाण्डवः ।
तं न भेतव्यमित्याह ततो भूमिगतं नृपम् ॥ १४.७६.२० ॥
તે હાથી પડ્યા પછી, યજ્ઞદત્તના પાંડવે ભૂમિ પર પડેલા તે રાજાને કહ્યું, "ડરીશ નહીં."
14.76.21
अब्रवीद्धि महातेजाः प्रस्थितं मां युधिष्ठिरः ।
राजानस्ते न हन्तव्या धनंजय कथञ्चन ॥ १४.७६.२१ ॥
મહાતેજસ્વી યુધિષ્ઠિરે હું પ્રસ્થાન કરતો હતો ત્યારે મને કહ્યું હતું, "હે ધનંજય, કોઈ પણ રીતે રાજાઓને મારવા નહીં."
14.76.22
सर्वमेतन्नरव्याघ्र भवत्येतावता कृतम् ।
योधाश्चापि न हन्तव्या धनंजय रणे त्वया ॥ १४.७६.२२ ॥
હે નરવ્યાઘ્ર, એટલાથી જ આ બધું થઈ ગયું છે. હે ધનંજય, યુદ્ધમાં યોદ્ધાઓને પણ તારે મારવા નહીં.
14.76.23
वक्तव्याश्चापि राजानः सर्वे सह सुहृज्जनैः ।
युधिष्ठिरस्याश्वमेधो भवद्भिरनुभूयताम् ॥ १४.७६.२३ ॥
સર્વ રાજાઓને તેમના મિત્રજનો સહિત કહેવું જોઈએ કે તમે યુધિષ્ઠિરના અશ્વમેધનો સ્વીકાર કરો.
14.76.24
इति भ्रातृवचः श्रुत्वा न हन्मि त्वां नराधिप ।
उत्तिष्ठ न भयं तेऽस्ति स्वस्तिमान्गच्छ पार्थिव ॥ १४.७६.२४ ॥
ભાઈના આ વચનો સાંભળીને હું તને નહીં મારું. હે નરાધિપ, ઊઠ; તને કોઈ ભય નથી. હે પાર્થિવ, કુશળપૂર્વક જા.
14.76.25
आगच्छेथा महाराज परां चैत्रीमुपस्थिताम् ।
तदाऽश्वमेधो भविता धर्मिराजस्य धीमतः ॥ १४.७६.२५ ॥
હે મહારાજ, ઉત્તમ ચૈત્રી માસ આવે ત્યારે આવજો. ત્યારે બુદ્ધિમાન ધર્મરાજનો અશ્વમેધ થશે.
14.76.26
एवमुक्तः स राजा तु भगदत्तात्मजस्तदा ।
तथेत्वेवाब्रवीद्वाक्यं पाण्डवेनाभिनिर्जितः ॥ १४.७६.२६ ॥
પાંડવ દ્વારા સંપૂર્ણ પરાજિત ભગદત્તનો પુત્ર તે રાજા આમ કહેવાતાં બોલ્યો, 'તેમ જ થાઓ'.