มหาภารตะ · อัธยายะ 14.76
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.76.1
एवं त्रिरात्रमभवत्तद्युद्धं भरतर्षभ ।
अर्जुनस्य नरेन्द्रेण वृत्रेणेव शतक्रतोः ॥ १४.७६.१ ॥
การรบนั้นดำเนินอยู่เช่นนี้สามราตรี โอ้ผู้ประเสริฐแห่งภรตะ ระหว่างอรชุนกับเจ้าแห่งมนุษย์ ดุจการรบของพระอินทร์ผู้มีพิธีร้อยครั้งกับวฤตร
14.76.2
ततश्चतुर्थे दिवसे यज्ञदत्तो महाबलः ।
जहास सस्वनं हासं वाक्यं चेदमताब्रवीत् ॥ १४.७६.२ ॥
ครั้นถึงวันที่สี่ ยัชญทัตตะผู้มีกำลังมหาศาลหัวเราะเสียงดัง แล้วกล่าวถ้อยคำเหล่านี้
14.76.3
अर्जुनार्जुन तिष्ठस्व न मे जीवन्विमोक्ष्यसे ।
त्वां निहत्य करिष्यामि पितुस्तोयं यथाविधि ॥ १४.७६.३ ॥
อรชุน อรชุน จงยืนหยัดเถิด เจ้าจะไม่หลุดพ้นไปจากข้าโดยยังมีชีวิต เมื่อข้าสังหารเจ้าแล้ว ข้าจะถวายน้ำแก่บิดาของข้าตามพิธีที่กำหนด
14.76.4
त्वया वृद्धो मम पिता भगदत्तः पितुः सखा ।
हतो वृद्धोऽपि बाधित्वा शिशुं मामद्य योधय ॥ १४.७६.४ ॥
บิดาผู้ชราของข้า ภคทัตตะ สหายของบิดาข้า ถูกเจ้าสังหาร แม้จะแก่แล้วก็ถูกรังแกและฆ่าเสีย วันนี้จงต่อสู้กับข้า ผู้เป็นเด็กคนนี้เถิด
14.76.5
इत्येवमुक्त्वा संक्रुद्धो यज्ञदत्तो नराधिपः ।
प्रेषयामास कौरव्य वारणं पाण्डवं प्रति ॥ १४.७६.५ ॥
กล่าวดังนี้แล้ว เจ้าแห่งมนุษย์ยัชญทัตตะผู้โกรธจัดได้ส่งช้างของตนพุ่งเข้าหาปาณฑพ โอ้ทายาทแห่งกุรุ
14.76.6
सम्प्रेष्यमाणो नागेन्द्रो यज्ञदत्तेन धीमता ।
उत्पतिष्यन्निवाकाशमभिदुद्राव पाण्डवम् ॥ १४.७६.६ ॥
ช้างจ้าวแห่งคชสารนั้นถูกยัชญทัตตะผู้มีปัญญาเร่งเร้า ประหนึ่งจะกระโจนขึ้นสู่ท้องฟ้า จึงพุ่งเข้าหาปาณฑพ
14.76.7
अग्रहस्तसुमुक्तेन शीकरेण स नागराट् ।
समौक्षति गुडाकेशं शैलं नील इवाम्बुदः ॥ १४.७६.७ ॥
ช้างจ้าวแห่งคชสารนั้นพ่นละอองน้ำจากปลายงวง ราดรดคุฑากेศะ ดุจเมฆดำราดรดภูเขา
14.76.8
स तेन प्रेषितो राज्ञा मेघवद्विनदन्मुहुः ।
मुखाडम्बरसंह्रादैरभ्यद्रवत फल्गुनम् ॥ १४.७६.८ ॥
ช้างนั้นถูกพระราชาส่งไป คำรามซ้ำแล้วซ้ำเล่าดุจเมฆ พุ่งเข้าหาผลคุนะพร้อมเสียงกึกก้องจากปาก
14.76.9
स नृत्यन्निव नागेन्द्रो यज्ञदत्तप्रचोदितः ।
आससाद द्रुतं राजन्कौरवाणां महारथम् ॥ १४.७६.९ ॥
ช้างจ้าวแห่งคชสารถูกยัชญทัตตะเร้าให้ไป ประหนึ่งกำลังรำ รวดเร็วเข้าถึงมหารถีแห่งเการพ โอ้พระราชา
14.76.10
तमायान्तमथालक्ष्य यज्ञदत्तस्य वारणम् ।
गाण्डीवमाश्रित्य बली न व्यकम्पत शत्रुहा ॥ १४.७६.१० ॥
แม้เห็นช้างของยัชญทัตตะกำลังพุ่งเข้ามา ผู้ทรงพลังผู้สังหารศัตรูนั้นยึดคันธนู คาณฑีวะไว้มั่น ก็มิได้หวั่นไหวเลย
14.76.11
चुक्रोध बलवच्चापि पाण्डवस्तस्य भूपतेः ।
कार्यविघ्नमनुस्मृत्यि पूर्ववैरं च भारत ॥ १४.७६.११ ॥
ปาณฑพทรงกริ้วจัดต่อพระราชานั้น ระลึกถึงอุปสรรคต่อภารกิจของตนและเวรเก่า โอ้ภารตะ
14.76.12
ततस्तं वारणं क्रुद्धः शरजालेन पाण्डवः ।
निवारयामास तदा वेलेव मकरालयम् ॥ १४.७६.१२ ॥
ครั้งนั้น ปาณฑพผู้กริ้วได้ยับยั้งช้างนั้นด้วยตาข่ายลูกศร ดุจฝั่งทะเลกั้นมหาสมุทรไว้
14.76.13
स नागप्रवरः श्रीमानर्जुनेन निवारितः ।
तस्थौ शरैर्विनुन्नाङ्गः श्वाविच्छललितो यथा ॥ १४.७६.१३ ॥
ช้างจ้าวแห่งคชสารผู้งดงามนั้น ถูกอรชุนยับยั้งไว้ ยืนอยู่โดยอวัยวะถูกลูกศรบาดเจ็บ ดุจเม่นที่ถูกหนามแทง
14.76.14
निवारितं गजं दृष्ट्वा भगदत्तसुतो नृपः ।
उत्ससर्ज शितान्बाणानर्जुने क्रोधमूर्छितः ॥ १४.७६.१४ ॥
เมื่อเห็นช้างถูกยับยั้ง พระราชาโอรสของภคทัตตะ ถูกความโกรธครอบงำ จึงปล่อยลูกศรคมกล้าใส่อรชุน
14.76.15
अर्जुनस्तु महाबाहुः शरैररिनिघातिभिः ।
वारयामास तान्बाणांस्तदद्भुतमिवाभवत् ॥ १४.७६.१५ ॥
แต่อรชุนผู้มีแขนทรงพลัง ได้สกัดลูกศรเหล่านั้นด้วยลูกศรที่สังหารข้าศึก เหตุการณ์นั้นดูประหลาดอัศจรรย์
14.76.16
ततः पुनरभिक्रुद्धो राजा प्राग्ज्योतिषाधिपः ।
प्रेषयामास नागेन्द्रं बलवत्पर्वतोपमम् ॥ १४.७६.१६ ॥
ครั้งนั้น พระราชาเจ้าแห่งปราคชโยติษะ ทรงกริ้วจัดอีกครั้ง จึงส่งจ้าวแห่งคชสารผู้ทรงพลัง ดุจภูเขาลูกหนึ่ง ให้พุ่งออกไป
14.76.17
तमापतन्तं सम्प्रेक्ष्य बलवान्पाकशासनिः ।
नाराचमग्निसङ्काशं प्राहिणोद्वारणं प्रति ॥ १४.७६.१७ ॥
เมื่อเห็นช้างนั้นพุ่งเข้ามา โอรสแห่งปากศาสนะผู้ทรงพลัง ได้ยิงลูกศรเหล็กที่ลุกโชนดุจไฟ ไปยังช้างนั้น
14.76.18
स तेन वारणो राजन्मर्मस्वभिहतो भृशम् ।
पपात सहसा भूमौ वज्ररुग्ण इवाचलः ॥ १४.७६.१८ ॥
โอ้พระราชา ช้างนั้นถูกลูกศรนั้นกระทบจุดสำคัญอย่างรุนแรง ก็ล้มลงกับพื้นทันที ดุจภูเขาที่ถูกสายฟ้าฟาดจนแตกสลาย
14.76.19
स पतञ्शुशुभे नागो धनंजयशराहतः ।
विशन्निव महाशैलो महीं वज्रप्रपीडितः ॥ १४.७६.१९ ॥
ช้างนั้นล้มลง ถูกลูกศรของธนัญชัยปักอยู่ ส่องแสงงดงามดุจภูเขาใหญ่ที่ถูกสายฟ้าบดขยี้จนจมลงสู่แผ่นดิน
14.76.20
तस्मिन्निपतिते नागे यज्ञदत्तस्य पाण्डवः ।
तं न भेतव्यमित्याह ततो भूमिगतं नृपम् ॥ १४.७६.२० ॥
เมื่อช้างนั้นล้มลงแล้ว ปาณฑพจึงกล่าวกับพระราชาที่นอนอยู่บนพื้นดินว่า "อย่ากลัวเลย"
14.76.21
अब्रवीद्धि महातेजाः प्रस्थितं मां युधिष्ठिरः ।
राजानस्ते न हन्तव्या धनंजय कथञ्चन ॥ १४.७६.२१ ॥
ยุธิษฐิระผู้มีเดชมหาศาลได้กล่าวแก่ข้าพเจ้าผู้กำลังออกเดินทาง ธนัญชัย กษัตริย์ทั้งหลายนั้นไม่อาจถูกฆ่าได้ด้วยประการใดๆ
14.76.22
सर्वमेतन्नरव्याघ्र भवत्येतावता कृतम् ।
योधाश्चापि न हन्तव्या धनंजय रणे त्वया ॥ १४.७६.२२ ॥
ข้าแต่ผู้ประเสริฐในหมู่มนุษย์ ทั้งหมดนี้สำเร็จลงได้ด้วยเพียงเท่านี้ ธนัญชัย และนักรบทั้งหลายเองก็ไม่อาจถูกท่านฆ่าในสมรภูมิได้เช่นกัน
14.76.23
वक्तव्याश्चापि राजानः सर्वे सह सुहृज्जनैः ।
युधिष्ठिरस्याश्वमेधो भवद्भिरनुभूयताम् ॥ १४.७६.२३ ॥
และกษัตริย์ทั้งปวงพร้อมทั้งมิตรและญาติพี่น้องจะต้องถูกบอกกล่าวว่า ขอให้ท่านทั้งหลายยอมรับการประกอบพิธีอัศวเมธของยุธิษฐิระ
14.76.24
इति भ्रातृवचः श्रुत्वा न हन्मि त्वां नराधिप ।
उत्तिष्ठ न भयं तेऽस्ति स्वस्तिमान्गच्छ पार्थिव ॥ १४.७६.२४ ॥
เมื่อได้ฟังคำของพี่ชายดังนี้แล้ว ข้าจะไม่ฆ่าท่าน ข้าแต่จอมมนุษย์ จงลุกขึ้นเถิด ท่านไม่มีภัยอันใด จงไปด้วยความสวัสดีเถิด ข้าแต่พระราชา
14.76.25
आगच्छेथा महाराज परां चैत्रीमुपस्थिताम् ।
तदाऽश्वमेधो भविता धर्मिराजस्य धीमतः ॥ १४.७६.२५ ॥
ข้าแต่มหาราช เมื่อถึงเดือนไจตรอันสูงสุดที่มาถึงแล้ว ขอท่านจงมาเถิด จากนั้นพิธีอัศวเมธของพระธรรมราชาผู้มีปัญญาก็จะเกิดขึ้น
14.76.26
एवमुक्तः स राजा तु भगदत्तात्मजस्तदा ।
तथेत्वेवाब्रवीद्वाक्यं पाण्डवेनाभिनिर्जितः ॥ १४.७६.२६ ॥
เมื่อถูกกล่าวเช่นนั้น พระราชาผู้เป็นบุตรของภคทัตต์ซึ่งถูกปาณฑพเอาชนะจนราบคาบ จึงกล่าวถ้อยคำในขณะนั้นว่า "เป็นเช่นนั้นเถิด"