Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 14.76

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

14.76.1

एवं त्रिरात्रमभवत्तद्युद्धं भरतर्षभ ।
अर्जुनस्य नरेन्द्रेण वृत्रेणेव शतक्रतोः ॥ १४.७६.१ ॥

ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହିପରି ଅର୍ଜୁନ ଓ ସେହି ରାଜାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେ ଯୁଦ୍ଧ ତିନି ରାତ୍ରି ଧରି ଚାଲିଲା, ଶତକ୍ରତୁ ଓ ବୃତ୍ରଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧ ପରି।

14.76.2

ततश्चतुर्थे दिवसे यज्ञदत्तो महाबलः ।
जहास सस्वनं हासं वाक्यं चेदमताब्रवीत् ॥ १४.७६.२ ॥

ତା'ପରେ ଚତୁର୍ଥ ଦିନରେ ମହାବଳ ଯଜ୍ଞଦତ୍ତ ଜୋରରେ ହସିଲେ ଏବଂ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।

14.76.3

अर्जुनार्जुन तिष्ठस्व न मे जीवन्विमोक्ष्यसे ।
त्वां निहत्य करिष्यामि पितुस्तोयं यथाविधि ॥ १४.७६.३ ॥

ଅର୍ଜୁନ, ଅର୍ଜୁନ, ଠିଆ ହୁଅ! ମୋ ହାତରୁ ତୁମେ ଜୀବିତ ମୁକ୍ତି ପାଇବ ନାହିଁ। ତୁମକୁ ବଧ କରି ମୁଁ ବିଧି ଅନୁସାରେ ମୋ ପିତାଙ୍କ ତର୍ପଣ କରିବି।

14.76.4

त्वया वृद्धो मम पिता भगदत्तः पितुः सखा ।
हतो वृद्धोऽपि बाधित्वा शिशुं मामद्य योधय ॥ १४.७६.४ ॥

ତୁମ ଦ୍ୱାରା ମୋ ବୃଦ୍ଧ ପିତା ଭଗଦତ୍ତ—ମୋ ପିତାଙ୍କ ସଖା—ନିହତ ହେଲେ। ବୃଦ୍ଧ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ପୀଡ଼ିତ କରି ବଧ କରାଗଲା। ଆଜି ଏହି ଶିଶୁ ମୋ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କର।

14.76.5

इत्येवमुक्त्वा संक्रुद्धो यज्ञदत्तो नराधिपः ।
प्रेषयामास कौरव्य वारणं पाण्डवं प्रति ॥ १४.७६.५ ॥

ଏହିପରି କହି କ୍ରୋଧିତ ରାଜା ଯଜ୍ଞଦତ୍ତ, ହେ କୌରବ୍ୟ, ହସ୍ତୀକୁ ପାଣ୍ଡବ ଆଡ଼କୁ ପଠାଇଲେ।

14.76.6

सम्प्रेष्यमाणो नागेन्द्रो यज्ञदत्तेन धीमता ।
उत्पतिष्यन्निवाकाशमभिदुद्राव पाण्डवम् ॥ १४.७६.६ ॥

ବୁଦ୍ଧିମାନ ଯଜ୍ଞଦତ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ସେହି ଗଜରାଜ ଆକାଶକୁ ଡେଇଁବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ହେଲା ପରି ପାଣ୍ଡବ ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁଲା।

14.76.7

अग्रहस्तसुमुक्तेन शीकरेण स नागराट् ।
समौक्षति गुडाकेशं शैलं नील इवाम्बुदः ॥ १४.७६.७ ॥

ସେ ଗଜରାଜ ଶୁଣ୍ଡର ଅଗ୍ରଭାଗରୁ ଛିଞ୍ଚିଥିବା ଜଳକଣାରେ ଗୁଡ଼ାକେଶ (ଅର୍ଜୁନ)ଙ୍କୁ ଭିଜାଇଲା; ଯେପରି ନୀଳ ମେଘ ପର୍ବତକୁ ଭିଜାଏ।

14.76.8

स तेन प्रेषितो राज्ञा मेघवद्विनदन्मुहुः ।
मुखाडम्बरसंह्रादैरभ्यद्रवत फल्गुनम् ॥ १४.७६.८ ॥

ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ସେ ହାତୀ ମେଘ ପରି ବାରମ୍ବାର ଗର୍ଜି, ମୁଖର ଭୀଷଣ ଗର୍ଜନରେ ଫଲ୍ଗୁନ (ଅର୍ଜୁନ)ଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁଲା।

14.76.9

स नृत्यन्निव नागेन्द्रो यज्ञदत्तप्रचोदितः ।
आससाद द्रुतं राजन्कौरवाणां महारथम् ॥ १४.७६.९ ॥

ଯଜ୍ଞଦତ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ସେ ଗଜେନ୍ଦ୍ର ଯେମିତି ନାଚୁଥିଲା ପରି, ହେ ରାଜନ୍, କୌରବମାନଙ୍କ ମହାରଥୀ ନିକଟକୁ ଶୀଘ୍ର ପହଞ୍ଚିଲା।

14.76.10

तमायान्तमथालक्ष्य यज्ञदत्तस्य वारणम् ।
गाण्डीवमाश्रित्य बली न व्यकम्पत शत्रुहा ॥ १४.७६.१० ॥

ଯଜ୍ଞଦତ୍ତଙ୍କ ସେ ହାତୀକୁ ଆସୁଥିବା ଦେଖି ମଧ୍ୟ, ବଳବାନ ଶତ୍ରୁହନ୍ତା ଗାଣ୍ଡୀବକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ଟିକିଏ ମଧ୍ୟ କମ୍ପିଲେ ନାହିଁ।

14.76.11

चुक्रोध बलवच्चापि पाण्डवस्तस्य भूपतेः ।
कार्यविघ्नमनुस्मृत्यि पूर्ववैरं च भारत ॥ १४.७६.११ ॥

ସେ ରାଜାଙ୍କ ଉପରେ ପାଣ୍ଡବ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ; କାର୍ଯ୍ୟରେ ଘଟିଥିବା ବିଘ୍ନ ଓ ପୂର୍ବ ଶତ୍ରୁତାକୁ ସ୍ମରଣ କରି, ହେ ଭାରତ।

14.76.12

ततस्तं वारणं क्रुद्धः शरजालेन पाण्डवः ।
निवारयामास तदा वेलेव मकरालयम् ॥ १४.७६.१२ ॥

ତା'ପରେ କ୍ରୋଧିତ ପାଣ୍ଡବ ଶରଜାଳ ଦ୍ୱାରା ସେ ହାତୀକୁ ପ୍ରତିରୋଧ କଲେ; ଯେପରି ଉପକୂଳ ସମୁଦ୍ରକୁ ରୋକେ।

14.76.13

स नागप्रवरः श्रीमानर्जुनेन निवारितः ।
तस्थौ शरैर्विनुन्नाङ्गः श्वाविच्छललितो यथा ॥ १४.७६.१३ ॥

ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରୋକାଯାଇଥିବା ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହାତୀ, ଶଜାରୁ ପରି ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ ଅଙ୍ଗରେ ଠିଆ ହୋଇ ରହିଲା।

14.76.14

निवारितं गजं दृष्ट्वा भगदत्तसुतो नृपः ।
उत्ससर्ज शितान्बाणानर्जुने क्रोधमूर्छितः ॥ १४.७६.१४ ॥

ହାତୀକୁ ଅଟକାଯାଇଥିବା ଦେଖି ଭଗଦତ୍ତଙ୍କ ପୁତ୍ର ରାଜା କ୍ରୋଧରେ ବିମୂଢ଼ ହୋଇ ଅର୍ଜୁନ ଉପରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ନିକ୍ଷେପ କଲେ।

14.76.15

अर्जुनस्तु महाबाहुः शरैररिनिघातिभिः ।
वारयामास तान्बाणांस्तदद्भुतमिवाभवत् ॥ १४.७६.१५ ॥

କିନ୍ତୁ ମହାବାହୁ ଅର୍ଜୁନ ଶତ୍ରୁଘାତୀ ବାଣରେ ସେହି ବାଣଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରତିହତ କଲେ; ତାହା ଅଦ୍ଭୁତ ପରି ହେଲା।

14.76.16

ततः पुनरभिक्रुद्धो राजा प्राग्ज्योतिषाधिपः ।
प्रेषयामास नागेन्द्रं बलवत्पर्वतोपमम् ॥ १४.७६.१६ ॥

ପୁଣି ଅତ୍ୟଧିକ କ୍ରୋଧରେ ପ୍ରାଗ୍‌ଜ୍ୟୋତିଷର ରାଜା ପର୍ବତ ପରି ବଳବାନ ଗଜରାଜକୁ ଆଗକୁ ପଠାଇଲେ।

14.76.17

तमापतन्तं सम्प्रेक्ष्य बलवान्पाकशासनिः ।
नाराचमग्निसङ्काशं प्राहिणोद्वारणं प्रति ॥ १४.७६.१७ ॥

ଧାଇଁ ଆସୁଥିବା ସେହି ହାତୀକୁ ଦେଖି ବଳବାନ ଇନ୍ଦ୍ରପୁତ୍ର ଅଗ୍ନିସମାନ ନାରାଚ ବାଣ ହାତୀ ଆଡ଼କୁ ନିକ୍ଷେପ କଲେ।

14.76.18

स तेन वारणो राजन्मर्मस्वभिहतो भृशम् ।
पपात सहसा भूमौ वज्ररुग्ण इवाचलः ॥ १४.७६.१८ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ସେହି ବାଣରେ ହାତୀର ମର୍ମସ୍ଥଳରେ ପ୍ରବଳ ଆଘାତ ଲାଗିଲା ଏବଂ ବଜ୍ରରେ ଭାଙ୍ଗିଥିବା ପର୍ବତ ପରି ସେ ହଠାତ୍ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା।

14.76.19

स पतञ्शुशुभे नागो धनंजयशराहतः ।
विशन्निव महाशैलो महीं वज्रप्रपीडितः ॥ १४.७६.१९ ॥

ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କ ବାଣରେ ଆହତ ହୋଇ ପଡ଼ୁଥିବା ସେହି ହାତୀ, ବଜ୍ରରେ ପୀଡ଼ିତ ମହାପର୍ବତ ପୃଥିବୀ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କରୁଥିବା ପରି ଶୋଭିଲା।

14.76.20

तस्मिन्निपतिते नागे यज्ञदत्तस्य पाण्डवः ।
तं न भेतव्यमित्याह ततो भूमिगतं नृपम् ॥ १४.७६.२० ॥

ସେହି ହାତୀ ପଡ଼ିଗଲେ, ଯଜ୍ଞଦତ୍ତଙ୍କ ପାଣ୍ଡବ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଥିବା ସେହି ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଭୟ କରନାହିଁ।"

14.76.21

अब्रवीद्धि महातेजाः प्रस्थितं मां युधिष्ठिरः ।
राजानस्ते न हन्तव्या धनंजय कथञ्चन ॥ १४.७६.२१ ॥

ମହାତେଜସ୍ୱୀ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ମୁଁ ଯାତ୍ରା କରୁଥିବା ବେଳେ କହିଥିଲେ, "ହେ ଧନଞ୍ଜୟ, କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ରାଜାମାନଙ୍କୁ ବଧ କରନାହିଁ।"

14.76.22

सर्वमेतन्नरव्याघ्र भवत्येतावता कृतम् ।
योधाश्चापि न हन्तव्या धनंजय रणे त्वया ॥ १४.७६.२२ ॥

ହେ ନରବ୍ୟାଘ୍ର, ଏତିକିରେ ଏସବୁ ସମ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି। ହେ ଧନଞ୍ଜୟ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ବଧ କରନାହିଁ।

14.76.23

वक्तव्याश्चापि राजानः सर्वे सह सुहृज्जनैः ।
युधिष्ठिरस्याश्वमेधो भवद्भिरनुभूयताम् ॥ १४.७६.२३ ॥

ସମସ୍ତ ରାଜାମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ମିତ୍ରବନ୍ଧୁଙ୍କ ସହିତ କହିବାକୁ ହେବ ଯେ ଆପଣମାନେ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ଅଶ୍ୱମେଧକୁ ସ୍ୱୀକାର କରନ୍ତୁ।

14.76.24

इति भ्रातृवचः श्रुत्वा न हन्मि त्वां नराधिप ।
उत्तिष्ठ न भयं तेऽस्ति स्वस्तिमान्गच्छ पार्थिव ॥ १४.७६.२४ ॥

ଭାଇଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି ମୁଁ ତୁମକୁ ବଧ କରିବି ନାହିଁ। ହେ ନରାଧିପ, ଉଠ; ତୁମର କୌଣସି ଭୟ ନାହିଁ। ହେ ପାର୍ଥିବ, କୁଶଳରେ ଯାଅ।

14.76.25

आगच्छेथा महाराज परां चैत्रीमुपस्थिताम् ।
तदाऽश्वमेधो भविता धर्मिराजस्य धीमतः ॥ १४.७६.२५ ॥

ହେ ମହାରାଜ, ପରମ ଚୈତ୍ରୀ ମାସ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ ଆସିବ। ସେତେବେଳେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଧର୍ମରାଜଙ୍କର ଅଶ୍ୱମେଧ ହେବ।

14.76.26

एवमुक्तः स राजा तु भगदत्तात्मजस्तदा ।
तथेत्वेवाब्रवीद्वाक्यं पाण्डवेनाभिनिर्जितः ॥ १४.७६.२६ ॥

ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପରାଜିତ ଭଗଦତ୍ତ-ପୁତ୍ର ସେହି ରାଜା ଏପରି କୁହାଗଲେ କହିଲେ, 'ତଥାସ୍ତୁ'।