మహాభారతం · అధ్యాయం 14.76
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.76.1
एवं त्रिरात्रमभवत्तद्युद्धं भरतर्षभ ।
अर्जुनस्य नरेन्द्रेण वृत्रेणेव शतक्रतोः ॥ १४.७६.१ ॥
భరతశ్రేష్ఠా, ఈ విధంగా అర్జునుడికి, ఆ రాజుకు మధ్య ఆ యుద్ధం మూడు రాత్రులు సాగింది, శతక్రతువు (ఇంద్రుడు) వృత్రునితో చేసిన యుద్ధంలా.
14.76.2
ततश्चतुर्थे दिवसे यज्ञदत्तो महाबलः ।
जहास सस्वनं हासं वाक्यं चेदमताब्रवीत् ॥ १४.७६.२ ॥
అప్పుడు నాలుగవ రోజు మహాబలుడైన యజ్ఞదత్తుడు బిగ్గరగా నవ్వి ఈ మాటలు పలికాడు.
14.76.3
अर्जुनार्जुन तिष्ठस्व न मे जीवन्विमोक्ष्यसे ।
त्वां निहत्य करिष्यामि पितुस्तोयं यथाविधि ॥ १४.७६.३ ॥
అర్జునా, అర్జునా, నిలబడు! నా నుండి నువ్వు ప్రాణాలతో తప్పించుకోలేవు. నిన్ను చంపి నా తండ్రికి విధిప్రకారం తర్పణం ఇస్తాను.
14.76.4
त्वया वृद्धो मम पिता भगदत्तः पितुः सखा ।
हतो वृद्धोऽपि बाधित्वा शिशुं मामद्य योधय ॥ १४.७६.४ ॥
నీ చేత నా వృద్ధ తండ్రి భగదత్తుడు—నా తండ్రి మిత్రుడు—చంపబడ్డాడు. వృద్ధుడైనా అతడిని బాధించి చంపారు. ఈ రోజు ఈ బాలుడినైన నాతో పోరాడు.
14.76.5
इत्येवमुक्त्वा संक्रुद्धो यज्ञदत्तो नराधिपः ।
प्रेषयामास कौरव्य वारणं पाण्डवं प्रति ॥ १४.७६.५ ॥
ఇలా చెప్పి, కోపోద్రిక్తుడైన రాజు యజ్ఞదత్తుడు, కౌరవ్యా, ఏనుగును పాండవుడి వైపు పంపాడు.
14.76.6
सम्प्रेष्यमाणो नागेन्द्रो यज्ञदत्तेन धीमता ।
उत्पतिष्यन्निवाकाशमभिदुद्राव पाण्डवम् ॥ १४.७६.६ ॥
బుద్ధిమంతుడైన యజ్ఞదత్తుడు నడిపించగా, ఆ గజరాజు ఆకాశంలోకి దూకబోతున్నట్లుగా పాండవుడి వైపు పరుగెత్తాడు.
14.76.7
अग्रहस्तसुमुक्तेन शीकरेण स नागराट् ।
समौक्षति गुडाकेशं शैलं नील इवाम्बुदः ॥ १४.७६.७ ॥
ఆ గజరాజు తన తొండం అగ్రభాగం నుండి చిమ్మిన తుంపరలతో గుడాకేశుని (అర్జునుని) తడిపాడు; నల్లని మేఘం పర్వతాన్ని తడిపినట్లు.
14.76.8
स तेन प्रेषितो राज्ञा मेघवद्विनदन्मुहुः ।
मुखाडम्बरसंह्रादैरभ्यद्रवत फल्गुनम् ॥ १४.७६.८ ॥
రాజు పంపగా ఆ గజము మేఘంలా పదే పదే గర్జిస్తూ, నోటి భీకర ధ్వనులతో ఫల్గునుని వైపు పరుగెత్తింది.
14.76.9
स नृत्यन्निव नागेन्द्रो यज्ञदत्तप्रचोदितः ।
आससाद द्रुतं राजन्कौरवाणां महारथम् ॥ १४.७६.९ ॥
యజ్ఞదత్తుని ప్రేరణతో ఆ గజరాజు నృత్యం చేస్తున్నట్లుగా, ఓ రాజా, కౌరవుల మహారథుని వద్దకు వేగంగా చేరాడు.
14.76.10
तमायान्तमथालक्ष्य यज्ञदत्तस्य वारणम् ।
गाण्डीवमाश्रित्य बली न व्यकम्पत शत्रुहा ॥ १४.७६.१० ॥
యజ్ఞదత్తుని ఆ గజము వచ్చుట చూసి కూడా, బలవంతుడైన శత్రుహంత గాండీవాన్ని ఆశ్రయించి ఏమాత్రం వణకలేదు.
14.76.11
चुक्रोध बलवच्चापि पाण्डवस्तस्य भूपतेः ।
कार्यविघ्नमनुस्मृत्यि पूर्ववैरं च भारत ॥ १४.७६.११ ॥
ఆ రాజుపై పాండవుడు ఎంతో కోపించెను; తన కార్యానికి అడ్డంకిని, పూర్వ వైరాన్ని స్మరించి, ఓ భారతా.
14.76.12
ततस्तं वारणं क्रुद्धः शरजालेन पाण्डवः ।
निवारयामास तदा वेलेव मकरालयम् ॥ १४.७६.१२ ॥
అప్పుడు కోపించిన పాండవుడు బాణాల జాలంతో ఆ గజాన్ని అడ్డగించెను; తీరం సముద్రాన్ని అడ్డుకున్నట్లు.
14.76.13
स नागप्रवरः श्रीमानर्जुनेन निवारितः ।
तस्थौ शरैर्विनुन्नाङ्गः श्वाविच्छललितो यथा ॥ १४.७६.१३ ॥
అర్జునుడు నిరోధించిన ఆ శ్రేష్ఠ గజం, ముళ్లపందిలా బాణాలతో గాయపడిన అవయవాలతో నిలబడింది.
14.76.14
निवारितं गजं दृष्ट्वा भगदत्तसुतो नृपः ।
उत्ससर्ज शितान्बाणानर्जुने क्रोधमूर्छितः ॥ १४.७६.१४ ॥
గజం నిరోధించబడటం చూసి, భగదత్తుని కుమారుడైన రాజు కోపంతో మూర్ఛిల్లి అర్జునుడిపై వాడి బాణాలు వదిలాడు.
14.76.15
अर्जुनस्तु महाबाहुः शरैररिनिघातिभिः ।
वारयामास तान्बाणांस्तदद्भुतमिवाभवत् ॥ १४.७६.१५ ॥
అయితే మహాబాహువు అర్జునుడు శత్రువులను సంహరించే బాణాలతో ఆ బాణాలను అడ్డుకున్నాడు; అది అద్భుతంగా తోచింది.
14.76.16
ततः पुनरभिक्रुद्धो राजा प्राग्ज्योतिषाधिपः ।
प्रेषयामास नागेन्द्रं बलवत्पर्वतोपमम् ॥ १४.७६.१६ ॥
అనంతరం అత్యంత కోపంతో ప్రాగ్జ్యోతిష రాజు పర్వతంలాంటి బలమైన గజరాజును ముందుకు పంపాడు.
14.76.17
तमापतन्तं सम्प्रेक्ष्य बलवान्पाकशासनिः ।
नाराचमग्निसङ्काशं प्राहिणोद्वारणं प्रति ॥ १४.७६.१७ ॥
దూసుకువస్తున్న ఆ గజాన్ని చూసి, బలవంతుడైన ఇంద్రపుత్రుడు అగ్నితుల్యమైన నారాచ బాణాన్ని ఏనుగు వైపు వదిలాడు.
14.76.18
स तेन वारणो राजन्मर्मस्वभिहतो भृशम् ।
पपात सहसा भूमौ वज्ररुग्ण इवाचलः ॥ १४.७६.१८ ॥
ఓ రాజా, ఆ బాణం ఏనుగు మర్మస్థానాలను తీవ్రంగా తాకగా, వజ్రంతో ముక్కలైన పర్వతంలా అది అకస్మాత్తుగా నేలపై కూలింది.
14.76.19
स पतञ्शुशुभे नागो धनंजयशराहतः ।
विशन्निव महाशैलो महीं वज्रप्रपीडितः ॥ १४.७६.१९ ॥
ధనంజయుని బాణాలతో తాకబడి పడిపోతున్న ఆ ఏనుగు, వజ్రంతో బద్దలైన గొప్ప పర్వతం భూమిలోకి దిగినట్టు శోభించింది.
14.76.20
तस्मिन्निपतिते नागे यज्ञदत्तस्य पाण्डवः ।
तं न भेतव्यमित्याह ततो भूमिगतं नृपम् ॥ १४.७६.२० ॥
ఆ ఏనుగు పడిపోయినప్పుడు, యజ్ఞదత్తుని పాండవుడు నేలపై పడి ఉన్న ఆ రాజుతో, "భయపడకు" అన్నాడు.
14.76.21
अब्रवीद्धि महातेजाः प्रस्थितं मां युधिष्ठिरः ।
राजानस्ते न हन्तव्या धनंजय कथञ्चन ॥ १४.७६.२१ ॥
మహాతేజస్వి అయిన యుధిష్ఠిరుడు నేను బయలుదేరినప్పుడు నాతో అన్నాడు: "ధనంజయా, ఏ విధంగానైనా రాజులను చంపకూడదు."
14.76.22
सर्वमेतन्नरव्याघ्र भवत्येतावता कृतम् ।
योधाश्चापि न हन्तव्या धनंजय रणे त्वया ॥ १४.७६.२२ ॥
నరవ్యాఘ్రుడా, ఇంత మాత్రంతోనే ఇదంతా పూర్తయింది. ధనంజయా, యుద్ధంలో యోధులను కూడా నీవు చంపకూడదు.
14.76.23
वक्तव्याश्चापि राजानः सर्वे सह सुहृज्जनैः ।
युधिष्ठिरस्याश्वमेधो भवद्भिरनुभूयताम् ॥ १४.७६.२३ ॥
అన్ని రాజులకు తమ మిత్రబంధువులతో కలిసి, యుధిష్ఠిరుని అశ్వమేధాన్ని మీరు అంగీకరించాలని చెప్పాలి.
14.76.24
इति भ्रातृवचः श्रुत्वा न हन्मि त्वां नराधिप ।
उत्तिष्ठ न भयं तेऽस्ति स्वस्तिमान्गच्छ पार्थिव ॥ १४.७६.२४ ॥
అన్న ఈ మాటలు విని, నిన్ను చంపను. నరాధిపా, లే; నీకు భయం లేదు. పార్థివా, క్షేమంగా వెళ్ళు.
14.76.25
आगच्छेथा महाराज परां चैत्रीमुपस्थिताम् ।
तदाऽश्वमेधो भविता धर्मिराजस्य धीमतः ॥ १४.७६.२५ ॥
మహారాజా, పరమమైన చైత్రి మాసం వచ్చినప్పుడు రండి. అప్పుడు బుద్ధిమంతుడైన ధర్మరాజు అశ్వమేధ యాగం జరుగుతుంది.
14.76.26
एवमुक्तः स राजा तु भगदत्तात्मजस्तदा ।
तथेत्वेवाब्रवीद्वाक्यं पाण्डवेनाभिनिर्जितः ॥ १४.७६.२६ ॥
పాండవునిచే పూర్తిగా ఓడింపబడిన భగదత్తుని కుమారుడైన ఆ రాజు, ఇలా చెప్పబడినప్పుడు, 'అలాగే' అని పలికాడు.