મહાભારત · અધ્યાય 14.77
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.77.1
जित्वा प्रसाद्य राजानं भगदत्तसुतं तदा ।
विसृज्य याते तुरगे सैन्धवान्प्रति भारत ॥ १४.७७.१ ॥
હે ભારત, ત્યારે ભગદત્તના પુત્ર રાજાને જીતી અને શાંત કરીને ઘોડાને છોડ્યા પછી તે સિંધુ લોકો તરફ ગયો.
14.77.2
सैन्धवैरभवगद्युद्धं ततस्तस्य किरीटिनः ।
हतशेषैर्महाराज हतानां च सुतैरपि ॥ १४.७७.२ ॥
ત્યારે તે કિરીટધારીનું સૈંધવો સાથે યુદ્ધ થયું, હે મહારાજ, બચેલા લોકો સાથે અને માર્યા ગયેલાઓના પુત્રો સાથે પણ.
14.77.3
तेऽवतीर्णमुपश्रुत्य विषयं श्वेतवाहनम् ।
प्रत्युद्ययुरमृष्यन्ते राजानः पाण्डवर्षभम् ॥ १४.७७.३ ॥
પાંડવોમાં શ્રેષ્ઠ શ્વેતવાહન તેમના દેશમાં ઉતર્યો છે એમ સાંભળીને, એ રાજાઓ અસહ્ય થઈને તેની સામે ગયા.
14.77.4
अश्वं च तं परामृश्य विषयान्ते विषोपमात् ।
न भयं चक्रिरे पार्थाद्भीमसेनादनन्तरात् ॥ १४.७७.४ ॥
સીમાએ ઝેર સમાન તે ઘોડાને પકડી રાખનાર પાર્થથી, અને તરત પાછળ રહેલા ભીમસેનથી પણ તેમને ભય ન લાગ્યો.
14.77.5
तेऽविदूराद्धनुष्पाणिं यज्ञियस्य हयस्य च ।
बीभत्सुं प्रत्यपद्यन्त् पदातिनमवस्थितम् ॥ १४.७७.५ ॥
યજ્ઞાશ્વની નજીક જ, હાથમાં ધનુષ્ય લઈને પગે ઊભેલા બીભત્સુ (અર્જુન)નો તેમણે સામનો કર્યો.
14.77.6
ततस्ते तं महावीर्या राजानः पर्यवारयन् ।
जिगीषन्तो नरव्याघ्रं पूर्वं विनिकृता युधि ॥ १४.७७.६ ॥
ત્યારે તે મહાવીર્યવાન રાજાઓએ, જેઓ પહેલાં યુદ્ધમાં હાર્યા હતા, જીતવાની ઇચ્છાથી તે નરવ્યાઘ્રને ચારે બાજુથી ઘેરી લીધો.
14.77.7
ते नामान्यपि गोत्राणि कर्मणि विविधानि च ।
कीर्तयन्तस्तदा पार्थं शरवर्षैरवाकिरन् ॥ १४.७७.७ ॥
ત્યારે તેઓ એ પાર્થ (અર્જુન)ના નામ, ગોત્ર અને તેનાં વિવિધ કર્મોનું કીર્તન કરતા બાણોની વર્ષાથી તેને ઢાંકી રહ્યા.
14.77.8
ते किरन्तः शरव्रातान्वारणप्रतिवारणान् ।
रणे जयमभीप्सन्तः कौन्तेयं पर्यवारयन् ॥ १४.७७.८ ॥
તેઓ બાણોના સમૂહ વરસાવતા, હુમલા અને પ્રતિહુમલા કરતા, યુદ્ધમાં જયની ઇચ્છાથી કૌંતેય (અર્જુન)ને ઘેરી વળ્યા.
14.77.9
ते समीक्ष्य च तं कृष्णमुग्रकर्माणमाहवे ।
सर्वे युयुधिरे वीरा रथस्थास्तं पदातिनम् ॥ १४.७७.९ ॥
યુદ્ધમાં ઉગ્ર કર્મ કરનાર તે કૃષ્ણ (અર્જુન)ને પગપાળો જોઈ રથમાં ઊભેલા સર્વ વીરો તેની સાથે લડ્યા.
14.77.10
ते तमाजघ्निरे वीरं निवातकवचान्तकम् ।
संशप्तकनिहन्तारं हन्तारं सैन्धवस्य च ॥ १४.७७.१० ॥
નિવાતકવચોનો અંત લાવનાર, સંશપ્તકોનો સંહાર કરનાર અને સૈંધવ (જયદ્રથ)નો વધ કરનાર તે વીરને તેઓએ પ્રહાર કર્યો.
14.77.11
ततो रथसहस्रेण गजानामयुतेन च ।
ष्ठकीकृत्य बीभत्सुं प्रहृष्टमनसोऽभवन् ॥ १४.७७.११ ॥
પછી હજારો રથો અને દસ હજાર હાથીઓથી બીભત્સુ (અર્જુન)ને ઘેરીને તેઓ પ્રસન્નચિત્ત થયા.
14.77.12
स्मरन्तो वधं वीराः सिन्धुराजस्य चाहवे ।
जयद्रथस्य कौरव्य समरे सव्यसाचिना ॥ १४.७७.१२ ॥
હે કૌરવ્ય! વીરો યુદ્ધમાં સિંધુરાજ જયદ્રથના વધને અને તે સંગ્રામમાં સવ્યસાચી (અર્જુન)એ કરેલા તેના વધને સ્મરતા હતા.
14.77.13
ततः पर्जन्यवत्सर्वे शरवृष्टीरवासृजन् ।
तैः कीर्णः शुशुभे पार्थो रविर्मेघान्तरे यथा ॥ १४.७७.१३ ॥
ત્યારે મેઘની જેમ બધાએ બાણવૃષ્ટિ કરી. તેનાથી ઢંકાયેલો પાર્થ મેઘોની વચ્ચેના સૂર્યની જેમ શોભ્યો.
14.77.14
स शरैः समवच्छन्नश्चकाशे पाण्डवर्षभः ।
पञ्चरान्तरसञ्चारी शकुन्त इव भारत ॥ १४.७७.१४ ॥
બાણોથી સંપૂર્ણ ઢંકાયેલો તે પાંડવશ્રેષ્ઠ ચમક્યો. હે ભારત, તે પાંચ-પાંચ હરોળની વચ્ચે વિચરતા પક્ષી જેવો હતો.
14.77.15
ततो हाहाकृतं सर्वं कौन्तेय शरपीडिते ।
त्रैलोक्यमभवद्राजन्रविरासीद्रजोरुणः ॥ १४.७७.१५ ॥
ત્યારે હે કૌંતેય, બાણોથી પીડિત થઈ સમગ્ર ત્રિલોક હાહાકાર કરવા લાગ્યું. હે રાજન, ધૂળથી સૂર્ય લાલ થયો.
14.77.16
ततो ववौ महाराज मारुतो रोमहर्षणः ।
राहुरग्रसदादित्यं पर्वणीव विशाम्पते ॥ १४.७७.१६ ॥
ત્યારે હે મહારાજ, રૂંવાડાં ઊભાં કરે એવો પવન વાયો. હે વિશાંપતે, પર્વ સમયે રાહુએ સૂર્યને ગળી લીધો હોય તેમ થયું.
14.77.17
उल्काश्च जघ्निरे सूर्यं विकीर्यन्त्यः समन्ततः ।
वेपथुश्चाभवद्राजन्कैलासस्य महागिरेः ॥ १४.७७.१७ ॥
ઉલ્કાઓ ચોતરફ વિખરાઈને સૂર્ય પર ત્રાટકી. હે રાજન, મહાપર્વત કૈલાસ પણ ધ્રૂજી ઊઠ્યો.
14.77.18
मुमुचुः श्वासमत्युष्णं दुःखशोकसमन्विताः ।
सप्तर्षयो जातभयास्तथा देवर्षयोपि च ॥ १४.७७.१८ ॥
દુઃખ-શોકથી ભરેલા તેઓ અતિ ઉષ્ણ નિસાસા છોડવા લાગ્યા. સપ્તર્ષિઓ ભયભીત થયા, દેવર્ષિઓ પણ તેમજ.
14.77.19
शशं चाशु विनिर्भिद्य मण्डलं शशिनोऽपतन् ।
विपरीता दिशश्चापि सर्वा धूमाकुलास्तथा ॥ १४.७७.१९ ॥
ચંદ્રમંડળને ઝડપથી ભેદીને શશક (ચિહ્ન) પડ્યું. બધી દિશાઓ ઊલટી થઈ ગઈ અને ધુમાડાથી વ્યાકુળ થઈ ગઈ.
14.77.20
रासभारुणसङ्काशा धनुष्मन्तः सविद्युतः ।
आवृत्य गगनं मेघा मुमुचुर्मांसशोणितम् ॥ १४.७७.२० ॥
ગધેડા અને લાલ રંગ જેવા, ધનુષ્ય ધારણ કરેલા, વીજળી સહિતના મેઘોએ આકાશ ઢાંકીને માંસ અને લોહી વરસાવ્યાં.
14.77.21
एवमासीत्तदा वीरे शरवर्षेण संवृते ।
फल्गुने भरतश्रेष्ठ तदद्भुतमिवाभवत् ॥ १४.७७.२१ ॥
તે સમયે વીર (અર્જુન) બાણવર્ષાથી ઢંકાયો ત્યારે આવું થયું. હે ફાલ્ગુન, હે ભરતશ્રેષ્ઠ, તે અદ્ભુત જેવું બન્યું.
14.77.22
तस्य तेनावकीर्णस्य शरजालेन सर्वतः ।
मोहात्पपात गाण्डीवमावापश्च करादपि ॥ १४.७७.२२ ॥
તેને ચારેબાજુ બાણજાળથી ઘેરાયેલો જોઈને મોહથી ગાંડીવ ધનુષ્ય પડી ગયું; હાથની પકડ પણ છૂટી ગઈ.
14.77.23
तस्मिन्मोहमनुप्राप्ते शरजालं महत्तदा ।
सैन्धवा मुमुचुस्तूर्णं गतसत्वे महारथे ॥ १४.७७.२३ ॥
તે મોહમાં પડ્યો ત્યારે સૈંધવ યોદ્ધાઓએ તરત, હિંમત ગુમાવેલા તે મહારથી પર મોટું બાણજાળ છોડ્યું.
14.77.24
ततो मोहं समापन्नं ज्ञात्वा पार्थं द्विवौकसः ।
सर्वे वित्रस्तमनसस्तस्य शान्तिकृतोऽभवन् ॥ १४.७७.२४ ॥
ત્યારે પાર્થ મોહમાં પડ્યો છે એમ જાણીને દ્વિવૌકસ (દેવો) બધા ભયભીત મનથી તેના શાંતિકર્તા બન્યા.
14.77.25
ततो देवर्षयः सर्वे तथा सप्तर्षयोपि च ।
ब्रह्मर्षचस्च विजयं जेपुः पार्थस्य धीमतः ॥ १४.७७.२५ ॥
ત્યારે બધા દેવર્ષિઓ, તેમજ સપ્તર્ષિઓ અને બ્રહ્મર્ષિઓ પણ બુદ્ધિમાન પાર્થના વિજય માટે જપ કરવા લાગ્યા.
14.77.26
ततः प्रदीपिते देवैः पार्थतेजसि पार्थिव ।
तस्थावचलवद्धीमान्सङ्ग्रामे परमास्त्रवित् ॥ १४.७७.२६ ॥
ત્યારે હે રાજન્, દેવોએ પાર્થના તેજને પ્રજ્વલિત કર્યા પછી, બુદ્ધિમાન અને પરમ અસ્ત્રોના જાણકાર તે યુદ્ધમાં પર્વતની જેમ અચળ ઊભા રહ્યા.
14.77.27
विचकर्ष धनुर्दिव्यं ततः कौरवनन्दनः ।
यन्त्रस्येवेह शब्दोऽभून्महांस्तस्य पुनः पुनः ॥ १४.७७.२७ ॥
ત્યારે કૌરવોના આનંદરૂપ તેમણે દિવ્ય ધનુષ્ય ખેંચ્યું; તેનો મહાન અવાજ યંત્રના અવાજ જેવો વારંવાર ગૂંજ્યો.
14.77.28
ततः स शरवर्षाणि प्रत्यमित्रान्प्रति प्रभुः ।
ववर्ष धनुषा पार्थो वर्षाणीव पुरंदरः ॥ १४.७७.२८ ॥
ત્યારે તે સમર્થ પાર્થે શત્રુઓ તરફ ધનુષ્યથી બાણોની વર્ષા કરી; જેમ ઇન્દ્ર વરસાદ વરસાવે તેમ.
14.77.29
ततस्ते सैन्धवा योधाः सर्व एव सराजकाः ।
नादृश्यन्त शरैः कीर्णाः शलभैरिव पादपाः ॥ १४.७७.२९ ॥
ત્યારે સિંધુદેશના તે બધા યોદ્ધાઓ રાજાઓ સહિત બાણોથી ઢંકાઈ ગયા અને તીડોથી ઢંકાયેલા વૃક્ષોની જેમ દેખાતા ન રહ્યા.
14.77.30
तस्य शब्देन वित्रेसुर्भयार्ताश्च विदुद्रुवुः ।
मुमुचुस्चाश्रु शोकार्ताः शुशुचुश्चापि सैन्धवाः ॥ १४.७७.३० ॥
તેના અવાજથી તેઓ ડરી ગયા; ભયથી પીડાઈને ભાગ્યા; શોકથી પીડાયેલા સિંધુના લોકો આંસુ વહાવીને વિલાપ કરવા લાગ્યા.
14.77.31
तांस्तु सर्वान्नरव्याघ्रः सैन्धवान्व्यचरद्बली ।
अलातचक्रवद्राजञ्शरजालैः समार्पयत् ॥ १४.७७.३१ ॥
બળવાન એ નરવ્યાઘ્રે અલાતચક્રની જેમ ફરીને તે સર્વ સૈંધવોને ઘેરી લીધા; રાજન, બાણજાળોથી તેમને ઢાંકી દીધા.
14.77.32
तदिन्द्रजालप्रतिमं बाणजालममित्रहा ।
विसृज्य दिक्षु सर्वासु महेन्द्रि इव वज्रभृत् ॥ १४.७७.३२ ॥
ઇન્દ્રજાળ સમાન તે બાણજાળ શત્રુહંતાએ સર્વ દિશાઓમાં છોડ્યું; વજ્રધારી મહેન્દ્રની જેમ.
14.77.33
मेघजालनिभं सैन्यं विदार्य शरवृष्टिभिः ।
विबभौ कौरवश्रेष्ठः शरदीव दिवाकरः ॥ १४.७७.३३ ॥
મેઘસમૂહ સમાન તે સેનાને બાણવર્ષાથી વિદારીને કૌરવશ્રેષ્ઠ શરદના સૂર્યની જેમ શોભ્યા.