ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 14.77
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.77.1
जित्वा प्रसाद्य राजानं भगदत्तसुतं तदा ।
विसृज्य याते तुरगे सैन्धवान्प्रति भारत ॥ १४.७७.१ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਤਦ ਭਗਦੱਤ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਕੇ, ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਤੇ ਉਹ ਸਿੰਧੂ ਦੇਸ਼ ਵੱਲ ਗਿਆ।
14.77.2
सैन्धवैरभवगद्युद्धं ततस्तस्य किरीटिनः ।
हतशेषैर्महाराज हतानां च सुतैरपि ॥ १४.७७.२ ॥
ਤਦ ਉਸ ਕਿਰੀਟਧਾਰੀ ਦਾ ਸੈਂਧਵਾਂ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਬਚੇ ਹੋਇਆਂ ਨਾਲ ਅਤੇ ਮਾਰੇ ਗਏ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਵੀ।
14.77.3
तेऽवतीर्णमुपश्रुत्य विषयं श्वेतवाहनम् ।
प्रत्युद्ययुरमृष्यन्ते राजानः पाण्डवर्षभम् ॥ १४.७७.३ ॥
ਪਾਂਡਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਸ਼ਵੇਤ ਘੋੜੇ ਵਾਲਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਤਰਿਆ ਹੈ, ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਰਾਜੇ ਸਹਿ ਨਾ ਸਕੇ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਗਏ।
14.77.4
अश्वं च तं परामृश्य विषयान्ते विषोपमात् ।
न भयं चक्रिरे पार्थाद्भीमसेनादनन्तरात् ॥ १४.७७.४ ॥
ਸਰਹੱਦ ਉੱਤੇ ਜ਼ਹਿਰ ਵਰਗੇ ਉਸ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਫੜੀ ਬੈਠੇ ਪਾਰਥ ਤੋਂ, ਅਤੇ ਤੁਰੰਤ ਪਿੱਛੇ ਵਾਲੇ ਭੀਮਸੇਨ ਤੋਂ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡਰ ਨਾ ਲੱਗਾ।
14.77.5
तेऽविदूराद्धनुष्पाणिं यज्ञियस्य हयस्य च ।
बीभत्सुं प्रत्यपद्यन्त् पदातिनमवस्थितम् ॥ १४.७७.५ ॥
ਯੱਗ ਦੇ ਘੋੜੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੀ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਧਨੁਸ਼ ਲਈ ਪੈਦਲ ਖੜ੍ਹੇ ਬੀਭਤਸੂ (ਅਰਜੁਨ) ਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ।
14.77.6
ततस्ते तं महावीर्या राजानः पर्यवारयन् ।
जिगीषन्तो नरव्याघ्रं पूर्वं विनिकृता युधि ॥ १४.७७.६ ॥
ਤਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਬਲੀ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਹਾਰੇ ਸਨ, ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਉਸ ਨਰਵਿਆਘਰ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ।
14.77.7
ते नामान्यपि गोत्राणि कर्मणि विविधानि च ।
कीर्तयन्तस्तदा पार्थं शरवर्षैरवाकिरन् ॥ १४.७७.७ ॥
ਤਦ ਉਹ ਉਸ ਪਾਰਥ (ਅਰਜੁਨ) ਦੇ ਨਾਮ, ਗੋਤ੍ਰ ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਕੀਰਤਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਢਕ ਰਹੇ ਸਨ।
14.77.8
ते किरन्तः शरव्रातान्वारणप्रतिवारणान् ।
रणे जयमभीप्सन्तः कौन्तेयं पर्यवारयन् ॥ १४.७७.८ ॥
ਉਹ ਬਾਣਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਛੱਡਦੇ, ਹਮਲੇ ਅਤੇ ਜਵਾਬੀ ਹਮਲੇ ਕਰਦੇ, ਰਣ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਕੌਂਤੇਯ (ਅਰਜੁਨ) ਨੂੰ ਘੇਰ ਰਹੇ ਸਨ।
14.77.9
ते समीक्ष्य च तं कृष्णमुग्रकर्माणमाहवे ।
सर्वे युयुधिरे वीरा रथस्थास्तं पदातिनम् ॥ १४.७७.९ ॥
ਰਣ ਵਿੱਚ ਉਗ੍ਰ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਸ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ (ਅਰਜੁਨ) ਨੂੰ ਪੈਦਲ ਵੇਖ ਕੇ ਰੱਥਾਂ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਸਾਰੇ ਵੀਰ ਉਸ ਨਾਲ ਲੜਨ ਲੱਗੇ।
14.77.10
ते तमाजघ्निरे वीरं निवातकवचान्तकम् ।
संशप्तकनिहन्तारं हन्तारं सैन्धवस्य च ॥ १४.७७.१० ॥
ਨਿਵਾਤਕਵਚਾਂ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਸੰਸ਼ਪਤਕਾਂ ਦਾ ਸੰਹਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸੈਂਧਵ (ਜਯਦ੍ਰਥ) ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ ਉਸ ਵੀਰ ਉੱਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਾਰ ਕੀਤਾ।
14.77.11
ततो रथसहस्रेण गजानामयुतेन च ।
ष्ठकीकृत्य बीभत्सुं प्रहृष्टमनसोऽभवन् ॥ १४.७७.११ ॥
ਫਿਰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰੱਥਾਂ ਅਤੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਹਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਬੀਭਤਸੁ (ਅਰਜੁਨ) ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ ਉਹ ਖੁਸ਼ ਮਨ ਹੋ ਗਏ।
14.77.12
स्मरन्तो वधं वीराः सिन्धुराजस्य चाहवे ।
जयद्रथस्य कौरव्य समरे सव्यसाचिना ॥ १४.७७.१२ ॥
ਹੇ ਕੌਰਵ੍ਯ! ਵੀਰ ਰਣ ਵਿੱਚ ਸਿੰਧੂਰਾਜ ਜਯਦ੍ਰਥ ਦੇ ਵਧ ਨੂੰ ਅਤੇ ਉਸ ਸੰਗ੍ਰਾਮ ਵਿੱਚ ਸਵ੍ਯਸਾਚੀ (ਅਰਜੁਨ) ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਦੇ ਵਧ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਰਹੇ।
14.77.13
ततः पर्जन्यवत्सर्वे शरवृष्टीरवासृजन् ।
तैः कीर्णः शुशुभे पार्थो रविर्मेघान्तरे यथा ॥ १४.७७.१३ ॥
ਫਿਰ ਮੇਘਾਂ ਵਾਂਗ ਸਭ ਨੇ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਢਕਿਆ ਪਾਰਥ ਬੱਦਲਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਿਆ।
14.77.14
स शरैः समवच्छन्नश्चकाशे पाण्डवर्षभः ।
पञ्चरान्तरसञ्चारी शकुन्त इव भारत ॥ १४.७७.१४ ॥
ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਢਕਿਆ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦਾ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਯੋਧਾ ਚਮਕਿਆ। ਹੇ ਭਾਰਤ, ਉਹ ਪੰਜ-ਪੰਜ ਕਤਾਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿਚਰਦੇ ਪੰਛੀ ਵਰਗਾ ਸੀ।
14.77.15
ततो हाहाकृतं सर्वं कौन्तेय शरपीडिते ।
त्रैलोक्यमभवद्राजन्रविरासीद्रजोरुणः ॥ १४.७७.१५ ॥
ਫਿਰ ਹੇ ਕੌਂਤੇਯ, ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਸਾਰਾ ਤ੍ਰਿਲੋਕ ਹਾਹਾਕਾਰ ਕਰ ਉੱਠਿਆ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਧੂੜ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਲਾਲ ਹੋ ਗਿਆ।
14.77.16
ततो ववौ महाराज मारुतो रोमहर्षणः ।
राहुरग्रसदादित्यं पर्वणीव विशाम्पते ॥ १४.७७.१६ ॥
ਫਿਰ ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਰੋਂਗਟੇ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹਵਾ ਵਗੀ। ਹੇ ਵਿਸ਼ਾਮਪਤੀ, ਗ੍ਰਹਿਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਰਾਹੂ ਨੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਨਿਗਲ ਲਿਆ ਹੋਵੇ ਵਾਂਗ।
14.77.17
उल्काश्च जघ्निरे सूर्यं विकीर्यन्त्यः समन्ततः ।
वेपथुश्चाभवद्राजन्कैलासस्य महागिरेः ॥ १४.७७.१७ ॥
ਉਲਕਾਵਾਂ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਖਿੱਲਰ ਕੇ ਸੂਰਜ ਉੱਤੇ ਟੁੱਟ ਪਈਆਂ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮਹਾਪਰਬਤ ਕੈਲਾਸ਼ ਵੀ ਕੰਬ ਗਿਆ।
14.77.18
मुमुचुः श्वासमत्युष्णं दुःखशोकसमन्विताः ।
सप्तर्षयो जातभयास्तथा देवर्षयोपि च ॥ १४.७७.१८ ॥
ਦੁੱਖ-ਸ਼ੋਕ ਨਾਲ ਭਰੇ ਉਹ ਬਹੁਤ ਗਰਮ ਸਾਹ ਛੱਡਣ ਲੱਗੇ। ਸਪਤਰਿਸ਼ੀ ਡਰ ਗਏ, ਦੇਵਰਿਸ਼ੀ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ।
14.77.19
शशं चाशु विनिर्भिद्य मण्डलं शशिनोऽपतन् ।
विपरीता दिशश्चापि सर्वा धूमाकुलास्तथा ॥ १४.७७.१९ ॥
ਚੰਦਰਮੰਡਲ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹ ਕੇ ਸ਼ਸ਼ਕ (ਚਿੰਨ੍ਹ) ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਉਲਟ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਧੂੰਏਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈਆਂ।
14.77.20
रासभारुणसङ्काशा धनुष्मन्तः सविद्युतः ।
आवृत्य गगनं मेघा मुमुचुर्मांसशोणितम् ॥ १४.७७.२० ॥
ਖੋਤੇ ਅਤੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਵਰਗੇ, ਧਨੁਸ਼ ਧਾਰੀ, ਬਿਜਲੀ ਸਹਿਤ ਬੱਦਲਾਂ ਨੇ ਅਸਮਾਨ ਢਕ ਕੇ ਮਾਸ ਅਤੇ ਲਹੂ ਵਰਸਾਇਆ।
14.77.21
एवमासीत्तदा वीरे शरवर्षेण संवृते ।
फल्गुने भरतश्रेष्ठ तदद्भुतमिवाभवत् ॥ १४.७७.२१ ॥
ਉਸ ਵੇਲੇ ਵੀਰ (ਅਰਜੁਨ) ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਢਕਿਆ ਜਾਣ ਤੇ ਇਹ ਹੋਇਆ। ਹੇ ਫਾਲਗੁਨ, ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉਹ ਅਦਭੁਤ ਵਾਂਗ ਹੋ ਗਿਆ।
14.77.22
तस्य तेनावकीर्णस्य शरजालेन सर्वतः ।
मोहात्पपात गाण्डीवमावापश्च करादपि ॥ १४.७७.२२ ॥
ਉਸ ਨੂੰ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਣਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਮੋਹ ਕਾਰਨ ਗਾਂਡੀਵ ਧਨੁਸ਼ ਡਿੱਗ ਪਿਆ; ਹੱਥ ਦੀ ਪਕੜ ਵੀ ਛੁੱਟ ਗਈ।
14.77.23
तस्मिन्मोहमनुप्राप्ते शरजालं महत्तदा ।
सैन्धवा मुमुचुस्तूर्णं गतसत्वे महारथे ॥ १४.७७.२३ ॥
ਜਦੋਂ ਉਹ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਿਆ ਤਾਂ ਸੈਂਧਵ ਯੋਧਿਆਂ ਨੇ ਤੁਰੰਤ, ਹਿੰਮਤ ਗੁਆ ਚੁੱਕੇ ਉਸ ਮਹਾਰਥੀ ਉੱਤੇ ਵੱਡਾ ਬਾਣਾਂ ਦਾ ਜਾਲ ਛੱਡਿਆ।
14.77.24
ततो मोहं समापन्नं ज्ञात्वा पार्थं द्विवौकसः ।
सर्वे वित्रस्तमनसस्तस्य शान्तिकृतोऽभवन् ॥ १४.७७.२४ ॥
ਤਦ ਪਾਰਥ ਨੂੰ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਪਿਆ ਜਾਣ ਕੇ ਦਿਵੌਕਸ (ਦੇਵਤੇ) ਸਾਰੇ ਡਰੇ ਮਨ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਸ਼ਾਂਤੀਕਰਤਾ ਬਣ ਗਏ।
14.77.25
ततो देवर्षयः सर्वे तथा सप्तर्षयोपि च ।
ब्रह्मर्षचस्च विजयं जेपुः पार्थस्य धीमतः ॥ १४.७७.२५ ॥
ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਰਿਸ਼ੀ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਪਤਰਿਸ਼ੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀ ਵੀ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਪਾਰਥ ਦੀ ਜਿੱਤ ਲਈ ਜਪ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
14.77.26
ततः प्रदीपिते देवैः पार्थतेजसि पार्थिव ।
तस्थावचलवद्धीमान्सङ्ग्रामे परमास्त्रवित् ॥ १४.७७.२६ ॥
ਫਿਰ ਹੇ ਰਾਜਨ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪਾਰਥ ਦਾ ਤੇਜ ਭੜਕਣ ਤੇ, ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਅਤੇ ਪਰਮ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਦਾ ਜਾਣਕਾਰ ਉਹ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪਰਬਤ ਵਾਂਗ ਅਚਲ ਖੜ੍ਹਾ ਰਿਹਾ।
14.77.27
विचकर्ष धनुर्दिव्यं ततः कौरवनन्दनः ।
यन्त्रस्येवेह शब्दोऽभून्महांस्तस्य पुनः पुनः ॥ १४.७७.२७ ॥
ਫਿਰ ਕੌਰਵਾਂ ਦੇ ਅਨੰਦ ਉਸ ਵੀਰ ਨੇ ਦਿਵਯ ਧਨੁਸ਼ ਖਿੱਚਿਆ; ਉਸਦੀ ਮਹਾਨ ਆਵਾਜ਼ ਯੰਤਰ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਾਂਗ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਗੂੰਜੀ।
14.77.28
ततः स शरवर्षाणि प्रत्यमित्रान्प्रति प्रभुः ।
ववर्ष धनुषा पार्थो वर्षाणीव पुरंदरः ॥ १४.७७.२८ ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਸਮਰੱਥ ਪਾਰਥ ਨੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਵੱਲ ਧਨੁਸ਼ ਨਾਲ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ; ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਮੀਂਹ ਵਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
14.77.29
ततस्ते सैन्धवा योधाः सर्व एव सराजकाः ।
नादृश्यन्त शरैः कीर्णाः शलभैरिव पादपाः ॥ १४.७७.२९ ॥
ਫਿਰ ਸਿੰਧੂ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਯੋਧੇ ਰਾਜਿਆਂ ਸਮੇਤ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਜਾਣ ਕਰਕੇ, ਟਿੱਡੀਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਰੁੱਖਾਂ ਵਾਂਗ ਨਜ਼ਰ ਨਾ ਆਏ।
14.77.30
तस्य शब्देन वित्रेसुर्भयार्ताश्च विदुद्रुवुः ।
मुमुचुस्चाश्रु शोकार्ताः शुशुचुश्चापि सैन्धवाः ॥ १४.७७.३० ॥
ਉਸਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਉਹ ਡਰ ਗਏ; ਭੈ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਭੱਜ ਗਏ; ਸੋਗ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਸਿੰਧੂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਹੰਝੂ ਵਹਾਏ ਅਤੇ ਵਿਰਲਾਪ ਕੀਤਾ।
14.77.31
तांस्तु सर्वान्नरव्याघ्रः सैन्धवान्व्यचरद्बली ।
अलातचक्रवद्राजञ्शरजालैः समार्पयत् ॥ १४.७७.३१ ॥
ਬਲਵਾਨ ਉਸ ਨਰਵਿਆਘਰ ਨੇ ਅਲਾਤਚੱਕਰ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਸੈਂਧਵਾਂ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ; ਹੇ ਰਾਜਨ, ਬਾਣਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਢਕ ਦਿੱਤਾ।
14.77.32
तदिन्द्रजालप्रतिमं बाणजालममित्रहा ।
विसृज्य दिक्षु सर्वासु महेन्द्रि इव वज्रभृत् ॥ १४.७७.३२ ॥
ਇੰਦ੍ਰਜਾਲ ਵਰਗਾ ਉਹ ਬਾਣਾਂ ਦਾ ਜਾਲ ਸ਼ਤਰੂਹੰਤਾ ਨੇ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਛੱਡਿਆ; ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ ਮਹੇਂਦ੍ਰ ਵਾਂਗ।
14.77.33
मेघजालनिभं सैन्यं विदार्य शरवृष्टिभिः ।
विबभौ कौरवश्रेष्ठः शरदीव दिवाकरः ॥ १४.७७.३३ ॥
ਮੇਘ-ਸਮੂਹ ਵਰਗੀ ਉਸ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਚੀਰ ਕੇ ਕੌਰਵਾਂ ਦਾ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸ਼ਰਦ ਰੁੱਤ ਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਿਆ।