マハーバーラタ · 章 14.78
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.78.1
ततो गाण्डीवभृच्छूरो युद्धाय समुपस्थितः ।
विबभौ युधि दुर्धर्षो हिमवानचलो यथा ॥ १४.७८.१ ॥
そのとき、ガーンディーヴァ弓を持つ勇士は戦いのために進み出た。戦いにおいて打ち破りがたく、動かぬヒマーラヤのように輝いた。
14.78.2
ततस्ते सैन्धवा योधाः पुनरेव व्यवस्थिताः ।
व्यमुञ्चन्त सुसंरब्धाः शरवर्षाणि भारत ॥ १४.७८.२ ॥
すると、あのシンドゥの戦士たちは再び陣を整え、激しい怒りのうちに、バーラタよ、矢の雨を放った。
14.78.3
तान्प्रहस्य महाबाहुः पुनरेव व्यवस्थितान् ।
ततः प्रोवाच कौन्तेयो मुमूर्षञ्श्लक्ष्णया गिरा ॥ १४.७८.३ ॥
再び陣を敷いた彼らを見て、大腕のクンティーの息子は笑った。そして死に近づいていた彼らに、穏やかな言葉で語りかけた。
14.78.4
युध्यध्वं परया शक्त्या यतध्वं विजये मम ।
कुरुध्वं सर्वकार्याणि महद्वो भयमागतम् ॥ १४.७८.४ ॥
最大の力で戦え、私に勝利しようと努めよ。お前たちの務めをすべて果たせ、大きな危険がお前たちに迫っているのだから。
14.78.5
एष योत्स्यामि सर्वांस्तु निवार्य शरवागुराम् ।
तिष्ठध्वं युद्धमनसो दर्पं शमयितास्मि वः ॥ १४.७८.५ ॥
私はお前たち全員と戦い、矢の網を防ぎながら堂々と立つ。戦いに心を向けた者たちよ、踏みとどまれ。お前たちの驕りを私が鎮めてやろう。
14.78.6
एतावदुक्त्वा कौरव्यो रोषाद्गाण्डीवभृत्तदा ।
ततोऽथ वचनं स्मृत्वा भ्रातुर्ज्येष्ठस्य भारत ॥ १४.७८.६ ॥
ここまで言うと、ガーンディーヴァ弓を持つクル族の勇士は怒りに満ちた。そして、バーラタよ、彼は長兄の言葉を思い出した。
14.78.7
न हन्तव्या रणे तात क्षत्रिया विजिगीषवः ।
जेतव्याश्चेति यत्प्रोक्तं धर्मराज्ञा महात्मना।
चिन्तयामास स तदा फल्गुनः पुरुषर्षभः ॥ १४.७८.७ ॥
親しき者よ、戦いで勝利を望む王族の戦士は殺すべきではなく、打ち負かすべきである、と偉大なる法王は言われた。そのとき、人中の牡牛であるパルグナ（アルジュナ）は思案した。
14.78.8
इत्युक्तोऽहं नरेन्द्रेण न हन्तव्या नृपा इति ।
कथितं न मृषेदं स्याद्धर्मराजवचः शुभम् ॥ १४.७८.८ ॥
人の主はわたしにこう言われた。王を殺してはならない、と。この言葉が偽りとなるはずはない。法王の吉なる言葉は確かである。
14.78.9
न हन्येरंश्च राजानो राज्ञश्चाज्ञा कृता भवेत् ।
इति सञ्चिन्त्य स तदा फल्गुनः पुरुषर्षभः ॥ १४.७८.९ ॥
王を殺してはならず、王の命令は果たされねばならない。このように思案して、人中の牡牛であるパルグナ（アルジュナ）は決心した。
14.78.10
प्रोवाच वाक्यं धर्मज्ञः सैन्धवान्युद्धदुर्मदान् ।
बालांस्त्रियो वा युष्माकं न हनिष्ये व्यवस्थितान् ॥ १४.७८.१० ॥
法を知る者は、戦いに驕るシンドゥの戦士たちにこう告げた。毅然と立つお前たちの子や女を、私は殺さない。
14.78.11
यश्च वक्ष्यति सङ्ग्रामे तवास्मीति पराजितः ।
एतच्छ्रुत्वा वचो मह्यं कुरुध्वं हितमात्मनः ॥ १४.७८.११ ॥
戦いに敗れて「私はあなたのものです」と言う者は助けられる。私のこの言葉を聞いて、自らの利益を図れ。
14.78.12
ततोऽन्यथा कृच्छ्रगता भविष्यथ मयाऽर्दिताः ।
एवमुक्त्वा तु तान्वीरान्युयुधे कुरुपुङ्गवः ॥ १४.७८.१२ ॥
さもなければ、私に苦しめられて窮地に陥るだろう。そのように勇士たちに告げて、クルの牡牛は戦った。
14.78.13
अत्वरावानसम्भ्रान्तः संक्रुद्धैर्विजिगीषुभिः ।
शतं शतसहस्राणि शराणां नतपर्वणाम् ॥ १४.७८.१३ ॥
慌てず動じず、怒り勝利を求める戦士たちに、節の曲がった数十万の百本の矢を放った。
14.78.14
मुमुचुः सैन्धवा राजंस्तदा गाण्डीवधन्वनि ।
शरानापततः क्रूरानाशीविषविषोपमान्।
चिच्छेद निशितैर्बाणैरन्तरा स धनंजयः ॥ १४.७८.१४ ॥
王よ、その時シンドゥの戦士たちはガーンディーヴァの射手に蛇毒のような残酷な矢を放った。しかしダナンジャヤは鋭い矢で中途でそれらを断ち切った。
14.78.15
छित्त्वा तु तानाशु चैव कङ्कपत्राञ्शिलाशितान् ।
एकैकमेषां समरे बिभेद निशितैः शरैः ॥ १४.७८.१५ ॥
それらを速やかに断ち切り、鷺の羽をつけ石で研いだ矢で、戦いの中で彼らを一人一人射抜いた。
14.78.16
ततः प्रास्रांश्च शक्तीस्च पुनरेव धनंजये ।
जयद्रथं हतं स्मृत्वा चिक्षिपुः सैन्धवा नृपाः ॥ १४.७८.१६ ॥
そこでシンドゥの王たちはジャヤドラタが殺されたことを思い出し、ダナンジャヤに再び槍と投げ槍を投げつけた。
14.78.17
तेषां किरीटी सङ्कल्पं मोघं चक्रे महाबलः ।
सर्वांस्तानन्तरा च्छित्त्वा तदा चुक्रोश पाण्डवः।
तथैवापततां तेषां योधानां जयगृद्धिनाम्। ॥ १४.७८.१७ ॥
威力あるキリーティンは彼らの決意を無益にした。すべてを途中で断ち切り、そのときパーンダヴァは叫んだ。同様に、勝利を貪って突進してくる戦士たちにも。
14.78.18
तथैवापततां तेषां योधानां यजगृद्धिनाम् ।
शिरांसि पातयामास भल्लैः सन्नतपर्वभिः ॥ १४.७८.१८ ॥
同様に、勝利を貪って突進してくる戦士たちの頭を、節の曲がった幅広の矢（バッラ矢）で落とした。
14.78.19
तेषां प्रद्रवतां चापि पुनरेवाभिधावताम् ।
निवर्ततां च शब्दोऽभूत्पूर्णस्येव महोदधेः ॥ १४.७८.१९ ॥
逃げる者、再び突進する者、引き返す者の叫びが、満ちた大海の轟きのように起こった。
14.78.20
ते वध्यमानास्तु तदा पार्थेनामिततेजसा ।
यथाप्राणं यथोत्साहं योधयामासुरर्जुनम् ॥ १४.७८.२० ॥
そのとき、無量の威光のプリター之子に討たれながらも、彼らは命と気力が続く限りアルジュナと戦った。
14.78.21
ततस्ते फल्गुनेनाजौ शरैः सन्नतपर्वभिः ।
कृता विसंज्ञा भूयिष्ठा क्लान्तवाहनसैनिकाः ॥ १४.७८.२१ ॥
そのときパルグナは、節の曲がった矢で戦場の大半の者を失神させた。彼らの乗り物と兵士は疲れ果てた。
14.78.22
तांस्तु सर्वान्परिग्लानान्विदित्वा धृतराष्ट्रजा ।
दुःशला बालमादाय नप्तारं प्रययौ तदा ॥ १४.७८.२२ ॥
彼らが皆すっかり疲れ果てたのを知ると、ドリタラーシュトラの娘ドゥフシャラーは、幼い孫を連れて出発した。
14.78.23
सुरथस्य सुतं वीरं रथेनाथागमत्तदा ।
शान्त्यर्थं सर्वयोधानामभ्यगच्छत पाण्डवम् ॥ १४.७८.२३ ॥
そのとき彼女は、スラタの勇敢な息子を戦車に乗せて来て、すべての戦士の平安のためにパーンドゥの子に近づいた。
14.78.24
सा धनंजयमासाद्य रुरोदार्तस्वरं तदा ।
धनंजयोपि तां दृष्ट्वा धनुर्विससृजे प्रभुः ॥ १४.७८.२४ ॥
彼女はダナンジャヤのもとに近づき、苦悶の声で泣いた。ダナンジャヤも彼女を見て、その力ある者は弓を置いた。
14.78.25
समुत्सृज्य धनुः पार्थो विधिवद्भगिनी तदा ।
प्राह किं करवाणीति सा च तं प्रत्युवाच ह ॥ १४.७८.२५ ॥
プリター（アルジュナ）は弓を置き、作法どおりに妹に尋ねた。「私はどうすればよいか」。彼女は彼に答えた。
14.78.26
एष ते भरतश्रेष्ठ स्वस्रीयस्यात्मजः शिशुः ।
अभिवादयते पार्थ तं पश्य पुरुषर्षभ ॥ १४.७८.२६ ॥
バラタ族の最良の人よ、これはあなたの甥の子の幼子で、あなたに敬礼しています。プリター、人の中の牡牛よ、彼を見よ。
14.78.27
इत्युक्तस्तस्य पितरं स पप्रच्छार्जुनस्तथा ।
क्वासाविति ततो राजन्दुःशला वाक्यमब्रवीत् ॥ १४.७८.२७ ॥
そう言われたアルジュナは、その子の父について尋ねた。「彼はどこにいるのか？」そこで王よ、ドゥフシャラーは言葉を述べた。
14.78.28
पितृशोकाभिसंतप्तो विषादार्तोऽस्य वै पिता ।
पञ्चत्वमगमद्वीरो यथा तन्मे निशामय ॥ १४.७८.२८ ॥
父への悲しみに苛まれ、絶望に打ちのめされて、彼の勇敢な父は死を迎えた。どうしてそうなったか、私の話を聞け。
14.78.29
स पूर्वं पितरं श्रुत्वा हतं युद्धे त्वयाऽनघ ।
त्वामागतं च संश्रुत्य युद्धाय हयसारिणम्।
पितुश्च मृत्युदुःखार्तोऽजहात्प्राणान्धनंजय ॥ १४.७८.२९ ॥
罪なきダナンジャヤよ、彼は先に父があなたによって戦場で殺されたと聞き、さらにあなたが馬の御者として戦いに来たと聞いた。父の死の悲しみに苛まれ、彼は命を捨てた。
14.78.30
प्राप्तो बीभत्सुरित्येव नाम श्रुत्वैव तेऽनघ ।
विषादार्तः पपातोर्व्यां ममार च ममात्मजः ॥ १४.७८.३० ॥
罪なき者よ、「ビーバツス（アルジュナ）が来た」という名を聞くやいなや、絶望に打ちのめされて彼は地に倒れて死んだ。彼は私の息子であった。
14.78.31
तं दृष्ट्वा पतितं तत्र ततस्तस्यात्मजं प्रभो ।
गृहीत्वा समनुप्राप्ता त्वामद्य शरणैपिणी ॥ १४.७८.३१ ॥
そこに倒れている彼を見て、ああ主よ、そして彼の息子を抱き取り、彼女は今日、庇護を求めてあなたのもとへ来ました。
14.78.32
इत्युक्त्वाऽऽर्तस्वरं सा तु मुमोच धृतराष्ट्रजा ।
दीना दीनं स्थितं पार्थमब्रवीच्चाप्यधोमुखम् ॥ १४.७८.३२ ॥
こう言って、ドリタラーシュトラの娘は苦悶の声をあげ、悲嘆にくれて、うつむいて立つパールタに語りかけた。
14.78.33
स्वसारं समवेक्षस्व स्वस्रीयात्मजमेव च ।
कर्तुमर्हसि धर्मज्ञ दयां कुरुकुलोद्वह।
विस्मृत्य कुरुराजानं तं च मन्दं जयद्रथम् ॥ १४.७८.३३ ॥
お前の姉妹とその息子を慈しみの目で見よ。ダルマを知る者よ、クル族の柱よ、クル王とあの愚かなジャヤドラタを忘れて、慈悲を示すべきだ。
14.78.34
अभिमन्योर्यथा जातः परिक्षित्परवीरहा ।
तथाऽयं सुरथाज्जातो मम पौत्रो महाभुज ॥ १४.७८.३४ ॥
敵の英雄を殺すパリクシットがアビマニユから生まれたように、この子はスラタから生まれた。私の孫よ、大腕の者よ。
14.78.35
तमादाय नरव्याघ्र सम्प्रप्तास्मि तवान्तिकम् ।
शमार्थं सर्वयोधानां शृणु चेदं वचो मम ॥ १४.७८.३५ ॥
彼を連れて、人中の虎よ、私はあなたのもとへ来ました。すべての戦士の平和のために、私のこの言葉を聞いてください。
14.78.36
आगतोऽयं महाबाहो तस्य मन्दस्य पुत्रकः ।
प्रसादमस्य बालस्य तस्मात्त्वं कर्तुमर्हसि ॥ १४.७८.३६ ॥
大腕の者よ、あの愚か者の息子がやって来た。だからお前はこの子に恵みを施すべきだ。
14.78.37
एष प्रसाद्य शिरसा प्रशमार्थमरिंदम ।
याचते त्वां महाबाहो शमं गच्छ धनंजय ॥ १४.७८.३७ ॥
彼は頭を垂れ、和平のためあなたの御心が和らぐことを請う。敵を制する大腕のダナンジャヤよ、鎮まりたまえ。
14.78.38
बालस्य हतबन्धोश्च पार्थ किञ्चिदजानतः ।
प्रसादं कुरु धर्मज्ञ मा मन्युवशमन्वगाः ॥ १४.७८.३८ ॥
親族を殺されたこの少年は、何も分かっていない。プリター の息子よ、法を知る者よ、恵みを施せ。怒りの支配下に行ってはならない。
14.78.39
तमनार्थं नृशंसं च विस्मृत्यास्य पितामहम् ।
आगस्कारिणमत्यर्तं प्रसादं कर्तुमर्हसि ॥ १४.७८.३९ ॥
あの無益で残酷な者を忘れ、その祖父を思って、甚だしい罪人にさえ恵みを施すべきである。
14.78.40
एवं ब्रुवत्यां करुणं दुःशलायां धनंजयः ।
संस्मृत्य देवीं गान्धारीं धृतराष्ट्रं च पार्थिवम्।
उवाच दुःखशोकार्तः क्षत्रधर्मं व्यगर्हयत् ॥ १४.७८.४० ॥
ドゥフシャラーがこのように哀しく語ると、ダナンジャヤは王妃ガーンダーリーと王ドリタラーシュトラを思い起こした。悲嘆と苦悩に苛まれ、彼は戦士の義務を非難した。
14.78.41
धिक्तं दुर्योधनं क्षुद्रं राज्यलुब्धं च मानिनम् ।
यत्कृते बान्धवाः सर्वे मया नीता यमक्षयम् ॥ १४.७८.४१ ॥
あの卑劣で王国に貪欲、そして傲慢なドゥルヨーダナに呪いあれ。彼のために、私は親族すべてをヤマの住処へ送ってしまった！
14.78.42
इत्युक्त्वा बहु सान्त्वादि प्रसादमकरोज्जयः ।
परिष्वज्य च तां प्रीतो विससर्ज गृहान्प्रति ॥ १४.७८.४२ ॥
こう言って、ジャヤ（アルジュナ）は多くの慰めの言葉で彼女をなだめた。そして彼女を抱きしめ、喜んで家々へ送り返した。
14.78.43
दुःशला चापि तान्योधान्निवार्य महतो रणात् ।
सम्पूज्य पार्थं प्रययौ गृहानेव शुभानना ॥ १४.७८.४३ ॥
ドゥフシャラーもまた、その戦士たちを大戦から止め、パールタを敬って、美しい顔のまま家へ向かった。
14.78.44
एवं निर्जित्य तान्वीरान्सैन्धवान्स धनंजयः ।
अन्वधावत धावन्तं हयं कामविचारिणम् ॥ १४.७८.४४ ॥
こうしてそのシンドゥの勇士たちを征服し、ダナンジャヤは思うままに駆ける馬を追った。
14.78.45
ततो मृगमिवाकाशे यथा देवः पिनाकधृक् ।
ससार तं तथा वीरो विधिवद्यज्ञियं हयम् ॥ १४.७८.४५ ॥
そのとき、空で鹿を追うピナーカ弓の神のように、その勇士は規定どおり供犠にふさわしい馬を追った。
14.78.46
स च वाजी यथेष्टेन तांस्तान्देशान्यथाक्रमम् ।
विचचार यथाकामं कर्म पार्थस्य वर्धयन् ॥ १४.७८.४६ ॥
その馬は思うままに、それぞれの国々を順に巡り、パールタの功業を増していった。
14.78.47
क्रमेण स हयस्त्वेवं विचरन्पुरुषर्षभ ।
मणलूरपतेर्देशमुपायात्सहपाण्डवः ॥ १४.७८.४७ ॥
人中の雄牛よ、このように順に巡った馬は、パーンダヴァとともにマニャルーラの王の国に至った。