ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 14.78
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.78.1
ततो गाण्डीवभृच्छूरो युद्धाय समुपस्थितः ।
विबभौ युधि दुर्धर्षो हिमवानचलो यथा ॥ १४.७८.१ ॥
ଏତେବେଳେ ଗାଣ୍ଡୀବ ଧନୁ ଧାରଣ କରିଥିବା ବୀର ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଆଗେଇ ଆସିଲେ। ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଜେୟ ହୋଇ ସେ ଅଚଳ ହିମାଳୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦିଶିଲେ।
14.78.2
ततस्ते सैन्धवा योधाः पुनरेव व्यवस्थिताः ।
व्यमुञ्चन्त सुसंरब्धाः शरवर्षाणि भारत ॥ १४.७८.२ ॥
ଏତେବେଳେ ସେହି ସୈନ୍ଧବ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ପୁଣି ବ୍ୟୂହରେ ଠିଆ ହୋଇ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧରେ ବାଣବର୍ଷା କଲେ, ହେ ଭାରତ।
14.78.3
तान्प्रहस्य महाबाहुः पुनरेव व्यवस्थितान् ।
ततः प्रोवाच कौन्तेयो मुमूर्षञ्श्लक्ष्णया गिरा ॥ १४.७८.३ ॥
ପୁଣି ବ୍ୟୂହରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ମହାବାହୁ କୌନ୍ତେୟ ହସିଲେ। ତା'ପରେ ମୃତ୍ୟୁ ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ସେମାନଙ୍କୁ ମଧୁର ବାଣୀରେ କହିଲେ।
14.78.4
युध्यध्वं परया शक्त्या यतध्वं विजये मम ।
कुरुध्वं सर्वकार्याणि महद्वो भयमागतम् ॥ १४.७८.४ ॥
ପରମ ଶକ୍ତିରେ ଯୁଦ୍ଧ କର, ମୋ ଉପରେ ବିଜୟ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କର। ତୁମର ସମସ୍ତ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କର, କାରଣ ତୁମ ଉପରେ ମହା ଭୟ ଆସିଛି।
14.78.5
एष योत्स्यामि सर्वांस्तु निवार्य शरवागुराम् ।
तिष्ठध्वं युद्धमनसो दर्पं शमयितास्मि वः ॥ १४.७८.५ ॥
ମୁଁ ତୁମ ସମସ୍ତଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି; ବାଣର ଜାଲ ରୋକି ଠିଆ ହେବି। ଯୁଦ୍ଧରେ ମନ ଦେଇଥିବା ତୁମେ ଠିଆ ହୁଅ; ମୁଁ ତୁମର ଦର୍ପ ଶାନ୍ତ କରିବି।
14.78.6
एतावदुक्त्वा कौरव्यो रोषाद्गाण्डीवभृत्तदा ।
ततोऽथ वचनं स्मृत्वा भ्रातुर्ज्येष्ठस्य भारत ॥ १४.७८.६ ॥
ଏତିକି କହି ଗାଣ୍ଡୀବଧାରୀ କୌରବ୍ୟ ତେବେ କ୍ରୋଧରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ। ତା'ପରେ, ହେ ଭାରତ, ସେ ନିଜ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଭାଇଙ୍କ ବାକ୍ୟ ସ୍ମରଣ କଲେ।
14.78.7
न हन्तव्या रणे तात क्षत्रिया विजिगीषवः ।
जेतव्याश्चेति यत्प्रोक्तं धर्मराज्ञा महात्मना।
चिन्तयामास स तदा फल्गुनः पुरुषर्षभः ॥ १४.७८.७ ॥
ହେ ତାତ, ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟ ଇଚ୍ଛୁକ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କୁ ମାରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ସେମାନଙ୍କୁ ଜୟ କରିବା ଉଚିତ, ଏହା ମହାତ୍ମା ଧର୍ମରାଜ କହିଥିଲେ। ତହିଁରେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ଫଲ୍ଗୁନ (ଅର୍ଜୁନ) ଚିନ୍ତା କଲେ।
14.78.8
इत्युक्तोऽहं नरेन्द्रेण न हन्तव्या नृपा इति ।
कथितं न मृषेदं स्याद्धर्मराजवचः शुभम् ॥ १४.७८.८ ॥
ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋତେ ଏହିପରି କହିଥିଲେ: ରାଜାମାନଙ୍କୁ ମାରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଏହି କଥା ମିଥ୍ୟା ନ ହେଉ; ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ବଚନ ଶୁଭକର।
14.78.9
न हन्येरंश्च राजानो राज्ञश्चाज्ञा कृता भवेत् ।
इति सञ्चिन्त्य स तदा फल्गुनः पुरुषर्षभः ॥ १४.७८.९ ॥
ରାଜାମାନଙ୍କୁ ମାରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ଏବଂ ରାଜାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ପାଳିତ ହେବା ଉଚିତ। ଏହା ଚିନ୍ତା କରି ସେତେବେଳେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ଫଲ୍ଗୁନ (ଅର୍ଜୁନ) ସ୍ଥିର କଲେ।
14.78.10
प्रोवाच वाक्यं धर्मज्ञः सैन्धवान्युद्धदुर्मदान् ।
बालांस्त्रियो वा युष्माकं न हनिष्ये व्यवस्थितान् ॥ १४.७८.१० ॥
ଧର୍ମଜ୍ଞ ଯୁଦ୍ଧରେ ମଦୋନ୍ମତ୍ତ ସୈନ୍ଧବମାନଙ୍କୁ କହିଲେ: ଠିଆ ହୋଇଥିବା ତୁମ ଶିଶୁ ବା ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ମାରିବି ନାହିଁ।
14.78.11
यश्च वक्ष्यति सङ्ग्रामे तवास्मीति पराजितः ।
एतच्छ्रुत्वा वचो मह्यं कुरुध्वं हितमात्मनः ॥ १४.७८.११ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ପରାଜିତ ହୋଇ ଯେ କହିବ 'ମୁଁ ତୁମର', ସେ ରକ୍ଷା ପାଇବ। ମୋର ଏହି ବଚନ ଶୁଣି ନିଜର ହିତ କର।
14.78.12
ततोऽन्यथा कृच्छ्रगता भविष्यथ मयाऽर्दिताः ।
एवमुक्त्वा तु तान्वीरान्युयुधे कुरुपुङ्गवः ॥ १४.७८.१२ ॥
ନହେଲେ ମୋ ଦ୍ୱାରା ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ତୁମେ ସଙ୍କଟରେ ପଡ଼ିବ। ଏପରି ସେହି ବୀରମାନଙ୍କୁ କହି କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ (ଅର୍ଜୁନ) ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
14.78.13
अत्वरावानसम्भ्रान्तः संक्रुद्धैर्विजिगीषुभिः ।
शतं शतसहस्राणि शराणां नतपर्वणाम् ॥ १४.७८.१३ ॥
ଶୀଘ୍ରତା ଓ ବ୍ୟଗ୍ରତା ବିନା ସେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ଓ ବିଜୟାକାଂକ୍ଷୀ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କ ଉପରେ ନତ ଗଣ୍ଠିଥିବା ଶତ ଶତ ସହସ୍ର ବାଣ ନିକ୍ଷେପ କଲେ।
14.78.14
मुमुचुः सैन्धवा राजंस्तदा गाण्डीवधन्वनि ।
शरानापततः क्रूरानाशीविषविषोपमान्।
चिच्छेद निशितैर्बाणैरन्तरा स धनंजयः ॥ १४.७८.१४ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ସେତେବେଳେ ସୈନ୍ଧବମାନେ ଗାଣ୍ଡୀବଧାରୀଙ୍କ ଉପରେ ସର୍ପବିଷ ଭଳି କ୍ରୂର ବାଣ ନିକ୍ଷେପ କଲେ; କିନ୍ତୁ ଧନଞ୍ଜୟ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ମଝିରେ ହିଁ ସେଗୁଡ଼ିକୁ କାଟିଦେଲେ।
14.78.15
छित्त्वा तु तानाशु चैव कङ्कपत्राञ्शिलाशितान् ।
एकैकमेषां समरे बिभेद निशितैः शरैः ॥ १४.७८.१५ ॥
ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଶୀଘ୍ର କାଟି, କଙ୍କ ପକ୍ଷୀର ପୁଚ୍ଛ ଓ ପଥରରେ ଧାର ଦିଆ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
14.78.16
ततः प्रास्रांश्च शक्तीस्च पुनरेव धनंजये ।
जयद्रथं हतं स्मृत्वा चिक्षिपुः सैन्धवा नृपाः ॥ १४.७८.१६ ॥
ତା'ପରେ ସୈନ୍ଧବ ରାଜାମାନେ ଜୟଦ୍ରଥଙ୍କ ହତ୍ୟା ସ୍ମରଣ କରି ଧନଞ୍ଜୟ ଉପରେ ପୁନର୍ବାର ପ୍ରାସ ଓ ଶକ୍ତି ନିକ୍ଷେପ କଲେ।
14.78.17
तेषां किरीटी सङ्कल्पं मोघं चक्रे महाबलः ।
सर्वांस्तानन्तरा च्छित्त्वा तदा चुक्रोश पाण्डवः।
तथैवापततां तेषां योधानां जयगृद्धिनाम्। ॥ १४.७८.१७ ॥
ମହାବଳ କିରୀଟୀ ସେମାନଙ୍କ ସଂକଳ୍ପ ବ୍ୟର୍ଥ କଲେ; ସେମାନଙ୍କ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମଝିରେ କାଟି ପାଣ୍ଡବ ତେବେ ଗର୍ଜନ କଲେ। ସେହିପରି ଜୟଲୋଭରେ ଧାବମାନ ସେହି ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କ ଉପରେ ମଧ୍ୟ।
14.78.18
तथैवापततां तेषां योधानां यजगृद्धिनाम् ।
शिरांसि पातयामास भल्लैः सन्नतपर्वभिः ॥ १४.७८.१८ ॥
ସେହିପରି ଜୟଲୋଭରେ ଧାବମାନ ସେହି ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ନତ ଗଣ୍ଠିଥିବା ଭଲ୍ଲ ବାଣରେ ସେ ପକାଇଲେ।
14.78.19
तेषां प्रद्रवतां चापि पुनरेवाभिधावताम् ।
निवर्ततां च शब्दोऽभूत्पूर्णस्येव महोदधेः ॥ १४.७८.१९ ॥
ପଳାଉଥିବା, ପୁନର୍ବାର ଧାଇଁ ଆସୁଥିବା ଓ ଫେରୁଥିବା ସେମାନଙ୍କର ଶବ୍ଦ ଭରା ମହାସାଗରର ଗର୍ଜନ ପରି ହେଲା ।
14.78.20
ते वध्यमानास्तु तदा पार्थेनामिततेजसा ।
यथाप्राणं यथोत्साहं योधयामासुरर्जुनम् ॥ १४.७८.२० ॥
ସେତେବେଳେ ଅମିତ ତେଜସ୍ୱୀ ପାର୍ଥଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବଧ ହେଉଥିବା ସେମାନେ ପ୍ରାଣ ଥିବା ଯାଏଁ ଓ ଉତ୍ସାହ ଥିବା ଯାଏଁ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ ।
14.78.21
ततस्ते फल्गुनेनाजौ शरैः सन्नतपर्वभिः ।
कृता विसंज्ञा भूयिष्ठा क्लान्तवाहनसैनिकाः ॥ १४.७८.२१ ॥
ସେତେବେଳେ ଫଲ୍ଗୁନ ଯୁଦ୍ଧରେ ନଇଁଥିବା ଗଣ୍ଠି ବିଶିଷ୍ଟ ବାଣରେ ସେମାନଙ୍କ ଅଧିକାଂଶଙ୍କୁ ଅଚେତନ କଲେ; ସେମାନଙ୍କ ବାହନ ଓ ସୈନିକମାନେ କ୍ଳାନ୍ତ ହେଲେ ।
14.78.22
तांस्तु सर्वान्परिग्लानान्विदित्वा धृतराष्ट्रजा ।
दुःशला बालमादाय नप्तारं प्रययौ तदा ॥ १४.७८.२२ ॥
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ଳାନ୍ତ ବୋଲି ଜାଣି ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ କନ୍ୟା ଦୁଃଶଳା ସେତେବେଳେ ନିଜ ନାତି ବାଳକଙ୍କୁ ନେଇ ଗଲେ ।
14.78.23
सुरथस्य सुतं वीरं रथेनाथागमत्तदा ।
शान्त्यर्थं सर्वयोधानामभ्यगच्छत पाण्डवम् ॥ १४.७८.२३ ॥
ସେତେବେଳେ ସେ ସୁରଥଙ୍କ ବୀର ପୁତ୍ରକୁ ରଥରେ ଆଣିଲେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଯୋଦ୍ଧାଙ୍କ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ ।
14.78.24
सा धनंजयमासाद्य रुरोदार्तस्वरं तदा ।
धनंजयोपि तां दृष्ट्वा धनुर्विससृजे प्रभुः ॥ १४.७८.२४ ॥
ସେ ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚି ସେତେବେଳେ ଆର୍ତ୍ତ ସ୍ୱରରେ କାନ୍ଦିଲେ; ଧନଞ୍ଜୟ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ସେହି ପ୍ରଭୁ ଧନୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ ।
14.78.25
समुत्सृज्य धनुः पार्थो विधिवद्भगिनी तदा ।
प्राह किं करवाणीति सा च तं प्रत्युवाच ह ॥ १४.७८.२५ ॥
ପାର୍ଥ ଧନୁ ଓହ୍ଲାଇ ଦେଇ ବିଧିପୂର୍ବକ ଭଉଣୀକୁ ପଚାରିଲେ, "ମୁଁ କ'ଣ କରିବି?" ଏବଂ ସେ ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲା।
14.78.26
एष ते भरतश्रेष्ठ स्वस्रीयस्यात्मजः शिशुः ।
अभिवादयते पार्थ तं पश्य पुरुषर्षभ ॥ १४.७८.२६ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ତୁମ ଭାଗିନାର ପୁତ୍ରର ଶିଶୁ ତୁମକୁ ପ୍ରଣାମ କରୁଛି; ହେ ପାର୍ଥ, ହେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତାକୁ ଦେଖ।
14.78.27
इत्युक्तस्तस्य पितरं स पप्रच्छार्जुनस्तथा ।
क्वासाविति ततो राजन्दुःशला वाक्यमब्रवीत् ॥ १४.७८.२७ ॥
ଏହିପରି କୁହାଗଲେ ଅର୍ଜୁନ ତାର ପିତା ବିଷୟରେ ପଚାରିଲେ, "ସେ କୁଆଡ଼େ?" ତା'ପରେ ହେ ରାଜନ, ଦୁଃଶଳା କଥା କହିଲା।
14.78.28
पितृशोकाभिसंतप्तो विषादार्तोऽस्य वै पिता ।
पञ्चत्वमगमद्वीरो यथा तन्मे निशामय ॥ १४.७८.२८ ॥
ପିତାଙ୍କ ଶୋକରେ ସନ୍ତପ୍ତ ଓ ବିଷାଦରେ ପୀଡ଼ିତ, ତା'ର ବୀର ପିତା ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଲେ; ତାହା କେମିତି ହେଲା ମୋଠାରୁ ଶୁଣ।
14.78.29
स पूर्वं पितरं श्रुत्वा हतं युद्धे त्वयाऽनघ ।
त्वामागतं च संश्रुत्य युद्धाय हयसारिणम्।
पितुश्च मृत्युदुःखार्तोऽजहात्प्राणान्धनंजय ॥ १४.७८.२९ ॥
ହେ ନିଷ୍ପାପ ଧନଞ୍ଜୟ, ସେ ପୂର୍ବରୁ ଶୁଣିଥିଲା ଯେ ତା'ର ପିତା ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମ ଦ୍ୱାରା ମରିଛନ୍ତି; ଏବଂ ଶୁଣିଥିଲା ଯେ ତୁମେ ଘୋଡ଼ାର ସାରଥି ହୋଇ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଆସିଛ; ପିତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଦୁଃଖରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ସେ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କଲା।
14.78.30
प्राप्तो बीभत्सुरित्येव नाम श्रुत्वैव तेऽनघ ।
विषादार्तः पपातोर्व्यां ममार च ममात्मजः ॥ १४.७८.३० ॥
ହେ ନିଷ୍ପାପ, "ବୀଭତ୍ସୁ ଆସିଛି" ଏହି ନାମ ଶୁଣିବାମାତ୍ରେ ସେ ବିଷାଦରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ି ମରିଗଲା; ସେ ମୋ ପୁତ୍ର।
14.78.31
तं दृष्ट्वा पतितं तत्र ततस्तस्यात्मजं प्रभो ।
गृहीत्वा समनुप्राप्ता त्वामद्य शरणैपिणी ॥ १४.७८.३१ ॥
ସେଠାରେ ପଡ଼ିଥିବା ତାକୁ ଦେଖି, ହେ ପ୍ରଭୁ, ତା'ପରେ ତା'ର ପୁଅକୁ ଧରି, ଆଜି ଶରଣ ଚାହିଁ ସେ ଆପଣଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଛନ୍ତି।
14.78.32
इत्युक्त्वाऽऽर्तस्वरं सा तु मुमोच धृतराष्ट्रजा ।
दीना दीनं स्थितं पार्थमब्रवीच्चाप्यधोमुखम् ॥ १४.७८.३२ ॥
ଏହା କହି, ଆର୍ତ୍ତ ସ୍ୱରରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ଝିଅ ବିଳାପ କଲା; ଦୀନ ହୋଇ, ମୁଣ୍ଡ ନୁଆଁଇ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ପାର୍ଥଙ୍କୁ ସେ କହିଲା।
14.78.33
स्वसारं समवेक्षस्व स्वस्रीयात्मजमेव च ।
कर्तुमर्हसि धर्मज्ञ दयां कुरुकुलोद्वह।
विस्मृत्य कुरुराजानं तं च मन्दं जयद्रथम् ॥ १४.७८.३३ ॥
ତୁମ ଭଉଣୀ ଓ ତା'ର ପୁଅକୁ ଦୟାରେ ଦେଖ। ହେ ଧର୍ମଜ୍ଞ, କୁରୁକୁଳର ଭାର ବହନକାରୀ, କୁରୁରାଜା ଓ ସେ ମୂର୍ଖ ଜୟଦ୍ରଥକୁ ଭୁଲି ଦୟା କରିବା ତୁମ ପକ୍ଷେ ଉଚିତ।
14.78.34
अभिमन्योर्यथा जातः परिक्षित्परवीरहा ।
तथाऽयं सुरथाज्जातो मम पौत्रो महाभुज ॥ १४.७८.३४ ॥
ଅଭିମନ୍ୟୁଙ୍କଠାରୁ ଶତ୍ରୁବୀରଙ୍କ ସଂହାରକ ପରୀକ୍ଷିତ ଜନ୍ମିଥିଲେ, ସେହିପରି ଏ ସୁରଥରୁ ଜନ୍ମିଛନ୍ତି, ମୋ ନାତି, ହେ ମହାବାହୁ।
14.78.35
तमादाय नरव्याघ्र सम्प्रप्तास्मि तवान्तिकम् ।
शमार्थं सर्वयोधानां शृणु चेदं वचो मम ॥ १४.७८.३५ ॥
ତାକୁ ନେଇ, ହେ ନରବ୍ୟାଘ୍ର, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଛି। ସମସ୍ତ ଯୋଦ୍ଧାଙ୍କ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ମୋର ଏହି କଥା ଶୁଣନ୍ତୁ।
14.78.36
आगतोऽयं महाबाहो तस्य मन्दस्य पुत्रकः ।
प्रसादमस्य बालस्य तस्मात्त्वं कर्तुमर्हसि ॥ १४.७८.३६ ॥
ହେ ମହାବାହୁ, ସେହି ମୂର୍ଖର ପୁଅ ଆସିଛି। ତେଣୁ ଏହି ବାଳକ ଉପରେ ଆପଣ କୃପା କରିବା ଉଚିତ।
14.78.37
एष प्रसाद्य शिरसा प्रशमार्थमरिंदम ।
याचते त्वां महाबाहो शमं गच्छ धनंजय ॥ १४.७८.३७ ॥
ଏ ମସ୍ତକ ନତ କରି ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ତୁମ ପ୍ରସନ୍ନତା ଯାଚନା କରୁଛନ୍ତି। ହେ ଶତ୍ରୁଦମନ, ମହାବାହୁ ଧନଞ୍ଜୟ, ଶାନ୍ତ ହୁଅ।
14.78.38
बालस्य हतबन्धोश्च पार्थ किञ्चिदजानतः ।
प्रसादं कुरु धर्मज्ञ मा मन्युवशमन्वगाः ॥ १४.७८.३८ ॥
ଯାହାର ବନ୍ଧୁମାନେ ହତ ହୋଇଛନ୍ତି ସେ ଏ ବାଳକ କିଛି ଜାଣେ ନାହିଁ। ହେ ପୃଥାପୁତ୍ର, ଧର୍ମଜ୍ଞ, କୃପା କର; କ୍ରୋଧର ବଶ ହୁଅ ନାହିଁ।
14.78.39
तमनार्थं नृशंसं च विस्मृत्यास्य पितामहम् ।
आगस्कारिणमत्यर्तं प्रसादं कर्तुमर्हसि ॥ १४.७८.३९ ॥
ସେ ଅନର୍ଥକାରୀ ଓ ନିର୍ଦ୍ଦୟ, ତଥାପି ଏହାର ପିତାମହଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅପରାଧୀ ପ୍ରତି ମଧ୍ୟ କୃପା କରିବା ତୁମ ପାଇଁ ଉଚିତ।
14.78.40
एवं ब्रुवत्यां करुणं दुःशलायां धनंजयः ।
संस्मृत्य देवीं गान्धारीं धृतराष्ट्रं च पार्थिवम्।
उवाच दुःखशोकार्तः क्षत्रधर्मं व्यगर्हयत् ॥ १४.७८.४० ॥
ଦୁଃଶଳା ଏହିପରି କରୁଣ ଭାବରେ କହୁଥିବା ବେଳେ, ଧନଞ୍ଜୟ ଦେବୀ ଗାନ୍ଧାରୀ ଓ ରାଜା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କଲେ। ଦୁଃଖ ଓ ଶୋକରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ସେ କ୍ଷତ୍ରଧର୍ମର ନିନ୍ଦା କଲେ।
14.78.41
धिक्तं दुर्योधनं क्षुद्रं राज्यलुब्धं च मानिनम् ।
यत्कृते बान्धवाः सर्वे मया नीता यमक्षयम् ॥ १४.७८.४१ ॥
ସେ କ୍ଷୁଦ୍ର, ରାଜ୍ୟଲୋଭୀ ଓ ଅହଙ୍କାରୀ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନକୁ ଧିକ୍! ଯାହା ପାଇଁ ମୁଁ ସମସ୍ତ ବନ୍ଧୁଙ୍କୁ ଯମଲୋକକୁ ପଠାଇଲି।
14.78.42
इत्युक्त्वा बहु सान्त्वादि प्रसादमकरोज्जयः ।
परिष्वज्य च तां प्रीतो विससर्ज गृहान्प्रति ॥ १४.७८.४२ ॥
ଏହା କହି, ଜୟ ଅନେକ ସାନ୍ତ୍ୱନା ବାକ୍ୟରେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କଲେ। ପରେ ତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ପ୍ରସନ୍ନ ମନରେ ଘର ଆଡ଼କୁ ବିଦାୟ ଦେଲେ।
14.78.43
दुःशला चापि तान्योधान्निवार्य महतो रणात् ।
सम्पूज्य पार्थं प्रययौ गृहानेव शुभानना ॥ १४.७८.४३ ॥
ଦୁଃଶଳା ମଧ୍ୟ ସେହି ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କୁ ସେହି ମହାଯୁଦ୍ଧରୁ ନିବାରଣ କରି, ପାର୍ଥଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି, ଶୁଭାନନା ହୋଇ ନିଜ ଗୃହକୁ ଗଲେ।
14.78.44
एवं निर्जित्य तान्वीरान्सैन्धवान्स धनंजयः ।
अन्वधावत धावन्तं हयं कामविचारिणम् ॥ १४.७८.४४ ॥
ଏହିପରି ସେହି ସୈନ୍ଧବ ବୀରମାନଙ୍କୁ ଜିତି, ସେହି ଧନଞ୍ଜୟ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଦୌଡ଼ୁଥିବା ଘୋଡ଼ାର ପଛେ ପଛେ ଦୌଡ଼ିଲେ।
14.78.45
ततो मृगमिवाकाशे यथा देवः पिनाकधृक् ।
ससार तं तथा वीरो विधिवद्यज्ञियं हयम् ॥ १४.७८.४५ ॥
ତା'ପରେ ଆକାଶରେ ମୃଗର ପଛେ ଧାଉଥିବା ପିନାକଧାରୀ ଦେବତାଙ୍କ ପରି, ସେହି ବୀର ବିଧି ଅନୁସାରେ ଯଜ୍ଞୀୟ ସେହି ଘୋଡ଼ାର ପଛେ ଧାଇଁଲେ।
14.78.46
स च वाजी यथेष्टेन तांस्तान्देशान्यथाक्रमम् ।
विचचार यथाकामं कर्म पार्थस्य वर्धयन् ॥ १४.७८.४६ ॥
ସେହି ଘୋଡ଼ା ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ସେହି ସେହି ଦେଶରେ କ୍ରମାନୁସାରେ ବିଚରଣ କଲା ଏବଂ ପାର୍ଥଙ୍କ କର୍ମକୁ ବଢ଼ାଇଲା।
14.78.47
क्रमेण स हयस्त्वेवं विचरन्पुरुषर्षभ ।
मणलूरपतेर्देशमुपायात्सहपाण्डवः ॥ १४.७८.४७ ॥
ହେ ପୁରୁଷର୍ଷଭ! ଏହିପରି କ୍ରମାନୁସାରେ ବିଚରଣ କରୁଥିବା ସେହି ଘୋଡ଼ା ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ସହିତ ମଣଲୂରପତିଙ୍କ ଦେଶରେ ପହଞ୍ଚିଲା।