Mahābhārata · Adhyāya 14.79
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.79.1
श्रुत्वा तु नृपतिः प्राप्तं पितरं बभ्रुवाहनः ।
निर्ययौ विनयेनाथ ब्राह्मणार्यपुरःसरः ॥ १४.७९.१ ॥
Habiendo oído que su padre había llegado, el rey Babhruvāhana salió con humildad, con los brahmanes y los nobles delante de él.
14.79.2
मणलूरेश्वरं त्वेवमुपयातं धनंजयः ।
नाभ्यनन्दत्स मेधावी क्षत्रधर्ममनुस्मरन् ॥ १४.७९.२ ॥
Al ver al señor de Maṇalūra llegar así, el sabio Dhanaṃjaya, recordando el deber del guerrero, no le dio la bienvenida.
14.79.3
उवाच च स धर्मात्मा समन्युः फल्गुनस्तदा ।
प्रक्रियेयं न ते युक्ता बहिस्त्वं क्षत्रधर्मतः ॥ १४.७९.३ ॥
Entonces el justo Phalguna, lleno de ira, dijo: "Este proceder no te conviene; según el deber del guerrero, tú estás fuera."
14.79.4
संरक्ष्यमाणं तुरगं यौधिष्ठिरमुपागतम् ।
यज्ञियं विषयान्ते मां नायोत्सीः किंनु पुत्रक ॥ १४.७९.४ ॥
"Hijo mío, cuando el caballo de sacrificio de Yudhiṣṭhira, custodiado, llegó a la frontera de tu reino, ¿por qué no luchaste contra mí?"
14.79.5
धिक्त्वामस्तु सुदुर्बुद्धिं क्षत्रधर्माविशारदम् ।
यो मां युद्धाय सम्प्राप्तं साम्नैव प्रत्यगृह्णथाः ॥ १४.७९.५ ॥
"¡Qué vergüenza para ti, el más necio, inexperto en el deber del guerrero! ¡Cuando vine a ti para la batalla, me recibiste solo por conciliación!"
14.79.6
न त्वया पुरुषार्थो हि कश्चिदस्तीह जीवता ।
यस्त्वं स्त्रीवद्युधा प्राप्तं मां साम्ना प्रत्यगृह्णथाः ॥ १४.७९.६ ॥
"Viviendo como vives, no has realizado ninguna hazaña viril aquí, pues recibiste a mí, que vine a la batalla, por conciliación, como a una mujer."
14.79.7
यद्यहं न्यस्तशस्त्रस्त्वामागच्छेयं सुदुर्मते ।
प्रक्रियेयं भवेद्युक्ता तावतव नराधम ॥ १४.७९.७ ॥
Si yo hubiera venido a ti habiendo depuesto mis armas, oh insensato, este proceder habría sido apropiado; oh el más vil de los hombres, eso solo habría bastado.
14.79.8
तमेवमुक्तं भर्त्रा तु विदित्वा पन्नगात्मजा ।
अमृष्यमाणा भित्त्वोर्वीमुलूपी समुपागमत् ॥ १४.७९.८ ॥
Al saber que su esposo le había hablado así, la hija de las serpientes, incapaz de soportarlo, atravesó la tierra y Ulūpī emergió.
14.79.9
सा ददर्श तत पुत्रं विमृशन्तमधोमुखम् ।
संतर्ज्यमानमसकृत्पित्रा युद्धार्थिना विभो ॥ १४.७९.९ ॥
Allí vio a su hijo, meditando con el rostro inclinado, siendo reprendido una y otra vez por su padre, que deseaba la batalla, oh poderoso.
14.79.10
ततः सा चारुसर्वाङ्गी समुपेत्योरगात्मजा ।
उलूपी प्राह वचनं क्षत्रधर्मविशारद ॥ १४.७९.१० ॥
Entonces la hija de las serpientes, hermosa en todos sus miembros, se acercó y dijo estas palabras: oh experto en el deber del guerrero.
14.79.11
उलूपीं मां निबोध त्वं मातरं पन्नगात्मजाम् ।
कुरुष्व वचनं पुत्र धर्मस्ते भविता परः ॥ १४.७९.११ ॥
Reconóceme como Ulūpī, tu madre, la hija de las serpientes. Oh hijo, haz lo que te digo; esto será tu deber supremo.
14.79.12
युध्यस्वैनं कुरुश्रेष्ठं धनंजयमरिन्दमम् ।
एवमेष हि ते प्रीतो भविष्यति न संशयः ॥ १४.७९.१२ ॥
Combate con Dhanañjaya, el mejor de los Kurus, subyugador de enemigos; así él se complacerá contigo, sin duda.
14.79.13
एवमुद्धार्षितो राजा स मात्रा बभ्रुवाहनः ।
मनश्चक्रे महातेजा युद्धाय भरतर्षभ ॥ १४.७९.१३ ॥
Así incitado por su madre, el rey Babhruvāhana, de gran esplendor, oh toro de los Bharatas, resolvió combatir.
14.79.14
सन्नह्य काञ्चनं वर्म शिरस्त्राणं च भानुमत् ।
तूणीरशतसंबाधमारुरोह रथोत्तमम् ॥ १४.७९.१४ ॥
Revestido con armadura dorada y un casco reluciente, subió al mejor carro, repleto de cientos de aljabas.
14.79.15
सर्वोपकरणोपेतं युक्तमश्वैर्मनोजवैः ।
सचक्रोपस्करं श्रीमान्हेमभाण्डपरिष्कृतम् ॥ १४.७९.१५ ॥
Provisto de todos sus accesorios, uncido a caballos veloces como el pensamiento, con sus ruedas y arreos, y adornado con vasijas de oro: aquel espléndido carro.
14.79.16
परमार्चितमुच्छ्रित्य ध्वजं हंसं हिरण्मयम् ।
प्रययौ पार्थमुद्दिश्य स राजा बभ्रुवाहनः ॥ १४.७९.१६ ॥
Alzando el estandarte dorado del cisne, muy honrado, el rey Babhruvāhana partió con rumbo a Pārtha.
14.79.17
ततोऽभ्योत्य हयं वीरो यज्ञियं पार्थरक्षितम् ।
ग्राहयामास पुरुषैर्हयशिक्षाविशारदैः ॥ १४.७९.१७ ॥
Entonces el héroe se acercó al caballo del sacrificio custodiado por Pārtha, y lo hizo apresar por hombres diestros en el adiestramiento de caballos.
14.79.18
गृहीतं वाजिनं दृष्ट्वा प्रीतात्मा स धनंजयः ।
पुत्रं रथस्थं भूमिष्ठः संन्यवारयदाहवे ॥ १४.७९.१८ ॥
Al ver el caballo capturado, Dhanaṃjaya, con el ánimo complacido, de pie en el suelo, detuvo en la batalla a su hijo, que estaba en el carro.
14.79.19
स तत्र राजा तं वीरं शरसङ्घैरनेकशः ।
अर्दयामास निशितैराशीविषविषोपमैः ॥ १४.७९.१९ ॥
Allí el rey hirió muchas veces a aquel héroe con nubes de flechas afiladas, semejantes al veneno de serpientes.
14.79.20
तयोः समभवद्युद्धं पितुः पुत्रस्यक चातुलम् ।
देवासुररणप्रख्यमुभयोः प्रीयमाणयोः ॥ १४.७९.२० ॥
Entre ambos surgió un combate incomparable entre padre e hijo, semejante a la batalla de dioses y asuras, y ambos se regocijaban.
14.79.21
किरीटिनं प्रविव्याघ शरेणानतपर्वणा ।
जत्रुदेशे नरव्याघ्रं प्रहसन्बभ्रुवाहनः ॥ १४.७९.२१ ॥
Riendo, Babhruvāhana atravesó al diademado, tigre entre los hombres, en la región de la clavícula con una flecha de nudos encorvados.
14.79.22
सोभ्यगात्सहपुङ्खेन वल्मीकमिव पन्नगः ।
विनिर्भद्य च कौन्तेयं प्रविवेशि महीतलम् ॥ १४.७९.२२ ॥
Aquella flecha, como una serpiente que entra en un termitero, atravesó al hijo de Kuntī junto con su pluma y penetró en la superficie de la tierra.
14.79.23
स गाढवेदनो धीमानालम्ब्य धनुरुत्तमम् ।
दिव्यं तेजः समाविश्य प्रमीत इव सोभवत् ॥ १४.७९.२३ ॥
Aquel sabio, profundamente herido, empuñó su excelente arco, se sumergió en el resplandor divino y quedó como muerto.
14.79.24
स संज्ञामुपलभ्याथ प्रशस्य पुरुषर्षभः ।
पुत्रं शक्रात्मजो वाक्यमिदमाह महाद्युतिः ॥ १४.७९.२४ ॥
Entonces, recobrando el sentido, aquel toro entre los hombres, hijo de Indra, de gran resplandor, alabó a su hijo y pronunció estas palabras.
14.79.25
साधुसाधु महाबाहो वत्स चित्राङ्गदात्मज ।
सदृशं कर्म ते दृष्ट्वा प्रीतिमानस्मि पुत्रक ॥ १४.७९.२५ ॥
¡Bien, bien! Oh de brazos poderosos, querido hijo, hijo de Citrāṅgada, al ver tu hazaña digna me siento complacido, hijo mío.
14.79.26
विमुञ्चाम्येष ते बाणान्पुत्र युद्धे स्थिरो भव ।
इत्येवमुक्त्वा नाराचैरभ्यवर्षदमित्रहा ॥ १४.७९.२६ ॥
Ahora lanzo estas flechas sobre ti, hijo mío; mantente firme en la batalla. Habiendo dicho esto, el matador de enemigos llovió flechas de hierro.
14.79.27
तान्स गाण्डीवनिर्मुक्तान्वज्राशनिसमप्रभान् ।
नाराचानच्छिनद्राज भल्लैः सर्वांस्त्रिधा द्विधा ॥ १४.७९.२७ ॥
Aquellas flechas de hierro, lanzadas desde el Gāṇḍīva y brillantes como el rayo y el trueno, las cortó con flechas bhalla, todas ellas en tres y en dos, oh rey.
14.79.28
तस्य पार्थः शरैर्दिव्यैर्ध्वजं हेमपरिष्कृतम् ।
सुवर्णतालप्रतिमं क्षुरेणापाहरद्रथात् ॥ १४.७९.२८ ॥
Pārtha, con flechas divinas, derribó de su carro, con una flecha de cabeza de navaja, el estandarte adornado con oro, semejante a una palmera dorada.
14.79.29
हयांश्चास्य महाकायान्महावेगानरिंदम ।
चकार राजन्निर्जावान्प्रहसन्निव पाण्डवः ॥ १४.७९.२९ ॥
Oh domador de enemigos, oh rey, el Pāṇḍava, como si riera, dejó sin vida a sus caballos de gran cuerpo y veloces.
14.79.30
स रथादवतीर्याथ राजा परमकोपनः ।
पदातिः पितरं क्रुद्धो योधयामास पाण्डवम् ॥ १४.७९.३० ॥
Entonces aquel rey, sumamente iracundo, descendiendo de su carro, a pie y enfurecido, combatió contra su padre, el Pāṇḍava.
14.79.31
सम्प्रीयमाणः पार्थानामृषभः पुत्रविक्रमात् ।
नात्यर्थं पीडयामास पुत्रं वज्रधरात्मजः ॥ १४.७९.३१ ॥
Muy complacido por el valor de su hijo, el toro entre los Pārthas, hijo del portador del rayo, no atormentó excesivamente al hijo.
14.79.32
स हन्यमानोऽभिमुखं पितरं बभ्रुवाहनः ।
शरैराशीविषाकारैः पुनरेवार्दयद्बली ॥ १४.७९.३२ ॥
Herido de frente por su padre, el fuerte Babhruvāhana volvió a atormentarlo con flechas semejantes a serpientes venenosas.
14.79.33
ततः स बाल्यात्पितरं विव्याध हृदि पत्रिणा ।
निशेतेन सुपुङ्खेन बलवद्बभ्रुवाहनः ॥ १४.७९.३३ ॥
Entonces Babhruvāhana, por juventud, atravesó con fuerza el corazón de su padre con una flecha afilada y bien emplumada.
14.79.34
स बाणस्तेजसा दीप्तो ज्वलन्निव हुताशनः ।
विवेश पाण्डवं राजन्मर्म भित्त्वाऽतिदुःखकृत् ॥ १४.७९.३४ ॥
Aquella flecha, resplandeciente con un brillo como fuego ardiente, oh rey, atravesó el punto vital del Pāṇḍava y penetró, causándole gran dolor.
14.79.35
स तेनातिभृशं विद्धः पुत्रेण कुरुनन्दनः ।
महीं जगाम मोहार्तस्ततो राजन्धनंजयः ॥ १४.७९.३५ ॥
Gravemente herido por aquel hijo, el gozo de los Kurus, Dhanaṃjaya, afligido por el desvanecimiento, cayó al suelo, oh rey.
14.79.36
तस्मिन्निपतिते वीरे कौरवाणां धुरंधरे ।
सोपि मोहं जगामाथ ततश्चित्राङ्गदासुतः।ष ॥ १४.७९.३६ ॥
Cuando aquel héroe, el más destacado portador de los Kauravas, cayó, el hijo de Citrāṅgadā también cayó en el desvanecimiento.
14.79.37
व्यायम्य संयुगे राजा दृष्ट्वा च पितरं हतम् ।
पूर्वमेव स बाणौर्घर्गाढविद्धोऽर्जुनेन ह।
पपात सोपि धरणीमालिङ्ग्य रणमूर्धनि ॥ १४.७९.३७ ॥
Tras esforzarse en la batalla, el rey vio muerto a su padre. También él, ya gravemente y profundamente herido por las flechas de Arjuna, cayó al suelo en la primera línea del campo de batalla, abrazando la tierra.
14.79.38
भर्तारं निहतं दृष्ट्वा पुत्रं च पतितं भुवि ।
चित्राङ्गदा परित्रस्ता प्रविवेश रणाजिरे ॥ १४.७९.३८ ॥
Al ver a su esposo muerto y a su hijo caído en tierra, Citrāṅgadā, aterrorizada, entró en el campo de batalla.
14.79.39
शोकसंतप्तहृदया रुदती वेपती भृशम्। ॥ १४.७९.३९ ॥
Con el corazón atormentado por el dolor, llorando y temblando sin cesar.
14.79.40
मणलूरपतेर्माता ददर्श निहतं पतिम् ॥ १४.७९.४० ॥
La madre del señor de Maṇalūra vio a su esposo muerto.