മഹാഭാരതം · അധ്യായം 14.79
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.79.1
श्रुत्वा तु नृपतिः प्राप्तं पितरं बभ्रुवाहनः ।
निर्ययौ विनयेनाथ ब्राह्मणार्यपुरःसरः ॥ १४.७९.१ ॥
രാജാവായ ബഭ്രുവാഹനൻ തന്റെ പിതാവ് എത്തിയതു കേട്ട്, ബ്രാഹ്മണരെയും ആര്യന്മാരെയും മുന്നിൽ നിർത്തി വിനയത്തോടെ പുറത്തേക്കു പോയി.
14.79.2
मणलूरेश्वरं त्वेवमुपयातं धनंजयः ।
नाभ्यनन्दत्स मेधावी क्षत्रधर्ममनुस्मरन् ॥ १४.७९.२ ॥
മണലൂരിന്റെ അധിപൻ ഇങ്ങനെ വരുന്നതു കണ്ട്, ബുദ്ധിമാനായ ധനഞ്ജയൻ ക്ഷത്രധർമ്മം ഓർത്ത് അവനെ സ്വാഗതം ചെയ്തില്ല.
14.79.3
उवाच च स धर्मात्मा समन्युः फल्गुनस्तदा ।
प्रक्रियेयं न ते युक्ता बहिस्त्वं क्षत्रधर्मतः ॥ १४.७९.३ ॥
അപ്പോൾ ധർമ്മാത്മാവായ ഫൽഗുനൻ കോപത്തോടെ പറഞ്ഞു: "നിനക്ക് ഈ രീതി യോജിച്ചതല്ല; ക്ഷത്രധർമ്മപ്രകാരം നീ പുറത്തുള്ളവനാണ്."
14.79.4
संरक्ष्यमाणं तुरगं यौधिष्ठिरमुपागतम् ।
यज्ञियं विषयान्ते मां नायोत्सीः किंनु पुत्रक ॥ १४.७९.४ ॥
"മകനേ, രാജ്യാതിർത്തിയിൽ എത്തിയ യുധിഷ്ഠിരന്റെ യാഗാശ്വത്തെ സംരക്ഷിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ നീ എന്നോട് എന്തിന് യുദ്ധം ചെയ്തില്ല?"
14.79.5
धिक्त्वामस्तु सुदुर्बुद्धिं क्षत्रधर्माविशारदम् ।
यो मां युद्धाय सम्प्राप्तं साम्नैव प्रत्यगृह्णथाः ॥ १४.७९.५ ॥
"നിനക്ക് ധിക്കാരം, അത്യന്തം ബുദ്ധിഹീനനേ, ക്ഷത്രധർമ്മത്തിൽ അനുഭവമില്ലാത്തവനേ! യുദ്ധത്തിന് വന്ന എന്നെ നീ സാമം കൊണ്ടു മാത്രം സ്വീകരിച്ചു!"
14.79.6
न त्वया पुरुषार्थो हि कश्चिदस्तीह जीवता ।
यस्त्वं स्त्रीवद्युधा प्राप्तं मां साम्ना प्रत्यगृह्णथाः ॥ १४.७९.६ ॥
"ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന നിന്നാൽ ഇവിടെ ഒരു പുരുഷാർത്ഥവും ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടില്ല; യുദ്ധത്തിന് വന്ന എന്നെ നീ സ്ത്രീയെപ്പോലെ സാമം കൊണ്ട് സ്വീകരിച്ചു."
14.79.7
यद्यहं न्यस्तशस्त्रस्त्वामागच्छेयं सुदुर्मते ।
प्रक्रियेयं भवेद्युक्ता तावतव नराधम ॥ १४.७९.७ ॥
ആയുധം താഴെവെച്ച് ഞാൻ നിന്റെ അടുത്തേക്ക് വന്നിരുന്നെങ്കിൽ, ഹേ ദുർമതേ, ഈ മാർഗം ഉചിതമാകുമായിരുന്നു; ഹേ നരാധമാ, അത്രയും തന്നെ മതിയാകുമായിരുന്നു.
14.79.8
तमेवमुक्तं भर्त्रा तु विदित्वा पन्नगात्मजा ।
अमृष्यमाणा भित्त्वोर्वीमुलूपी समुपागमत् ॥ १४.७९.८ ॥
ഭർത്താവ് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞത് അറിഞ്ഞ നാഗകന്യ സഹിക്കാനാവാതെ, ഭൂമി പിളർന്ന് ഉലൂപി മുകളിലേക്ക് വന്നു.
14.79.9
सा ददर्श तत पुत्रं विमृशन्तमधोमुखम् ।
संतर्ज्यमानमसकृत्पित्रा युद्धार्थिना विभो ॥ १४.७९.९ ॥
അവിടെ തന്റെ മകനെ അവൾ കണ്ടു; താഴോട്ടു മുഖം താഴ്ത്തി ചിന്തിച്ചിരിക്കുകയായിരുന്നു; യുദ്ധം ആഗ്രഹിക്കുന്ന പിതാവിനാൽ പലതവണ ശാസിക്കപ്പെടുകയായിരുന്നു, ഹേ വിഭോ.
14.79.10
ततः सा चारुसर्वाङ्गी समुपेत्योरगात्मजा ।
उलूपी प्राह वचनं क्षत्रधर्मविशारद ॥ १४.७९.१० ॥
അപ്പോൾ സർവാംഗസുന്ദരിയായ ആ നാഗകന്യ ഉലൂപി അടുത്തുവന്ന് പറഞ്ഞു, ഹേ ക്ഷാത്രധർമവിശാരദാ.
14.79.11
उलूपीं मां निबोध त्वं मातरं पन्नगात्मजाम् ।
कुरुष्व वचनं पुत्र धर्मस्ते भविता परः ॥ १४.७९.११ ॥
എന്നെ ഉലൂപിയായി അറിയൂ; ഞാൻ നിന്റെ മാതാവായ നാഗകന്യയാണ്. ഹേ പുത്രാ, എന്റെ വാക്ക് ചെയ്യുക; അതാണ് നിനക്ക് പരമധർമമാകുക.
14.79.12
युध्यस्वैनं कुरुश्रेष्ठं धनंजयमरिन्दमम् ।
एवमेष हि ते प्रीतो भविष्यति न संशयः ॥ १४.७९.१२ ॥
കുരുശ്രേഷ്ഠനും ശത്രുദമനനുമായ ധനഞ്ജയനോട് യുദ്ധം ചെയ്യുക; ഇങ്ങനെ അവൻ നിന്നിൽ സംതൃപ്തനാകും, സംശയമില്ല.
14.79.13
एवमुद्धार्षितो राजा स मात्रा बभ्रुवाहनः ।
मनश्चक्रे महातेजा युद्धाय भरतर्षभ ॥ १४.७९.१३ ॥
ഇങ്ങനെ മാതാവിനാൽ ഉണർത്തപ്പെട്ട മഹാതേജസ്വിയായ രാജാവ് ബഭ്രുവാഹനൻ, ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, യുദ്ധത്തിന് മനസ്സുറപ്പിച്ചു.
14.79.14
सन्नह्य काञ्चनं वर्म शिरस्त्राणं च भानुमत् ।
तूणीरशतसंबाधमारुरोह रथोत्तमम् ॥ १४.७९.१४ ॥
സ്വർണ്ണ കവചവും പ്രകാശമുള്ള ശിരോകവചവും അണിഞ്ഞ്, നൂറുകണക്കിന് ആവനാഴികൾ നിറഞ്ഞ ഉത്തമരഥത്തിൽ കയറി.
14.79.15
सर्वोपकरणोपेतं युक्तमश्वैर्मनोजवैः ।
सचक्रोपस्करं श्रीमान्हेमभाण्डपरिष्कृतम् ॥ १४.७९.१५ ॥
എല്ലാ ഉപകരണങ്ങളോടും കൂടിയതും മനസ്സിന്റെ വേഗമുള്ള കുതിരകളെ പൂട്ടിയതും ചക്രങ്ങളും അലങ്കാരങ്ങളുമുള്ളതും സ്വർണ്ണപാത്രങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ചതുമായ ആ ശ്രീമത്തായ രഥം.
14.79.16
परमार्चितमुच्छ्रित्य ध्वजं हंसं हिरण्मयम् ।
प्रययौ पार्थमुद्दिश्य स राजा बभ्रुवाहनः ॥ १४.७९.१६ ॥
ഏറെ ആദരിക്കപ്പെട്ട, സ്വർണ്ണ അരയന്നക്കൊടി ഉയർത്തി, രാജാവായ ബഭ്രുവാഹനൻ അർജുനനെ ലക്ഷ്യമാക്കി യാത്ര തിരിച്ചു.
14.79.17
ततोऽभ्योत्य हयं वीरो यज्ञियं पार्थरक्षितम् ।
ग्राहयामास पुरुषैर्हयशिक्षाविशारदैः ॥ १४.७९.१७ ॥
പിന്നീട് ആ വീരൻ, പാർത്ഥന്റെ കാവലിലുള്ള യജ്ഞാശ്വത്തിന് അടുത്തെത്തി, കുതിരപരിശീലനത്തിൽ വിദഗ്ധരായ ആളുകളെക്കൊണ്ട് അതിനെ പിടികൂടിച്ചു.
14.79.18
गृहीतं वाजिनं दृष्ट्वा प्रीतात्मा स धनंजयः ।
पुत्रं रथस्थं भूमिष्ठः संन्यवारयदाहवे ॥ १४.७९.१८ ॥
കുതിര പിടിക്കപ്പെട്ടത് കണ്ട് മനസ്സ് സന്തുഷ്ടനായ ധനഞ്ജയൻ, നിലത്തു നിന്നുകൊണ്ട്, രഥത്തിൽ നിന്ന മകനെ യുദ്ധത്തിൽ തടഞ്ഞു.
14.79.19
स तत्र राजा तं वीरं शरसङ्घैरनेकशः ।
अर्दयामास निशितैराशीविषविषोपमैः ॥ १४.७९.१९ ॥
അവിടെ ആ രാജാവ് ആ വീരനെ വിഷസർപ്പങ്ങളുടെ വിഷത്തിന് തുല്യമായ മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളുടെ കൂട്ടങ്ങളാൽ പലതവണ പീഡിപ്പിച്ചു.
14.79.20
तयोः समभवद्युद्धं पितुः पुत्रस्यक चातुलम् ।
देवासुररणप्रख्यमुभयोः प्रीयमाणयोः ॥ १४.७९.२० ॥
അവർ ഇരുവർക്കിടയിൽ പിതാവിന്റെയും പുത്രന്റെയും അതുല്യമായ യുദ്ധം നടന്നു; അത് ദേവാസുരയുദ്ധം പോലെയായിരുന്നു, ഇരുവരും സന്തോഷിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു.
14.79.21
किरीटिनं प्रविव्याघ शरेणानतपर्वणा ।
जत्रुदेशे नरव्याघ्रं प्रहसन्बभ्रुवाहनः ॥ १४.७९.२१ ॥
ബഭ്രുവാഹനൻ ചിരിച്ചുകൊണ്ട്, വളഞ്ഞ സന്ധികളുള്ള അമ്പുകൊണ്ട് കിരീടധാരിയായ നരവ്യാഘ്രനെ കോളർബോൺ ഭാഗത്ത് തുളച്ചു.
14.79.22
सोभ्यगात्सहपुङ्खेन वल्मीकमिव पन्नगः ।
विनिर्भद्य च कौन्तेयं प्रविवेशि महीतलम् ॥ १४.७९.२२ ॥
ആ അമ്പ് പുറ്റിൽ പാമ്പ് കടക്കുന്നതുപോലെ, അതിന്റെ പിഞ്ഞിയോടെ കൗന്തേയനെ തുളച്ച് ഭൂതലത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.
14.79.23
स गाढवेदनो धीमानालम्ब्य धनुरुत्तमम् ।
दिव्यं तेजः समाविश्य प्रमीत इव सोभवत् ॥ १४.७९.२३ ॥
കഠിനവേദനയിലായ ആ ബുദ്ധിമാൻ ഉത്തമമായ വില്ല് പിടിച്ച് ദിവ്യതേജസ്സിൽ ലയിച്ച് മരിച്ചവനെപ്പോലെയായി.
14.79.24
स संज्ञामुपलभ्याथ प्रशस्य पुरुषर्षभः ।
पुत्रं शक्रात्मजो वाक्यमिदमाह महाद्युतिः ॥ १४.७९.२४ ॥
പിന്നീട് ബോധം വീണ്ടെടുത്ത ആ പുരുഷോത്തമനും ഇന്ദ്രപുത്രനും മഹാതേജസ്വിയുമായവൻ പുത്രനെ പ്രശംസിച്ചുകൊണ്ട് ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
14.79.25
साधुसाधु महाबाहो वत्स चित्राङ्गदात्मज ।
सदृशं कर्म ते दृष्ट्वा प्रीतिमानस्मि पुत्रक ॥ १४.७९.२५ ॥
നന്നായി, നന്നായി! മഹാബാഹോ, പ്രിയ വത്സാ, ചിത്രാംഗദന്റെ പുത്രാ, നിന്റെ യോഗ്യമായ പ്രവൃത്തി കണ്ട് ഞാൻ സന്തുഷ്ടനായിരിക്കുന്നു, പുത്രാ.
14.79.26
विमुञ्चाम्येष ते बाणान्पुत्र युद्धे स्थिरो भव ।
इत्येवमुक्त्वा नाराचैरभ्यवर्षदमित्रहा ॥ १४.७९.२६ ॥
പുത്രാ, ഇതാ നിന്റെ മേൽ ഞാൻ അമ്പുകൾ അയക്കുന്നു; യുദ്ധത്തിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുക. ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ശത്രുഘാതകൻ നാരാചങ്ങളാൽ മഴ പെയ്യിച്ചു.
14.79.27
तान्स गाण्डीवनिर्मुक्तान्वज्राशनिसमप्रभान् ।
नाराचानच्छिनद्राज भल्लैः सर्वांस्त्रिधा द्विधा ॥ १४.७९.२७ ॥
രാജാവേ, ഗാണ്ഡീവത്തിൽ നിന്ന് അയക്കപ്പെട്ട, വജ്രത്തിന്റെയും മിന്നലിന്റെയും പ്രഭയുള്ള ആ നാരാചങ്ങളെല്ലാം അവൻ ഭല്ലങ്ങൾകൊണ്ട് മൂന്നായും രണ്ടായും മുറിച്ചു.
14.79.28
तस्य पार्थः शरैर्दिव्यैर्ध्वजं हेमपरिष्कृतम् ।
सुवर्णतालप्रतिमं क्षुरेणापाहरद्रथात् ॥ १४.७९.२८ ॥
പാർത്ഥൻ ദിവ്യ അമ്പുകളാൽ, സ്വർണ്ണാലങ്കൃതവും സ്വർണ്ണ പനപോലെയുമുള്ള അവന്റെ കൊടി, ക്ഷുരം കൊണ്ട് രഥത്തിൽ നിന്ന് വീഴ്ത്തി.
14.79.29
हयांश्चास्य महाकायान्महावेगानरिंदम ।
चकार राजन्निर्जावान्प्रहसन्निव पाण्डवः ॥ १४.७९.२९ ॥
അരിന്ദമാ, രാജാവേ, പാണ്ഡവൻ അവന്റെ വലിയ ശരീരമുള്ള, വേഗമുള്ള കുതിരകളെ ചിരിക്കുന്നതുപോലെ ജീവനറ്റവയാക്കി.
14.79.30
स रथादवतीर्याथ राजा परमकोपनः ।
पदातिः पितरं क्रुद्धो योधयामास पाण्डवम् ॥ १४.७९.३० ॥
അപ്പോൾ ആ രാജാവ്, അത്യന്തം കോപിച്ച്, രഥത്തിൽ നിന്നിറങ്ങി കാൽനടയായി, ക്രുദ്ധനായി തന്റെ പിതാവായ ആ പാണ്ഡവനോട് യുദ്ധം ചെയ്തു.
14.79.31
सम्प्रीयमाणः पार्थानामृषभः पुत्रविक्रमात् ।
नात्यर्थं पीडयामास पुत्रं वज्रधरात्मजः ॥ १४.७९.३१ ॥
പാർത്ഥന്മാരിൽ ഋഷഭനായവൻ തന്റെ പുത്രന്റെ പരാക്രമത്തിൽ അതിയായി സന്തോഷിച്ച്, വജ്രധരന്റെ പുത്രൻ പുത്രനെ അധികം പീഡിപ്പിച്ചില്ല.
14.79.32
स हन्यमानोऽभिमुखं पितरं बभ्रुवाहनः ।
शरैराशीविषाकारैः पुनरेवार्दयद्बली ॥ १४.७९.३२ ॥
ആ ബഭ്രുവാഹനൻ, എതിരെ പിതാവിനാൽ അടിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, വിഷസർപ്പങ്ങൾക്ക് സമാനമായ അമ്പുകളാൽ ബലവാനായി വീണ്ടും പിതാവിനെ പീഡിപ്പിച്ചു.
14.79.33
ततः स बाल्यात्पितरं विव्याध हृदि पत्रिणा ।
निशेतेन सुपुङ्खेन बलवद्बभ्रुवाहनः ॥ १४.७९.३३ ॥
പിന്നീട് ആ ബഭ്രുവാഹനൻ, യൗവനത്താൽ, മൂർച്ചയുള്ള, നല്ല ചിറകുള്ള അമ്പുകൊണ്ട് പിതാവിന്റെ ഹൃദയത്തിൽ ശക്തമായി തുളച്ചു.
14.79.34
स बाणस्तेजसा दीप्तो ज्वलन्निव हुताशनः ।
विवेश पाण्डवं राजन्मर्म भित्त्वाऽतिदुःखकृत् ॥ १४.७९.३४ ॥
ആ അമ്പ് തേജസ്സാൽ ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്നിപോലെ പ്രകാശിച്ച്, ഹേ രാജാവേ, പാണ്ഡവന്റെ മർമ്മം തുളച്ച് അതിദുഃഖം വരുത്തി ഉള്ളിലേക്ക് കടന്നു.
14.79.35
स तेनातिभृशं विद्धः पुत्रेण कुरुनन्दनः ।
महीं जगाम मोहार्तस्ततो राजन्धनंजयः ॥ १४.७९.३५ ॥
ആ പുത്രനാൽ അതിയായി മുറിവേറ്റ കുരുനന്ദനൻ ധനഞ്ജയൻ, മോഹാർത്തനായി, ഹേ രാജാവേ, ഭൂമിയിൽ വീണു.
14.79.36
तस्मिन्निपतिते वीरे कौरवाणां धुरंधरे ।
सोपि मोहं जगामाथ ततश्चित्राङ्गदासुतः।ष ॥ १४.७९.३६ ॥
കൗരവരുടെ ധുരന്ധരനായ ആ വീരൻ വീണപ്പോൾ, ചിത്രാംഗദയുടെ പുത്രനും മോഹിച്ചു വീണു.
14.79.37
व्यायम्य संयुगे राजा दृष्ट्वा च पितरं हतम् ।
पूर्वमेव स बाणौर्घर्गाढविद्धोऽर्जुनेन ह।
पपात सोपि धरणीमालिङ्ग्य रणमूर्धनि ॥ १४.७९.३७ ॥
യുദ്ധത്തിൽ വീര്യം കാട്ടിയ രാജാവ് തന്റെ പിതാവ് കൊല്ലപ്പെട്ടത് കണ്ടു. അർജ്ജുനന്റെ ബാണങ്ങളാൽ നേരത്തെ തന്നെ ഭയങ്കരമായി ആഴത്തിൽ മുറിവേറ്റ അവനും യുദ്ധമുഖത്ത് ഭൂമിയെ പുണർന്നു വീണു.
14.79.38
भर्तारं निहतं दृष्ट्वा पुत्रं च पतितं भुवि ।
चित्राङ्गदा परित्रस्ता प्रविवेश रणाजिरे ॥ १४.७९.३८ ॥
ഭർത്താവ് കൊല്ലപ്പെട്ടു കിടക്കുന്നതും മകൻ നിലത്ത് വീണു കിടക്കുന്നതും കണ്ട ചിത്രാംഗദ അത്യന്തം ഭയന്ന് യുദ്ധഭൂമിയിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു.
14.79.39
शोकसंतप्तहृदया रुदती वेपती भृशम्। ॥ १४.७९.३९ ॥
ദുഃഖത്താൽ തപ്തമായ ഹൃദയത്തോടെ, കരഞ്ഞുകൊണ്ട്, അത്യന്തം വിറച്ചുകൊണ്ട്.
14.79.40
मणलूरपतेर्माता ददर्श निहतं पतिम् ॥ १४.७९.४० ॥
മണലൂരിന്റെ അധിപന്റെ മാതാവ് കൊല്ലപ്പെട്ട ഭർത്താവിനെ കണ്ടു.