ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 14.79
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.79.1
श्रुत्वा तु नृपतिः प्राप्तं पितरं बभ्रुवाहनः ।
निर्ययौ विनयेनाथ ब्राह्मणार्यपुरःसरः ॥ १४.७९.१ ॥
ରାଜା ବଭ୍ରୁବାହନ ପିତା ଆସିଛନ୍ତି ଶୁଣି, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଆର୍ଯ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ବିନୟରେ ବାହାରକୁ ଗଲେ।
14.79.2
मणलूरेश्वरं त्वेवमुपयातं धनंजयः ।
नाभ्यनन्दत्स मेधावी क्षत्रधर्ममनुस्मरन् ॥ १४.७९.२ ॥
ମଣଲୂରର ଅଧିପତି ଏହିପରି ଆସିଥିବା ଦେଖି, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଧନଞ୍ଜୟ କ୍ଷାତ୍ରଧର୍ମ ସ୍ମରଣ କରି ତାଙ୍କୁ ସ୍ୱାଗତ କଲେ ନାହିଁ।
14.79.3
उवाच च स धर्मात्मा समन्युः फल्गुनस्तदा ।
प्रक्रियेयं न ते युक्ता बहिस्त्वं क्षत्रधर्मतः ॥ १४.७९.३ ॥
ସେତେବେଳେ ଧର୍ମାତ୍ମା ଫଲ୍ଗୁନ କ୍ରୋଧରେ କହିଲେ, "ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ତୁମ ପାଇଁ ଉଚିତ ନୁହେଁ; କ୍ଷାତ୍ରଧର୍ମ ଅନୁସାରେ ତୁମେ ବାହାରର ଲୋକ।"
14.79.4
संरक्ष्यमाणं तुरगं यौधिष्ठिरमुपागतम् ।
यज्ञियं विषयान्ते मां नायोत्सीः किंनु पुत्रक ॥ १४.७९.४ ॥
"ପୁଅ, ରାଜ୍ୟ ସୀମାରେ ଆସିଥିବା ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ଯଜ୍ଞୀୟ ଅଶ୍ୱ ରକ୍ଷା କରାଯାଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ମୋ ସହ କାହିଁକି ଯୁଦ୍ଧ କଲ ନାହିଁ?"
14.79.5
धिक्त्वामस्तु सुदुर्बुद्धिं क्षत्रधर्माविशारदम् ।
यो मां युद्धाय सम्प्राप्तं साम्नैव प्रत्यगृह्णथाः ॥ १४.७९.५ ॥
"ତୁମକୁ ଧିକ୍, ଅତି ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧି ଓ କ୍ଷାତ୍ରଧର୍ମରେ ଅଜ୍ଞ! ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଆସିଥିବା ମୋତେ ତୁମେ ସାମ ଦ୍ୱାରା ହିଁ ଗ୍ରହଣ କଲ!"
14.79.6
न त्वया पुरुषार्थो हि कश्चिदस्तीह जीवता ।
यस्त्वं स्त्रीवद्युधा प्राप्तं मां साम्ना प्रत्यगृह्णथाः ॥ १४.७९.६ ॥
"ଜୀବିତ ଥାଇ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ଏଠାରେ କୌଣସି ପୁରୁଷାର୍ଥ କରିନାହଁ; ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଆସିଥିବା ମୋତେ ତୁମେ ସ୍ତ୍ରୀ ପରି ସାମ ଦ୍ୱାରା ଗ୍ରହଣ କଲ।"
14.79.7
यद्यहं न्यस्तशस्त्रस्त्वामागच्छेयं सुदुर्मते ।
प्रक्रियेयं भवेद्युक्ता तावतव नराधम ॥ १४.७९.७ ॥
ମୁଁ ଅସ୍ତ୍ର ତ୍ୟାଗ କରି ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିଥିଲେ, ହେ ଦୁର୍ମତେ, ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଉଚିତ ହୋଇଥାନ୍ତା; ହେ ନରାଧମ, ଏତିକି ହିଁ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ହୋଇଥାନ୍ତା।
14.79.8
तमेवमुक्तं भर्त्रा तु विदित्वा पन्नगात्मजा ।
अमृष्यमाणा भित्त्वोर्वीमुलूपी समुपागमत् ॥ १४.७९.८ ॥
ସ୍ୱାମୀ ଏପରି କହିଛନ୍ତି ବୋଲି ଜାଣି ନାଗକନ୍ୟା ସହି ନ ପାରି, ପୃଥିବୀ ଭେଦ କରି ଉଲୂପୀ ଉପରକୁ ଆସିଲେ।
14.79.9
सा ददर्श तत पुत्रं विमृशन्तमधोमुखम् ।
संतर्ज्यमानमसकृत्पित्रा युद्धार्थिना विभो ॥ १४.७९.९ ॥
ସେଠାରେ ସେ ନିଜ ପୁତ୍ରକୁ ଦେଖିଲେ; ସେ ମୁଣ୍ଡ ଓହ୍ଲାଇ ଚିନ୍ତା କରୁଥିଲା, ଯୁଦ୍ଧେଚ୍ଛୁ ପିତା ବାରମ୍ବାର ତାକୁ ଧମକାଉଥିଲେ, ହେ ବିଭୋ।
14.79.10
ततः सा चारुसर्वाङ्गी समुपेत्योरगात्मजा ।
उलूपी प्राह वचनं क्षत्रधर्मविशारद ॥ १४.७९.१० ॥
ତା'ପରେ ସର୍ବାଙ୍ଗସୁନ୍ଦରୀ ନାଗକନ୍ୟା ଉଲୂପୀ ପାଖକୁ ଆସି କହିଲେ, ହେ କ୍ଷାତ୍ରଧର୍ମବିଶାରଦ।
14.79.11
उलूपीं मां निबोध त्वं मातरं पन्नगात्मजाम् ।
कुरुष्व वचनं पुत्र धर्मस्ते भविता परः ॥ १४.७९.११ ॥
ମୋତେ ଉଲୂପୀ ବୋଲି ଜାଣ; ମୁଁ ତୁମ ମାତା, ନାଗକନ୍ୟା। ହେ ପୁତ୍ର, ମୋ କଥା କର; ତାହା ହିଁ ତୁମର ପରମ ଧର୍ମ ହେବ।
14.79.12
युध्यस्वैनं कुरुश्रेष्ठं धनंजयमरिन्दमम् ।
एवमेष हि ते प्रीतो भविष्यति न संशयः ॥ १४.७९.१२ ॥
କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶତ୍ରୁଦମନ ଧନଞ୍ଜୟ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କର; ଏପରି କଲେ ସେ ତୁମ ପ୍ରତି ପ୍ରସନ୍ନ ହେବେ, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
14.79.13
एवमुद्धार्षितो राजा स मात्रा बभ्रुवाहनः ।
मनश्चक्रे महातेजा युद्धाय भरतर्षभ ॥ १४.७९.१३ ॥
ଏହିପରି ମାତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ତେଜିତ ହୋଇ ମହାତେଜସ୍ୱୀ ରାଜା ବଭ୍ରୁବାହନ, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ମନ ସ୍ଥିର କଲେ।
14.79.14
सन्नह्य काञ्चनं वर्म शिरस्त्राणं च भानुमत् ।
तूणीरशतसंबाधमारुरोह रथोत्तमम् ॥ १४.७९.१४ ॥
ସୁବର୍ଣ୍ଣ କବଚ ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଶିରସ୍ତ୍ରାଣ ପିନ୍ଧି, ଶହ ଶହ ତୂଣୀରରେ ଭରା ଉତ୍ତମ ରଥରେ ସେ ଚଢ଼ିଲେ।
14.79.15
सर्वोपकरणोपेतं युक्तमश्वैर्मनोजवैः ।
सचक्रोपस्करं श्रीमान्हेमभाण्डपरिष्कृतम् ॥ १४.७९.१५ ॥
ସମସ୍ତ ସାଜସରଞ୍ଜାମ ସହିତ, ମନ ପରି ଦ୍ରୁତଗାମୀ ଘୋଡ଼ା ଯୋଡ଼ାଯାଇଥିବା, ଚକ୍ର ଓ ଉପକରଣ ସହିତ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପାତ୍ରରେ ସଜ୍ଜିତ ସେହି ଶ୍ରୀମନ୍ତ ରଥ।
14.79.16
परमार्चितमुच्छ्रित्य ध्वजं हंसं हिरण्मयम् ।
प्रययौ पार्थमुद्दिश्य स राजा बभ्रुवाहनः ॥ १४.७९.१६ ॥
ଅତି ସମ୍ମାନିତ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ହଂସଧ୍ୱଜ ଉଠାଇ, ରାଜା ବଭ୍ରୁବାହନ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି ଗଲେ।
14.79.17
ततोऽभ्योत्य हयं वीरो यज्ञियं पार्थरक्षितम् ।
ग्राहयामास पुरुषैर्हयशिक्षाविशारदैः ॥ १४.७९.१७ ॥
ତା'ପରେ ସେହି ବୀର, ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ଯଜ୍ଞାଶ୍ୱ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ଅଶ୍ୱଶିକ୍ଷାରେ ନିପୁଣ ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତାକୁ ଧରାଇଲେ।
14.79.18
गृहीतं वाजिनं दृष्ट्वा प्रीतात्मा स धनंजयः ।
पुत्रं रथस्थं भूमिष्ठः संन्यवारयदाहवे ॥ १४.७९.१८ ॥
ଘୋଡ଼ା ଧରାଯାଇଥିବା ଦେଖି ପ୍ରସନ୍ନଚିତ୍ତ ଧନଞ୍ଜୟ, ଭୂମିରେ ଠିଆ ହୋଇ, ରଥରେ ଥିବା ନିଜ ପୁତ୍ରକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ରୋକିଲେ।
14.79.19
स तत्र राजा तं वीरं शरसङ्घैरनेकशः ।
अर्दयामास निशितैराशीविषविषोपमैः ॥ १४.७९.१९ ॥
ସେଠାରେ ସେହି ରାଜା ସେହି ବୀରକୁ ସର୍ପବିଷ ସଦୃଶ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ସମୂହ ଦ୍ୱାରା ଅନେକ ଥର ପୀଡ଼ିତ କଲେ।
14.79.20
तयोः समभवद्युद्धं पितुः पुत्रस्यक चातुलम् ।
देवासुररणप्रख्यमुभयोः प्रीयमाणयोः ॥ १४.७९.२० ॥
ସେ ଦୁଇଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପିତା ଓ ପୁତ୍ରଙ୍କ ଅତୁଳନୀୟ ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା; ତାହା ଦେବାସୁର ଯୁଦ୍ଧ ସଦୃଶ ଥିଲା, ଏବଂ ଦୁଇଜଣ ଆନନ୍ଦିତ ଥିଲେ।
14.79.21
किरीटिनं प्रविव्याघ शरेणानतपर्वणा ।
जत्रुदेशे नरव्याघ्रं प्रहसन्बभ्रुवाहनः ॥ १४.७९.२१ ॥
ବଭ୍ରୁବାହନ ହସି ହସି ବଙ୍କା ଗଣ୍ଠି ଥିବା ବାଣ ଦ୍ୱାରା ସେହି କିରୀଟୀ ନରବ୍ୟାଘ୍ରଙ୍କୁ ଜତ୍ରୁ ଅଞ୍ଚଳରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
14.79.22
सोभ्यगात्सहपुङ्खेन वल्मीकमिव पन्नगः ।
विनिर्भद्य च कौन्तेयं प्रविवेशि महीतलम् ॥ १४.७९.२२ ॥
ସେ ବାଣ ଉଇ ଢିପରେ ସାପ ପ୍ରବେଶ ପରି, ପକ୍ଷ ସହିତ କୌନ୍ତେୟଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କରି ପୃଥିବୀତଳରେ ପ୍ରବେଶ କଲା।
14.79.23
स गाढवेदनो धीमानालम्ब्य धनुरुत्तमम् ।
दिव्यं तेजः समाविश्य प्रमीत इव सोभवत् ॥ १४.७९.२३ ॥
ଗାଢ଼ ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ଥିବା ସେହି ବୁଦ୍ଧିମାନ ଉତ୍ତମ ଧନୁ ଧରି ଦିବ୍ୟ ତେଜରେ ଲୀନ ହୋଇ ମୃତ ପରି ହେଲେ।
14.79.24
स संज्ञामुपलभ्याथ प्रशस्य पुरुषर्षभः ।
पुत्रं शक्रात्मजो वाक्यमिदमाह महाद्युतिः ॥ १४.७९.२४ ॥
ତା'ପରେ ଚେତନା ଫେରି ପାଇ ସେହି ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଇନ୍ଦ୍ରପୁତ୍ର, ମହାଦ୍ୟୁତି ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରି ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
14.79.25
साधुसाधु महाबाहो वत्स चित्राङ्गदात्मज ।
सदृशं कर्म ते दृष्ट्वा प्रीतिमानस्मि पुत्रक ॥ १४.७९.२५ ॥
ସାଧୁ, ସାଧୁ! ହେ ମହାବାହୁ, ପ୍ରିୟ ବତ୍ସ, ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦଙ୍କ ପୁତ୍ର, ତୁମର ଉପଯୁକ୍ତ କର୍ମ ଦେଖି ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ, ପୁତ୍ର.
14.79.26
विमुञ्चाम्येष ते बाणान्पुत्र युद्धे स्थिरो भव ।
इत्येवमुक्त्वा नाराचैरभ्यवर्षदमित्रहा ॥ १४.७९.२६ ॥
ପୁତ୍ର, ଏଇ ତୁମ ଉପରେ ମୁଁ ବାଣ ଛାଡ଼ୁଛି; ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୃଢ଼ ରୁହ। ଏହା କହି ଶତ୍ରୁହନ୍ତା ନାରାଚ ବାଣର ବର୍ଷା କଲେ.
14.79.27
तान्स गाण्डीवनिर्मुक्तान्वज्राशनिसमप्रभान् ।
नाराचानच्छिनद्राज भल्लैः सर्वांस्त्रिधा द्विधा ॥ १४.७९.२७ ॥
ହେ ରାଜନ, ଗାଣ୍ଡୀବରୁ ଛୁଟିଥିବା, ବଜ୍ର ଓ ବିଜୁଳି ପରି ଦୀପ୍ତ ସେହି ନାରାଚ ବାଣଗୁଡ଼ିକୁ ସେ ଭଲ୍ଲ ଦ୍ୱାରା ତିନି ଓ ଦୁଇ ଖଣ୍ଡ କରି କାଟିଦେଲେ.
14.79.28
तस्य पार्थः शरैर्दिव्यैर्ध्वजं हेमपरिष्कृतम् ।
सुवर्णतालप्रतिमं क्षुरेणापाहरद्रथात् ॥ १४.७९.२८ ॥
ପାର୍ଥ ଦିବ୍ୟ ବାଣରେ, ସୁନାରେ ଅଳଙ୍କୃତ, ସୁନା ତାଳ ସମାନ ତାଙ୍କ ଧ୍ୱଜକୁ କ୍ଷୁର ବାଣରେ ରଥରୁ ପାଡ଼ିଦେଲେ.
14.79.29
हयांश्चास्य महाकायान्महावेगानरिंदम ।
चकार राजन्निर्जावान्प्रहसन्निव पाण्डवः ॥ १४.७९.२९ ॥
ହେ ଅରିନ୍ଦମ, ହେ ରାଜନ, ପାଣ୍ଡବ ତାଙ୍କ ବିଶାଳଦେହ, ଦ୍ରୁତଗାମୀ ଘୋଡ଼ାଗୁଡ଼ିକୁ ହସିହସି ନିର୍ଜୀବ କରିଦେଲେ.
14.79.30
स रथादवतीर्याथ राजा परमकोपनः ।
पदातिः पितरं क्रुद्धो योधयामास पाण्डवम् ॥ १४.७९.३० ॥
ତା'ପରେ ସେ ରାଜା, ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧରେ, ରଥରୁ ଓହ୍ଲାଇ ପଦାତିକ ହୋଇ କ୍ରୁଦ୍ଧ ଭାବେ ନିଜ ପିତା, ସେ ପାଣ୍ଡବ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ.
14.79.31
सम्प्रीयमाणः पार्थानामृषभः पुत्रविक्रमात् ।
नात्यर्थं पीडयामास पुत्रं वज्रधरात्मजः ॥ १४.७९.३१ ॥
ପାର୍ଥମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବୃଷଭ (ଅର୍ଜୁନ) ପୁତ୍ରର ପରାକ୍ରମରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ବଜ୍ରଧରଙ୍କ ପୁତ୍ର ପୁତ୍ରକୁ ଅଧିକ ପୀଡ଼ା ଦେଲେ ନାହିଁ।
14.79.32
स हन्यमानोऽभिमुखं पितरं बभ्रुवाहनः ।
शरैराशीविषाकारैः पुनरेवार्दयद्बली ॥ १४.७९.३२ ॥
ସେହି ବଭ୍ରୁବାହନ, ସମ୍ମୁଖରେ ପିତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆହତ ହୋଇ, ବିଷଧର ସର୍ପ ସଦୃଶ ବାଣରେ ବଳବାନ ହୋଇ ପୁନଃ ପିତାଙ୍କୁ ପୀଡ଼ା ଦେଲେ।
14.79.33
ततः स बाल्यात्पितरं विव्याध हृदि पत्रिणा ।
निशेतेन सुपुङ्खेन बलवद्बभ्रुवाहनः ॥ १४.७९.३३ ॥
ତା'ପରେ ସେହି ବଭ୍ରୁବାହନ, ଯୌବନ ହେତୁ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଓ ସୁନ୍ଦର ପକ୍ଷବିଶିଷ୍ଟ ବାଣରେ ପିତାଙ୍କ ହୃଦୟକୁ ବଳପୂର୍ବକ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
14.79.34
स बाणस्तेजसा दीप्तो ज्वलन्निव हुताशनः ।
विवेश पाण्डवं राजन्मर्म भित्त्वाऽतिदुःखकृत् ॥ १४.७९.३४ ॥
ସେହି ବାଣ ତେଜରେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନି ପରି ଦୀପ୍ତ ହୋଇ, ହେ ରାଜନ୍, ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ମର୍ମସ୍ଥଳ ଭେଦି ଅତି ଦୁଃଖ ଦେଇ ଭିତରେ ପ୍ରବେଶ କଲା।
14.79.35
स तेनातिभृशं विद्धः पुत्रेण कुरुनन्दनः ।
महीं जगाम मोहार्तस्ततो राजन्धनंजयः ॥ १४.७९.३५ ॥
ସେହି ପୁତ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିଦ୍ଧ କୁରୁନନ୍ଦନ ଧନଞ୍ଜୟ ମୋହରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ, ହେ ରାଜନ୍, ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
14.79.36
तस्मिन्निपतिते वीरे कौरवाणां धुरंधरे ।
सोपि मोहं जगामाथ ततश्चित्राङ्गदासुतः।ष ॥ १४.७९.३६ ॥
କୌରବଙ୍କ ଧୁରନ୍ଧର ସେହି ବୀର ପଡ଼ିଗଲେ ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦାଙ୍କ ପୁତ୍ର ମଧ୍ୟ ମୂର୍ଚ୍ଛିତ ହେଲେ।
14.79.37
व्यायम्य संयुगे राजा दृष्ट्वा च पितरं हतम् ।
पूर्वमेव स बाणौर्घर्गाढविद्धोऽर्जुनेन ह।
पपात सोपि धरणीमालिङ्ग्य रणमूर्धनि ॥ १४.७९.३७ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ପରାକ୍ରମ ଦେଖାଇ ରାଜା ପିତାଙ୍କୁ ନିହତ ଦେଖିଲେ। ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ବାଣରେ ପୂର୍ବରୁ ଭୟଙ୍କର ଭାବେ ଗଭୀର ଭାବେ ବିଦ୍ଧ ସେ ମଧ୍ୟ ରଣଭୂମିର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ଧରଣୀକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ପଡ଼ିଗଲେ।
14.79.38
भर्तारं निहतं दृष्ट्वा पुत्रं च पतितं भुवि ।
चित्राङ्गदा परित्रस्ता प्रविवेश रणाजिरे ॥ १४.७९.३८ ॥
ସ୍ୱାମୀ ନିହତ ଓ ପୁତ୍ର ଭୂମିରେ ପତିତ ଦେଖି ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୀତ ହୋଇ ରଣଭୂମିରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
14.79.39
शोकसंतप्तहृदया रुदती वेपती भृशम्। ॥ १४.७९.३९ ॥
ଶୋକରେ ସନ୍ତପ୍ତ ହୃଦୟ ସହିତ, କାନ୍ଦି କାନ୍ଦି, ଅତ୍ୟନ୍ତ କମ୍ପିତ ହୋଇ।
14.79.40
मणलूरपतेर्माता ददर्श निहतं पतिम् ॥ १४.७९.४० ॥
ମଣଲୂରର ଅଧିପତିଙ୍କ ମାତା ନିହତ ପତିଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।