മഹാഭാരതം · അധ്യായം 14.8
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.8.1
गिरेर्हिमवतः पृष्ठे मुञ्जवान्नाम पर्वतः ।
तप्यते यत्र भगवांस्तपो नित्यमुपापतिः ॥ १४.८.१ ॥
ഹിമാലയത്തിന്റെ പുറംഭാഗത്ത് മുഞ്ജവാൻ എന്ന പേരിലുള്ള ഒരു പർവതമുണ്ട്; അവിടെ ഭഗവാൻ ഉമാപതി എപ്പോഴും തപസ്സു ചെയ്യുന്നു.
14.8.2
वनस्पतीनां मूलेषु शृङ्गेषु विषमेषु च ।
गुहासु शैलराजस्य यथाकामं यथासुखम् ॥ १४.८.२ ॥
മരങ്ങളുടെ വേരുകളിലും, പരുപരുത്ത ശിഖരങ്ങളിലും, പർവതരാജന്റെ ഗുഹകളിലും, ഇഷ്ടംപോലെയും സുഖംപോലെയും.
14.8.3
उमासहायो भगवान्यत्र नित्यं महेश्वरः ।
आस्ते शूली महातेजा नानाभूतगणावृतः ॥ १४.८.३ ॥
ഉമയോടൊപ്പമുള്ള ഭഗവാൻ മഹേശ്വരൻ, ശൂലധാരി, മഹാതേജസ്വി, നാനാവിധ ഭൂതഗണങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് എപ്പോഴും അവിടെ വസിക്കുന്നു.
14.8.4
तत्र रुद्राश्च साध्याश्च विश्वेऽथ वसवस्तथा ।
यमश्च वरुणश्चैव कुबेरश्च सहानुगः ॥ १४.८.४ ॥
അവിടെ രുദ്രന്മാരും സാധ്യന്മാരും വിശ്വദേവന്മാരും വസുക്കളും യമനും വരുണനും, അനുചരന്മാരോടുകൂടിയ കുബേരനും ഉണ്ട്.
14.8.5
भूतानि च पिशाचाश्च नासत्यावपि चाश्विनौ ।
गन्धऱ्वाप्सरसश्चैव यक्षा देवर्षयस्तथा ॥ १४.८.५ ॥
ഭൂതങ്ങളും പിശാചുക്കളും, നാസത്യന്മാരും അശ്വിനിദേവന്മാരും, ഗന്ധർവന്മാരും അപ്സരസ്സുകളും, യക്ഷന്മാരും ദേവർഷികളും അവിടെ ഉണ്ട്.
14.8.6
आदित्या मरुतश्चैव यातुधानाश्च सर्वशः ।
उपासन्ते महात्मानं बहुरूपमुपापतिम् ॥ १४.८.६ ॥
ആദിത്യന്മാരും മരുത്തുക്കളും യാതുധാനന്മാരും, എല്ലാ വിധത്തിലും, ബഹുരൂപനായ മഹാത്മാവായ ഉമാപതിയെ ഉപാസിക്കുന്നു.
14.8.7
रमते भगवांस्तत्र कुबेरानुचरैः सह ।
विकृतैर्विकृताकारैः क्रीडद्भिः पृथिवीपते ॥ १४.८.७ ॥
ഭൂപതേ, അവിടെ ഭഗവാൻ കുബേരന്റെ അനുചരന്മാരോടൊപ്പം രമിക്കുന്നു; അവർ വികൃത രൂപങ്ങളോടെ ക്രീഡിക്കുന്നു.
14.8.8
श्रिया ज्वलन्दृश्यते वै बालादित्यसमद्युतिः ।
न रूपं शक्यते तस्य संस्थानं वा कदाचन।
निर्देष्टुं प्राणिभिः कैश्चित्प्राकृतैर्मांसलोचनैः ॥ १४.८.८ ॥
ഉദിച്ചുയരുന്ന സൂര്യന്റെ ശോഭയുള്ള തേജസ്സോടെ അവൻ പ്രകാശിച്ചു കാണപ്പെടുന്നു. സാധാരണ മാംസചക്ഷുസ്സുള്ള ഒരു ജീവിക്കും അവന്റെ രൂപമോ ആകൃതിയോ ഒരിക്കലും വിവരിക്കാനാവില്ല.
14.8.9
नोष्णं न शिशिरं तत्र न वायुर्न च भास्करः ।
न जारा क्षुत्पिपासे वा न मृत्युर्न भयं नृप ॥ १४.८.९ ॥
അവിടെ ചൂടില്ല, തണുപ്പില്ല; കാറ്റില്ല, സൂര്യനുമില്ല. വാർദ്ധക്യമില്ല, വിശപ്പും ദാഹവുമില്ല; മരണമില്ല, ഭയവുമില്ല, രാജാവേ.
14.8.10
तस्य शैलस्य पार्श्वेषु सर्वेषु जयतांवर ।
धातवो जातरूपस्य रश्मयः सवितुर्यथा ॥ १४.८.१० ॥
വിജയികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ, ആ പർവതത്തിന്റെ എല്ലാ വശങ്ങളിലും സ്വർണ്ണധാതുക്കൾ സൂര്യരശ്മികൾപോലെ തിളങ്ങുന്നു.
14.8.11
रक्ष्यन्ते ते कुबेरस्य सहायैरुद्यतायुधैः ।
चिकीर्षद्भिः प्रियं राजन्कुबेरस्य महात्मनः ॥ १४.८.११ ॥
രാജാവേ, മഹാത്മാവായ കുബേരന് പ്രിയം ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന, ആയുധമുയർത്തിയ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സഹായികളാൽ അവ സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു.
14.8.12
तत्र गत्वा समन्वास्य महायोगेश्वरं शिवम् ।
कुरु प्रणामं राजर्षे भक्त्या परमया यतुः ॥ १४.८.१२ ॥
അവിടെ ചെന്ന്, അടുത്തുചെന്ന്, മഹായോഗേശ്വരനായ ശിവന് പ്രണാമം ചെയ്യുക, രാജർഷേ; പരമഭക്തിയോടെ, യത്നത്തോടെ.
14.8.13
तस्मै भगवते कृत्वा नमः शर्वाय वेधसे ।
एभिस्तं नामभिर्देवं सर्वविद्याधरं स्तुहि ॥ १४.८.१३ ॥
ആ ഭഗവാനായ ശർവ്വനും വിധാതാവുമായവന് നമസ്കരിച്ച്, ഈ നാമങ്ങളാൽ സർവവിദ്യാധരനായ ആ ദേവനെ സ്തുതിക്കുക.
14.8.14
रुद्राय शितिकण्ठाय सुरूपाय सुवर्चसे ।
कपर्दिने करालाय हर्यक्ष्णे वरदाय च ॥ १४.८.१४ ॥
രുദ്രന്, നീലകണ്ഠന്, സുരൂപന്, തേജസ്വിക്ക്, ജടാധാരിക്ക്, ഭയങ്കരന്, ഹരിതനേത്രന്, വരദന്, ഒപ്പം.
14.8.15
त्र्यक्ष्णे पूष्णो दन्तभिदे वामनाय शिवाय च ।
याम्यायाव्यक्तरूपाय सद्वृत्ते शङ्कराय च ॥ १४.८.१५ ॥
ത്ര്യംബകന്, പൂഷാവിന്റെ പല്ലു തകർത്തവന്, വാമനന്, ശിവന്, യാമ്യന്, അവ്യക്തരൂപന്, സദ്വൃത്തന്, ശങ്കരന്, ഒപ്പം.
14.8.16
क्षेम्याय हरिकेशाय स्थाणवे पुरुषाय च ।
हरिनेत्राय मुण्डाय क्रुद्धायोत्तरणाय च ॥ १४.८.१६ ॥
ക്ഷേമ്യന്, ഹരികേശന്, സ്ഥാണുവിന്, പുരുഷന്, ഹരിനേത്രന്, മുണ്ഡന്, ക്രുദ്ധന്, ഉത്തരണന്, ഒപ്പം.
14.8.17
भास्वराय सुतीर्थाय देवदेवाय रंहसे ।
उष्णीषिणे सुवक्त्राय सहस्राक्षाय मीढुषे ॥ १४.८.१७ ॥
ഭാസ്വരന്, സുതീർത്ഥന്, ദേവദേവന്, വേഗവാന്, ഉഷ്ണീഷധാരിക്ക്, സുമുഖന്, സഹസ്രാക്ഷന്, ദാനശീലന്.
14.8.18
गिरिशाय प्राशान्ताय यतये चीरवाससे ।
बिल्वदण्डाय सिद्धाय सर्वदण्डधराय च ॥ १४.८.१८ ॥
ഗിരീശന്, പ്രശാന്തന്, യതിക്ക്, ചീരവസ്ത്രധാരിക്ക്, ബിൽവദണ്ഡനായ സിദ്ധന്, സർവദണ്ഡധരന്.
14.8.19
मृगव्याधाय महते धन्विनेऽथ भवाय च ।
वराय सोमवक्त्राय सिद्धमन्त्राय चक्षुषे ॥ १४.८.१९ ॥
മൃഗവ്യാധനും മഹാനും ധനുർധരനും ഭവനും വരനും ചന്ദ്രമുഖനും സിദ്ധമന്ത്രമുള്ള നേത്രത്തിനും നമസ്കാരം.
14.8.20
हिरण्यबाहवे राजन्नुग्राय पतये दिशाम् ।
लेलिहानाय गोष्ठाय सिद्धमन्त्राय वृष्णये ॥ १४.८.२० ॥
രാജാവേ, സ്വർണ്ണബാഹുവിനും ഉഗ്രനും ദിക്കുകളുടെ പതിക്കും ജ്വാല നക്കുന്നവനും സഭയിലുള്ളവനും സിദ്ധമന്ത്രനായ വൃഷ്ണിക്കും നമസ്കാരം.
14.8.21
पशूनां पतये चैव भूतानां पतये नमः ।
वृषाय मातृभक्ताय सेनान्ये मध्यमाय च ॥ १४.८.२१ ॥
പശുക്കളുടെ പതിക്കും ഭൂതങ്ങളുടെ പതിക്കും നമസ്കാരം. വൃഷഭനും മാതൃഭക്തനും സേനാനായകനും മധ്യമനും നമസ്കാരം.
14.8.22
अभिवक्त्राय पतये सर्वदेवमयाय च ।
स्रुवहस्ताय पतये धन्विने भार्गवाय च।
अजाय कृष्णनेत्राय विरूपाक्षाय चैव ह ॥ १४.८.२२ ॥
എല്ലാ ദിക്കിലേക്കും മുഖമുള്ള പതിക്കും സർവദേവമയനും നമസ്കാരം. സ്രുവം കയ്യിലേന്തിയ പതിക്കും ധനുർധരനായ ഭാർഗവനും നമസ്കാരം. അജനും കൃഷ്ണനേത്രനും വിരൂപാക്ഷനും നമസ്കാരം.
14.8.23
तीक्ष्णदंष्ट्राय तीक्ष्णाय वैश्वानरमुखाय च ।
महात्मने चानङ्गाय सर्वाय पतये विशाम् ॥ १४.८.२३ ॥
തീക്ഷ്ണദംഷ്ട്രനും തീക്ഷ്ണനും വൈശ്വാനരമുഖനും നമസ്കാരം. മഹാത്മാവിനും അനംഗനും സർവനും ജനങ്ങളുടെ പതിക്കും നമസ്കാരം.
14.8.24
तथा रुद्राय पतये पृथवे कृत्तिवाससे ।
विलोहिताय दीप्ताय दीप्ताक्षाय महौजसे।
वसुरेतःसुवपुषे पृथवे कृत्तिवाससे ॥ १४.८.२४ ॥
അതുപോലെ രുദ്രപതിക്കും പൃഥുവിനും കൃത്തിവാസനും നമസ്കാരം. വിലോഹിതനും ദീപ്തനും ദീപ്താക്ഷനും മഹൗജസനും വസുരേതനും സുവപുഷിനും പൃഥുവിനും കൃത്തിവാസനും നമസ്കാരം.
14.8.25
कपालमालिने चैव सुवर्णमुकुटाय च ।
महादेवाय कृष्णाय त्र्यम्बकायानघाय च ॥ १४.८.२५ ॥
കപാലമാല ധരിച്ചവനും, സ്വർണ്ണകിരീടം ധരിച്ചവനും, മഹാദേവനും, കൃഷ്ണവർണ്ണനും, ത്ര്യംബകനും, നിഷ്കളങ്കനുമായവന് (നമസ്കാരം).
14.8.26
क्रोधनायानृशंसाय मृदवे बाहुशालिने ।
दण्डिने तप्ततपसे तथैवाक्रूरकर्मणे ॥ १४.८.२६ ॥
കോപശീലനും, ദയാലുവും, മൃദുവും, ബലിഷ്ഠബാഹുവും, ദണ്ഡധാരിയും, തപ്തതപസ്വിയും, ക്രൂരമല്ലാത്ത കർമ്മമുള്ളവനുമായവന് (നമസ്കാരം).
14.8.27
सहस्रशिरसे चैव सहस्रचरणाय च ।
नमः स्वधास्वरूपाय बहुरूपाय दंष्ट्रिणे ॥ १४.८.२७ ॥
ആയിരം ശിരസ്സുള്ളവനും, ആയിരം പാദമുള്ളവനും, സ്വധാസ്വരൂപനും, ബഹുരൂപനും, ദംഷ്ട്രിയുമായവന് നമസ്കാരം.
14.8.28
पिनाकिनं महादेवं महाभोगिनमव्ययम् ।
त्रिशूलहस्तं वरदं त्र्यम्बकं भुवनेश्वरम् ॥ १४.८.२८ ॥
പിനാകധാരിയായ മഹാദേവനെ, മഹാഭോഗിയെ, അവ്യയനെ, ത്രിശൂലം കയ്യിലേന്തിയവനെ, വരദനെ, ത്ര്യംബകനെ, ഭുവനേശ്വരനെ.
14.8.29
त्रिपुरघ्नं त्रिनयनं त्रिलोकेशं महौजसम् ।
प्रभवं सर्वभूतानां दातारं धरणीधरम् ॥ १४.८.२९ ॥
ത്രിപുരം നശിപ്പിച്ചവനെയും, ത്രിനേത്രനെയും, ത്രിലോകേശനെയും, മഹാതേജസ്വിയെയും, സർവഭൂതങ്ങളുടെയും ഉത്ഭവത്തെയും, ദാതാവിനെയും, ഭൂമിയെ താങ്ങുന്നവനെയും (നമസ്കാരം).
14.8.30
ईशानं शङ्करं सर्वं शिवं विश्वेश्वरं भवम् ।
उमापतिं पशुपतिं विश्वरूपं महेश्वरम् ॥ १४.८.३० ॥
ഈശാനനെയും, ശങ്കരനെയും, സർവനെയും, ശിവനെയും, വിശ്വേശ്വരനെയും, ഭവനെയും, ഉമാപതിയെയും, പശുപതിയെയും, വിശ്വരൂപനെയും, മഹേശ്വരനെയും (നമസ്കാരം).
14.8.31
विरूपाक्षं दशभुजं विष्यन्दं गोवृषध्वजम् ।
उग्रं स्थाणुं शिवं रौद्रं शर्वं गौरीशमीश्वरम् ॥ १४.८.३१ ॥
മൂന്നു കണ്ണുള്ളവൻ, പത്തു കൈകളുള്ളവൻ, വിഷ്യന്ദൻ, കാളക്കൊടിയുള്ളവൻ, ഉഗ്രൻ, സ്ഥാണു, ശിവൻ, രൗദ്രൻ, ശർവൻ, ഗൗരീശൻ, ഈശ്വരൻ.
14.8.32
शितिकण्ठमजं शुक्रं पृथुं पृथुहरं वरम् ।
विश्वरूपं विरूपाक्षं बहुरूपमुपापतिम् ॥ १४.८.३२ ॥
നീലകണ്ഠൻ, അജൻ, ശുക്രൻ, പൃഥു, പൃഥുവിനെ ഹരിക്കുന്നവൻ, വരൻ, വിശ്വരൂപൻ, വിരൂപാക്ഷൻ, ബഹുരൂപൻ, ഉമാപതി.
14.8.33
प्रणम्य शिरसा देवमनङ्गाङ्गहरं हरम् ।
शरण्यं शरणं याहि महादेवं चतुर्मुखम् ॥ १४.८.३३ ॥
ശിരസ്സു നമിച്ച്, അനംഗന്റെ അംഗങ്ങൾ ഹരിച്ച ദേവനെ വണങ്ങുക; ശരണ്യനായ മഹാദേവനും ചതുർമുഖനുമായവനെ ശരണം പ്രാപിക്കുക.
14.8.34
विरोचमानं वपुषा दिव्याभरणभूषितम् ।
अनाद्यन्तमजं शंभुं सर्वव्यापिनमीश्वरम् ॥ १४.८.३४ ॥
ശരീരപ്രഭയാൽ തിളങ്ങുന്നവൻ, ദിവ്യാഭരണങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടവൻ, ആദ്യന്തരഹിതൻ, അജൻ, ശംഭു, സർവവ്യാപിയായ ഈശ്വരൻ.
14.8.35
निस्त्रैगुण्यं निरुद्वेगं निर्मलं निधिमोजसाम् ।
प्रणम्य प्राञ्जलिः शर्वं प्रयामि शरणं हरम् ॥ १४.८.३५ ॥
ത്രിഗുണാതീതൻ, നിരുദ്വേഗൻ, നിർമ്മലൻ, തേജസ്സിന്റെ നിധി; കൈകൂപ്പി ശർവനെ വണങ്ങി, ഹരനെ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നു.
14.8.36
सम्मान्यं निश्चलं नित्यमकारुण्यमलेपनम् ।
अध्यात्मवेदमासाद्य प्रयामि शरणं मुहुः ॥ १४.८.३६ ॥
മാനിക്കപ്പെടേണ്ടവൻ, നിശ്ചലൻ, നിത്യൻ, കാരുണ്യരഹിതൻ, നിർലേപൻ; അധ്യാത്മജ്ഞാനം നേടി ഞാൻ വീണ്ടും വീണ്ടും ശരണം പ്രാപിക്കുന്നു.
14.8.37
यस्य नित्यं विदुः स्थानं मोक्षमध्यात्मचिन्तकाः ।
योगीशं तत्वमार्गस्थाः कैवल्यं पदमक्षरम् ॥ १४.८.३७ ॥
ആത്മീയ ചിന്തകർ ആരുടെ സ്ഥാനമാണ് മോക്ഷമെന്ന് എന്നും അറിയുന്നുവോ; തത്ത്വമാർഗത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന യോഗീശ്വരനെ, കൈവല്യവും അക്ഷരപദവുമായവനെ.
14.8.38
यं विदुः सङ्गिनं मुक्ताः सामान्यं समदर्शिनः ।
तं प्रपद्ये जगद्योनिमयोनिं निर्गुणात्मकम् ॥ १४.८.३८ ॥
മുക്തരും സമദർശികളും ആരെയാണ് സംഗിയും സാമാന്യനുമെന്ന് അറിയുന്നത്; ആ ജഗത്തിന്റെ ഉറവിടവും അയോനിയും നിർഗുണസ്വരൂപനുമായവനെ ഞാൻ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നു.
14.8.39
असृजद्यस्तु भूतादीन्सप्त लोकान्सनातनान् ।
स्थितः सत्योपरि स्थाणुस्तं प्रपद्ये सनातनम् ॥ १४.८.३९ ॥
ഭൂതാദികളെയും ഏഴ് സനാതനലോകങ്ങളെയും സൃഷ്ടിച്ചവൻ; സത്യത്തിന് മീതെ സ്ഥിരനായി നിൽക്കുന്ന സ്ഥാണു; ആ സനാതനനെ ഞാൻ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നു.
14.8.40
भक्तानां सुलभं तं हि दुर्लभं दूरपातिनाम् ।
अदूरस्थममुं देवं प्रकृतेः परतः स्थितम् ॥ १४.८.४० ॥
ഭക്തർക്ക് അവൻ സുലഭനാണ്; അകന്നുപോകുന്നവർക്ക് ദുർലഭനും; അടുത്തുള്ള ആ ദേവൻ പ്രകൃതിക്കപ്പുറം നിലകൊള്ളുന്നു.
14.8.41
नमामि सर्वलोकस्थं व्रजामि शरणं शिवम् ।
एवं कृत्वा नमस्तस्मै महादेवाय रंहसे।
महात्मने क्षितिपते तत्सुवर्णमवाप्स्यसि ॥ १४.८.४१ ॥
സർവലോകങ്ങളിലും നിലകൊള്ളുന്ന ശിവനെ ഞാൻ നമിക്കുന്നു; ശിവനെ ഞാൻ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നു. ഇപ്രകാരം ആ മഹാദേവന് വേഗത്തിൽ നമസ്കരിച്ച് ഹേ ഭൂപതേ, ആ സ്വർണം നീ നേടും.
14.8.42
लभन्ते गाणपत्यं च तदेकाग्रा हि मानवाः ।
किं पुनः स्वर्णिभाण्डानि तस्मात्त्वं गच्छ मा चिरं ॥ १४.८.४२ ॥
ഏകാഗ്രരായ മനുഷ്യർ ഗാണപത്യ പദവി പോലും നേടുന്നു; പിന്നെ സ്വർണപാത്രങ്ങളെപ്പറ്റി എന്തു പറയാൻ? അതുകൊണ്ട് നീ പോവുക, വൈകരുത്.
14.8.43
महत्तरं हि ते लाभं हस्त्यश्वोष्ट्रादिभिः सह ।
सुवर्णमाहरिष्यन्तस्तत्र गच्छन्तु ते नराः ॥ १४.८.४३ ॥
ആനകൾ, കുതിരകൾ, ഒട്ടകങ്ങൾ എന്നിവയോടൊപ്പം നിനക്ക് വലിയ ലാഭം ലഭിക്കും. അവിടെ പോയി സ്വർണം കൊണ്ടുവരട്ടെ നിന്റെ ആളുകൾ.
14.8.44
इत्युक्तः स वचस्तस्य चक्रे कारन्धमात्मजः ।
गङ्गाधरं नमस्कृत्य लब्धवान्धनमुत्तमम् ॥ १४.८.४४ ॥
ഇങ്ങനെ പറയപ്പെട്ടവൻ, അവന്റെ വാക്കു കേട്ട് അവന്റെ പുത്രനായ കാരന്ധമൻ പ്രവർത്തിച്ചു. ഗംഗാധരനെ (ശിവനെ) നമസ്കരിച്ച് ഉത്തമമായ ധനം നേടി.
14.8.45
कुबेर इव तत्प्राप्य महादेवप्रसादतः ।
ततोऽतिमानुषं सर्वं चक्रे यज्ञस्य संविधिम् ॥ १४.८.४५ ॥
മഹാദേവന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ അത് നേടി അവൻ കുബേരനെപ്പോലെയായി. പിന്നെ യജ്ഞത്തിന്റെ എല്ലാ ഒരുക്കങ്ങളും അതിമാനുഷമായി ചെയ്തു.
14.8.46
सौवर्णानि च भाण्डानि संचक्रुस्तत्र शिल्पिनः ।
शालाश्च सर्वसम्भारांस्तत्र संवर्तशासनात् ॥ १४.८.४६ ॥
അവിടെ ശിൽപികൾ സ്വർണപ്പാത്രങ്ങൾ നിർമിച്ചു; സംവർത്തന്റെ കല്പനപ്രകാരം അവിടെ ശാലകളും എല്ലാ സാമഗ്രികളും ഒരുക്കി.
14.8.47
बृहस्पतिस्तु तां श्रुत्वा मरुत्तस्य महीपतेः ।
समृद्धिमति देवेभ्यः सन्तापमकरोद्भृशम् ॥ १४.८.४७ ॥
എന്നാൽ മരുത്തൻ എന്ന രാജാവിന്റെ ആ സമൃദ്ധി കേട്ട് ബൃഹസ്പതി ദേവന്മാർക്ക് വലിയ ദുഃഖം ഉണ്ടാക്കി.
14.8.48
सन्तप्यमानो वैवर्ण्यं कृशत्वं चागमत्परम् ।
भविष्यति हि मे शत्रुः संवर्तो वसुमानिति ॥ १४.८.४८ ॥
സന്താപത്താൽ പീഡിതനായി അവന്റെ നിറം മങ്ങി അത്യന്തം ക്ഷീണിച്ചു. "സമ്പന്നനായ സംവർത്തൻ എനിക്ക് ശത്രുവാകും" എന്ന് അവൻ ചിന്തിച്ചു.
14.8.49
तं श्रुत्वा भृशसंतप्तं देवराजो बृहस्पतिम् ।
अभिगम्यामरवृतः प्रोवाचेदं वचस्तदा ॥ १४.८.४९ ॥
അവനെക്കുറിച്ച് കേട്ട്, അത്യന്തം വ്യസനിതനായ ദേവരാജൻ ഇന്ദ്രൻ, ദേവന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്ആ സമയം ബൃഹസ്പതിയെ സമീപിച്ച് ഈ വചനങ്ങൾ പറഞ്ഞു.