マハーバーラタ · 章 14.80
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.80.1
ततो बहुतरं भीरर्विलप्य कमलेक्षणा ।
मुमोह दुःखसंतप्ता पपात च महीतले ॥ १४.८०.१ ॥
さんざん嘆き悲しんだのち、蓮華の眼の女は悲嘆に苦しめられ、気を失って地に倒れた。
14.80.2
प्रतिलभ्य च सा संज्ञां देवी दिव्यवपुर्धरा ।
उलूपीं पन्नगसुतां दृष्ट्वेदं वाक्यमब्रवीत् ॥ १४.८०.२ ॥
意識を取り戻した神々しい身体の女神は、蛇の娘ウルーピーを見て、この言葉を言った。
14.80.3
उलूपि पश्य भर्तारं शयानं नितं रणे ।
त्वत्कृते मम पुत्रेण बाणेन समितिंजयम् ॥ १४.८०.३ ॥
ウルーピーよ、戦いで殺され横たわる夫を見よ。お前のために、私の息子の矢によって、戦いの勝者は倒れたのだ。
14.80.4
ननु त्वमार्यधर्मज्ञा ननु चासि पतिव्रता ।
यत्त्वत्कृतेऽयं पतितः पतिस्ते निहतो रणे ॥ १४.८०.४ ॥
お前は高貴な者のダルマを知っているではないか。夫に貫く女ではないか。お前のせいでこの者は倒れ、お前の夫は戦いで殺されたのだ。
14.80.5
किंनु मन्देऽपकराद्धोऽयं यदि तेऽद्य धनंजयः ।
क्षमस्व याच्यमाना वै जीवयस्व धनंजयम् ॥ १४.८०.५ ॥
愚かな女よ、もし今日ダナンジャヤがお前に何か無礼を働いたのなら、許しなさい。懇願されているのだから、ダナンジャヤを生き返らせなさい。
14.80.6
ननु त्वमार्ये धर्मज्ञे त्रैलोक्यविदिता शुभे ।
यद्धातयित्वा पुत्रेण भर्तारं नानुशोचसि ॥ १४.८०.६ ॥
高貴な女よ、ダルマを知り、三界に名高い吉祥なる者よ。息子に夫を殺させておきながら、お前は嘆かないのか。
14.80.7
नाहं शोचामि तनयं हतं पन्नगनन्दिनि ।
पतिमेव तु शोचामि यस्यातिथ्यमिदं कृतम् ॥ १४.८०.७ ॥
蛇王の娘よ、殺された息子のためには私は嘆かない。この饗応を受けた夫のために嘆くのだ。
14.80.8
इत्युक्त्वा सा तदा देवीमुलूपीं पन्नगात्मजाम् ।
भर्तारमभिगम्येदमित्युवाच यशस्विनी ॥ १४.८०.८ ॥
蛇の娘である女神ウルーピーにそう告げてから、栄光ある女は夫のもとへ近づき、このように言った。
14.80.9
उत्तिष्ठ कुरुमुख्यस्य प्रियमुख्य मम प्रिय ।
अयमश्वो महाबाहो मयो ते परिमोक्षितः ॥ १४.८०.९ ॥
立ち上がれ、クルの最上の者の最愛の人、私の愛しき人よ！大腕の者よ、この馬はお前によって解き放たれたのだ。
14.80.10
ननु त्वया नाम विभो धर्मराजस्य यज्ञियः ।
अयमश्वोऽनुसर्तव्यः स शेषे किं महीतले ॥ १४.८०.१० ॥
ああ、力ある者よ、これは法王の供犠の馬ではないか。お前が従うべきだったものだ。なぜ地に伏しているのか。
14.80.11
त्वयि प्राणा ममायत्ताः कुरूणां कुरुनन्दन ।
स कस्मात्प्राणदोऽन्येषां प्राणान्संत्यक्तवानसि ॥ १४.८०.११ ॥
クルの喜びよ、私の命もクルの人々の命も、お前に依っている。他者に命を与える者よ、なぜ命を捨てたのか。
14.80.12
उलूपि साधु पश्येमं पतिं निपतितं भुवि ।
पुत्रं चेमं समुत्साद्य घातयित्वा न शोचसि ॥ १४.८०.१२ ॥
ウルーピーよ、地に倒れている夫をよく見よ。この息子を殺させておきながら、お前は嘆かないのか。
14.80.13
कामं स्वपितु बालोऽयं भूमौ मृत्युवशं गतः ।
लोहिताक्षो गुडाकेशो विजयः साधु जीवतु ॥ १४.८०.१३ ॥
この少年は大地に死の支配のもとに横たわるがよい。赤い目と縮れ毛のヴィジャヤ（アルジュナ）はよく生きよ。
14.80.14
नापराधोऽस्ति सुभगे नराणां बहुभार्यता ।
प्रमदानां भवत्येष मा ते भूद्बुद्धिरीदृशी ॥ १४.८०.१४ ॥
幸いなる者よ、男が多くの妻を持つことに罪はない。これは女のさだめなのだ。あなたの心がそのようであってはならない。
14.80.15
सख्यं चैतत्कृतं धात्रा शश्वदव्ययमेव तु ।
सख्यं समभिजानीहि सत्यं सङ्गतमस्तु ते ॥ १४.८०.१५ ॥
この友情は創造神が定めたもので、永遠にして不滅である。この友情をよく認めよ。あなたの結びつきが真実であるように。
14.80.16
पुत्रेम घातयित्वैनं पतिं यदि न मेऽद्य वै ।
जीवन्तं दर्शयस्यद्य परित्यक्ष्यामि जीवितम् ॥ १४.८०.१६ ॥
もしあなたが息子に夫を殺させたうえで、今日、彼を生きたまま私に見せることができないなら、私は今日この命を捨てましょう。
14.80.17
साऽहं दुःखान्विता देवि पतिपुत्रविनाकृता ।
इहैव प्रायमाशिष्ये प्रेक्षन्त्यास्ते न संशयः ॥ १४.८०.१७ ॥
女神よ、悲しみに満ちた私は、夫と息子を失い、ここで断食死の誓いを立てて横たわりましょう。あなたが見ている前で——疑いはありません。
14.80.18
इत्युक्त्वा पन्नगसुतां सपत्नी चैत्रवाहनी ।
ततः प्रायमुपासीना तूष्णीमासीज्जनाधिप ॥ १४.८०.१८ ॥
こう言うと、チトラヴァーハナの娘である妻（チトラーンガダー）は蛇の乙女に語りかけた。そして人の王よ、彼女は断食死の座に座り、黙していた。
14.80.19
ततो विलप्य विरता भर्तुः पादौ प्रगृह्य सा ।
उपविष्टा भवद्दीना सोच्छ्वासं पुत्रमीक्षती ॥ १४.८०.१९ ॥
そして嘆き終えると、彼女は夫の両足をつかんだ。悲しみに沈んで座り、深く息をつきながら息子を見つめた。
14.80.20
ततः संज्ञां पुनर्लब्ध्वा स राजा बभ्रुवाहनः ।
मातरं तामथालोक्य रणभूमावथाब्रवीत् ॥ १४.८०.२० ॥
やがて意識を取り戻した王バブルヴァーハナは、戦場で母を見て語った。
14.80.21
इतो दुःखतरं किंनु यन्मे माता सुखैधिता ।
भूमौ निपतितं वीरमनुशेते मृतं पतिम् ॥ १४.८०.२१ ॥
これより辛いことがあろうか。安楽に育った私の母が、地に倒れて死んだ英雄の夫のそばに横たわっている。
14.80.22
निहन्तारं रणेऽरीणां सर्वशस्त्रभृतां वरम् ।
मया विनिहतं सङ्ख्ये प्रेक्षते दुर्मरं बत ॥ १४.८०.२२ ॥
彼女は、戦場で敵を屠り、武器を執る者の中で最も優れ、私が戦いで討ち取った者、非業の死を遂げた夫を見つめている。ああ。
14.80.23
अहोऽस्या हृदयं देव्या दृढं यन्न विदीर्यते ।
व्यूढोरस्कं महाबाहुं प्रेक्षन्त्या निहतं पतिम् ॥ १४.८०.२३ ॥
ああ、この王妃の心はなんと堅いのか。広い胸と大きな腕の夫が殺されたのを見ても、張り裂けないとは。
14.80.24
दुर्मरं पुरुषेणेह मन्ये काले ह्यनागते ।
यत्र नाहं न मे माता न वियुक्तौ स्वजीवितात् ॥ १४.८०.२४ ॥
ここでは、来ぬ時に人は非業の死を遂げるのだと私は思う。私も母も、自らの命を失わずにいるのに。
14.80.25
हाहा धिक्कुरुवीरस्य किरीटं काञ्चनं भुवि ।
अपविद्धं हतस्येह मया पुत्रेम पश्यत ॥ १४.८०.२५ ॥
ああ、なんという恥だ！クルの英雄の黄金の冠が地に投げ捨てられている。ここで殺された者を、息子である私が討ち倒した者を、見よ。
14.80.26
भोभो पश्यत मे वीरं पितरं ब्राह्मणा भुवि ।
शयानं वीरशयने मया पुत्रेण पातितम् ॥ १४.८०.२६ ॥
おお、おお、バラモンたちよ！わが英雄の父が、英雄の床に地に横たわっているのを見よ。息子である私が倒したのだ。
14.80.27
ब्राह्मणाः कुरुमुख्यस्य ये मुक्ता हयसारिणः ।
कुर्वन्ति शान्तिं कामस्य रणे योऽयं मया हतः ॥ १४.८०.२७ ॥
バラモンたちよ、クルの長の解放された馬の御者たちが、戦いで私が殺したこの欲望の化身のために、鎮めの儀式を行うように。
14.80.28
व्यादिशन्तु च किं विप्राः प्रायश्चित्तमिहाद्य मे ।
आनृशंसस्य पापस्य पितृहन्तू रणाजिरे ॥ १४.८०.२८ ॥
バラモンたちよ、今日ここで、残忍ではないが罪深い、戦場で父を殺した私に、どのような贖罪を定めてくれるのか。
14.80.29
दुश्चरा द्वादश समा हत्वा पितरमद्य वै ।
ममेह सुनृशंसस्य संवीतस्यास्य चर्मणा ॥ १४.८०.२९ ॥
父を殺した私には、十二年の苛酷な誓いを課すべきだ。ここで極めて残忍な私は、父の皮を身にまとい。
14.80.30
शिरःकपाले चास्यैव भुञ्जतः पितुरद्य मे ।
प्रायश्चित्तं हि नास्त्यन्यद्धत्वाऽद्य पितरं मम ॥ १४.८०.३० ॥
彼の頭蓋の器で、父の頭蓋から食べる私に、今日は他の贖罪はない。父を殺したのだから。
14.80.31
पश्य नागोत्तमसुते भर्तारं निहतं मया ।
कृतं प्रियं मया तेऽद्य निहत्य समरेऽर्जुनम् ॥ १४.८०.३१ ॥
見よ、最良のナーガの娘よ、お前の夫を私は殺した。今日、戦場でアルジュナを殺して、私はお前の喜ぶことをした。
14.80.32
सोऽहमद्य गमिष्यामि गतिं पितृनिषेविताम् ।
न शक्नोम्यात्मनाऽऽत्मानमहं दारयितुं शुभे ॥ १४.८०.३२ ॥
だから私は今日、祖霊たちが歩んだ道へ行こう。吉祥なる女よ、私は自らを引き裂くことができない。
14.80.33
सा त्वं मयि मृते मातस्तथा गाण्डीवधन्वनि ।
भव प्रीतिमती देवि सत्येनात्मानमालभे ॥ १४.८०.३३ ॥
母よ、私が死に、ガーンディーヴァの弓を持つアルジュナが死んだとしても、お前は喜びに満ちていよ。女神よ、真実にかけて私は誓う。
14.80.34
इत्युक्त्वा स ततो राजा दुःखशोकसमाहतः ।
उपस्पृश्य महाराज दुःखाद्वचनमब्रवीत् ॥ १४.८०.३४ ॥
このように言うと、悲しみと嘆きに打ちひしがれたその王は、大王よ、水で身を清め、悲しみのうちにこれらの言葉を述べた。
14.80.35
शृण्वन्तु सर्वभूतानि स्थावराणि चराणि च ।
त्वं च मातर्यथा सत्यं ब्रवीमि भुजगोत्तमे ॥ १४.८०.३५ ॥
すべての生き物よ聞け、動かぬものも動くものも聞け。母よ、お前も聞け、最良の蛇女よ、私は真実を語る。
14.80.36
यदि नोत्तिष्ठति जयः पिता मे नरसत्तमः ।
अस्मिन्नेव रणोद्देशे शोषयिष्ये कलेवरम् ॥ १४.८०.३६ ॥
もし私の父、人の中の最上の者ジャヤが起き上がらないなら、この戦場で私は自分の体を干からびさせよう。
14.80.37
नहि मे पितरं हत्वा निष्कृतिर्विद्यते क्वचित् ।
नरकं प्रतिपत्स्यामि ध्रुवं गुरुवधार्दितः ॥ १४.८०.३७ ॥
父を殺したのち、私にはどこにも贖罪がない。尊長を殺した苦しみに悩まされ、私は必ず地獄に堕ちるだろう。
14.80.38
वीरं हि क्षत्रियं हत्वा गोशतेन प्रमुच्यते ।
पितरं तु निहत्यैवं दुर्लभा निष्कृतिर्मम ॥ १४.८०.३८ ॥
勇敢なクシャトリヤを殺した者は、百頭の牛の布施によって解放される。しかし父を殺した私の贖罪は、このように得がたい。
14.80.39
एत एको महातेजाः पाण्डुपुत्रो धनंजयः ।
पिता च मम धर्मात्मा तस्य मे निष्कृतिः कुतः ॥ १४.८०.३९ ॥
この唯一の大いなる輝きのパーンドゥの子ダナンジャヤ、そして正しい私の父も彼である。彼に対して、私の贖罪はどこから得られようか。
14.80.40
इत्येवमुक्त्वा नृपते धनंजयसुतो नृपः ।
उपस्पृश्याभवत्तूष्णीं प्रायोपेतो महामतिः ॥ १४.८०.४० ॥
このように言って、王よ、ダナンジャヤの子であるその王は水で身を清めて黙した。大いなる智慧の彼は、死に至る断食に臨んで座した。