ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 14.80
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.80.1
ततो बहुतरं भीरर्विलप्य कमलेक्षणा ।
मुमोह दुःखसंतप्ता पपात च महीतले ॥ १४.८०.१ ॥
ਫਿਰ ਬਹੁਤ ਵਿਲਾਪ ਕਰਕੇ ਕਮਲ-ਨੈਣੀ, ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਤਪਤ ਹੋਈ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਈ।
14.80.2
प्रतिलभ्य च सा संज्ञां देवी दिव्यवपुर्धरा ।
उलूपीं पन्नगसुतां दृष्ट्वेदं वाक्यमब्रवीत् ॥ १४.८०.२ ॥
ਹੋਸ਼ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਦਿਵ੍ਯ ਸਰੀਰ ਧਾਰੀ ਦੇਵੀ ਨੇ ਨਾਗ-ਪੁੱਤਰੀ ਉਲੂਪੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
14.80.3
उलूपि पश्य भर्तारं शयानं नितं रणे ।
त्वत्कृते मम पुत्रेण बाणेन समितिंजयम् ॥ १४.८०.३ ॥
ਉਲੂਪੀ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਪਏ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖ। ਤੇਰੇ ਕਾਰਨ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਬਾਣ ਨਾਲ ਜੰਗ-ਜੇਤੂ ਡਿੱਗ ਪਿਆ ਹੈ।
14.80.4
ननु त्वमार्यधर्मज्ञा ननु चासि पतिव्रता ।
यत्त्वत्कृतेऽयं पतितः पतिस्ते निहतो रणे ॥ १४.८०.४ ॥
ਕੀ ਤੂੰ ਆਰਿਆ ਧਰਮ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰ ਨਹੀਂ? ਕੀ ਤੂੰ ਪਤੀਵਰਤਾ ਨਹੀਂ? ਤੇਰੇ ਕਾਰਨ ਹੀ ਇਹ ਡਿੱਗਿਆ; ਤੇਰਾ ਪਤੀ ਰਣ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।
14.80.5
किंनु मन्देऽपकराद्धोऽयं यदि तेऽद्य धनंजयः ।
क्षमस्व याच्यमाना वै जीवयस्व धनंजयम् ॥ १४.८०.५ ॥
ਹੇ ਮੰਦੇ, ਅੱਜ ਜੇ ਧਨੰਜਯ ਨੇ ਤੇਰਾ ਕੋਈ ਅਪਰਾਧ ਕੀਤਾ ਹੈ ਤਾਂ ਮਾਫ਼ ਕਰ। ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੇ ਧਨੰਜਯ ਨੂੰ ਜੀਵਿਤ ਕਰ।
14.80.6
ननु त्वमार्ये धर्मज्ञे त्रैलोक्यविदिता शुभे ।
यद्धातयित्वा पुत्रेण भर्तारं नानुशोचसि ॥ १४.८०.६ ॥
ਹੇ ਆਰਯੇ, ਧਰਮ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰ, ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ੁਭੇ, ਪੁੱਤਰ ਕੋਲੋਂ ਪਤੀ ਨੂੰ ਮਰਵਾ ਕੇ ਵੀ ਕੀ ਤੂੰ ਸੋਗ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ?
14.80.7
नाहं शोचामि तनयं हतं पन्नगनन्दिनि ।
पतिमेव तु शोचामि यस्यातिथ्यमिदं कृतम् ॥ १४.८०.७ ॥
ਹੇ ਨਾਗਕੰਨਿਆ, ਮਾਰੇ ਗਏ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਮੈਂ ਸੋਗ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ; ਜਿਸ ਪਤੀ ਨੇ ਇਹ ਮਹਿਮਾਨਨਵਾਜ਼ੀ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੀ, ਉਸ ਲਈ ਮੈਂ ਸੋਗ ਕਰਦੀ ਹਾਂ।
14.80.8
इत्युक्त्वा सा तदा देवीमुलूपीं पन्नगात्मजाम् ।
भर्तारमभिगम्येदमित्युवाच यशस्विनी ॥ १४.८०.८ ॥
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਉਸ ਯਸ਼ਸਵਿਨੀ ਨੇ ਨਾਗਕੰਨਿਆ ਦੇਵੀ ਉਲੂਪੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, ਫਿਰ ਪਤੀ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਇਹ ਬੋਲੀ।
14.80.9
उत्तिष्ठ कुरुमुख्यस्य प्रियमुख्य मम प्रिय ।
अयमश्वो महाबाहो मयो ते परिमोक्षितः ॥ १४.८०.९ ॥
ਉੱਠ, ਕੁਰੂਆਂ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਦੇ ਪਿਆਰੇ, ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ! ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਇਹ ਘੋੜਾ ਤੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਛੁਡਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
14.80.10
ननु त्वया नाम विभो धर्मराजस्य यज्ञियः ।
अयमश्वोऽनुसर्तव्यः स शेषे किं महीतले ॥ १४.८०.१० ॥
ਹੇ ਵਿਭੂ, ਕੀ ਇਹ ਧਰਮਰਾਜ ਦਾ ਯਗਿਆ ਘੋੜਾ ਨਹੀਂ, ਜਿਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਤੈਨੂੰ ਚੱਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ? ਉਹ ਧਰਤੀ ਤੇ ਕਿਉਂ ਪਿਆ ਹੈ?
14.80.11
त्वयि प्राणा ममायत्ताः कुरूणां कुरुनन्दन ।
स कस्मात्प्राणदोऽन्येषां प्राणान्संत्यक्तवानसि ॥ १४.८०.११ ॥
ਹੇ ਕੁਰੂਨੰਦਨ, ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਾਣ ਅਤੇ ਕੁਰੂਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਾਣ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹਨ। ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਣ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਤੂੰ, ਕਿਉਂ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤੇ?
14.80.12
उलूपि साधु पश्येमं पतिं निपतितं भुवि ।
पुत्रं चेमं समुत्साद्य घातयित्वा न शोचसि ॥ १४.८०.१२ ॥
ਹੇ ਉਲੂਪੀ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਡਿੱਗੇ ਪਏ ਇਸ ਪਤੀ ਵੱਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖ। ਇਸ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮਰਵਾ ਕੇ ਵੀ ਤੂੰ ਸੋਗ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ।
14.80.13
कामं स्वपितु बालोऽयं भूमौ मृत्युवशं गतः ।
लोहिताक्षो गुडाकेशो विजयः साधु जीवतु ॥ १४.८०.१३ ॥
ਇਹ ਬਾਲਕ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮੌਤ ਦੇ ਵੱਸ ਪੈ ਕੇ ਸੌਂ ਜਾਵੇ। ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਅਤੇ ਘੁੰਗਰਾਲੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲਾ ਵਿਜਯ (ਅਰਜੁਨ) ਭਲੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੀਵੇ।
14.80.14
नापराधोऽस्ति सुभगे नराणां बहुभार्यता ।
प्रमदानां भवत्येष मा ते भूद्बुद्धिरीदृशी ॥ १४.८०.१४ ॥
ਹੇ ਸੁਭਾਗਵਤੀ, ਮਰਦਾਂ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਪਤਨੀਆਂ ਹੋਣਾ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ। ਇਸਤਰੀਆਂ ਦਾ ਇਹੀ ਨਿਯਮ ਹੈ। ਤੇਰੀ ਬੁੱਧੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਾ ਹੋਵੇ।
14.80.15
सख्यं चैतत्कृतं धात्रा शश्वदव्ययमेव तु ।
सख्यं समभिजानीहि सत्यं सङ्गतमस्तु ते ॥ १४.८०.१५ ॥
ਇਹ ਮਿਤਰਤਾ ਧਾਤਾ ਨੇ ਬਣਾਈ ਹੈ; ਇਹ ਸਦਾ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਹੈ। ਇਸ ਮਿਤਰਤਾ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਛਾਣ; ਤੇਰਾ ਸੱਚਾ ਮਿਲਾਪ ਹੋਵੇ।
14.80.16
पुत्रेम घातयित्वैनं पतिं यदि न मेऽद्य वै ।
जीवन्तं दर्शयस्यद्य परित्यक्ष्यामि जीवितम् ॥ १४.८०.१६ ॥
ਜੇ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਹੱਥੋਂ ਮਰਵਾ ਕੇ ਅੱਜ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜਿਉਂਦਾ ਨਾ ਵਿਖਾ ਸਕੀ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਅੱਜ ਹੀ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਤਿਆਗ ਦਿਆਂਗੀ।
14.80.17
साऽहं दुःखान्विता देवि पतिपुत्रविनाकृता ।
इहैव प्रायमाशिष्ये प्रेक्षन्त्यास्ते न संशयः ॥ १४.८०.१७ ॥
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰੀ ਮੈਂ, ਪਤੀ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਤੋਂ ਵਿਛੁੜੀ, ਇੱਥੇ ਹੀ ਪ੍ਰਾਯੋਪਵੇਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਲੇਟ ਜਾਵਾਂਗੀ — ਤੇਰੇ ਵੇਖਦਿਆਂ ਹੀ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
14.80.18
इत्युक्त्वा पन्नगसुतां सपत्नी चैत्रवाहनी ।
ततः प्रायमुपासीना तूष्णीमासीज्जनाधिप ॥ १४.८०.१८ ॥
ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਚਿਤ੍ਰਵਾਹਨ ਦੀ ਧੀ ਸਪਤਨੀ (ਚਿਤ੍ਰਾਂਗਦਾ) ਨਾਗਕੰਨਿਆ ਨਾਲ ਬੋਲੀ। ਫਿਰ, ਹੇ ਜਨਾਧਿਪ, ਉਹ ਪ੍ਰਾਯੋਪਵੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਕੇ ਚੁੱਪ ਰਹੀ।
14.80.19
ततो विलप्य विरता भर्तुः पादौ प्रगृह्य सा ।
उपविष्टा भवद्दीना सोच्छ्वासं पुत्रमीक्षती ॥ १४.८०.१९ ॥
ਫਿਰ ਵਿਲਾਪ ਕਰਕੇ ਰੁਕ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਪਤੀ ਦੇ ਪੈਰ ਫੜ ਲਏ। ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਬੈਠੀ ਅਤੇ ਹੌਕੇ ਭਰਦਿਆਂ ਪੁੱਤਰ ਵੱਲ ਵੇਖਣ ਲੱਗੀ।
14.80.20
ततः संज्ञां पुनर्लब्ध्वा स राजा बभ्रुवाहनः ।
मातरं तामथालोक्य रणभूमावथाब्रवीत् ॥ १४.८०.२० ॥
ਫਿਰ ਹੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਰਾਜਾ ਬਭਰੂਵਾਹਨ ਨੇ ਰਣਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਆਖਿਆ।
14.80.21
इतो दुःखतरं किंनु यन्मे माता सुखैधिता ।
भूमौ निपतितं वीरमनुशेते मृतं पतिम् ॥ १४.८०.२१ ॥
ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੁੱਖ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ? ਸੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਪਲੀ ਮੇਰੀ ਮਾਤਾ ਧਰਤੀ ਤੇ ਡਿੱਗੇ ਮਰੇ ਵੀਰ ਪਤੀ ਦੇ ਕੋਲ ਲੇਟੀ ਹੈ।
14.80.22
निहन्तारं रणेऽरीणां सर्वशस्त्रभृतां वरम् ।
मया विनिहतं सङ्ख्ये प्रेक्षते दुर्मरं बत ॥ १४.८०.२२ ॥
ਰਣ ਵਿੱਚ ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸਾਰੇ ਸ਼ਸਤਰਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਜਿਸਨੂੰ ਮੈਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਹੈ — ਉਸ ਦੁਰਮਰ ਪਤੀ ਵੱਲ ਉਹ ਵੇਖ ਰਹੀ ਹੈ। ਹਾਏ!
14.80.23
अहोऽस्या हृदयं देव्या दृढं यन्न विदीर्यते ।
व्यूढोरस्कं महाबाहुं प्रेक्षन्त्या निहतं पतिम् ॥ १४.८०.२३ ॥
ਅਹੋ! ਇਸ ਦੇਵੀ ਦਾ ਦਿਲ ਕਿੰਨਾ ਪੱਕਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਸ਼ਾਲ ਛਾਤੀ ਵਾਲੇ ਮਹਾਬਾਹੂ ਪਤੀ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਵੀ ਫਟਦਾ ਨਹੀਂ!
14.80.24
दुर्मरं पुरुषेणेह मन्ये काले ह्यनागते ।
यत्र नाहं न मे माता न वियुक्तौ स्वजीवितात् ॥ १४.८०.२४ ॥
ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇੱਥੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਅਜੇ ਨਾ ਆਏ ਸਮੇਂ ਦੁਰਮਰਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਨਾ ਮੈਂ ਤੇ ਨਾ ਮੇਰੀ ਮਾਤਾ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਵਿਛੜੇ ਹਾਂ।
14.80.25
हाहा धिक्कुरुवीरस्य किरीटं काञ्चनं भुवि ।
अपविद्धं हतस्येह मया पुत्रेम पश्यत ॥ १४.८०.२५ ॥
ਹਾਏ, ਧਿੱਕਾਰ! ਕੁਰੂਵੀਰ ਦਾ ਸੋਨੇ ਦਾ ਤਾਜ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟਿਆ ਪਿਆ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਮਾਰੇ ਗਏ ਨੂੰ, ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰੇ ਗਏ ਨੂੰ, ਵੇਖੋ।
14.80.26
भोभो पश्यत मे वीरं पितरं ब्राह्मणा भुवि ।
शयानं वीरशयने मया पुत्रेण पातितम् ॥ १४.८०.२६ ॥
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਮੇਰੇ ਵੀਰ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖੋ, ਜੋ ਵੀਰਸ਼ੱਯਾ ਉੱਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਲੇਟੇ ਹਨ; ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਵੱਲੋਂ ਡਿੱਗਾਏ ਗਏ।
14.80.27
ब्राह्मणाः कुरुमुख्यस्य ये मुक्ता हयसारिणः ।
कुर्वन्ति शान्तिं कामस्य रणे योऽयं मया हतः ॥ १४.८०.२७ ॥
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਕੁਰੂਆਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਦੇ ਜਿਹੜੇ ਘੋੜਸਾਰਥੀ ਛੁੱਟੇ ਹਨ, ਉਹ ਰਣ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰੇ ਗਏ ਇਸ ਕਾਮਰੂਪ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਕਰਨ।
14.80.28
व्यादिशन्तु च किं विप्राः प्रायश्चित्तमिहाद्य मे ।
आनृशंसस्य पापस्य पितृहन्तू रणाजिरे ॥ १४.८०.२८ ॥
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਅੱਜ ਇੱਥੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕਿਹੜਾ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਦੱਸੋਗੇ? ਕ੍ਰੂਰ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ, ਪਾਪੀ, ਰਣ-ਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ ਮੈਨੂੰ।
14.80.29
दुश्चरा द्वादश समा हत्वा पितरमद्य वै ।
ममेह सुनृशंसस्य संवीतस्यास्य चर्मणा ॥ १४.८०.२९ ॥
ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਦਾ ਕਠਿਨ ਵਰਤ ਹੋਵੇ। ਇੱਥੇ ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੂਰ ਮੈਂ, ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਖੱਲ ਵਿੱਚ ਲਿਪਟਿਆ।
14.80.30
शिरःकपाले चास्यैव भुञ्जतः पितुरद्य मे ।
प्रायश्चित्तं हि नास्त्यन्यद्धत्वाऽद्य पितरं मम ॥ १४.८०.३० ॥
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਖੋਪੜੀ ਵਿੱਚ, ਪਿਤਾ ਦੀ ਖੋਪੜੀ ਵਿੱਚ ਭੋਜਨ ਕਰਦੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਅੱਜ ਹੋਰ ਕੋਈ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਹੈ।
14.80.31
पश्य नागोत्तमसुते भर्तारं निहतं मया ।
कृतं प्रियं मया तेऽद्य निहत्य समरेऽर्जुनम् ॥ १४.८०.३१ ॥
ਹੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨਾਗ ਦੀ ਧੀਏ, ਵੇਖ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਪਿਆਰਾ ਕਾਰਜ ਕੀਤਾ ਹੈ।
14.80.32
सोऽहमद्य गमिष्यामि गतिं पितृनिषेविताम् ।
न शक्नोम्यात्मनाऽऽत्मानमहं दारयितुं शुभे ॥ १४.८०.३२ ॥
ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਅੱਜ ਪਿਤਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸੇਵੀ ਗਈ ਉਸ ਗਤੀ ਵੱਲ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਹੇ ਸ਼ੁਭੇ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਆਪ ਚੀਰਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਨਹੀਂ ਹਾਂ।
14.80.33
सा त्वं मयि मृते मातस्तथा गाण्डीवधन्वनि ।
भव प्रीतिमती देवि सत्येनात्मानमालभे ॥ १४.८०.३३ ॥
ਹੇ ਮਾਤਾ, ਮੇਰੇ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਤੇ ਗਾਂਡੀਵ ਧਨੁਸ਼ ਧਾਰੀ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਤੂੰ ਖੁਸ਼ ਰਹੀਂ। ਹੇ ਦੇਵੀ, ਸੱਚ ਦੀ ਸਹੁੰ ਖਾਂਦਾ ਹਾਂ।
14.80.34
इत्युक्त्वा स ततो राजा दुःखशोकसमाहतः ।
उपस्पृश्य महाराज दुःखाद्वचनमब्रवीत् ॥ १४.८०.३४ ॥
ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਸ਼ੋਕ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੇ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਆਚਮਨ ਕਰਕੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਇਹ ਬਚਨ ਆਖੇ।
14.80.35
शृण्वन्तु सर्वभूतानि स्थावराणि चराणि च ।
त्वं च मातर्यथा सत्यं ब्रवीमि भुजगोत्तमे ॥ १४.८०.३५ ॥
ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਸੁਣਨ, ਸਥਾਵਰ ਅਤੇ ਜੰਗਮ ਸੁਣਨ; ਹੇ ਮਾਤਾ, ਤੂੰ ਵੀ ਸੁਣ, ਹੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਨਾਗਿਣੀ, ਮੈਂ ਸੱਚ ਆਖਦਾ ਹਾਂ।
14.80.36
यदि नोत्तिष्ठति जयः पिता मे नरसत्तमः ।
अस्मिन्नेव रणोद्देशे शोषयिष्ये कलेवरम् ॥ १४.८०.३६ ॥
ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ, ਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਜਯ, ਜੇ ਉੱਠ ਨਾ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਏ, ਤਾਂ ਇਸੇ ਰਣਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਸੁਕਾ ਦਿਆਂਗਾ।
14.80.37
नहि मे पितरं हत्वा निष्कृतिर्विद्यते क्वचित् ।
नरकं प्रतिपत्स्यामि ध्रुवं गुरुवधार्दितः ॥ १४.८०.३७ ॥
ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਮਗਰੋਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕਿਤੇ ਵੀ ਪ੍ਰਾਸਚਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਦੇ ਵਧ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਮੈਂ ਜ਼ਰੂਰ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਵਾਂਗਾ।
14.80.38
वीरं हि क्षत्रियं हत्वा गोशतेन प्रमुच्यते ।
पितरं तु निहत्यैवं दुर्लभा निष्कृतिर्मम ॥ १४.८०.३८ ॥
ਵੀਰ ਖੱਤਰੀ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ ਸੌ ਗਾਵਾਂ ਦੇ ਦਾਨ ਨਾਲ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਮੇਰਾ ਪ੍ਰਾਸਚਿਤ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੁਰਲੱਭ ਹੈ।
14.80.39
एत एको महातेजाः पाण्डुपुत्रो धनंजयः ।
पिता च मम धर्मात्मा तस्य मे निष्कृतिः कुतः ॥ १४.८०.३९ ॥
ਇਹ ਇਕੱਲਾ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਪਾਂਡੂਪੁੱਤਰ ਧਨੰਜਯ ਹੈ; ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਧਰਮਾਤਮਾ ਪਿਤਾ ਵੀ ਉਹੀ ਹੈ। ਉਸ ਬਾਰੇ ਮੇਰਾ ਪ੍ਰਾਸਚਿਤ ਕਿੱਥੋਂ?
14.80.40
इत्येवमुक्त्वा नृपते धनंजयसुतो नृपः ।
उपस्पृश्याभवत्तूष्णीं प्रायोपेतो महामतिः ॥ १४.८०.४० ॥
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਧਨੰਜਯ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਉਹ ਰਾਜਾ ਆਚਮਨ ਕਰਕੇ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ; ਮਹਾਮਤੀ ਉਹ ਪ੍ਰਾਯੋਪਵੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਗਿਆ।