ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 14.81
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.81.1
प्रायोपविष्टे नृपतौ मणिपूरेश्वरे तदा ।
पितृशोकसमाविष्टे सह मात्रा परंतप ॥ १४.८१.१ ॥
ਤਦ ਮਣੀਪੁਰ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਰਾਜੇ ਨੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਸੋਗ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਕੇ ਮਾਤਾ ਸਮੇਤ ਪ੍ਰਾਯੋਪਵੇਸ਼ਨ ਕੀਤਾ, ਹੇ ਸ਼ਤਰੂਤਾਪਕ।
14.81.2
उलूपी चिन्तयामास तदा संजीवनं मणिम् ।
स चोपातिष्ठत तदा पन्नगानां परायणम् ॥ १४.८१.२ ॥
ਤਦ ਉਲੂਪੀ ਨੇ ਸੰਜੀਵਨੀ ਮਣੀ ਬਾਰੇ ਸੋਚਿਆ; ਨਾਗਾਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਉਹ ਮਣੀ ਉਸਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ।
14.81.3
तं गृहीत्वा तु कौरव्य नागराजपतेः सुता ।
मनःप्रह्लादनीं वाचं सैनिकानामथाब्रवीत् ॥ १४.८१.३ ॥
ਹੇ ਕੌਰਵ੍ਯ, ਨਾਗਰਾਜ ਦੀ ਧੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਮਨ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬੋਲ ਕਹੇ।
14.81.4
उत्तिष्ठ मा शुचः पुत्र नैव जिष्णुस्त्वया हतः ।
अजेयः पुरुषैरेष तथा देवैः सवासवैः ॥ १४.८१.४ ॥
ਉੱਠ, ਸ਼ੋਕ ਨਾ ਕਰ ਪੁੱਤਰ; ਤੂੰ ਜਿਸ਼ਣੂ (ਅਰਜੁਨ) ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਾਰਿਆ। ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਵਾਸਵ ਸਮੇਤ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਅਜਿੱਤ ਹੈ।
14.81.5
मया तु मोहनी नाम मायैषा सम्प्रदर्शिता ।
प्रियार्थं पुरुषेन्द्रस्य पितुस्तेऽद्य यशस्विनः ॥ १४.८१.५ ॥
ਮੋਹਿਨੀ ਨਾਮ ਦੀ ਇਹ ਮਾਇਆ ਮੈਂ ਹੀ ਦਿਖਾਈ ਹੈ; ਅੱਜ ਤੇਰੇ ਯਸ਼ਸਵੀ ਪਿਤਾ, ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ।
14.81.6
जिज्ञासुर्ह्येष पुत्रस्य बलस्य तव कौरव ।
सङ्ग्रामे युद्ध्यतो राजन्नागतः परवीरहा ॥ १४.८१.६ ॥
ਹੇ ਕੌਰਵ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਵੈਰੀ ਵੀਰਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਉਹ ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਬਲ ਜਾਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਯੁੱਧ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਆਇਆ।
14.81.7
तस्मादसि मया पुत्र युद्धाय परिचोदितः ।
मा पापमात्मनः पुत्र शङ्केथा ह्यण्वपि प्रभो ॥ १४.८१.७ ॥
ਇਸ ਲਈ, ਪੁੱਤਰ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਯੁੱਧ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਆਪਣੇ ਬਾਰੇ ਰਤਾ ਭਰ ਵੀ ਪਾਪ ਦਾ ਸ਼ੱਕ ਨਾ ਕਰ।
14.81.8
ऋषिरेष महानात्मा पुराणः शाश्वतोऽक्षरः ।
नैनं शक्तो हि सङ्ग्रामे जेतुं शक्रोऽपि पुत्रक ॥ १४.८१.८ ॥
ਇਹ ਮਹਾਤਮਾ ਰਿਸ਼ੀ ਪੁਰਾਤਨ, ਸਨਾਤਨ ਅਤੇ ਅਕਸ਼ਰ ਹੈ। ਪੁੱਤਰ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਵੀ ਇਸਨੂੰ ਜਿੱਤ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।
14.81.9
अयं तु मे मणिर्दिव्यः समानीतो विशांपते ।
मृतान्मृतान्पन्नगेन्द्रान्यो जीवयति नित्यदा ॥ १४.८१.९ ॥
ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਮੇਰੀ ਕੋਲ ਲਿਆਂਦੀ ਗਈ ਇਹ ਦਿਵਿਆ ਮਣੀ ਮਰੇ ਹੋਏ ਨਾਗਰਾਜਾਂ ਨੂੰ ਸਦਾ ਮੁੜ ਜੀਵਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
14.81.10
एनमस्योरसि त्वं च स्थापयस्व पितुः प्रभो ।
संजीवितं तदा पार्थं स त्वं द्रष्टासि पाण्डवम् ॥ १४.८१.१० ॥
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੂੰ ਵੀ ਇਸਨੂੰ ਪਿਤਾ ਦੀ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਰੱਖ। ਤਦ ਜੀਵਿਤ ਹੋਇਆ ਉਹ ਪਾਂਡਵ ਪਾਰਥ ਨੂੰ ਵੇਖੇਗਾ।
14.81.11
इत्युक्तः स्थापयामास तस्योरसि मणिं तदा ।
पार्थस्यामिततेजाः स पितुः स्नेहादपापकृत् ॥ १४.८१.११ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ ਤੇ, ਅਮਿਤ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਉਸ ਨਿਰਪਾਪ ਨੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਸਨੇਹ ਨਾਲ ਉਦੋਂ ਪਾਰਥ ਦੀ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਉਹ ਮਣੀ ਰੱਖ ਦਿੱਤੀ।
14.81.12
तस्मिन्न्यस्ते मणौ वीरो जिष्णुरुज्जीवितः प्रभुः ।
चिरसुप्त हवोत्तस्थौ मृष्टलोहितलोचनः ॥ १४.८१.१२ ॥
ਉਸ ਮਣੀ ਦੇ ਰੱਖਦੇ ਹੀ ਉਹ ਵੀਰ, ਜਿੱਤ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਭੂ ਮੁੜ ਜੀਵਿਤ ਹੋ ਗਿਆ; ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਵਾਂਗ, ਲਾਲ-ਲਹੂ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਉਠ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ।
14.81.13
तमुत्थितं महात्मानं लब्धसंज्ञं मनस्विनम् ।
समीक्ष्य पितरं स्वस्थं ववन्दे बभ्रुवाहनः ॥ १४.८१.१३ ॥
ਉੱਠੇ ਹੋਏ, ਹੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਏ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ, ਮਨਸਵੀ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਤੰਦਰੁਸਤ ਵੇਖ ਕੇ ਬਭਰੂਵਾਹਨ ਨੇ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ।
14.81.14
उत्थिते पुरुषव्याघ्रे पुनर्लक्ष्मीवति प्रभो ।
दिव्याः सुमनसः पुण्या ववृषे पाकशासनः ॥ १४.८१.१४ ॥
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਪੁਰਸ਼ਵਿਆਘਰ, ਤੇਜਸਵੀ ਉਹ ਵੀਰ ਫਿਰ ਉੱਠਿਆ ਤਾਂ ਪਾਕਸ਼ਾਸਨ (ਇੰਦਰ) ਨੇ ਦਿੱਬ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ।
14.81.15
अनाहता दुन्दुभयो विनेदुर्मघनिःस्वनाः ।
साधुसाध्विति चाकाशे बभूव सुमहान्स्वनः ॥ १४.८१.१५ ॥
ਬਿਨਾਂ ਵਜਾਏ ਦੁੰਦਭੀਆਂ ਮੇਘ-ਗਰਜਨ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜ ਉੱਠੀਆਂ; ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ 'ਸਾਧੂ, ਸਾਧੂ' ਦੀ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਧੁਨੀ ਹੋਈ।
14.81.16
उत्थाय च महाबाहुः पर्याश्वस्तो धनंजयः ।
बभ्रुवाहनमालिङ्ग्य समाजिघ्रत मूर्धनि ॥ १४.८१.१६ ॥
ਮਹਾਬਾਹੂ ਧਨੰਜੈ ਉੱਠ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੌਸਲਾ ਪਾ ਕੇ, ਬਭਰੂਵਾਹਨ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ ਕੇ ਉਸਦਾ ਸਿਰ ਸੁੰਘਿਆ।
14.81.17
ददर्श चापि दूरेऽस्य मातरं शोककर्शिताम् ।
उलूप्या सह तिष्ठन्तीं ततोऽपृच्छद्धनंजयः ॥ १४.८१.१७ ॥
ਅਤੇ ਦੂਰ ਸ਼ੋਕ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਈ ਉਸਦੀ ਮਾਤਾ ਉਲੂਪੀ ਦੇ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹੀ ਵੇਖੀ; ਤਦ ਧਨੰਜੈ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ।
14.81.18
किमिदं लक्ष्यते सर्वं शोकविस्मयहर्षवत् ।
रणाजिरममित्रघ्न यदि जानासि शंस मे ॥ १४.८१.१८ ॥
ਹੇ ਸ਼ਤਰੂਘਨ, ਸ਼ੋਕ, ਹੈਰਾਨੀ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਇਹ ਰਣਭੂਮੀ ਇਹ ਸਭ ਕਿਉਂ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਜੇ ਤੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ।
14.81.19
जननी च किमर्थं ते रणभूमिमुपागता ।
नागेन्द्रदुहिता चेयमुलूपी किमिहागता ॥ १४.८१.१९ ॥
ਤੇਰੀ ਮਾਤਾ ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਰਣਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਆਈ ਹੈ? ਅਤੇ ਨਾਗੇਂਦਰ ਦੀ ਇਹ ਧੀ ਉਲੂਪੀ ਇੱਥੇ ਕਿਉਂ ਆਈ ਹੈ?
14.81.20
जानाम्यहमिदं युद्धं त्वया मद्वचनात्कृतम् ।
स्त्रीणामागमने हेतुमहमिच्छामि वेदितुम् ॥ १४.८१.२० ॥
ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਯੁੱਧ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਕਹਿਣ ਤੇ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਦੇ ਆਉਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਮੈਂ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
14.81.21
तमुवाच तथा पृष्टो मणिपूरपतिस्तदा ।
प्रसाद्य शिरसा विद्वानुलूपी पृच्छ्यतामिति ॥ १४.८१.२१ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਤੇ ਮਣੀਪੂਰ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਕਿਹਾ। ਵਿਦਵਾਨ ਉਲੂਪੀ ਨੂੰ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ, "ਇਸੇ ਤੋਂ ਹੀ ਪੁੱਛਿਆ ਜਾਵੇ।"