Mahābhārata · Adhyāya 14.83
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.83.1
स तु वाजी समुद्रान्तां पर्येत्य वसुधामिमाम् ।
निवृत्तोऽभिमुखो राजन्येन वारणसाह्वयम् ॥ १४.८३.१ ॥
Aquel caballo, tras recorrer esta tierra limitada por el océano, regresó, oh rey, dirigiéndose hacia Vāraṇasāhvaya junto al príncipe guerrero.
14.83.2
अनुगच्छंश्च तुरगं निवृत्तोऽथ किरीटभृत् ।
यदृच्छया समापेदे पुरं राजगृहं तदा ॥ १४.८३.२ ॥
Siguiendo al caballo, el portador de la diadema (Arjuna) regresó, y entonces, por casualidad, llegó a la ciudad con el palacio real.
14.83.3
तमभ्याशगतं दृष्ट्वा सहदेवात्मजः प्रभो ।
क्षत्रधर्मे स्थितो वीरः समरायाजुहाव ह ॥ १४.८३.३ ॥
Al verlo acercarse, oh señor, el héroe, hijo de Sahadeva, firme en el deber del guerrero, lo desafió a la batalla.
14.83.4
ततः पुरात्स निष्क्रम्य रथी धन्वी शरी तली ।
मेघसन्धिः पदातिं तं धनंजयमुपाद्रवत् ॥ १४.८३.४ ॥
Entonces, saliendo de la ciudad, el auriga Meghasandhi, portador de arco, de flechas y de guanteletes, se abalanzó sobre Dhanañjaya, que estaba a pie.
14.83.5
आसाद्य च महातेजा मेघसन्धिर्धनंजयम् ।
बालभावान्महाराज प्रोवाचेदं न कौशलात् ॥ १४.८३.५ ॥
Habiéndose acercado a Dhanañjaya, Meghasandhi, de gran esplendor, dijo estas palabras, oh gran rey, por juventud, no por habilidad.
14.83.6
किमयं चार्यते वाजी स्इत्रीमध्य इव भारत ।
हयमेनं हरिष्यामि प्रयतस्व विमोक्षणे ॥ १४.८३.६ ॥
¿Por qué se lleva este caballo como si estuviera entre mujeres, oh descendiente de Bharata? Me llevaré este caballo; esfuérzate por liberarlo.
14.83.7
अदत्तानुनयो युद्धे यदि त्वं पितृभिर्मम ।
करिष्यामि तवातिथ्यं प्रहर प्रहरामि च ॥ १४.८३.७ ॥
Si en la batalla no se te ha concedido reconciliación por mis antepasados, te ofreceré hospitalidad. Golpea, y yo también golpearé.
14.83.8
इत्युक्तः प्रत्युवाचैनं प्रहसन्निव पाण्डवः ।
विघ्नकर्ता मया वार्य इति मे व्रतमाहितम् ॥ १४.८३.८ ॥
Así interpelado, el Pāṇḍava le respondió como si se riera: «Mi voto está firmemente establecido: al que causa obstáculos debo rechazarlo.»
14.83.9
भ्रात्रा ज्येष्ठेन नृपते तवापि विदितं ध्रुवम् ।
प्रहरस्व यथाशक्ति न मन्युर्विद्यते मम ॥ १४.८३.९ ॥
Oh rey, esto ciertamente también lo conoces por tu hermano mayor. Golpea según tu fuerza; en mí no hay ira.
14.83.10
इत्युक्तः प्राहरत्पूर्वं पाण्डवं मगधेस्वरः ।
किरञ्शरसहस्राणि वर्षाणीव सहस्रदृक् ॥ १४.८३.१० ॥
Así interpelado, el señor de Magadha golpeó primero al Pāṇḍava, esparciendo miles de flechas como lluvias, como el de mil ojos (Indra) que llueve.
14.83.11
ततो गाण्डीवभृच्छूरो गाण्डीवप्रहितैः शरैः ।
चकार मोघांस्तान्बाणान्सयत्नान्भरतर्षभ ॥ १४.८३.११ ॥
Entonces el héroe, portador del Gāṇḍīva, con flechas lanzadas desde el Gāṇḍīva, hizo inútiles con esfuerzo aquellas flechas, oh toro de los Bharatas.
14.83.12
स मोघं तस्य बाणौघं कृत्वा वानरकेतनः ।
शरात्मुमोच ज्वलितान्दीप्तास्यानिव पन्नगान् ॥ १४.८३.१२ ॥
Habiendo hecho inútil el torrente de sus flechas, el de estandarte de mono soltó flechas ardientes como serpientes de bocas llameantes.
14.83.13
ध्वजे पताकादण्डेषु रथे यन्त्रे हयेषु च ।
अन्येषु च रथाङ्गेषु न शरीरे न सारथौ ॥ १४.८३.१३ ॥
En el estandarte, en los mástiles de las banderolas, en el carro, en su mecanismo, en los caballos y en las demás partes del carro, pero no en el cuerpo ni en el auriga.
14.83.14
संरक्ष्यमाणः पार्थेन शरीरे सव्यसाचिना ।
मन्यमानः स्ववीर्यं तन्मागधः प्राहिणोच्छरान् ॥ १४.८३.१४ ॥
Protegido en su cuerpo por Pārtha, Savyasācin, el Māgadha, creyendo que aquello era su propio valor, lanzó flechas.
14.83.15
ततो गाण्डीवधन्वा तु मागधेन भृशाहतः ।
बभौ वसन्तसमये पलासः पुष्पितो यथा ॥ १४.८३.१५ ॥
Entonces Gāṇḍīvadhanvan, gravemente herido por el Māgadha, brilló como un árbol palāśa en flor en la estación de primavera.
14.83.16
अवध्यमानः सोऽभ्यघ्नन्मागधः पाण्डवर्षभम् ।
तेन तस्थौ स कौरव्य लोकवीरस्य दर्शने ॥ १४.८३.१६ ॥
Aunque él mismo no debía morir, el Māgadha golpeó al toro de los Pāṇḍavas; por eso, oh Kaurava, se mantuvo en pie ante el héroe del mundo.
14.83.17
सव्यसाची तु संक्रुद्धो विकृष्य बलवद्धनुः ।
हयांश्चकार निर्जीवान्सारथेश्च शिरोऽहरत् ॥ १४.८३.१७ ॥
Pero Savyasācin, muy airado, tensó su poderoso arco, dejó sin vida a los caballos y cortó la cabeza del auriga.
14.83.18
धनुश्चास्य महच्चित्रं क्षुरेण प्रचकर्त ह ।
हस्तावापं पताकां च ध्वजं चास्यन्यपातयत् ॥ १४.८३.१८ ॥
Con una flecha de punta de navaja cortó su gran y maravilloso arco, y derribó su empuñadura, su gallardete y su estandarte.
14.83.19
स राजा व्यथितो व्यश्वो विधनुर्हतसारथिः ।
गदामादाय कौन्तेयमभिद्रद्राव वेगवान् ॥ १४.८३.१९ ॥
Aquel rey, afligido, sin caballos, sin arco y con su auriga muerto, tomó su maza y se lanzó veloz contra el hijo de Kuntī.
14.83.20
तस्यापतत एवाशु गदां हेमपरिष्कृताम् ।
शरैश्चकर्त बहुधा बहुभिर्गृध्रवाजितैः ॥ १४.८३.२० ॥
Cuando él se abalanzó rápidamente, Arjuna cortó aquella maza adornada de oro en muchos pedazos con numerosas flechas emplumadas con plumas de buitre.
14.83.21
सा गदा शकलीभूता विशीर्णिमणिबन्धना ।
व्याली विमुच्यमानेन पपात धरणीतले ॥ १४.८३.२१ ॥
Aquella maza, hecha pedazos, con sus ataduras de gemas dispersas, cayó a tierra como una serpiente liberada.
14.83.22
विरथं विधनुष्कं च गदया परिवर्जितम् ।
नैच्छत्ताडयितुं धीमानर्जुनः समराग्रणीः ॥ १४.८३.२२ ॥
El sabio Arjuna, el primero en la batalla, no quiso golpear a aquel que había quedado sin carro, sin arco y sin maza.
14.83.23
तत एनं विमनसं क्षत्रधर्मे व्यवस्थितम् ।
सान्त्वपूर्वमिदं वाक्यमब्रवीत्कपिकेतनः ॥ १४.८३.२३ ॥
Entonces Arjuna, cuyo estandarte lleva el mono, le dijo estas palabras con dulzura, a él, abatido pero firme en el deber del guerrero.
14.83.24
पर्याप्तः क्षत्रधर्मोऽयं दर्शितः पुत्र गम्यताम् ।
बह्वेतत्समरे कर्म तव बालस्य पार्थिव ॥ १४.८३.२४ ॥
"Hijo, este deber del guerrero ha quedado bien demostrado; ahora vete. Oh rey, esta hazaña tuya en la batalla es grande, aunque aún seas un joven."
14.83.25
युधिष्ठिरस्य संदेशो न हन्तव्या नृपा इति ।
तेन जीवसि राजंस्त्वमपराद्धोऽपि मे रणे ॥ १४.८३.२५ ॥
El mensaje de Yudhiṣṭhira fue que los reyes no debían ser muertos. Por eso, oh rey, sigues con vida, aunque en la batalla me ofendiste.
14.83.26
इति मत्वा तदाऽऽत्मानं प्रत्यादिष्टं स्म मागधः ।
तथ्यमित्यभिगम्यैनं प्राञ्जलिः प्रत्यपूजयत् ॥ १४.८३.२६ ॥
Pensando así, el rey de Magadha, perdonado, dijo: 'Es verdad', se acercó a él y, con las palmas unidas, le rindió honores.
14.83.27
परिजितोस्मि भद्रं ते नाहं योद्धुमिहोत्सहे ।
यद्यत्कृत्यं मया तेऽद्य तद्ब्रूहि कृतमेव तु ॥ १४.८३.२७ ॥
Estoy vencido; que la fortuna te acompañe. No tengo ánimo para combatir aquí. Dime lo que debo hacer hoy por ti, y considéralo ya hecho.
14.83.28
तमर्जुनः समाश्वास्य पुनरेवेदमब्रवीत् ।
आगन्तव्यं परां चैत्रीमश्वमेधे नृपस्य नः ॥ १४.८३.२८ ॥
Arjuna lo consoló y volvió a decir: 'Debes venir en el mes de Caitra al sacrificio del Aśvamedha de nuestro rey.'
14.83.29
इत्युक्तः स तथेत्युक्त्वा पूजयमास तं हयम् ।
फल्गुनं च युधिश्रेष्ठं विदिवत्सहदेवजः ॥ १४.८३.२९ ॥
Así interpelado, dijo: 'Así sea', y honró a aquel caballo; y el hijo de Sahadeva honró debidamente a Phalguna y al mejor de la línea de Yudhiṣṭhira.
14.83.30
ततो यथेष्टमगमत्पुनरेव स कौरवः ।
ततः समुद्रतीरेण वङ्गान्पुण्ड्रान्सकेरलान् ॥ १४.८३.३० ॥
Entonces el Kaurava partió de nuevo como deseaba, y luego, a lo largo de la costa, hacia las tierras de los Vaṅgas, Puṇḍras y Keralas.
14.83.31
तत्रतत्र च भूरीणि म्लेच्छसैन्यान्यनेकशः ।
विजिग्ये धनुषा राजन्गाण्डीवेन धनंजयः ॥ १४.८३.३१ ॥
Oh rey, aquí y allá Dhanaṃjaya conquistó con el arco Gāṇḍīva numerosos ejércitos de bárbaros, de muchas maneras.