ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 14.83
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.83.1
स तु वाजी समुद्रान्तां पर्येत्य वसुधामिमाम् ।
निवृत्तोऽभिमुखो राजन्येन वारणसाह्वयम् ॥ १४.८३.१ ॥
ಆ ಕುದುರೆ ಸಮುದ್ರದವರೆಗೂ ಹರಡಿರುವ ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸುತ್ತಿ, ಓ ರಾಜನೇ, ರಾಜಕುಮಾರನೊಂದಿಗೆ ವಾರಣಸಾಹ್ವಯದ ಕಡೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿತು.
14.83.2
अनुगच्छंश्च तुरगं निवृत्तोऽथ किरीटभृत् ।
यदृच्छया समापेदे पुरं राजगृहं तदा ॥ १४.८३.२ ॥
ಕುದುರೆಯನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತಾ, ಕಿರೀಟಧಾರಿ (ಅರ್ಜುನ) ಹಿಂತಿರುಗಿದನು; ಆಗ ಕಾಕತಾಳೀಯವಾಗಿ ರಾಜಗೃಹವಿರುವ ನಗರವನ್ನು ತಲುಪಿದನು.
14.83.3
तमभ्याशगतं दृष्ट्वा सहदेवात्मजः प्रभो ।
क्षत्रधर्मे स्थितो वीरः समरायाजुहाव ह ॥ १४.८३.३ ॥
ಅವನು ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಬಂದುದನ್ನು ಕಂಡು, ಓ ಪ್ರಭೂ, ಸಹದೇವನ ಮಗ ವೀರನು ಕ್ಷತ್ರಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಯುದ್ಧಕ್ಕಾಗಿ ಅವನನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದನು.
14.83.4
ततः पुरात्स निष्क्रम्य रथी धन्वी शरी तली ।
मेघसन्धिः पदातिं तं धनंजयमुपाद्रवत् ॥ १४.८३.४ ॥
ಆಗ ನಗರದಿಂದ ಹೊರಬಂದ ರಥಿ, ಧನುರ್ಧಾರಿ, ಬಾಣಧಾರಿ, ಕೈಗವಸು ಧರಿಸಿದ ಮೇಘಸಂಧಿ, ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಧನಂಜಯನ ಮೇಲೆ ಎರಗಿದನು.
14.83.5
आसाद्य च महातेजा मेघसन्धिर्धनंजयम् ।
बालभावान्महाराज प्रोवाचेदं न कौशलात् ॥ १४.८३.५ ॥
ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ಮೇಘಸಂಧಿ ಧನಂಜಯನನ್ನು ಸಮೀಪಿಸಿ, ಓ ಮಹಾರಾಜ, ಬಾಲ್ಯದಿಂದಾಗಿ, ಕೌಶಲದಿಂದಲ್ಲ, ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.
14.83.6
किमयं चार्यते वाजी स्इत्रीमध्य इव भारत ।
हयमेनं हरिष्यामि प्रयतस्व विमोक्षणे ॥ १४.८३.६ ॥
ಓ ಭಾರತ, ಈ ಕುದುರೆ ಸ್ತ್ರೀಯರ ನಡುವೆ ಇದ್ದಂತೆ ಏಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದೆ? ಈ ಕುದುರೆಯನ್ನು ನಾನು ಅಪಹರಿಸುತ್ತೇನೆ; ಅದನ್ನು ಬಿಡಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸು.
14.83.7
अदत्तानुनयो युद्धे यदि त्वं पितृभिर्मम ।
करिष्यामि तवातिथ्यं प्रहर प्रहरामि च ॥ १४.८३.७ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಪಿತೃಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ನಿನಗೆ ಅನುನಯ ದೊರೆಯದಿದ್ದರೆ, ನಿನಗೆ ಆತಿಥ್ಯ ನೀಡುತ್ತೇನೆ. ಪ್ರಹರಿಸು, ನಾನೂ ಪ್ರಹರಿಸುತ್ತೇನೆ.
14.83.8
इत्युक्तः प्रत्युवाचैनं प्रहसन्निव पाण्डवः ।
विघ्नकर्ता मया वार्य इति मे व्रतमाहितम् ॥ १४.८३.८ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಪಾಂಡವನು ನಗುತ್ತಿರುವಂತೆ ಅವನಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು. ವಿಘ್ನ ಮಾಡುವವನನ್ನು ನಾನು ತಡೆಯಬೇಕು ಎಂಬುದೇ ನನ್ನ ವ್ರತ ಎಂದನು.
14.83.9
भ्रात्रा ज्येष्ठेन नृपते तवापि विदितं ध्रुवम् ।
प्रहरस्व यथाशक्ति न मन्युर्विद्यते मम ॥ १४.८३.९ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ನಿನ್ನ ಹಿರಿಯ ಅಣ್ಣನಿಂದ ಇದು ನಿನಗೆ ಖಂಡಿತ ತಿಳಿದಿರಬೇಕು. ನಿನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಷ್ಟು ಪ್ರಹರಿಸು; ನನ್ನಲ್ಲಿ ಕೋಪವಿಲ್ಲ.
14.83.10
इत्युक्तः प्राहरत्पूर्वं पाण्डवं मगधेस्वरः ।
किरञ्शरसहस्राणि वर्षाणीव सहस्रदृक् ॥ १४.८३.१० ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಮಗಧದ ಒಡೆಯನು ಮೊದಲು ಪಾಂಡವನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಹರಿಸಿದನು; ಸಾವಿರ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಸುರಿಸುತ್ತಾ, ಸಹಸ್ರನೇತ್ರ (ಇಂದ್ರ) ಮಳೆ ಸುರಿಸುವಂತೆ.
14.83.11
ततो गाण्डीवभृच्छूरो गाण्डीवप्रहितैः शरैः ।
चकार मोघांस्तान्बाणान्सयत्नान्भरतर्षभ ॥ १४.८३.११ ॥
ಆಗ ಗಾಂಡೀವವನ್ನು ಹಿಡಿದ ಶೂರನು ಗಾಂಡೀವದಿಂದ ಪ್ರಯೋಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಆ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ನಿಷ್ಫಲಗೊಳಿಸಿದನು, ಭರತರ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ.
14.83.12
स मोघं तस्य बाणौघं कृत्वा वानरकेतनः ।
शरात्मुमोच ज्वलितान्दीप्तास्यानिव पन्नगान् ॥ १४.८३.१२ ॥
ಅವನ ಬಾಣಗಳ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ನಿಷ್ಫಲಗೊಳಿಸಿ, ಕಪಿಧ್ವಜನು ಉರಿಯುತ್ತಿರುವ ಬಾಯಿಗಳುಳ್ಳ ಸರ್ಪಗಳಂತೆ ಪ್ರಜ್ವಲಿಸುವ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದನು.
14.83.13
ध्वजे पताकादण्डेषु रथे यन्त्रे हयेषु च ।
अन्येषु च रथाङ्गेषु न शरीरे न सारथौ ॥ १४.८३.१३ ॥
ಧ್ವಜದ ಮೇಲೆ, ಪತಾಕೆಯ ದಂಡಗಳ ಮೇಲೆ, ರಥದ ಮೇಲೆ, ಯಂತ್ರದ ಮೇಲೆ, ಕುದುರೆಗಳ ಮೇಲೆ, ಇತರ ರಥಾಂಗಗಳ ಮೇಲೆ; ಆದರೆ ದೇಹದ ಮೇಲೂ ಸಾರಥಿಯ ಮೇಲೂ ಅಲ್ಲ.
14.83.14
संरक्ष्यमाणः पार्थेन शरीरे सव्यसाचिना ।
मन्यमानः स्ववीर्यं तन्मागधः प्राहिणोच्छरान् ॥ १४.८३.१४ ॥
ಸವ್ಯಸಾಚಿ ಪಾರ್ಥನಿಂದ ದೇಹದಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಅದು ತನ್ನ ಪರಾಕ್ರಮವೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ಆ ಮಾಗಧನು ಬಾಣಗಳನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದನು.
14.83.15
ततो गाण्डीवधन्वा तु मागधेन भृशाहतः ।
बभौ वसन्तसमये पलासः पुष्पितो यथा ॥ १४.८३.१५ ॥
ಆಗ ಗಾಂಡೀವಧನ್ವಿಯು ಮಾಗಧನಿಂದ ಅತಿಯಾಗಿ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟು, ವಸಂತಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೂ ಬಿಟ್ಟ ಪಲಾಶ ವೃಕ್ಷದಂತೆ ಹೊಳೆದನು.
14.83.16
अवध्यमानः सोऽभ्यघ्नन्मागधः पाण्डवर्षभम् ।
तेन तस्थौ स कौरव्य लोकवीरस्य दर्शने ॥ १४.८३.१६ ॥
ವಧಿಸಲ್ಪಡದವನಾಗಿ ಆ ಮಾಗಧನು ಪಾಂಡವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನನ್ನು ಹೊಡೆದನು; ಕೌರವ್ಯ, ಅದರಿಂದಲೇ ಅವನು ಲೋಕವೀರನ ದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ನಿಂತನು.
14.83.17
सव्यसाची तु संक्रुद्धो विकृष्य बलवद्धनुः ।
हयांश्चकार निर्जीवान्सारथेश्च शिरोऽहरत् ॥ १४.८३.१७ ॥
ಸವ್ಯಸಾಚಿಯು ಅತ್ಯಂತ ಕ್ರುದ್ಧನಾಗಿ ತನ್ನ ಬಲವಾದ ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಎಳೆದು, ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಜೀವಗೊಳಿಸಿ, ಸಾರಥಿಯ ತಲೆಯನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದನು.
14.83.18
धनुश्चास्य महच्चित्रं क्षुरेण प्रचकर्त ह ।
हस्तावापं पताकां च ध्वजं चास्यन्यपातयत् ॥ १४.८३.१८ ॥
ಅವನ ದೊಡ್ಡ ವಿಚಿತ್ರ ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಕ್ಷುರಬಾಣದಿಂದ ಕತ್ತರಿಸಿದನು; ಅವನ ಹಿಡಿಕೆ, ಪತಾಕೆ ಮತ್ತು ಧ್ವಜವನ್ನೂ ಕೆಡವಿದನು.
14.83.19
स राजा व्यथितो व्यश्वो विधनुर्हतसारथिः ।
गदामादाय कौन्तेयमभिद्रद्राव वेगवान् ॥ १४.८३.१९ ॥
ಆ ರಾಜನು ವ್ಯಥೆಗೊಂಡು, ಕುದುರೆಗಳು, ಬಿಲ್ಲು, ಸಾರಥಿ ಇಲ್ಲದವನಾಗಿ, ಗದೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ವೇಗವಾಗಿ ಕೌಂತೇಯನ ಕಡೆಗೆ ಧಾವಿಸಿದನು.
14.83.20
तस्यापतत एवाशु गदां हेमपरिष्कृताम् ।
शरैश्चकर्त बहुधा बहुभिर्गृध्रवाजितैः ॥ १४.८३.२० ॥
ಅವನು ವೇಗವಾಗಿ ಎರಗಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ, ಚಿನ್ನದಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ ಆ ಗದೆಯನ್ನು ರಣಹದ್ದಿನ ರೆಕ್ಕೆಯ ಅನೇಕ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಹಲವು ತುಂಡುಗಳಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಿದನು.
14.83.21
सा गदा शकलीभूता विशीर्णिमणिबन्धना ।
व्याली विमुच्यमानेन पपात धरणीतले ॥ १४.८३.२१ ॥
ತುಂಡಾದ, ರತ್ನ ಬಂಧನಗಳು ಚದುರಿದ ಆ ಗದೆ, ಬಿಡಿಸಿಕೊಂಡ ಹಾವಿನಂತೆ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಿತು.
14.83.22
विरथं विधनुष्कं च गदया परिवर्जितम् ।
नैच्छत्ताडयितुं धीमानर्जुनः समराग्रणीः ॥ १४.८३.२२ ॥
ರಥವಿಲ್ಲದ, ಬಿಲ್ಲಿಲ್ಲದ, ಗದೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಅವನನ್ನು ಹೊಡೆಯಲು ಬುದ್ಧಿವಂತ, ರಣಾಗ್ರಣಿ ಅರ್ಜುನನು ಇಚ್ಛಿಸಲಿಲ್ಲ.
14.83.23
तत एनं विमनसं क्षत्रधर्मे व्यवस्थितम् ।
सान्त्वपूर्वमिदं वाक्यमब्रवीत्कपिकेतनः ॥ १४.८३.२३ ॥
ಆಗ ಕಪಿಧ್ವಜನು (ಅರ್ಜುನನು) ವಿಷಾದಗೊಂಡು ಕ್ಷತ್ರಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಅವನಿಗೆ ಸಮಾಧಾನದಿಂದ ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
14.83.24
पर्याप्तः क्षत्रधर्मोऽयं दर्शितः पुत्र गम्यताम् ।
बह्वेतत्समरे कर्म तव बालस्य पार्थिव ॥ १४.८३.२४ ॥
"ಮಗನೇ! ಈ ಕ್ಷತ್ರಧರ್ಮವು ಸಾಕಷ್ಟು ತೋರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಈಗ ಹೋಗು. ರಾಜನೇ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಈ ಕರ್ಮವು, ಬಾಲಕನಾಗಿದ್ದರೂ, ಬಹಳವಾಗಿದೆ."
14.83.25
युधिष्ठिरस्य संदेशो न हन्तव्या नृपा इति ।
तेन जीवसि राजंस्त्वमपराद्धोऽपि मे रणे ॥ १४.८३.२५ ॥
ಯುಧಿಷ್ಠಿರನ ಸಂದೇಶ: ರಾಜರನ್ನು ಕೊಲ್ಲಬಾರದು. ಓ ರಾಜನೇ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನೀನು ನನಗೆ ಅಪರಾಧ ಮಾಡಿದ್ದರೂ ಆ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ನೀನು ಜೀವಂತವಾಗಿರುವೆ.
14.83.26
इति मत्वा तदाऽऽत्मानं प्रत्यादिष्टं स्म मागधः ।
तथ्यमित्यभिगम्यैनं प्राञ्जलिः प्रत्यपूजयत् ॥ १४.८३.२६ ॥
ಹೀಗೆ ಭಾವಿಸಿ, ತನ್ನನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮಾಗಧನು 'ಅದು ಸತ್ಯ' ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಕೈಜೋಡಿಸಿ ಅವನನ್ನು ಗೌರವಿಸಿದನು.
14.83.27
परिजितोस्मि भद्रं ते नाहं योद्धुमिहोत्सहे ।
यद्यत्कृत्यं मया तेऽद्य तद्ब्रूहि कृतमेव तु ॥ १४.८३.२७ ॥
ನಾನು ಸೋತಿದ್ದೇನೆ, ನಿನಗೆ ಶುಭವಾಗಲಿ. ಇಲ್ಲಿ ನಾನು ಯುದ್ಧ ಮಾಡಲು ಸಮರ್ಥನಲ್ಲ. ಇಂದು ನಿನಗಾಗಿ ನಾನು ಮಾಡಬೇಕಾದದ್ದನ್ನು ಹೇಳು, ಅದು ಮಾಡಿದಂತೆಯೇ.
14.83.28
तमर्जुनः समाश्वास्य पुनरेवेदमब्रवीत् ।
आगन्तव्यं परां चैत्रीमश्वमेधे नृपस्य नः ॥ १४.८३.२८ ॥
ಅರ್ಜುನನು ಅವನನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿ ಮತ್ತೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು: 'ಚೈತ್ರ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ರಾಜನ ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ನೀನು ಅವಶ್ಯವಾಗಿ ಬರಬೇಕು.'
14.83.29
इत्युक्तः स तथेत्युक्त्वा पूजयमास तं हयम् ।
फल्गुनं च युधिश्रेष्ठं विदिवत्सहदेवजः ॥ १४.८३.२९ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟವನು 'ಹಾಗೇ ಆಗಲಿ' ಎಂದು ಹೇಳಿ ಆ ಕುದುರೆಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದನು; ಫಲ್ಗುನನನ್ನೂ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಂಶಜನನ್ನೂ ವಿಧಿಯಂತೆ ಸಹದೇವನ ಮಗ ಗೌರವಿಸಿದನು.
14.83.30
ततो यथेष्टमगमत्पुनरेव स कौरवः ।
ततः समुद्रतीरेण वङ्गान्पुण्ड्रान्सकेरलान् ॥ १४.८३.३० ॥
ಆಗ ಆ ಕೌರವನು ತನ್ನ ಇಷ್ಟದಂತೆ ಮತ್ತೆ ಹೊರಟನು. ನಂತರ ಸಮುದ್ರತೀರದ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ವಂಗರು, ಪುಂಡ್ರರು ಮತ್ತು ಕೇರಳರ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಹೋದನು.
14.83.31
तत्रतत्र च भूरीणि म्लेच्छसैन्यान्यनेकशः ।
विजिग्ये धनुषा राजन्गाण्डीवेन धनंजयः ॥ १४.८३.३१ ॥
ರಾಜನೇ, ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಧನಂಜಯನು ಗಾಂಡೀವ ಧನುಸ್ಸಿನಿಂದ ಅನೇಕ ಮ್ಲೇಚ್ಛ ಸೇನೆಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದನು.