महाभारत · अध्याय 14.87
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.87.2
उपयाता नरव्याघ्रा य एते पृथिवीश्वराः ।
एतेषां क्रियतां पूजा पूजार्हा हि नराधिपाः ॥ १४.८७.२ ॥
जे हे पृथ्वीपती नरश्रेष्ठ येथे आले आहेत, यांचा सत्कार करावा, कारण हे नराधिप पूजेस योग्य आहेत.
14.87.3
इत्युक्तः स तथा चक्रे नरेन्द्रेण यशस्विना ।
भीमसेनो महातेजा यमाभ्यां सह पाण्डवः ॥ १४.८७.३ ॥
यशस्वी नरेंद्राने असे सांगितल्यावर महातेजस्वी पाण्डव भीमसेनाने यम-बंधूंसह तसेच केले.
14.87.4
अथाभ्यगच्छद्गोविन्दो वृष्णिभिः सह धर्मजम् ।
बलदेवं पुरस्कृत्य सर्वप्राणभूतां वरः ॥ १४.८७.४ ॥
नंतर सर्व प्राण्यांत श्रेष्ठ असलेले गोविंद वृष्णींसह, बलदेवांना पुढे करून धर्मपुत्रापाशी आले.
14.87.5
युयुधानेन सहितः प्रद्युम्नेन गदेन च ।
निशठेनाथ सांबेन तथैव कृतवर्मणा ॥ १४.८७.५ ॥
युयुधानासह, प्रद्युम्न, गद, निशठ, साम्ब आणि तसेच कृतवर्म्याबरोबर.
14.87.6
तेषामपि परां पूजां चक्रे भीमो महारथः ।
विविशुस्ते च वेश्मानि रत्नवन्ति च सर्वशः ॥ १४.८७.६ ॥
महारथी भीमाने त्यांचाही अत्युच्च सत्कार केला; ते रत्नांनी भरलेल्या सर्व गृहांत प्रवेशले.
14.87.7
युधिष्ठिरसमीपे तु कथान्ते मधुसूदनः ।
अर्जुनं कथयामास बहुसङ्ग्रामकर्शितम् ॥ १४.८७.७ ॥
युधिष्ठिराजवळ, बोलणे संपल्यावर मधुसूदनाने अनेक युद्धांनी कृश झालेल्या अर्जुनाशी संवाद साधला.
14.87.8
स तं प्रपच्छ कौन्तेयः पुनःपुनररिंदमम् ।
धर्मजः शक्रजं जिष्णुं समाचष्ट जगत्पतिः ॥ १४.८७.८ ॥
कुंतीपुत्र युधिष्ठिराने शत्रुदमनाला पुन्हा पुन्हा विचारले; जगत्पतींनी इंद्रपुत्र विजयी अर्जुनाविषयी सांगितले.
14.87.9
आगमद्द्वारकावासी समाप्तः पुरुषो नृप ।
योऽद्राक्षीत्पाण्डवश्रेष्ठ बहुसङ्ग्रामकर्शितम् ॥ १४.८७.९ ॥
हे राजा, द्वारकेतील एक रहिवासी आला; काम पूर्ण करून त्याने अनेक युद्धांनी कृश झालेल्या पांडवश्रेष्ठाला पाहिले होते.
14.87.10
समीपे च महाबाहुमाचष्ट च मम प्रभो ।
कुरु कार्याणि कौन्तेय हयमेधार्थसिद्धये ॥ १४.८७.१० ॥
जवळच त्या महाबाहूने मला सांगितले, 'हे प्रभो, हे कौंतेया, अश्वमेधाच्या सिद्धीसाठी कर्तव्ये कर.'
14.87.11
इत्युक्तः प्रत्युवाचैनं धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
दिष्ट्या स कुशली जिष्णुरुपायाति च माधव ॥ १४.८७.११ ॥
असे सांगितल्यावर धर्मराज युधिष्ठिर त्याला उत्तरला: 'हे माधवा, सुदैवाने तो विजयी अर्जुन सुखरूप परत येत आहे.'
14.87.12
यदिदं संदिदेशास्मिन्पाण्डवानां बलाग्रणीः ।
तदाख्यातमिहेच्छामि भवता यदुनन्दन ॥ १४.८७.१२ ॥
पांडवांच्या सेनापतीने या विषयात जे सांगितले, हे यदुनंदना, ते तू येथे मला सांगावे अशी माझी इच्छा आहे.
14.87.13
इत्युक्तो धर्मराजेन वृष्ण्यन्धकपतिस्तदा ।
प्रोवाचेदं वचो वाग्मी धर्मात्मानं युधिष्ठिरम् ॥ १४.८७.१३ ॥
धर्मराजाने असे सांगितल्यावर वृष्णि-अंधकांच्या अधिपतीने तेव्हा वक्तृत्वपूर्ण रीतीने धर्मात्मा युधिष्ठिराला हे शब्द सांगितले.
14.87.14
इदमाह महाराज पार्थवाक्यं नरेश्वरः ।
वाच्यो युधिष्ठिरः कृष्ण काले वाक्यमिदं मम ॥ १४.८७.१४ ॥
महाराज, नरेश्वराने पार्थाचे वचन असे सांगितले: हे कृष्णा, योग्य वेळी युधिष्ठिराला माझे हे वचन सांग.
14.87.15
आगमिष्यन्ति राजानः सर्वे वै कौरवर्षभ ।
प्राप्तानां महतां पूजा कार्या ह्येतत्क्षमं हि नः ॥ १४.८७.१५ ॥
हे कौरवश्रेष्ठा, सर्व राजे येतील. आलेल्या महान लोकांचा सत्कार करावा; हेच आपल्यासाठी योग्य आहे.
14.87.16
इत्येतद्वचनाद्राजा विज्ञाप्यो मम मानद ।
तथा चात्ययिकं न स्याद्यदर्घाहरणेऽभवत् ॥ १४.८७.१६ ॥
हे मानदा, या वचनानुसार माझ्या वतीने राजाला कळव; अर्घ्यदानात जे घडले ते तातडीचे ठरू नये.
14.87.17
कर्तुमर्हति तद्राजा भवांश्चाप्यनुमन्यताम् ।
राजद्वेषान्न नश्येयुरिमा राजन्पुनः प्रजाः ॥ १४.८७.१७ ॥
राजाने ते करणे योग्य आहे, आणि तुम्हीही त्यास संमती द्यावी; राजांच्या द्वेषामुळे ही प्रजा पुन्हा नष्ट होऊ नये.
14.87.18
इदमन्यच्च कौन्तेय वचः स पुरुषोऽब्रवीत् ।
धनंजयस्य नृपते तन्मे निगदतः शृणु ॥ १४.८७.१८ ॥
हे कौन्तेया, त्या पुरुषाने आणखी एक वचन सांगितले. नृपते, धनंजयाचे ते वचन मी सांगत आहे, ऐक.
14.87.19
उपयास्यति यज्ञं नो मणलूरपतिर्नृपः ।
पुत्रो मम महातेजा दयितो बभ्रुवाहनः ॥ १४.८७.१९ ॥
मणलूरचा राजा आपल्या यज्ञाला येईल; माझा महातेजस्वी पुत्र, मला प्रिय असलेला बभ्रुवाहन.
14.87.20
तं भवान्मदपेक्षार्थं विधिवत्प्रतिपूजयेत् ।
स तु भक्तोऽनुरक्तश्च मम नित्यमिति प्रभो ॥ १४.८७.२० ॥
तुम्ही माझ्या सन्मानासाठी त्याचा विधिपूर्वक आदर करावा. तो तर माझ्यावर सदैव भक्त आणि अनुरक्त आहे, हे प्रभो.
14.87.21
इत्येतद्वचनं श्रुत्वा धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
अभिनन्द्यास्य तद्वाक्यमिदं वचनमब्रवीत् ॥ १४.८७.२१ ॥
हे वचन ऐकून धर्मराज युधिष्ठिराने त्याच्या त्या शब्दांचे अभिनंदन करून हे वचन म्हटले.