મહાભારત · અધ્યાય 14.88
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.88.1
श्रुतं प्रियमिदं कृष्ण यत्त्वमर्हसि भाषितुम् ।
तन्मेऽमृतरसं पुण्यं मनो ह्लादयति प्रभो ॥ १४.८८.१ ॥
હે કૃષ્ણ, તમે જે કહેવા યોગ્ય છો તે મેં સાંભળ્યું. તે પ્રિય, અમૃતરસ જેવું અને પુણ્યમય છે; હે પ્રભો, તે મારા મનને આનંદ આપે છે.
14.88.2
बहूनि किल युद्धानि विजयस्य नराधिपैः ।
पुनरासन्हृषीकेश तत्रतत्रेति न श्रुतम् ॥ १४.८८.२ ॥
હે હૃષીકેશ, વિજય માટે રાજાઓએ ઘણા યુદ્ધો કર્યા હતા; પરંતુ અહીં-ત્યાં એવું સાંભળ્યું નથી.
14.88.3
किंनिमित्तं स नित्यं हि पार्थः सुखविवर्जितः ।
अतीव विजयो धीमानिति मे दूयते मनः ॥ १४.८८.३ ॥
અત્યંત વિજયી અને બુદ્ધિમાન એવો તે પાર્થ શા કારણે હંમેશા સુખરહિત રહે છે? આથી મારું મન દુઃખી થાય છે.
14.88.4
संचिन्तयामि कौन्तेयं रहो जिष्णुं जनार्दन ।
अतीव दुःखभागी स सततं पाण्डुनन्दनः ॥ १४.८८.४ ॥
હે જનાર્દન, એકાંતમાં હું કૌંતેય, તે જિષ્ણુનો વિચાર કરું છું. તે પાંડુપુત્ર સતત અતિશય દુઃખનો ભાગીદાર છે.
14.88.5
किंनु तस्य शरीरेऽस्ति सर्वलक्षणपूजिते ।
अनिष्टं लक्षणं कृष्ण येन दुःखान्युपाश्नुते ॥ १४.८८.५ ॥
હે કૃષ્ણ, સર્વ શુભ લક્ષણોથી પૂજિત તેના શરીરમાં એવું કયું અશુભ લક્ષણ છે, જેને કારણે તે દુઃખ ભોગવે છે?
14.88.6
अतीवासुखभोगी स सततं कुन्तिनन्दनः ।
न हि पश्यामि बीभत्सोर्निन्द्यं गात्रेषु किंचन।
श्रोतव्यं चेन्मयैतद्वै तन्मे व्याख्यातुमर्हसि ॥ १४.८८.६ ॥
તે કુંતીપુત્ર અતિશય સુખહીન થઈને સદા રહે છે. બીભત્સુના અંગોમાં નિંદનીય કંઈ પણ હું જોતો નથી. જો મારે આ સાંભળવું જોઈએ, તો તે મને સમજાવવું તમારે યોગ્ય છે.
14.88.7
इत्युक्तः स हृषीकेशो ध्यात्वा सुमहदन्तरम् ।
राजानं भोजराजन्यवर्धनो विष्णुरब्रवीत् ॥ १४.८८.७ ॥
આમ કહેવાતાં હૃષીકેશે ઘણી વાર વિચારીને ભોજ અને ક્ષત્રિયોના વર્ધક વિષ્ણુએ રાજાને કહ્યું.
14.88.8
न ह्यस्य नृपते किञ्चिदनिष्टमुपलक्षये ।
ऋते पुरुषसिंहस्य पिण्डिकेऽस्याधिके यतः ॥ १४.८८.८ ॥
હે રાજન, આ પુરુષસિંહમાં મને કંઈ અનિષ્ટ દેખાતું નથી, ફક્ત તેની બે પિંડિકાઓ વધારે છે.
14.88.9
स ताभ्यां पुरुषव्याघ्रो नित्यमध्वसु वर्तते ।
न चान्यदनुपश्यामि येनासौ दुःखभाजनम् ॥ १४.८८.९ ॥
તે પુરુષવ્યાઘ્ર તે બંને સાથે સદા માર્ગોમાં રોકાયેલો રહે છે; તેને દુઃખનું પાત્ર બનાવે એવું બીજું કંઈ હું જોતો નથી.
14.88.10
इत्युक्तः पुरुषश्रेष्ठस्तदा कृष्णेन धीमता ।
प्रोवाच वृष्णिशार्दूलमेवमेतदिति प्रभो ॥ १४.८८.१० ॥
બુદ્ધિમાન કૃષ્ણે આમ કહ્યા પછી તે પુરુષશ્રેષ્ઠે વૃષ્ણિશાર્દૂલને કહ્યું, 'હે પ્રભુ, આ એમ જ છે.'
14.88.11
कृष्णा तु द्रौप्दी कृष्णं तिर्यक्सासूयमैक्षत ।
प्रतिजग्राह तस्यास्तं प्रणयं चापि केशिहा।
प्रख्युः सखा हृषीकेशः साक्षादिव धनंजयः ॥ १४.८८.११ ॥
પણ કૃષ્ણા દ્રૌપદીએ ઈર્ષ્યાથી કૃષ્ણ તરફ વાંકી નજરે જોયું; કેશિહન્તાએ તેનો તે પ્રેમ પણ સ્વીકાર્યો. મિત્ર હૃષીકેશ સાક્ષાત ધનંજય જેવો પ્રસિદ્ધ હતો.
14.88.12
तत्र भीमादयस्ते तु करवो याजकाश्च ये ।
रेमुः श्रुत्वा विचित्रां तां धनंजयकथां शुभाम् ॥ १४.८८.१२ ॥
ત્યાં ભીમ વગેરે અને જે કર્તા તથા યજ્ઞ કરાવનારા હતા, તે બધા ધનંજયની તે વિચિત્ર અને શુભ કથા સાંભળીને આનંદ પામ્યા.
14.88.13
तेषां कथयतामेव पुरुषोऽर्जुनसंकथाः ।
उपायाद्वचनाद्दूतो विजयस्य महात्मनः ॥ १४.८८.१३ ॥
તેઓ અર્જુનની વાત કરતા હતા ત્યારે મહાત્મા વિજયના વચનથી એક દૂત આવ્યો.
14.88.14
सोभिगम्य कुरुश्रेष्ठं नमस्कृत्य च बुद्धिमान् ।
उपायातं नरव्याघ्रं फल्गुनं प्रत्यवेदयत् ॥ १४.८८.१४ ॥
તે બુદ્ધિમાન દૂતે કુરુશ્રેષ્ઠ પાસે જઈને નમસ્કાર કર્યા અને નરવ્યાઘ્ર ફાલ્ગુનના આગમનની જાણ કરી.
14.88.15
तच्छ्रुत्वा नृपतिस्तस्य हर्षबाष्पाकुलेक्षणः ।
प्रियाख्याननिमित्तं वै ददौ बहुधनं तदा ॥ १४.८८.१५ ॥
તે સાંભળીને રાજાની આંખો હર્ષાશ્રુથી ભરાઈ ગઈ; એ પ્રિય સમાચાર માટે તેમણે ત્યારે ઘણું ધન આપ્યું.
14.88.16
ततो द्वितीये दिवसे महाञ्शब्दो व्यवर्धत ।
आगच्छति नरव्याघ्रे कौरवाणां धुरंधरे ॥ १४.८८.१६ ॥
પછી બીજા દિવસે, કૌરવોના ધુરંધર નરવ્યાઘ્ર આવતા હતા ત્યારે મોટો કોલાહલ વધ્યો.
14.88.17
ततो रेणुः समुद्भुतो विबभौ तस्य वाजिनः ।
अभितो वर्तमानस्य यथोच्चैःश्रवसस्तथा ॥ १४.८८.१७ ॥
ત્યારે તેના ઘોડાઓથી ઊડેલી ધૂળ ચારેકોર ફેલાઈને, ઉચ્ચૈઃશ્રવાની આસપાસ દોડતાં જેવી શોભી.
14.88.18
तत्र हर्षकरीर्वाचो नराणां शुश्रुवेऽर्जुनः ।
दिष्ट्याऽसि पार्थ कुशली धन्यो राजा युधिष्ठिरः ॥ १४.८८.१८ ॥
ત્યાં માણસોના હર્ષજનક વચનો સંભળાયા — "અર્જુન, સદ્ભાગ્યે તું કુશળ છે, પાર્થ! રાજા યુધિષ્ઠિર ધન્ય છે."
14.88.19
कोन्योहि पृथिवीं कृत्स्नां जित्वाहि युधि पार्थिवान् ।
चारयित्वा हयश्रेष्ठमुपागच्छेदृतेऽर्जुनात् ॥ १४.८८.१९ ॥
અર્જુન સિવાય બીજો કોણ સમગ્ર પૃથ્વી જીતીને, યુદ્ધમાં રાજાઓને હરાવીને, શ્રેષ્ઠ અશ્વને ફેરવીને અહીં આવી શકત?
14.88.20
ये व्यतीता महात्मानो राजानः सगरादयः ।
तेषामपीदृशं कर्म न कदाचन शुश्रुम ॥ १४.८८.२० ॥
જે મહાત્મા રાજાઓ વીતી ગયા, જેમ કે સગર વગેરે, તેમનું પણ આવું કર્મ અમે ક્યારેય સાંભળ્યું નથી.
14.88.21
नैतदन्ये करिष्यन्ति भविष्या वसुधाधिपाः ।
यत्त्वं कुरुकुलश्रेष्ठ दुष्करं कृतवानसि ॥ १४.८८.२१ ॥
હે કુરુકુળશ્રેષ્ઠ, તેં કરેલું આ દુષ્કર કર્મ ભવિષ્યના ભૂપતિઓ નહીં કરે.
14.88.22
इत्येवं वदतां तेषां पुंसां कर्णसुखा गिरः ।
शृण्वन्विवेश धर्मात्मा फल्गुनो यज्ञसंस्तरम् ॥ १४.८८.२२ ॥
એ પ્રમાણે બોલતા લોકોના કાનને સુખ આપે એવા વચનો સાંભળતાં ધર્માત્મા ફલ્ગુન યજ્ઞમંડપમાં પ્રવેશ્યા.
14.88.23
ततो राजा सहामात्यः कृष्णश्च यदुनन्दनः ।
धृतराष्ट्रं पुरस्कृत्य तं प्रत्युद्ययतुस्तदा ॥ १४.८८.२३ ॥
ત્યારે રાજા મંત્રીઓ સહિત, અને યદુનંદન કૃષ્ણ, ધૃતરાષ્ટ્રને આગળ રાખીને તેમની અગવાની માટે આગળ વધ્યા.
14.88.24
सोऽभिवाद्य पितुः पादौ धर्मराजस्य धीमतः ।
भीमादींश्चापि संपूज्य पर्यष्वजत केशवम् ॥ १४.८८.२४ ॥
તેણે પિતાના ચરણોમાં અને બુદ્ધિમાન ધર્મરાજને પ્રણામ કરીને, ભીમ વગેરેનું સન્માન કરીને કેશવને આલિંગન આપ્યું.
14.88.25
तैः समेत्यार्चितस्तांश्च प्रत्यर्च्याथ यथाविधि ।
विशश्राम महाबाहुस्तीरं लब्ध्वेव पारगः ॥ १४.८८.२५ ॥
તેમને મળીને, તેમના દ્વારા સન્માનિત થઈને, વિધિ પ્રમાણે તેમનો પ્રતિસત્કાર કરીને, કિનારો પામેલા પારગામી જેમ તે મહાબાહુ વિશ્રામ કરવા લાગ્યા.