มหาภารตะ · อัธยายะ 14.88
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.88.1
श्रुतं प्रियमिदं कृष्ण यत्त्वमर्हसि भाषितुम् ।
तन्मेऽमृतरसं पुण्यं मनो ह्लादयति प्रभो ॥ १४.८८.१ ॥
กฤษณะ ข้าพเจ้าได้ฟังถ้อยคำอันเป็นที่รักเหล่านี้ที่ท่านควรกล่าว ถ้อยคำนั้นเป็นมงคลดุจน้ำอมฤต และ โอ้เจ้าผู้เป็นใหญ่ ถ้อยคำนั้นทำให้จิตใจของข้าพเจ้าชื่นบาน
14.88.2
बहूनि किल युद्धानि विजयस्य नराधिपैः ।
पुनरासन्हृषीकेश तत्रतत्रेति न श्रुतम् ॥ १४.८८.२ ॥
โอ้หฤษีเกศะ กษัตริย์ทั้งหลายได้ทำสงครามมากมายเพื่อชัยชนะ แต่ไม่เคยได้ยินว่ามีเหตุการณ์เช่นนี้ ทั้งที่นี่และที่อื่นใด
14.88.3
किंनिमित्तं स नित्यं हि पार्थः सुखविवर्जितः ।
अतीव विजयो धीमानिति मे दूयते मनः ॥ १४.८८.३ ॥
เหตุใดปารถผู้มีชัยชนะและปัญญาเฉลียวฉลาดนั้นจึงถูกพรากจากความสุขเสมอ ความคิดนี้ทำให้จิตใจของข้าพเจ้าเจ็บปวด
14.88.4
संचिन्तयामि कौन्तेयं रहो जिष्णुं जनार्दन ।
अतीव दुःखभागी स सततं पाण्डुनन्दनः ॥ १४.८८.४ ॥
โอ้ชนารทนะ ข้าพเจ้าครุ่นคิดถึงบุตรแห่งกุนตี ผู้เป็นวิชัยผู้ชนะ ในที่สงัด ปาณฑุนันทนะผู้นั้นเป็นผู้แบกรับทุกข์อย่างยิ่งอยู่เป็นนิตย์
14.88.5
किंनु तस्य शरीरेऽस्ति सर्वलक्षणपूजिते ।
अनिष्टं लक्षणं कृष्ण येन दुःखान्युपाश्नुते ॥ १४.८८.५ ॥
โอ้กฤษณะ บนร่างกายของเขาซึ่งได้รับการยกย่องว่ามีลักษณะมงคลทั้งปวงนั้น มีเครื่องหมายอัปมงคลอะไรบ้างหรือไม่ ที่ทำให้เขาต้องประสบความทุกข์
14.88.6
अतीवासुखभोगी स सततं कुन्तिनन्दनः ।
न हि पश्यामि बीभत्सोर्निन्द्यं गात्रेषु किंचन।
श्रोतव्यं चेन्मयैतद्वै तन्मे व्याख्यातुमर्हसि ॥ १४.८८.६ ॥
บุตรแห่งกุนตีผู้นั้นต้องประสบความไม่สุขอย่างยิ่งอยู่เป็นนิตย์ ข้าพเจ้าไม่เห็นสิ่งใดที่น่าติเตียนบนอวัยวะของพีภัตสุ ถ้าข้าพเจ้าควรได้ยินเรื่องนี้ ท่านก็ควรอธิบายแก่ข้าพเจ้า
14.88.7
इत्युक्तः स हृषीकेशो ध्यात्वा सुमहदन्तरम् ।
राजानं भोजराजन्यवर्धनो विष्णुरब्रवीत् ॥ १४.८८.७ ॥
เมื่อถูกถามเช่นนั้น หฤษีเกศะผู้เป็นวิษณุ ผู้เพิ่มพูนวงศ์ของโภชและกษัตริย์ ได้ครุ่นคิดอยู่นานแล้วจึงตรัสต่อพระราชา
14.88.8
न ह्यस्य नृपते किञ्चिदनिष्टमुपलक्षये ।
ऋते पुरुषसिंहस्य पिण्डिकेऽस्याधिके यतः ॥ १४.८८.८ ॥
โอ้พระราชา ข้าพเจ้าไม่เห็นความบกพร่องใด ๆ ในบุรุษผู้เป็นดุจราชสีห์ในหมู่มนุษย์นี้ เว้นแต่กระดูกน่องทั้งสองข้างของเขาที่ใหญ่เกินไป
14.88.9
स ताभ्यां पुरुषव्याघ्रो नित्यमध्वसु वर्तते ।
न चान्यदनुपश्यामि येनासौ दुःखभाजनम् ॥ १४.८८.९ ॥
บุรุษผู้เป็นดุจพยัคฆ์ในหมู่มนุษย์นั้นอยู่กับกระดูกทั้งสองนั้นบนถนนเสมอ และข้าพเจ้าไม่เห็นสิ่งอื่นใดที่จะทำให้เขากลายเป็นภาชนะของความทุกข์
14.88.10
इत्युक्तः पुरुषश्रेष्ठस्तदा कृष्णेन धीमता ।
प्रोवाच वृष्णिशार्दूलमेवमेतदिति प्रभो ॥ १४.८८.१० ॥
เมื่อถูกถามเช่นนั้นโดยกฤษณะผู้มีปัญญา บุรุษผู้ประเสริฐที่สุดจึงกล่าวกับพยัคฆ์แห่งวฤษณิว่า "โอ้เจ้าผู้เป็นใหญ่ ก็เป็นเช่นนั้นจริง"
14.88.11
कृष्णा तु द्रौप्दी कृष्णं तिर्यक्सासूयमैक्षत ।
प्रतिजग्राह तस्यास्तं प्रणयं चापि केशिहा।
प्रख्युः सखा हृषीकेशः साक्षादिव धनंजयः ॥ १४.८८.११ ॥
ส่วนกฤษณาเทราปทีมองกฤษณะด้วยความริษยาอย่างเฉียงเหลือบ แต่กฤษณะผู้สังหารเกศินก็ยังรับความรักใคร่ของนางไว้ สหายของเขาคือหฤษีเกศะมีชื่อเสียงเหมือนธนัญชัยนั่นเอง
14.88.12
तत्र भीमादयस्ते तु करवो याजकाश्च ये ।
रेमुः श्रुत्वा विचित्रां तां धनंजयकथां शुभाम् ॥ १४.८८.१२ ॥
ที่นั่น ภีมะและคนอื่น ๆ รวมทั้งผู้กระทำการและผู้ทำยัญ ต่างชื่นชมยินดีเมื่อได้ฟังเรื่องอันวิจิตรและเป็นมงคลของธนัญชัยนั้น
14.88.13
तेषां कथयतामेव पुरुषोऽर्जुनसंकथाः ।
उपायाद्वचनाद्दूतो विजयस्य महात्मनः ॥ १४.८८.१३ ॥
ขณะที่พวกเขากำลังเล่าเรื่องของอรชุนอยู่นั่นเอง ทูตคนหนึ่งก็มาตามคำสั่งของวิชัยผู้ยิ่งใหญ่
14.88.14
सोभिगम्य कुरुश्रेष्ठं नमस्कृत्य च बुद्धिमान् ।
उपायातं नरव्याघ्रं फल्गुनं प्रत्यवेदयत् ॥ १४.८८.१४ ॥
ทูตผู้ฉลาดนั้นเข้าไปหาผู้ประเสริฐแห่งกุรุ ถวายความนอบน้อม แล้วแจ้งว่าฟัลคุนะผู้เป็นดุจพยัคฆ์ในหมู่มนุษย์กำลังมาถึง
14.88.15
तच्छ्रुत्वा नृपतिस्तस्य हर्षबाष्पाकुलेक्षणः ।
प्रियाख्याननिमित्तं वै ददौ बहुधनं तदा ॥ १४.८८.१५ ॥
เมื่อได้ยินเช่นนั้น พระราชาผู้มีดวงตาเอ่อด้วยน้ำตาแห่งความปีติ จึงทรงประทานทรัพย์สมบัติอันมากมายในครั้งนั้น เพื่อตอบแทนข่าวดีนั้น
14.88.16
ततो द्वितीये दिवसे महाञ्शब्दो व्यवर्धत ।
आगच्छति नरव्याघ्रे कौरवाणां धुरंधरे ॥ १४.८८.१६ ॥
จากนั้นในวันที่สอง เสียงอันดังก็ดังขึ้นเมื่อพยัคฆ์ในหมู่มนุษย์ ผู้เป็นหัวหน้าแห่งเการพ เข้ามาใกล้
14.88.17
ततो रेणुः समुद्भुतो विबभौ तस्य वाजिनः ।
अभितो वर्तमानस्य यथोच्चैःश्रवसस्तथा ॥ १४.८८.१७ ॥
แล้วฝุ่นที่ฟุ้งขึ้นจากม้าของเขาก็แผ่กระจายไปรอบด้านและส่องแสง เช่นเดียวกับที่ฝุ่นฟุ้งรอบอุจไจศรวัสเมื่อท่านเคลื่อนไปมา
14.88.18
तत्र हर्षकरीर्वाचो नराणां शुश्रुवेऽर्जुनः ।
दिष्ट्याऽसि पार्थ कुशली धन्यो राजा युधिष्ठिरः ॥ १४.८८.१८ ॥
ที่นั่นมีผู้คนกล่าวถ้อยคำอันให้ความยินดีได้ยินไปทั่ว "อรชุน โชคดีที่ท่านปลอดภัย โอ้บุตรแห่งปฤถา พระเจ้ายุธิษฐิระเป็นผู้ได้รับพร"
14.88.19
कोन्योहि पृथिवीं कृत्स्नां जित्वाहि युधि पार्थिवान् ।
चारयित्वा हयश्रेष्ठमुपागच्छेदृतेऽर्जुनात् ॥ १४.८८.१९ ॥
ใครเล่า นอกจากอรชุน ที่ชนะแผ่นดินทั้งหมดและบรรดากษัตริย์ในสงคราม แล้วนำม้าอันประเสริฐไปเที่ยวจนมาถึงที่นี่ได้ นอกจากอรชุนแล้วไม่มีใครเลย
14.88.20
ये व्यतीता महात्मानो राजानः सगरादयः ।
तेषामपीदृशं कर्म न कदाचन शुश्रुम ॥ १४.८८.२० ॥
บรรดากษัตริย์ผู้ยิ่งใหญ่ที่ล่วงลับไปแล้ว เช่นสครและอื่น ๆ เรายังไม่เคยได้ยินว่าท่านเหล่านั้นทำการเช่นนี้เลย
14.88.21
नैतदन्ये करिष्यन्ति भविष्या वसुधाधिपाः ।
यत्त्वं कुरुकुलश्रेष्ठ दुष्करं कृतवानसि ॥ १४.८८.२१ ॥
กษัตริย์แห่งแผ่นดินในกาลข้างหน้าจะไม่ทำเช่นนี้ได้ ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดในวงศ์กุรุ พระองค์ได้ทำกิจอันยากยิ่งสำเร็จแล้ว
14.88.22
इत्येवं वदतां तेषां पुंसां कर्णसुखा गिरः ।
शृण्वन्विवेश धर्मात्मा फल्गुनो यज्ञसंस्तरम् ॥ १४.८८.२२ ॥
ขณะที่บุรุษเหล่านั้นกล่าววาจาอันไพเราะหูเช่นนี้ พระฟัลคุนะผู้มีธรรมในใจได้ฟังอยู่ แล้วก็เข้าไปยังเขตพิธียัชญะ
14.88.23
ततो राजा सहामात्यः कृष्णश्च यदुनन्दनः ।
धृतराष्ट्रं पुरस्कृत्य तं प्रत्युद्ययतुस्तदा ॥ १४.८८.२३ ॥
ครั้นนั้น พระราชาพร้อมด้วยเหล่าอำมาตย์ และพระกฤษณะผู้เป็นที่ชื่นชมของตระกูลยาทพ ได้นำพระธฤตราษฎร์ขึ้นหน้า แล้วเสด็จออกไปต้อนรับพระองค์
14.88.24
सोऽभिवाद्य पितुः पादौ धर्मराजस्य धीमतः ।
भीमादींश्चापि संपूज्य पर्यष्वजत केशवम् ॥ १४.८८.२४ ॥
พระองค์ถวายความเคารพแทบพระบาทของพระบิดา และของพระธรรมราชผู้มีปัญญา แล้วบูชาภีมะและผู้อื่น ก่อนจะโอบกอดพระเกศวะ
14.88.25
तैः समेत्यार्चितस्तांश्च प्रत्यर्च्याथ यथाविधि ।
विशश्राम महाबाहुस्तीरं लब्ध्वेव पारगः ॥ १४.८८.२५ ॥
เมื่อได้พบปะกับเหล่าญาติพี่น้องและได้รับการต้อนรับ พระองค์ก็ตอบแทนการต้อนรับตามที่ควรตามธรรมเนียม ผู้มีพระพาหาอันยิ่งใหญ่จึงทรงพักผ่อน ดุจผู้ข้ามฝั่งมาถึงชายฝั่งแล้ว