മഹാഭാരതം · അധ്യായം 14.88
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.88.1
श्रुतं प्रियमिदं कृष्ण यत्त्वमर्हसि भाषितुम् ।
तन्मेऽमृतरसं पुण्यं मनो ह्लादयति प्रभो ॥ १४.८८.१ ॥
കൃഷ്ണാ, അങ്ങ് പറയാൻ യോഗ്യമായത് ഞാൻ കേട്ടു. ആ പ്രിയവും അമൃതരസം പോലെയും പുണ്യവുമായ വാക്ക് എന്റെ മനസ്സിനെ സന്തോഷിപ്പിക്കുന്നു, ഓ പ്രഭോ.
14.88.2
बहूनि किल युद्धानि विजयस्य नराधिपैः ।
पुनरासन्हृषीकेश तत्रतत्रेति न श्रुतम् ॥ १४.८८.२ ॥
ഹൃഷീകേശാ, വിജയത്തിനായി രാജാക്കന്മാർ പല യുദ്ധങ്ങൾ ചെയ്തിട്ടുണ്ട്; എന്നാൽ അങ്ങിങ്ങ് അങ്ങനെയൊന്ന് കേട്ടിട്ടില്ല.
14.88.3
किंनिमित्तं स नित्यं हि पार्थः सुखविवर्जितः ।
अतीव विजयो धीमानिति मे दूयते मनः ॥ १४.८८.३ ॥
അത്യന്തം വിജയിയും ബുദ്ധിമാനുമായ പാർത്ഥൻ എന്തുകൊണ്ടാണ് എപ്പോഴും സുഖരഹിതനായിരിക്കുന്നത്? അത് എന്റെ മനസ്സിനെ വേദനിപ്പിക്കുന്നു.
14.88.4
संचिन्तयामि कौन्तेयं रहो जिष्णुं जनार्दन ।
अतीव दुःखभागी स सततं पाण्डुनन्दनः ॥ १४.८८.४ ॥
ഓ ജനാർദ്ദനാ, ഏകാന്തത്തിൽ ഞാൻ കുന്തീപുത്രനായ ആ ജേതാവിനെ കുറിച്ച് ചിന്തിക്കുന്നു. പാണ്ഡുപുത്രൻ എപ്പോഴും അത്യന്തം ദുഃഖം അനുഭവിക്കുന്നു.
14.88.5
किंनु तस्य शरीरेऽस्ति सर्वलक्षणपूजिते ।
अनिष्टं लक्षणं कृष्ण येन दुःखान्युपाश्नुते ॥ १४.८८.५ ॥
കൃഷ്ണാ, സർവലക്ഷണങ്ങളാൽ പൂജിതമായ അവന്റെ ശരീരത്തിൽ ഏത് അശുഭലക്ഷണമാണുള്ളത്, അതിനാൽ അവൻ ദുഃഖങ്ങൾ അനുഭവിക്കുന്നു?
14.88.6
अतीवासुखभोगी स सततं कुन्तिनन्दनः ।
न हि पश्यामि बीभत्सोर्निन्द्यं गात्रेषु किंचन।
श्रोतव्यं चेन्मयैतद्वै तन्मे व्याख्यातुमर्हसि ॥ १४.८८.६ ॥
ആ കുന്തീപുത്രൻ അത്യന്തം സുഖരഹിതനായി എപ്പോഴും കഴിയുന്നു. ബീഭത്സുവിന്റെ അവയവങ്ങളിൽ നിന്ദ്യമായ യാതൊന്നും ഞാൻ കാണുന്നില്ല. ഞാൻ ഇത് കേൾക്കണമെങ്കിൽ, അത് എനിക്ക് വിശദീകരിക്കുന്നത് അങ്ങേക്ക് യോജിച്ചതാണ്.
14.88.7
इत्युक्तः स हृषीकेशो ध्यात्वा सुमहदन्तरम् ।
राजानं भोजराजन्यवर्धनो विष्णुरब्रवीत् ॥ १४.८८.७ ॥
ഇങ്ങനെ പറയപ്പെട്ടപ്പോൾ ഹൃഷീകേശൻ ഏറെ നേരം ചിന്തിച്ചശേഷം, ഭോജ-രാജന്യന്മാരെ വളർത്തുന്ന വിഷ്ണു രാജാവിനോട് പറഞ്ഞു.
14.88.8
न ह्यस्य नृपते किञ्चिदनिष्टमुपलक्षये ।
ऋते पुरुषसिंहस्य पिण्डिकेऽस्याधिके यतः ॥ १४.८८.८ ॥
രാജാവേ, ഈ പുരുഷസിംഹത്തിൽ ഒരു ദോഷവും ഞാൻ കാണുന്നില്ല; അവന്റെ രണ്ടു പിണ്ഡികകൾ മാത്രം അധികമാണ്.
14.88.9
स ताभ्यां पुरुषव्याघ्रो नित्यमध्वसु वर्तते ।
न चान्यदनुपश्यामि येनासौ दुःखभाजनम् ॥ १४.८८.९ ॥
ആ പുരുഷവ്യാഘ്രൻ ആ ഇരുവരോടുമൊപ്പം എപ്പോഴും വഴികളിൽ മുഴുകിയിരിക്കുന്നു; അവനെ ദുഃഖഭാജനമാക്കുന്ന മറ്റൊന്നും ഞാൻ കാണുന്നില്ല.
14.88.10
इत्युक्तः पुरुषश्रेष्ठस्तदा कृष्णेन धीमता ।
प्रोवाच वृष्णिशार्दूलमेवमेतदिति प्रभो ॥ १४.८८.१० ॥
ബുദ്ധിമാനായ കൃഷ്ണൻ അങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ ആ പുരുഷശ്രേഷ്ഠൻ വൃഷ്ണി-ശാർദൂലനോട്, 'പ്രഭോ, ഇത് അങ്ങനെതന്നെ' എന്നു പറഞ്ഞു.
14.88.11
कृष्णा तु द्रौप्दी कृष्णं तिर्यक्सासूयमैक्षत ।
प्रतिजग्राह तस्यास्तं प्रणयं चापि केशिहा।
प्रख्युः सखा हृषीकेशः साक्षादिव धनंजयः ॥ १४.८८.११ ॥
എന്നാൽ കൃഷ്ണയായ ദ്രൗപദി അസൂയയോടെ കൃഷ്ണനെ ചരിച്ചുനോക്കി; കേശിഹന്താവ് അവളുടെ ആ സ്നേഹവും സ്വീകരിച്ചു. സുഹൃത്തായ ഹൃഷീകേശൻ സാക്ഷാൽ ധനഞ്ജയനെപ്പോലെ പ്രസിദ്ധനായിരുന്നു.
14.88.12
तत्र भीमादयस्ते तु करवो याजकाश्च ये ।
रेमुः श्रुत्वा विचित्रां तां धनंजयकथां शुभाम् ॥ १४.८८.१२ ॥
അവിടെ ഭീമനും മറ്റുള്ളവരും, പ്രവൃത്തി ചെയ്യുന്നവരും യാഗം നടത്തുന്നവരും, ധനഞ്ജയന്റെ ആ വിചിത്രവും ശുഭവുമായ കഥ കേട്ട് ആനന്ദിച്ചു.
14.88.13
तेषां कथयतामेव पुरुषोऽर्जुनसंकथाः ।
उपायाद्वचनाद्दूतो विजयस्य महात्मनः ॥ १४.८८.१३ ॥
അവർ അർജുനനെക്കുറിച്ച് സംസാരിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കെ, മഹാത്മാവായ വിജയന്റെ വചനപ്രകാരം ഒരു ദൂതൻ എത്തി.
14.88.14
सोभिगम्य कुरुश्रेष्ठं नमस्कृत्य च बुद्धिमान् ।
उपायातं नरव्याघ्रं फल्गुनं प्रत्यवेदयत् ॥ १४.८८.१४ ॥
ആ ബുദ്ധിമാനായ ദൂതൻ കുരുശ്രേഷ്ഠനെ സമീപിച്ച് നമസ്കരിച്ചു, നരവ്യാഘ്രനായ ഫൽഗുനൻ വരുന്ന വിവരം അറിയിച്ചു.
14.88.15
तच्छ्रुत्वा नृपतिस्तस्य हर्षबाष्पाकुलेक्षणः ।
प्रियाख्याननिमित्तं वै ददौ बहुधनं तदा ॥ १४.८८.१५ ॥
അത് കേട്ട രാജാവിന്റെ കണ്ണുകൾ ആനന്ദാശ്രുക്കളാൽ നിറഞ്ഞു; ആ പ്രിയവാർത്തയ്ക്കായി അദ്ദേഹം അപ്പോൾ വളരെ ധനം നൽകി.
14.88.16
ततो द्वितीये दिवसे महाञ्शब्दो व्यवर्धत ।
आगच्छति नरव्याघ्रे कौरवाणां धुरंधरे ॥ १४.८८.१६ ॥
പിന്നീട് രണ്ടാം ദിവസം, കൗരവരുടെ ധുരന്ധരനായ നരവ്യാഘ്രൻ വരുമ്പോൾ മഹാ ആരവം ഉയർന്നു.
14.88.17
ततो रेणुः समुद्भुतो विबभौ तस्य वाजिनः ।
अभितो वर्तमानस्य यथोच्चैःश्रवसस्तथा ॥ १४.८८.१७ ॥
അപ്പോൾ അവന്റെ കുതിരകളിൽ നിന്ന് ഉയർന്ന പൊടി ചുറ്റും പരന്ന്, ഉച്ചൈഃശ്രവസ്സിനെ ചുറ്റി പായുന്നതുപോലെ തിളങ്ങി.
14.88.18
तत्र हर्षकरीर्वाचो नराणां शुश्रुवेऽर्जुनः ।
दिष्ट्याऽसि पार्थ कुशली धन्यो राजा युधिष्ठिरः ॥ १४.८८.१८ ॥
അവിടെ മനുഷ്യരുടെ സന്തോഷവാക്കുകൾ കേട്ടു — "അർജുനാ, ഭാഗ്യവശാൽ നീ ക്ഷേമമായിരിക്കുന്നു, പാർത്ഥാ! രാജാവ് യുധിഷ്ഠിരൻ ധന്യൻ."
14.88.19
कोन्योहि पृथिवीं कृत्स्नां जित्वाहि युधि पार्थिवान् ।
चारयित्वा हयश्रेष्ठमुपागच्छेदृतेऽर्जुनात् ॥ १४.८८.१९ ॥
അർജുനനല്ലാതെ മറ്റാരാണ് സമസ്ത ഭൂമിയെയും കീഴടക്കി, യുദ്ധത്തിൽ രാജാക്കന്മാരെ ജയിച്ച്, ശ്രേഷ്ഠമായ കുതിരയെ ചുറ്റിച്ചുകൊണ്ട് ഇവിടെ എത്താൻ കഴിയുമായിരുന്നത്?
14.88.20
ये व्यतीता महात्मानो राजानः सगरादयः ।
तेषामपीदृशं कर्म न कदाचन शुश्रुम ॥ १४.८८.२० ॥
കഴിഞ്ഞുപോയ സഗരൻ മുതലായ മഹാത്മാക്കളായ രാജാക്കന്മാരുടെ പോലും ഇതുപോലുള്ള കർമ്മം ഞങ്ങൾ ഒരിക്കലും കേട്ടിട്ടില്ല.
14.88.21
नैतदन्ये करिष्यन्ति भविष्या वसुधाधिपाः ।
यत्त्वं कुरुकुलश्रेष्ठ दुष्करं कृतवानसि ॥ १४.८८.२१ ॥
കുരുകുലശ്രേഷ്ഠാ, നീ ചെയ്ത ഈ ദുഷ്കരമായ കർമ്മം ഭാവിയിലെ ഭൂപതികൾ ചെയ്യില്ല.
14.88.22
इत्येवं वदतां तेषां पुंसां कर्णसुखा गिरः ।
शृण्वन्विवेश धर्मात्मा फल्गुनो यज्ञसंस्तरम् ॥ १४.८८.२२ ॥
ഇങ്ങനെ സംസാരിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന ആ മനുഷ്യരുടെ കാതുകൾക്ക് ഇമ്പമുള്ള വാക്കുകൾ കേട്ട്, ധർമ്മാത്മാവായ ഫൽഗുനൻ യാഗശാലയിൽ പ്രവേശിച്ചു.
14.88.23
ततो राजा सहामात्यः कृष्णश्च यदुनन्दनः ।
धृतराष्ट्रं पुरस्कृत्य तं प्रत्युद्ययतुस्तदा ॥ १४.८८.२३ ॥
അപ്പോൾ രാജാവ് മന്ത്രിമാരോടൊപ്പം, യദുനന്ദനനായ കൃഷ്ണനും, ധൃതരാഷ്ട്രനെ മുന്നിൽ നിർത്തി അവനെ എതിരേൽക്കാൻ പോയി.
14.88.24
सोऽभिवाद्य पितुः पादौ धर्मराजस्य धीमतः ।
भीमादींश्चापि संपूज्य पर्यष्वजत केशवम् ॥ १४.८८.२४ ॥
അവൻ പിതാവിന്റെ പാദങ്ങളിൽ, ബുദ്ധിമാനായ ധർമ്മരാജാവിനെ വന്ദിച്ച്, ഭീമൻ മുതലായവരെയും ആദരിച്ച്, കേശവനെ ആലിംഗനം ചെയ്തു.
14.88.25
तैः समेत्यार्चितस्तांश्च प्रत्यर्च्याथ यथाविधि ।
विशश्राम महाबाहुस्तीरं लब्ध्वेव पारगः ॥ १४.८८.२५ ॥
അവരുമായി കൂടിച്ചേർന്ന്, അവരാൽ ആദരിക്കപ്പെട്ട്, ചട്ടപ്രകാരം അവർക്ക് തിരിച്ചും ആദരം നൽകി, കരയെത്തി കടന്നവനെപ്പോലെ ആ മഹാബാഹു വിശ്രമിച്ചു.