ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 14.88
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.88.1
श्रुतं प्रियमिदं कृष्ण यत्त्वमर्हसि भाषितुम् ।
तन्मेऽमृतरसं पुण्यं मनो ह्लादयति प्रभो ॥ १४.८८.१ ॥
ହେ କୃଷ୍ଣ, ଆପଣ କହିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ଯାହା କହିଲେ ତାହା ମୁଁ ଶୁଣିଲି। ସେହି ପ୍ରିୟ, ଅମୃତରସ ପରି ଓ ପୁଣ୍ୟମୟ କଥା ମୋ ମନକୁ ଆନନ୍ଦିତ କରେ, ହେ ପ୍ରଭୋ।
14.88.2
बहूनि किल युद्धानि विजयस्य नराधिपैः ।
पुनरासन्हृषीकेश तत्रतत्रेति न श्रुतम् ॥ १४.८८.२ ॥
ହେ ହୃଷୀକେଶ, ବିଜୟ ପାଇଁ ରାଜାମାନେ ଅନେକ ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲେ; କିନ୍ତୁ ଏଠି ସେଠି ସେପରି କିଛି ଶୁଣାଯାଇ ନାହିଁ।
14.88.3
किंनिमित्तं स नित्यं हि पार्थः सुखविवर्जितः ।
अतीव विजयो धीमानिति मे दूयते मनः ॥ १४.८८.३ ॥
ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିଜୟୀ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ ସେହି ପାର୍ଥ କାହିଁକି ସର୍ବଦା ସୁଖରହିତ? ଏଥିରେ ମୋ ମନ ଦୁଃଖିତ ହୁଏ।
14.88.4
संचिन्तयामि कौन्तेयं रहो जिष्णुं जनार्दन ।
अतीव दुःखभागी स सततं पाण्डुनन्दनः ॥ १४.८८.४ ॥
ହେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ନିର୍ଜନରେ ମୁଁ କୌନ୍ତେୟ, ସେହି ଜିଷ୍ଣୁ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରେ। ସେହି ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର ସର୍ବଦା ଅତ୍ୟଧିକ ଦୁଃଖଭାଗୀ।
14.88.5
किंनु तस्य शरीरेऽस्ति सर्वलक्षणपूजिते ।
अनिष्टं लक्षणं कृष्ण येन दुःखान्युपाश्नुते ॥ १४.८८.५ ॥
ହେ କୃଷ୍ଣ, ସର୍ବଲକ୍ଷଣ ପୂଜିତ ତାଙ୍କ ଶରୀରରେ କେଉଁ ଅଶୁଭ ଲକ୍ଷଣ ଅଛି, ଯାହାଦ୍ୱାରା ସେ ଦୁଃଖ ଭୋଗେ?
14.88.6
अतीवासुखभोगी स सततं कुन्तिनन्दनः ।
न हि पश्यामि बीभत्सोर्निन्द्यं गात्रेषु किंचन।
श्रोतव्यं चेन्मयैतद्वै तन्मे व्याख्यातुमर्हसि ॥ १४.८८.६ ॥
ସେହି କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁଖରହିତ ହୋଇ ସର୍ବଦା ରହନ୍ତି। ବୀଭତ୍ସୁଙ୍କ ଅଙ୍ଗରେ ମୁଁ ନିନ୍ଦନୀୟ କିଛି ଦେଖେ ନାହିଁ। ଯଦି ମୁଁ ଏହା ଶୁଣିବା ଉଚିତ, ତେବେ ତାହା ମୋତେ ବୁଝାଇବା ଆପଣଙ୍କର ଯୋଗ୍ୟ।
14.88.7
इत्युक्तः स हृषीकेशो ध्यात्वा सुमहदन्तरम् ।
राजानं भोजराजन्यवर्धनो विष्णुरब्रवीत् ॥ १४.८८.७ ॥
ଏପରି କୁହାଯିବାରୁ ହୃଷୀକେଶ ବହୁ ସମୟ ଚିନ୍ତା କରି ଭୋଜ ଓ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କର ବର୍ଦ୍ଧକ ବିଷ୍ଣୁ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ।
14.88.8
न ह्यस्य नृपते किञ्चिदनिष्टमुपलक्षये ।
ऋते पुरुषसिंहस्य पिण्डिकेऽस्याधिके यतः ॥ १४.८८.८ ॥
ହେ ରାଜନ, ଏହି ପୁରୁଷସିଂହଙ୍କଠାରେ ମୁଁ କୌଣସି ଅନିଷ୍ଟ ଦେଖେ ନାହିଁ, କେବଳ ତାଙ୍କର ଦୁଇଟି ପିଣ୍ଡିକା ଅଧିକ ଅଛି।
14.88.9
स ताभ्यां पुरुषव्याघ्रो नित्यमध्वसु वर्तते ।
न चान्यदनुपश्यामि येनासौ दुःखभाजनम् ॥ १४.८८.९ ॥
ସେହି ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ର ସେହି ଦୁଇ ଜଣଙ୍କ ସହ ସର୍ବଦା ପଥରେ ନିୟୋଜିତ ଥାଆନ୍ତି; ତାଙ୍କୁ ଦୁଃଖର ପାତ୍ର କରୁଥିବା ଅନ୍ୟ କିଛି ମୁଁ ଦେଖେ ନାହିଁ।
14.88.10
इत्युक्तः पुरुषश्रेष्ठस्तदा कृष्णेन धीमता ।
प्रोवाच वृष्णिशार्दूलमेवमेतदिति प्रभो ॥ १४.८८.१० ॥
ବୁଦ୍ଧିମାନ କୃଷ୍ଣ ଏପରି କହିବାରୁ ସେହି ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୃଷ୍ଣିଶାର୍ଦୂଳଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ହେ ପ୍ରଭୁ, ଏହା ଏହିପରି ଅଟେ।'
14.88.11
कृष्णा तु द्रौप्दी कृष्णं तिर्यक्सासूयमैक्षत ।
प्रतिजग्राह तस्यास्तं प्रणयं चापि केशिहा।
प्रख्युः सखा हृषीकेशः साक्षादिव धनंजयः ॥ १४.८८.११ ॥
କିନ୍ତୁ କୃଷ୍ଣା ଦ୍ରୌପଦୀ ଈର୍ଷାରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ବକ୍ର ଦୃଷ୍ଟିରେ ଚାହିଁଲେ; କେଶିହନ୍ତା ତାଙ୍କ ସେହି ପ୍ରେମକୁ ମଧ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କଲେ। ସଖା ହୃଷୀକେଶ ସାକ୍ଷାତ ଧନଞ୍ଜୟ ଭଳି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ।
14.88.12
तत्र भीमादयस्ते तु करवो याजकाश्च ये ।
रेमुः श्रुत्वा विचित्रां तां धनंजयकथां शुभाम् ॥ १४.८८.१२ ॥
ସେଠାରେ ଭୀମ ପ୍ରଭୃତି ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ କର୍ମୀ ଓ ଯାଜକ ଥିଲେ, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କର ସେହି ବିଚିତ୍ର ଓ ଶୁଭ କଥା ଶୁଣି ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ।
14.88.13
तेषां कथयतामेव पुरुषोऽर्जुनसंकथाः ।
उपायाद्वचनाद्दूतो विजयस्य महात्मनः ॥ १४.८८.१३ ॥
ସେମାନେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ବିଷୟରେ କଥାବାର୍ତ୍ତା କରୁଥିବା ସମୟରେ, ମହାତ୍ମା ବିଜୟଙ୍କ ବାର୍ତ୍ତାରେ ଜଣେ ଦୂତ ଆସିଲା।
14.88.14
सोभिगम्य कुरुश्रेष्ठं नमस्कृत्य च बुद्धिमान् ।
उपायातं नरव्याघ्रं फल्गुनं प्रत्यवेदयत् ॥ १४.८८.१४ ॥
ସେହି ବୁଦ୍ଧିମାନ ଦୂତ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ ପ୍ରଣାମ କଲା ଏବଂ ନରବ୍ୟାଘ୍ର ଫାଲ୍ଗୁନଙ୍କ ଆଗମନ ବିଷୟରେ ଜଣାଇଲା।
14.88.15
तच्छ्रुत्वा नृपतिस्तस्य हर्षबाष्पाकुलेक्षणः ।
प्रियाख्याननिमित्तं वै ददौ बहुधनं तदा ॥ १४.८८.१५ ॥
ଏହା ଶୁଣି ରାଜାଙ୍କ ଆଖି ଆନନ୍ଦାଶ୍ରୁରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା; ସେହି ପ୍ରିୟ ସମ୍ବାଦ ପାଇଁ ସେ ସେତେବେଳେ ବହୁ ଧନ ଦାନ କଲେ।
14.88.16
ततो द्वितीये दिवसे महाञ्शब्दो व्यवर्धत ।
आगच्छति नरव्याघ्रे कौरवाणां धुरंधरे ॥ १४.८८.१६ ॥
ତା'ପରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଦିନରେ, କୌରବଙ୍କ ଧୁରନ୍ଧର ନରବ୍ୟାଘ୍ର ଆସୁଥିବା ବେଳେ ମହା କୋଳାହଳ ବଢ଼ିଲା।
14.88.17
ततो रेणुः समुद्भुतो विबभौ तस्य वाजिनः ।
अभितो वर्तमानस्य यथोच्चैःश्रवसस्तथा ॥ १४.८८.१७ ॥
ତା'ପରେ ତାଙ୍କ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କରୁ ଉଠିଥିବା ଧୂଳି ଚାରିଆଡ଼େ ବ୍ୟାପି ଉଚ୍ଚୈଃଶ୍ରବାର ଚାରିପାଶେ ଧାବିତ ହେବା ପରି ଶୋଭିଲା।
14.88.18
तत्र हर्षकरीर्वाचो नराणां शुश्रुवेऽर्जुनः ।
दिष्ट्याऽसि पार्थ कुशली धन्यो राजा युधिष्ठिरः ॥ १४.८८.१८ ॥
ସେଠାରେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ହର୍ଷଜନକ ବାଣୀ ଶୁଣାଗଲା — "ଅର୍ଜୁନ, ସୌଭାଗ୍ୟରେ ତୁମେ କୁଶଳରେ ଅଛ, ପାର୍ଥ! ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଧନ୍ୟ।"
14.88.19
कोन्योहि पृथिवीं कृत्स्नां जित्वाहि युधि पार्थिवान् ।
चारयित्वा हयश्रेष्ठमुपागच्छेदृतेऽर्जुनात् ॥ १४.८८.१९ ॥
ଅର୍ଜୁନ ବ୍ୟତୀତ ଆଉ କିଏ ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀକୁ ଜୟ କରି, ଯୁଦ୍ଧରେ ରାଜାମାନଙ୍କୁ ପରାଜିତ କରି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଶ୍ୱକୁ ଘୁରାଇ ଏଠାକୁ ଆସିପାରିଥାନ୍ତେ?
14.88.20
ये व्यतीता महात्मानो राजानः सगरादयः ।
तेषामपीदृशं कर्म न कदाचन शुश्रुम ॥ १४.८८.२० ॥
ଯେଉଁ ମହାତ୍ମା ରାଜାମାନେ ଅତୀତ ହୋଇଗଲେ, ଯେପରିକି ସଗର ପ୍ରଭୃତି, ସେମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟ ଏପରି କର୍ମ କେବେ ଆମେ ଶୁଣି ନାହୁଁ।
14.88.21
नैतदन्ये करिष्यन्ति भविष्या वसुधाधिपाः ।
यत्त्वं कुरुकुलश्रेष्ठ दुष्करं कृतवानसि ॥ १४.८८.२१ ॥
ହେ କୁରୁକୁଳଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ କରିଥିବା ଏହି ଦୁଷ୍କର କର୍ମ ଭବିଷ୍ୟତର ଭୂପତିମାନେ କରିବେ ନାହିଁ।
14.88.22
इत्येवं वदतां तेषां पुंसां कर्णसुखा गिरः ।
शृण्वन्विवेश धर्मात्मा फल्गुनो यज्ञसंस्तरम् ॥ १४.८८.२२ ॥
ଏପରି କହୁଥିବା ସେହି ଲୋକଙ୍କ କାନକୁ ସୁଖଦ ବାଣୀ ଶୁଣି ଧର୍ମାତ୍ମା ଫଲ୍ଗୁନ ଯଜ୍ଞମଣ୍ଡପରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
14.88.23
ततो राजा सहामात्यः कृष्णश्च यदुनन्दनः ।
धृतराष्ट्रं पुरस्कृत्य तं प्रत्युद्ययतुस्तदा ॥ १४.८८.२३ ॥
ତାପରେ ରାଜା ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସହିତ, ଏବଂ ଯଦୁନନ୍ଦନ କୃଷ୍ଣ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ତାଙ୍କୁ ଆଗେଇ ନେବା ପାଇଁ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ।
14.88.24
सोऽभिवाद्य पितुः पादौ धर्मराजस्य धीमतः ।
भीमादींश्चापि संपूज्य पर्यष्वजत केशवम् ॥ १४.८८.२४ ॥
ସେ ପିତାଙ୍କ ପାଦରେ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଧର୍ମରାଜଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ଭୀମ ପ୍ରଭୃତିଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ, କେଶବଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ।
14.88.25
तैः समेत्यार्चितस्तांश्च प्रत्यर्च्याथ यथाविधि ।
विशश्राम महाबाहुस्तीरं लब्ध्वेव पारगः ॥ १४.८८.२५ ॥
ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ମିଳିତ ହୋଇ, ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, ବିଧି ଅନୁସାରେ ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରତିସମ୍ମାନ ଦେଇ, ତୀର ପାଇ ପାରଗାମୀ ପରି ସେ ମହାବାହୁ ବିଶ୍ରାମ କଲେ।