Mahābhārata · Adhyāya 14.89
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.89.1
एतस्मिन्नेव काले तु स राजा बभ्रुवाहनः ।
मातृभ्यां सहितो धीमान्कुरूनभ्याजगाम ह ॥ १४.८९.१ ॥
En ese mismo momento, el sabio rey Babhruvāhana llegó ante los Kurus acompañado de sus dos madres.
14.89.2
तत्र वृद्धान्यथावत्स कुरूनन्यांश्च पार्थिवान् ।
अभिवाद्य महाबाहुस्तैश्चापि प्रतिनन्दितः।
प्रविवेश पितामह्याः कुन्त्या भवनमुत्तमम् ॥ १४.८९.२ ॥
Allí saludó debidamente a los ancianos, a los Kurus y a los demás reyes, y ellos también lo recibieron con honor. Luego el de brazos poderosos entró en la excelente morada de su abuela Kuntī.
14.89.3
स प्रविश्य महाबाहुः पाण्डवानां निवेशनम् ।
पितामहीमभ्यवन्दत्साम्ना परमवल्गुना ॥ १४.८९.३ ॥
Habiendo entrado en la morada de los Pāṇḍavas, el de brazos poderosos saludó a su abuela con las palabras más amables y agradables.
14.89.4
तथा चित्राङ्गदा देवी कौरवस्यात्मजाऽपि च ।
पृथां कृष्णां च सहिते विनयेनोपजग्मतुः।
सुभद्रां च यथान्यायं याश्चान्याः कुरुयोषितः ॥ १४.८९.४ ॥
Asimismo, la reina Citrāṅgadā, hija del Kaurava, junto con Pṛthā y Kṛṣṇā, se acercaron con humildad; y Subhadrā y las demás mujeres de los Kurus llegaron como correspondía.
14.89.5
ददौ कुन्ती ततस्ताभ्यां रत्नानि विविधानि च ।
द्रौपदी च सुभद्रा च याश्चाप्यन्या यदुस्त्रियः ॥ १४.८९.५ ॥
Entonces Kuntī les dio a ambas diversas joyas, y Draupadī, Subhadrā y las demás mujeres de los Yadu también dieron.
14.89.6
ऊषतुस्तत्र ते देव्यौ महार्ङशयनासने ।
सुपूजिते स्वयं कुन्त्या पार्थस्य हितकाम्यया ॥ १४.८९.६ ॥
Aquellas dos reinas, semejantes a diosas, residieron allí en lechos y asientos de gran valor, muy honradas por la propia Kuntī, que deseaba el bien de Pārtha.
14.89.7
स च राजा महातेजाः पूजितो बभ्रुवाहनः ।
धूतराष्ट्रं महीपालमुपतस्थे यताविधि ॥ १४.८९.७ ॥
Y aquel rey de gran esplendor, Babhruvāhana, honrado, se presentó ante Dhṛtarāṣṭra, protector de la tierra, según la norma.
14.89.8
युधिष्टिरं च राजानं भीमदींश्चापि पाण्डवान् ।
उपागम्य महातेजा विनयेनाभ्यवादयत् ॥ १४.८९.८ ॥
Acercándose al rey Yudhiṣṭhira y a los Pāṇḍavas, Bhīma y los demás, aquel de gran esplendor los saludó con humildad.
14.89.9
स तैः प्रेम्या परिष्वक्तः पूजितश्च यथाविधि ।
धनं चास्मै ददुर्भूरि प्रीयमाणा महारथाः ॥ १४.८९.९ ॥
Abrazado por ellos con afecto y honrado según la norma, aquellos grandes guerreros, complacidos, le dieron abundante riqueza.
14.89.10
तथैव च महीपालः कृष्णं चक्रगदाधरम् ।
प्रद्युम्न इव गोविन्दं विनयेनोपतस्थिवान् ॥ १४.८९.१० ॥
De la misma manera aquel rey fue ante Kṛṣṇa, portador de disco y maza, como Pradyumna iría ante Govinda, y con humildad se presentó a su servicio.
14.89.11
तस्मै कृष्णो ददौ राज्ञे महार्हमतिपूजितम् ।
रथं हेमपरिष्कारं दिव्याश्वयुजमुत्तमम् ॥ १४.८९.११ ॥
Kṛṣṇa le dio a aquel rey un carro excelente, de gran valor y muy honrado, adornado con oro y uncido a caballos divinos.
14.89.12
धर्मराजश्च भीमश्च फल्गुनश्च यमौ तथा ।
पृथक्पृथक् च ते चैनं मानार्थाभ्यामयोजयन् ॥ १४.८९.१२ ॥
El rey Dharma (Yudhiṣṭhira), Bhīma, Arjuna y los dos gemelos, cada uno por separado, le otorgaron honores y dones.
14.89.13
ततस्तृतीये दिवसे सत्यवत्यात्मजो मुनिः ।
युधिष्ठिरं समभ्येत्य वाग्मी वचनमब्रवीत् ॥ १४.८९.१३ ॥
Entonces, al tercer día, el sabio hijo de Satyavatī se acercó a Yudhiṣṭhira y, elocuente, dijo estas palabras.
14.89.14
अद्यप्रभृति कौन्तेय यज्ञस्य समयो हि ते ।
मुहूर्तो यज्ञियः प्राप्तश्चोदयन्तीह याजकाः ॥ १४.८९.१४ ॥
Hijo de Kuntī, desde hoy ha llegado en verdad el tiempo de tu sacrificio; ha llegado el momento auspicioso propio del sacrificio, y los sacerdotes aquí te instan.
14.89.15
अहीनो नाम राजेन्द्र क्रतुस्तेऽयं विकल्पवान् ।
बहुत्वात्काञ्चनस्यास्य ख्यातो बहुसुवर्णकः ॥ १४.८९.१५ ॥
Oh mejor de los reyes, este rito tuyo se llama Ahīna y admite variantes; por la abundancia de oro es conocido como el de mucho oro.
14.89.16
एवमत्र महाराज दक्षिणाभिर्गुणीकुर ।
श्रीस्त्वां व्रजतु ते राजन्ब्राह्मणा ह्यत्र कारणम् ॥ १४.८९.१६ ॥
Así, gran rey, complétalo con dádivas; que la fortuna te alcance, oh rey, pues aquí los brahmanes son la causa.
14.89.17
त्रीनश्वमेधानत्र त्वं सम्प्राप्य बहुदक्षिणान् ।
ज्ञातिवध्याकृतं पापं प्रहास्यति नराधिप ॥ १४.८९.१७ ॥
Aquí, habiendo obtenido tres sacrificios del caballo con abundantes dádivas, oh señor de los hombres, abandonarás el pecado nacido de matar a tus parientes.
14.89.18
पवित्रं परमं चैतत्पावनानां च पावनम् ।
यदश्वमेधावभृथं प्राप्स्यसे कुरुनन्दन ॥ १४.८९.१८ ॥
Esto es supremamente purificador, y purificador entre los purificadores: el baño final del sacrificio del caballo que alcanzarás, deleite de los Kurus.
14.89.19
इत्युक्तः स तु तेजस्वी व्यासेनामितबुद्धिना ।
दीक्षां विवेश धर्मात्मा वाजिमेधाप्तये ततः ॥ १४.८९.१९ ॥
Así exhortado por Vyāsa, de sabiduría sin límites, el rey resplandeciente y de alma justa entró en la consagración para alcanzar el sacrificio del caballo.
14.89.20
ततो यज्ञं महाबाहुर्वाजिमेधं महाक्रतुम् ।
बह्वन्नदक्षिणं राजा सर्वकामगुणान्वितम् ॥ १४.८९.२० ॥
Entonces el rey de grandes brazos emprendió el gran sacrificio, el sacrificio del caballo, rico en alimentos y ofrendas, dotado de todas las cualidades deseadas.
14.89.21
तत्र वेदविदो राजंश्चक्रुः कर्माणि याजकाः ।
परिक्रामन्ति शास्त्रज्ञा यतावद्द्विजसत्तमाः ॥ १४.८९.२१ ॥
Allí, oh rey, los sacerdotes, conocedores de los Vedas y versados en las escrituras, los mejores de los dos nacidos, iban y venían cumpliendo los ritos como se prescribe.
14.89.22
न तेषां स्खलितं किञ्चिदासीदपहुतं तथा ।
क्रमयुक्तं च युक्तं च चक्रुस्तत्र द्विजर्षभाः ॥ १४.८९.२२ ॥
No hubo en ellos falta alguna ni ofrenda mal colocada; allí los mejores de los dos nacidos realizaron los ritos en el orden debido y con rectitud.
14.89.23
कृत्वा प्रवर्ग्यं धर्मज्ञा यथावद्द्विजसत्तमाः ।
चक्रस्ते विधिवद्राजंस्तथैवाभिषवं द्विजाः ॥ १४.८९.२३ ॥
Habiendo cumplido debidamente el rito pravargya, los mejores de los dos nacidos, conocedores del dharma, oh rey, pulsaron asimismo el soma según la regla.
14.89.24
अभिषूय ततो राजन्सोमं सोमपसत्तमाः ।
सवनान्यानुपूर्व्येण चक्रुः सास्त्रानुसारिणः ॥ १४.८९.२४ ॥
Entonces, oh rey, los mejores bebedores de soma, habiendo prensado el soma, realizaron las pulsaciones en su sucesión debida, siguiendo las escrituras.
14.89.25
न तत्र कृपणः कश्चिन्न दरिद्रो बभूव ह ।
क्षुधितो दुःखितो वाऽपि प्राकृतो वाऽपि मानवः ॥ १४.८९.२५ ॥
Allí no había ningún avaro ni pobre; ni hambriento, ni afligido, ni siquiera un hombre común.
14.89.26
भोजनं भोजनार्थिभ्यो दापयामास शत्रुहा ।
भीमसेनो महातेजाः सततं राजशासनात् ॥ १४.८९.२६ ॥
Bhīmasena, matador de enemigos y de gran esplendor, hizo dar comida sin cesar a quienes la buscaban, por orden del rey.
14.89.27
संस्तरे कुशलाश्चापि सर्वकार्याणि याजकाः ।
दिवसेदिवसे चक्रुर्यथाशास्त्रानुदर्शात् ॥ १४.८९.२७ ॥
Y los sacerdotes, diestros en la disposición del rito, cumplían todas las tareas día tras día, según lo prescrito por las escrituras.
14.89.28
नाषडङ्गविदत्रासीत्सदस्यस्तस्य धीमतः ।
नाव्रतो नानुपाध्यायो न च वादाविचक्षणः ॥ १४.८९.२८ ॥
En la asamblea de aquel sabio no había ningún miembro que ignorara los seis Vedāṅgas, que careciera de votos, que no tuviera maestro o que fuera inhábil en el debate.
14.89.29
ततो यूपोच्छ्रये प्राप्ते षड् बैल्वान्भरतर्षभ ।
खादिरान्बिल्वसमितांस्तावतः सर्ववर्णिनः ॥ १४.८९.२९ ॥
Entonces, oh toro de los Bharatas, cuando llegó el momento de erigir los postes sacrificiales, se hicieron seis postes de madera de bilva y otros tantos de khadira y ramas de bilva, de todas clases.
14.89.30
देवदारुमयौ द्वौ तु यूपौ कुरुपतेर्मखे ।
श्लेष्मातकमयं चैकं याजकाः समकल्पयन् ॥ १४.८९.३० ॥
En el sacrificio del señor de los Kurus, los sacerdotes prepararon dos postes de madera de deodar y uno de madera de śleṣmātaka.
14.89.31
सर्वानेतान्यथाशास्त्रं याजकाः समकारयन् ।
शोभार्थं चापरान्यूपान्काञ्चनान्भरतर्षभ।
स भीमः कारयामास धर्मराजस्य शासनात् ॥ १४.८९.३१ ॥
Los sacerdotes hicieron construir todo esto según las escrituras; y, oh toro de los Bharatas, también mandaron hacer otros postes sacrificiales de oro como adorno. Bhīma hizo todo esto por orden del rey de la justicia, Dharmarāja.
14.89.32
ते व्यराजन्त राजर्षे वासोभिरुपशोभिताः ।
महेन्द्रानुगता देवा यथा सप्तर्षिभिर्दिवि ॥ १४.८९.३२ ॥
Oh sabio real, ellos resplandecían, adornados con vestiduras, como los dioses que siguen a Mahendra en el cielo junto a los siete sabios.
14.89.33
इष्टकाः काञ्चनीश्चात्र चयनार्तं कृता विभो ।
शुशुभे चयनं तच्च दक्षस्येव प्रजापतेः ॥ १४.८९.३३ ॥
Oh poderoso, aquí se hicieron ladrillos de oro para la construcción del altar, y aquel altar resplandeció como el de Prajāpati Dakṣa.
14.89.34
चतुश्चित्यश्च तस्यासीदष्टादशकरात्मकः ।
स रुक्मपक्षो निचितस्त्रिकोणो गरुडाकृतिः ॥ १४.८९.३४ ॥
Tenía cuatro capas y medía dieciocho codos de altura. Construido con alas doradas, triangular, en forma de Garuḍa, fue levantado.
14.89.35
ततो नियुक्ताः पशवो यथाशास्त्रं मनीषिभिः ।
तं तं देवं समुद्दिश्य पक्षिणः पशवश्च ये ॥ १४.८९.३५ ॥
Luego los sabios asignaron animales según las escrituras; las aves y bestias fueron designadas, cada una para una deidad determinada.
14.89.36
ऋषभाः शास्त्रपठितास्तथा जलचराश्च ये ।
सर्वांस्तानभ्ययुञ्जंस्ते तत्राग्निचयकर्मणि ॥ १४.८९.३६ ॥
Los toros prescritos en las escrituras, y asimismo las criaturas acuáticas, todos estos los destinaron allí al rito de la construcción del altar de fuego.
14.89.37
यूपेषु नियता चासीत्पशूनां त्रिशती तथा ।
अश्वरत्नोत्तरा यज्ञे कौन्तेयस्य महात्मनः ॥ १४.८९.३७ ॥
Trescientos animales estaban atados a los postes sacrificiales, y entre ellos el caballo, joya de los caballos, era el principal, en el sacrificio del magnánimo hijo de Kuntī.
14.89.38
स यज्ञः शुशुभे तस्य साक्षाद्देवर्षिसंकुलः ।
गन्धर्वगणसंकीर्णः शोभितोऽप्सरसां गणैः ॥ १४.८९.३८ ॥
Aquel sacrificio resplandecía, colmado en persona de sabios divinos, abarrotado de huestes de gandharvas y adornado por grupos de apsarases.
14.89.39
स किंपुरुषसंकीर्णः किंनरैश्चोपशोभितः ।
सिद्धविप्रनिवासैश्च समन्तादभिसंवृतः ॥ १४.८९.३९ ॥
Aquel sacrificio, poblado de kimpuruṣas y adornado de kinnaras, estaba rodeado por todas partes por las moradas de sabios perfeccionados y brahmanes.
14.89.40
तस्मिन्सदसि नित्यास्तु व्यासशिष्या द्विजर्षभाः ।
सर्वशास्त्रप्रणेतारः कुशला यज्ञकर्मसु ॥ १४.८९.४० ॥
En aquella asamblea estaban siempre presentes los discípulos de Vyāsa, toros entre los dos veces nacidos, autores de todos los tratados, diestros en las obras del sacrificio.
14.89.41
नारदश्च बभूवात्र तुंबुरुश्च महाद्युतिः ।
विश्वावसुश्चित्रसेनस्तथाऽन्ये गीतकोविदाः ॥ १४.८९.४१ ॥
Aquí estaban Nārada y el muy resplandeciente Tumburu, y Viśvāvasu, Citrasena y otros expertos en el canto.
14.89.42
गन्धर्वा गीतकुशला नृत्येषु च विशारदाः ।
रमयन्ति स्म तान्विप्रान्यज्ञकर्मान्तरेषु वै ॥ १४.८९.४२ ॥
Los gandharvas, diestros en el canto y expertos en la danza, deleitaban a aquellos brahmanes en los intervalos entre las obras del sacrificio.