Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 14.9

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

14.9.1

कच्चित्सुखं स्वपिषि त्वं बृहस्पते ।
कच्चिन्मनोज्ञाः परिचारकास्ते।
कच्चिद्देवानां सुखकामोसि विप्र ।
कच्चिद्देवास्त्वां परिपालयन्ति ॥ १४.९.१ ॥

ਹੇ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ, ਕੀ ਤੂੰ ਸੁਖ ਨਾਲ ਸੌਂਦਾ ਹੈਂ? ਕੀ ਤੇਰੇ ਸੇਵਕ ਮਨੋਹਰ ਹਨ? ਹੇ ਵਿਪ੍ਰ, ਕੀ ਤੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਖ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈਂ? ਕੀ ਦੇਵਤੇ ਤੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ?

14.9.2

सुखं शये शयने देवराज ।
तथा मनोज्ञाः परिचारका मे।
तथा देवानां सुखकामोस्मि नित्यं ।
देवाश्च मां सुभृशं पालयन्ति ॥ १४.९.२ ॥

ਹੇ ਦੇਵਰਾਜ, ਮੈਂ ਬਿਸਤਰੇ ਉੱਤੇ ਸੁਖ ਨਾਲ ਸੌਂਦਾ ਹਾਂ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੇਰੇ ਸੇਵਕ ਮਨੋਹਰ ਹਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਸਦਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਖ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਦੇਵਤੇ ਮੇਰੀ ਬਹੁਤ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ।

14.9.3

कुतो दुःखं मानसं देहजं वा ।
पाण्डुर्विवर्णश्च कुतस्त्वमद्य।
आचक्ष्व मे ब्राह्मण यावदेता-
न्निहन्मि सर्वांस्तव दुःखकर्तॄन् ॥ १४.९.३ ॥

ਅੱਜ ਤੈਨੂੰ ਮਾਨਸਿਕ ਦੁੱਖ ਕਿੱਥੋਂ ਹੈ, ਜਾਂ ਸਰੀਰਕ? ਤੂੰ ਪੀਲਾ ਤੇ ਬਦਰੰਗ ਕਿਉਂ ਹੈਂ? ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜਦ ਤੱਕ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਦੁੱਖ ਦੇਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਨਾ ਦਿਆਂ, ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ।

14.9.4

मरुत्तमाहुर्मघवन्यक्ष्यमाणं ।
महायज्ञेनोत्तमदक्षिणेन।
संवर्तो याजयतीति मे श्रुतं ।
तदिच्छामि न स तं याजयेत् ॥ १४.९.४ ॥

ਹੇ ਮਘਵਨ, ਲੋਕ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮਰੁੱਤ ਉੱਤਮ ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਨਾਲ ਮਹਾਯੱਗ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸੰਵਰਤ ਉਸ ਦਾ ਯੱਗ ਕਰਵਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਦਾ ਯੱਗ ਨਾ ਕਰਵਾਵੇ।

14.9.5

सर्वान्कामाननुयातोसि विप्र ।
त्वं देवानां मन्त्रयसे पुरोधाः।
उभौ च ते जरामृत्यू व्यतीतौ ।
किं संवर्तस्तव कर्ताऽद्य विप्र ॥ १४.९.५ ॥

ਹੇ ਵਿਪ੍ਰ, ਤੂੰ ਸਾਰੀਆਂ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਈਆਂ ਹਨ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਵਜੋਂ ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈਂ। ਤੇਰੇ ਲਈ ਬੁਢਾਪਾ ਅਤੇ ਮੌਤ ਦੋਵੇਂ ਬੀਤ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਹੇ ਵਿਪ੍ਰ, ਅੱਜ ਸੰਵਰਤ ਤੇਰਾ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?

14.9.6

देवैः सह त्वमसुरान्सम्प्रणुद्य ।
जिघांससे चाप्युत सानुबन्धान्।
यंयं समृद्धं पश्यसि तत्रतत्र ।
दुःखं सपत्नेषु समृद्धिभावः ॥ १४.९.६ ॥

ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਤੂੰ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਭਜਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਗੀਆਂ ਸਮੇਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ। ਜਿੱਥੇ ਜਿੱਥੇ ਤੂੰ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਵੇਖਦਾ ਹੈਂ, ਉੱਥੇ ਵੈਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦਾ ਭਾਵ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

14.9.7

अतोस्मि देवेन्द्र विवर्णरूपः ।
सपत्नो मे वर्धते तन्निशम्य।
सर्वोपायैर्मघवन्संनियच्छ ।
संवर्तं वा पार्थिवं वा मरुत्तम् ॥ १४.९.७ ॥

ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਦੇਵੇਂਦਰ, ਮੈਂ ਬੇਰੰਗ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ; ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਮੇਰਾ ਵੈਰੀ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹੇ ਮਘਵਨ, ਹਰ ਉਪਾਅ ਨਾਲ ਸੰਵਰਤ ਜਾਂ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਰੋਕ, ਹੇ ਮਰੁਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ।

14.9.8

एहि गच्छ प्रहितो जातवेदो ।
बृहस्पतिं परिदातुं मरुत्ते।
अयं वै त्वां याजयिता बृहस्पति-
स्तथाऽमरं चैव करिष्यतीति ॥ १४.९.८ ॥

ਆ, ਜਾ; ਹੇ ਜਾਤਵੇਦ, ਮੇਰੇ ਭੇਜੇ ਹੋਏ ਤੂੰ ਮਰੁਤ ਕੋਲ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੂੰ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਜਾ। ਇਹ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਹੀ ਤੇਰਾ ਯੱਗ ਕਰਾਏਗਾ, ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੈਨੂੰ ਅਮਰ ਵੀ ਬਣਾ ਦੇਵੇਗਾ।

14.9.9

अहं गच्छामि तव शक्राद्य दूतो ।
बृहस्पतिं परिदातुं मरुत्ते।
वाचं सत्यां पुरुहूतस्य कर्तुं ।
बृहस्पतेश्चापचितिं चिकीर्षुः ॥ १४.९.९ ॥

ਹੇ ਸ਼ਕ੍ਰ, ਅੱਜ ਤੇਰਾ ਦੂਤ ਬਣ ਕੇ ਮੈਂ ਮਰੁਤ ਕੋਲ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੂੰ ਲਿਆਉਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਪੁਰੁਹੂਤ ਦੇ ਸੱਚੇ ਬਚਨ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ।

14.9.10

तः प्रायाद्धूमकेतुर्महात्मा ।
वनस्पतीन्वीरुधश्चावमृद्गन्।
कामाद्धिमान्ते परिवर्तमानः ।
काष्ठातिगो मातरिश्वेव नर्दन् ॥ १४.९.१० ॥

ਉਹ ਧੂਮਕੇਤੂ, ਮਹਾਤਮਾ ਅਗਨੀ, ਤੁਰ ਪਿਆ। ਰੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਵੇਲਾਂ ਨੂੰ ਰੌਂਦਦਾ, ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਰਫ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਾ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਲੰਘਦਾ, ਮਾਤਰਿਸ਼ਵਾ ਵਾਂਗ ਗਰਜਦਾ।

14.9.11

आश्वर्यमद्ययामि रूपिणं वह्निमागतम् ।
आसनं सलिलं पाद्यं गां चोपानय वै मुने ॥ १४.९.११ ॥

ਅੱਜ ਮੈਂ ਇੱਕ ਅਚੰਭਾ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ — ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਅਗਨੀ ਆਏ ਹਨ। ਹੇ ਮੁਨੀ, ਆਸਨ, ਜਲ, ਪਾਦਯ ਅਤੇ ਗਾਂ ਲਿਆਓ।

14.9.12

आसनं सलिलं पाद््रतिनन्दामि तेऽनघ ।
इन्द्रेण तु समादिष्टं विद्धि मां दूतमागतम् ॥ १४.९.१२ ॥

ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਤੁਹਾਡੇ ਦਿੱਤੇ ਆਸਨ, ਜਲ ਅਤੇ ਪਾਦਯ ਨੂੰ ਮੈਂ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਕਬੂਲਦਾ ਹਾਂ। ਇੰਦਰ ਵੱਲੋਂ ਭੇਜਿਆ ਦੂਤ ਬਣ ਕੇ ਮੈਂ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਇਹ ਜਾਣੋ।

14.9.13

कच्चिच्छ्सुखी च ।
कच्चिच्चास्मान्प्रीयते धूमकेतो।
कच्चिद्देवा अस्य वशे यथाव-
त्प्रब्रूहि त्वं मम कार्त्स्न्येन देव ॥ १४.९.१३ ॥

ਕੀ ਉਹ ਸੁਖੀ ਹਨ? ਕੀ ਉਹ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਧੂਮਕੇਤੂ? ਕੀ ਦੇਵਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਯਥਾਵਤ ਹਨ? ਹੇ ਦੇਵ, ਮੈਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸੋ।

14.9.14

शक्रो भृशं सुसुखी पार्थरातिं चेच्छत्यजरां वै त्वया सः ।
देवाश्च सर्वे वशगास्तस्य राज-
न्संदेशं त्वं शृणु मे देवराज्ञः ॥ १४.९.१४ ॥

ਇੰਦਰ ਬਹੁਤ ਸੁਖੀ ਹੈ; ਪ੍ਰਿਥਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਰਾਜ ਤੁਹਾਡੇ ਰਾਹੀਂ ਅਜਰ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਇਹ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਉਸ ਦੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਦੇਵਰਾਜ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਸੁਣੋ।

14.9.15

यदर्थं मां प्राहिणोत्त्वत्सकाशं ।
बृहस्पतिं परिदातुं मरुत्ते।
अयं गुरुर्याजयतां नृप त्वां ।
मर्त्यं सन्तममरं त्वां करोतु ॥ १४.९.१५ ॥

ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਭੇਜਿਆ, ਉਹ ਇਹ ਹੈ: ਮਰੁਤਾਂ ਲਈ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੂੰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੌਂਪਣਾ। ਇਹ ਗੁਰੂ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਯੱਗ ਕਰਵਾਵੇ, ਹੇ ਨ੍ਰਿਪ; ਮਰਨਸ਼ੀਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਮਰ ਬਣਾਵੇ।

14.9.16

संवर्तोऽयं याजयिता द्विजो मां ।
बृहस्पतेरञ्जलिरेष तस्य।
न चैवासौ याजयित्वा महेन्द्रं ।
मर्त्यं सन्तं याजयन्नद्य शोभेत् ॥ १४.९.१६ ॥

ਇਹ ਸੰਵਰਤ ਮੇਰਾ ਯਗ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲਾ ਦ੍ਵਿਜ ਹੈ; ਇਹ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਲਈ ਅੰਜਲੀ ਹੈ। ਜਿਸਨੇ ਮਹੇਂਦਰ ਦਾ ਯਗ ਕਰਵਾਇਆ, ਉਹ ਅੱਜ ਨਾਸ਼ਵਾਨ ਕਿਸੇ ਲਈ ਯਗ ਕਰਵਾਵੇ ਤਾਂ ਸ਼ੋਭਾ ਨਹੀਂ ਦੇਵੇਗਾ।

14.9.17

ये वै लोका देवलोके महान्तः ।
सम्प्राप्स्यसे तान्देवराजप्रसादात्।
त्वां चेदसौ याजयेद्वै बृहस्पति-
र्नूनं स्वर्गं त्वं जयेः कीर्तियुक्तः ॥ १४.९.१७ ॥

ਦੇਵਲੋਕ ਦੇ ਜੋ ਮਹਾਨ ਲੋਕ ਹਨ, ਉਹ ਦੇਵਰਾਜ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਤੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਂਗਾ। ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਜੇ ਤੇਰਾ ਯਗ ਕਰਵਾਵੇ, ਤਾਂ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਕੀਰਤੀ ਸਹਿਤ ਤੂੰ ਸਵਰਗ ਜਿੱਤੇਂਗਾ।

14.9.18

तथा लोका मानुषा ये च दिव्याः ।
प्रजापतेश्चापि ये वै महान्तः।
तेते जिता देवराज्यं च कृत्स्नं ।
बृहस्पतिर्याजयेच्चेन्नरेन्द्र ॥ १४.९.१८ ॥

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਲੋਕ, ਦਿਵ੍ਯ ਲੋਕ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੇ ਜੋ ਮਹਾਨ ਲੋਕ, ਅਤੇ ਸਮੁੱਚਾ ਦੇਵਰਾਜ ਵੀ, ਹੇ ਨਰੇਂਦਰ, ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਯਗ ਕਰਵਾਵੇ ਤਾਂ ਜਿੱਤੇ ਜਾਣਗੇ।

14.9.19

मा स्मैव त्वं पुनरागाः कथंचि-
द्बृहस्पतिं परिदातुं मरुत्ते।
मा त्वां धक्ष्ये चक्षुषा दारुणेन ।
संक्रुद्धोऽहं पावक त्वं निबोधः ॥ १४.९.१९ ॥

ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਨੂੰ ਮਰੁੱਤ ਤੋਂ ਖੋਹਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੂੰ ਫਿਰ ਨਾ ਆਵੀਂ। ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਮੈਂ ਭਿਆਨਕ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਭਸਮ ਕਰ ਦਿਆਂਗਾ; ਹੇ ਪਾਵਕ, ਇਹ ਜਾਣ ਲੈ।

14.9.20

ततो देवानगमद्धूमकेतु-
दीहाद्भीतो व्यथितोऽश्वत्थपर्णवत्।
तं वै दृष्ट्वा प्राह शक्रो महात्मा ।
बृहस्पतेः सन्निधौ हव्यवाहम् ॥ १४.९.२० ॥

ਫਿਰ ਧੂਮਕੇਤੂ (ਅਗਨੀ) ਡਰ ਨਾਲ ਪੀਪਲ ਦੇ ਪੱਤੇ ਵਾਂਗ ਕੰਬਦਾ ਹੋਇਆ ਦੇਵਤਿਆਂ ਕੋਲ ਗਿਆ। ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਮਹਾਤਮਾ ਸ਼ਕ੍ਰ ਨੇ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਹਵਿਅਵਾਹਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।

14.9.21

यस्त्वं गतः प्रहितो जातवेदो ।
बृहस्पतिं परिदातुं मरुत्ते।
तत्किं प्राह स नृपो यक्ष्यमाणः ।
कच्चिद्वचः प्रतिगृह्णाति तच्च। ॥ १४.९.२१ ॥

ਹੇ ਜਾਤਵੇਦ, ਤੂੰ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੂੰ ਮਰੁੱਤ ਕੋਲ ਛੱਡਣ ਲਈ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਯੱਗ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ? ਕੀ ਉਸ ਨੇ ਤੇਰੀ ਗੱਲ ਮੰਨੀ?

14.9.22

न ते वाचं रोचयते मरुत्तो ।
बृहस्पतेरञ्जलिं प्राहिणोत्सः।
संवर्तो मां याजयितेत्युवाच ।
पुनः पुनः स मया याच्यमानः ॥ १४.९.२२ ॥

ਮਰੁੱਤ ਨੂੰ ਤੇਰੀ ਗੱਲ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਆਈ। ਉਸਨੇ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਕੋਲ ਅੰਜਲੀ ਭੇਜੀ। ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਸੰਵਰਤ ਮੇਰਾ ਯੱਗ ਕਰਾਉਣਗੇ।' ਮੇਰੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਨ ਤੇ ਵੀ ਉਹ ਇਹੀ ਕਹਿੰਦਾ ਰਿਹਾ।

14.9.23

उवाचेदं मानुषा ये च दिव्या ।
प्रजापतेर्ये च लोका महान्तः।
तांश्चेल्लभेयं संविदं तेन कृत्वा ।
तथापि नेच्छेयमिति प्रतीतः ॥ १४.९.२३ ॥

ਉਸਨੇ ਇਹ ਕਿਹਾ: ਮਨੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੇ ਮਹਾਨ ਲੋਕ ਜੇ ਮੈਂ ਪਾ ਲਵਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰ ਲਵਾਂ, ਤਦ ਵੀ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਨਹੀਂ ਚਾਹਾਂਗਾ।

14.9.24

पुनर्गत्वा पार्थिवं त्वं समेत्य ।
वाक्यं मदीयं प्रापय स्वार्थयुक्तम्।
पुनर्यद्युक्तो न करिष्यते वच-
स्त्वत्तो वज्रं सम्प्रहर्तास्मि तस्मै ॥ १४.९.२४ ॥

ਤੂੰ ਮੁੜ ਜਾ ਕੇ ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਮਿਲ ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਮਤਲਬ-ਭਰਿਆ ਸੁਨੇਹਾ ਉਸ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾ। ਜੇ ਉਹ ਫੇਰ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਨਾ ਮੰਨੇ, ਤਾਂ ਤੇਰੇ ਰਾਹੀਂ ਮੈਂ ਉਸ ਉੱਤੇ ਵਜ੍ਰ ਚਲਾਵਾਂਗਾ।

14.9.25

गन्धर्वराड्यात्वयं तत्र दूतो ।
बिभेम्यहं वासव तत्र गन्तुम्।
संरब्धो मामब्रवीत्तीक्ष्णरोषः ।
संवर्तो वाक्यं चरितब्रह्मचर्यः ॥ १४.९.२५ ॥

ਹੇ ਵਾਸਵ, ਗੰਧਰਵ-ਰਾਜ ਉੱਥੇ ਦੂਤ ਬਣ ਕੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉੱਥੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਮੈਨੂੰ ਡਰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਤਿੱਖੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰੇ, ਬ੍ਰਹਮਚਰਯ ਪਾਲਣ ਵਾਲੇ ਸੰਵਰਤ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।

14.9.26

यद्यागच्छेः पुनरेवं कथंचि-
द्बृहस्पतिं परिदातुं मरुत्ते।
दहेयं त्वां चक्षुषा दारुणेन ।
संक्रुद्ध इत्येतदवैहि शक्र ॥ १४.९.२६ ॥

ਜੇ ਤੂੰ ਫੇਰ ਕਿਸੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਨੂੰ ਛੁਡਾਉਣ ਆਇਆ, ਹੇ ਮਰੁਤਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਭਿਆਨਕ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿਆਂਗਾ। ਹੇ ਸ਼ਕ੍ਰ, ਇਹ ਜਾਣ ਲੈ ਕਿ ਮੈਂ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹਾਂ।

14.9.27

त्वमेवान्यान्दहसे जातवेदो ।
न हि त्वदन्यो विद्यते भस्मकर्ता।
त्वत्संस्पर्शात्सर्वलोको बिभेति ।
अश्रद्धेयं वदसे हव्यवाह ॥ १४.९.२७ ॥

ਹੇ ਜਾਤਵੇਦ, ਤੂੰ ਹੀ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾੜਦਾ ਹੈਂ; ਤੇਰੇ ਬਿਨਾਂ ਭਸਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਤੇਰੇ ਛੋਹ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਡਰਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਹਵ੍ਯਵਾਹ, ਤੂੰ ਅਵਿਸ਼ਵਾਸਯੋਗ ਗੱਲ ਆਖਦਾ ਹੈਂ।

14.9.28

दिवं देवेन्द्र पृथिवीं च सर्वां ।
संवेष्टयेस्त्वं स्वबलेनैव शक्र।
एवंविधस्येह सतस्तवासौ ।
कथं वृत्रस्त्रिदिवं प्राग्जहार ॥ १४.९.२८ ॥

ਹੇ ਦੇਵੇਂਦਰ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਬਲ ਨਾਲ ਹੀ ਸਵਰਗ ਅਤੇ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਲਪੇਟ ਸਕਦਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਸ਼ਕ੍ਰ। ਐਸੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਾਲਾ ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਵ੍ਰਿੱਤ੍ਰ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤ੍ਰਿਦਿਵ ਕਿਵੇਂ ਖੋਹ ਲਿਆ?

14.9.29

नगण्डिकाकारयोगं करेऽणुं ।
न चारिसोमं प्रपिबामि वह्ने।
न क्षीणशक्तौ प्रहारामि वज्रं ।
को मे सुखाय प्रहरेत मर्त्यः ॥ १४.९.२९ ॥

ਹੇ ਵਹ੍ਨੀ, ਮੈਂ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਛੋਟਾ ਗਣ੍ਡਿਕਾ-ਮਿਸ਼ਰਣ ਜਾਂ ਵੈਰੀ ਦਾ ਸੋਮ ਨਹੀਂ ਪੀਂਦਾ, ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਖੀਣ ਹੋਣ ਤੇ ਵਜ੍ਰ ਨਹੀਂ ਚਲਾਉਂਦਾ। ਮੇਰੇ ਸੁਖ ਲਈ ਕਿਹੜਾ ਮਰਤ ਪ੍ਰਹਾਰ ਕਰੇਗਾ?

14.9.30

प्रव्रजयेयं कालकेयान्पृथिव्या-
मपाकर्षन्दानवानन्तरिक्षात्।
दिवः प्रह्लादमवसानमानयं ।
को मेऽसुखाय प्रहरेत मानवः ॥ १४.९.३० ॥

ਮੈਂ ਕਾਲਕੇਯਾਂ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਭਜਾਇਆ, ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਤੋਂ ਖਿੱਚਿਆ, ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਨੂੰ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਲਿਆਂਦਾ। ਮੇਰੇ ਦੁੱਖ ਲਈ ਕਿਹੜਾ ਮਾਨਵ ਪ੍ਰਹਾਰ ਕਰੇਗਾ?

14.9.31

यत्र शर्यातिं च्यवनो याजयिष्य-
न्सहाश्विभ्यां सोममगृह्णदेकः।
तं त्वं क्रुद्धः प्रत्यषेधीः पुरस्ता-
च्छर्यातियज्ञं स्म तं महेन्द्र ॥ १४.९.३१ ॥

ਚ੍ਯਵਨ ਅਸ਼੍ਵਿਨੀਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ਰਿਆਤੀ ਲਈ ਯੱਗ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਕੱਲਿਆਂ ਸੋਮ ਲੈ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਹੇ ਮਹੇਂਦਰ, ਤੂੰ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ — ਸ਼ਰਿਆਤੀ ਦੇ ਯੱਗ ਨੂੰ ਵੀ।

14.9.32

वज्रं गृहीत्वा च पुरन्दर त्वं ।
सम्प्राहार्षीश्च्यवनस्यातिघोरम्।
स ते विप्रः सह वज्रेणि बाहु-
मपागृह्णात्तपसा जातमन्युः ॥ १४.९.३२ ॥

ਹੇ ਪੁਰੰਦਰ, ਤੂੰ ਵਜ੍ਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਚ੍ਯਵਨ ਉੱਤੇ ਅਤਿ ਭਿਆਨਕ ਪ੍ਰਹਾਰ ਕੀਤਾ। ਤਦ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਤਪ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਵਜ੍ਰ ਸਮੇਤ ਤੇਰੀ ਬਾਂਹ ਫੜ ਲਈ।

14.9.33

ततो रोषात्सर्वतो घोररूपं ।
सपत्नं ते जनयामास भूयः।
मदं नाम्ना चासुरं विश्वरूपं ।
यं त्वं दृष्ट्वा चक्षुषी संन्यमीलः ॥ १४.९.३३ ॥

ਫਿਰ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤੇਰੇ ਲਈ ਫਿਰ ਇੱਕ ਵੈਰੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ; ਹਰ ਪਾਸਿਓਂ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਾਲਾ। ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਮਦ ਸੀ, ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ ਨਾਮ ਦਾ ਅਸੁਰ; ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਤੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰ ਲਈਆਂ।

14.9.34

हनुरेका जगतीस्था तथैका ।
दिवं गता महतो दानवस्य।
सहस्रं दन्तानां शतयोजनानां ।
सुतीक्ष्णानां घोररूपं बभूव ॥ १४.९.३४ ॥

ਉਸ ਮਹਾਨ ਦਾਨਵ ਦਾ ਇੱਕ ਜਬਾੜਾ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਸੀ, ਦੂਜਾ ਸਵਰਗ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ ਸੀ। ਸੌ ਯੋਜਨ ਲੰਮੇ, ਬਹੁਤ ਤਿੱਖੇ ਹਜ਼ਾਰ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਬਣ ਗਿਆ।

14.9.35

वृत्ताः स्थूला रजतस्तम्भवर्णा ।
दंष्ट्राश्चतस्रो द्वे शते योजनानाम्।
स त्वां दन्तान्विदशन्नभ्यधाव-
ज्जिघांसया शूलमुद्यम्य घोरम् ॥ १४.९.३५ ॥

ਗੋਲ, ਮੋਟੇ, ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਥੰਮ੍ਹ ਵਰਗੇ ਰੰਗ ਵਾਲੇ ਚਾਰ ਦੰਦ ਸਨ; ਉਹ ਦੋ ਸੌ ਯੋਜਨ ਲੰਮੇ ਸਨ। ਮਾਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਵੱਢਦਾ ਹੋਇਆ ਤੇਰੇ ਵੱਲ ਦੌੜਿਆ।

14.9.36

तं नापश्यस्त्वं तदा घोररूपं ।
सर्वे वै त्वां ददृशुर्दर्शनीयम्।
यस्माद्भीतः प्राञ्जलिस्त्वं महर्षि-
मागच्छेथाः शरणं दानवघ्न ॥ १४.९.३६ ॥

ਉਦੋਂ ਤੂੰ ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ; ਸਭਨਾਂ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖਣ-ਯੋਗ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ। ਹੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਨਾਸ਼ਕ, ਡਰ ਕੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਤੂੰ ਮਹਾਂਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਸ਼ਰਣ ਆਇਆ।

14.9.37

क्षात्राद्बलाद्ब्रह्मबलं गरीयो ।
न ब्रह्मतः किञ्चिदन्यद्गरीयः।
सोहं जानन्ब्रह्मतेजो यथाव-
न्न संवर्त गन्तुमिच्छामि शक्र ॥ १४.९.३७ ॥

ਕਸ਼ਤ੍ਰੀ ਬਲ ਨਾਲੋਂ ਬ੍ਰਹਮ-ਬਲ ਵੱਡਾ ਹੈ; ਬ੍ਰਹਮ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਸ਼ਕ੍ਰ, ਬ੍ਰਹਮ-ਤੇਜ ਨੂੰ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦਾ ਹੋਇਆ ਮੈਂ ਸੰਵਰਤ ਕੋਲ ਜਾਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ।