మహాభారతం · అధ్యాయం 14.9
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.9.1
कच्चित्सुखं स्वपिषि त्वं बृहस्पते ।
कच्चिन्मनोज्ञाः परिचारकास्ते।
कच्चिद्देवानां सुखकामोसि विप्र ।
कच्चिद्देवास्त्वां परिपालयन्ति ॥ १४.९.१ ॥
బృహస్పతీ, నువ్వు సుఖంగా నిద్రపోతున్నావా? నీ సేవకులు మనోహరులా? విప్రుడా, దేవతల శ్రేయస్సును నువ్వు కోరుతున్నావా? దేవతలు నిన్ను రక్షిస్తున్నారా?
14.9.2
सुखं शये शयने देवराज ।
तथा मनोज्ञाः परिचारका मे।
तथा देवानां सुखकामोस्मि नित्यं ।
देवाश्च मां सुभृशं पालयन्ति ॥ १४.९.२ ॥
దేవరాజా, నేను శయ్యపై సుఖంగా పడుకుంటాను. అలాగే నా సేవకులు మనోహరులు. అలాగే నేను ఎల్లప్పుడూ దేవతల శ్రేయస్సును కోరుతాను, దేవతలు నన్ను బాగా రక్షిస్తారు.
14.9.3
कुतो दुःखं मानसं देहजं वा ।
पाण्डुर्विवर्णश्च कुतस्त्वमद्य।
आचक्ष्व मे ब्राह्मण यावदेता-
न्निहन्मि सर्वांस्तव दुःखकर्तॄन् ॥ १४.९.३ ॥
ఈ రోజు నీకు మానసిక దుఃఖం ఎక్కడ నుంచి వచ్చింది, లేక దేహ సంబంధమైనదా? నువ్వు పాలిపోయి, వర్ణం మారి ఎందుకు ఉన్నావు? బ్రాహ్మణా, నీ దుఃఖాన్ని కలిగించేవారందరినీ నేను చంపే వరకు నాకు చెప్పు.
14.9.4
मरुत्तमाहुर्मघवन्यक्ष्यमाणं ।
महायज्ञेनोत्तमदक्षिणेन।
संवर्तो याजयतीति मे श्रुतं ।
तदिच्छामि न स तं याजयेत् ॥ १४.९.४ ॥
మఘవన్, మరుత్తుడు ఉత్తమ దక్షిణతో మహాయజ్ఞం చేయబోతున్నాడని చెబుతారు. సంవర్తుడు అతనికి యాగం చేయిస్తున్నాడని నేను విన్నాను. అతడు అతనికి యాగం చేయించకూడదని నేను కోరుతున్నాను.
14.9.5
सर्वान्कामाननुयातोसि विप्र ।
त्वं देवानां मन्त्रयसे पुरोधाः।
उभौ च ते जरामृत्यू व्यतीतौ ।
किं संवर्तस्तव कर्ताऽद्य विप्र ॥ १४.९.५ ॥
విప్రుడా, నీవు అన్ని కోరికలను పొందావు. దేవతల పురోహితుడిగా నీవు వారికి మంత్రాంగం చేస్తావు. నీకు ముసలితనమూ మృత్యువూ రెండూ దాటిపోయాయి. విప్రుడా, ఈ రోజు సంవర్తుడు నీకు ఏమి చేయగలడు?
14.9.6
देवैः सह त्वमसुरान्सम्प्रणुद्य ।
जिघांससे चाप्युत सानुबन्धान्।
यंयं समृद्धं पश्यसि तत्रतत्र ।
दुःखं सपत्नेषु समृद्धिभावः ॥ १४.९.६ ॥
దేవతలతో కలిసి నీవు అసురులను తరిమి, వారి అనుచరులతో సహా వారిని చంపాలని కోరుతున్నావు. ఎక్కడెక్కడ సమృద్ధిని చూస్తావో, అక్కడ శత్రువుల మధ్య దుఃఖం, సమృద్ధి భావం కలుగుతాయి.
14.9.7
अतोस्मि देवेन्द्र विवर्णरूपः ।
सपत्नो मे वर्धते तन्निशम्य।
सर्वोपायैर्मघवन्संनियच्छ ।
संवर्तं वा पार्थिवं वा मरुत्तम् ॥ १४.९.७ ॥
కాబట్టి, దేవేంద్రా, నేను వివర్ణ రూపం పొందాను; ఇది విని నా శత్రువు పెరుగుతున్నాడు. ఓ మఘవన్, అన్ని ఉపాయాలతో సంవర్తుని గాని రాజును గాని నియంత్రించు, మరుత్తులలో శ్రేష్ఠుడా.
14.9.8
एहि गच्छ प्रहितो जातवेदो ।
बृहस्पतिं परिदातुं मरुत्ते।
अयं वै त्वां याजयिता बृहस्पति-
स्तथाऽमरं चैव करिष्यतीति ॥ १४.९.८ ॥
రా, వెళ్ళు; జాతవేదుడా, నేను పంపినవాడవై మరుత్తు వద్దకు బృహస్పతిని తీసుకురావడానికి వెళ్ళు. ఈ బృహస్పతియే నీకు యాగం చేయిస్తాడు, అలా నిన్ను అమరుడిగా కూడా చేస్తాడు.
14.9.9
अहं गच्छामि तव शक्राद्य दूतो ।
बृहस्पतिं परिदातुं मरुत्ते।
वाचं सत्यां पुरुहूतस्य कर्तुं ।
बृहस्पतेश्चापचितिं चिकीर्षुः ॥ १४.९.९ ॥
ఓ శక్రా, నేడు నీ దూతగా నేను మరుత్తు వద్దకు బృహస్పతిని తీసుకురావడానికి వెళ్తున్నాను. పురుహూతుని సత్యవాక్కును నెరవేర్చడానికీ, బృహస్పతిని గౌరవించడానికీ కోరుతూ.
14.9.10
तः प्रायाद्धूमकेतुर्महात्मा ।
वनस्पतीन्वीरुधश्चावमृद्गन्।
कामाद्धिमान्ते परिवर्तमानः ।
काष्ठातिगो मातरिश्वेव नर्दन् ॥ १४.९.१० ॥
ఆ ధూమకేతువు, మహాత్ముడైన అగ్ని, బయలుదేరాడు. చెట్లను, తీగలను తొక్కుతూ, ఇష్టానుసారం మంచు పర్వతాల మధ్య తిరుగుతూ, దిక్కులను దాటుతూ, మాతరిశ్వుని వలె గర్జిస్తూ.
14.9.11
आश्वर्यमद्ययामि रूपिणं वह्निमागतम् ।
आसनं सलिलं पाद्यं गां चोपानय वै मुने ॥ १४.९.११ ॥
ఈ రోజు ఒక అద్భుతాన్ని చూస్తున్నాను — రూపం ధరించిన అగ్ని వచ్చాడు. ఓ ముని, ఆసనం, జలం, పాద్యం, గోవును తీసుకురండి.
14.9.12
आसनं सलिलं पाद््रतिनन्दामि तेऽनघ ।
इन्द्रेण तु समादिष्टं विद्धि मां दूतमागतम् ॥ १४.९.१२ ॥
ఓ నిర్దోషీ, నీవు ఇచ్చిన ఆసనం, జలం, పాద్యాన్ని నేను సంతోషంగా స్వీకరిస్తున్నాను. ఇంద్రుడు పంపిన దూతగా నన్ను తెలుసుకో.
14.9.13
कच्चिच्छ्सुखी च ।
कच्चिच्चास्मान्प्रीयते धूमकेतो।
कच्चिद्देवा अस्य वशे यथाव-
त्प्रब्रूहि त्वं मम कार्त्स्न्येन देव ॥ १४.९.१३ ॥
ఆయన సుఖంగా ఉన్నాడా? మమ్మల్ని ఆయన ప్రీతితో చూస్తున్నాడా, ఓ ధూమకేతూ? దేవతలు ఆయన వశంలో యథావిధిగా ఉన్నారా? ఓ దేవా, పూర్తిగా నాకు చెప్పు.
14.9.14
शक्रो भृशं सुसुखी पार्थरातिं चेच्छत्यजरां वै त्वया सः ।
देवाश्च सर्वे वशगास्तस्य राज-
न्संदेशं त्वं शृणु मे देवराज्ञः ॥ १४.९.१४ ॥
ఇంద్రుడు ఎంతో సుఖంగా ఉన్నాడు; పృథ కుమారుని రాజ్యం నీ ద్వారా అజరంగా ఉండాలని ఆయన కోరుతున్నాడు. దేవతలంతా ఆయన వశంలో ఉన్నారు. ఓ రాజా, దేవరాజు సందేశాన్ని విను.
14.9.15
यदर्थं मां प्राहिणोत्त्वत्सकाशं ।
बृहस्पतिं परिदातुं मरुत्ते।
अयं गुरुर्याजयतां नृप त्वां ।
मर्त्यं सन्तममरं त्वां करोतु ॥ १४.९.१५ ॥
ఎందుకోసం ఆయన నన్ను నీ సన్నిధికి పంపాడో, అది ఇదే: మరుత్తుల కోసం బృహస్పతిని నీకు అందించడం. ఈ గురువు నీచేత యజ్ఞాలు చేయించుగాక; మరణశీలుడవైన నిన్ను అమరుడిగా చేయుగాక.
14.9.16
संवर्तोऽयं याजयिता द्विजो मां ।
बृहस्पतेरञ्जलिरेष तस्य।
न चैवासौ याजयित्वा महेन्द्रं ।
मर्त्यं सन्तं याजयन्नद्य शोभेत् ॥ १४.९.१६ ॥
ఇతడు సంవర్తుడు, నాకు యాగం చేయించే ద్విజుడు; ఇది బృహస్పతికి చేసిన అంజలి. ఇంద్రునికి యాగం చేయించినవాడు నేడు మర్త్యుడైన ఒకనికి యాగం చేయించడం శోభించదు.
14.9.17
ये वै लोका देवलोके महान्तः ।
सम्प्राप्स्यसे तान्देवराजप्रसादात्।
त्वां चेदसौ याजयेद्वै बृहस्पति-
र्नूनं स्वर्गं त्वं जयेः कीर्तियुक्तः ॥ १४.९.१७ ॥
దేవలోకంలోని మహత్తర లోకాలను దేవరాజు అనుగ్రహంతో నీవు పొందుతావు. బృహస్పతి నీకు యాగం చేయిస్తే, నిశ్చయంగా కీర్తితో నీవు స్వర్గాన్ని జయిస్తావు.
14.9.18
तथा लोका मानुषा ये च दिव्याः ।
प्रजापतेश्चापि ये वै महान्तः।
तेते जिता देवराज्यं च कृत्स्नं ।
बृहस्पतिर्याजयेच्चेन्नरेन्द्र ॥ १४.९.१८ ॥
అలాగే మానవ లోకాలూ, దివ్య లోకాలూ, ప్రజాపతి యొక్క మహత్తర లోకాలూ, సమస్త దేవరాజ్యమూ, ఓ నరేంద్రా, బృహస్పతి యాగం చేయిస్తే జయించబడతాయి.
14.9.19
मा स्मैव त्वं पुनरागाः कथंचि-
द्बृहस्पतिं परिदातुं मरुत्ते।
मा त्वां धक्ष्ये चक्षुषा दारुणेन ।
संक्रुद्धोऽहं पावक त्वं निबोधः ॥ १४.९.१९ ॥
బృహస్పతిని మరుత్తు నుండి తీసుకెళ్లడానికి ఏ విధంగానైనా నీవు మళ్లీ రావద్దు. కోపించిన నేను భయంకర దృష్టితో నిన్ను దహింపజేస్తాను; ఓ పావకా, ఇది తెలుసుకో.
14.9.20
ततो देवानगमद्धूमकेतु-
दीहाद्भीतो व्यथितोऽश्वत्थपर्णवत्।
तं वै दृष्ट्वा प्राह शक्रो महात्मा ।
बृहस्पतेः सन्निधौ हव्यवाहम् ॥ १४.९.२० ॥
అప్పుడు ధూమకేతువు (అగ్ని) భయంతో, అశ్వత్థ పత్రంలా వణకుతూ దేవతల వద్దకు వెళ్లాడు. అతడిని చూసి మహాత్ముడైన శక్రుడు బృహస్పతి సమక్షంలో హవ్యవాహనుడితో అన్నాడు.
14.9.21
यस्त्वं गतः प्रहितो जातवेदो ।
बृहस्पतिं परिदातुं मरुत्ते।
तत्किं प्राह स नृपो यक्ष्यमाणः ।
कच्चिद्वचः प्रतिगृह्णाति तच्च। ॥ १४.९.२१ ॥
ఓ జాతవేదా, నీవు బృహస్పతిని మరుత్తునికి వదిలివేయడానికి పంపబడి వెళ్లావు. యజ్ఞం చేయబోయే ఆ రాజు ఏమన్నాడు? అతడు నీ మాటను అంగీకరించాడా?
14.9.22
न ते वाचं रोचयते मरुत्तो ।
बृहस्पतेरञ्जलिं प्राहिणोत्सः।
संवर्तो मां याजयितेत्युवाच ।
पुनः पुनः स मया याच्यमानः ॥ १४.९.२२ ॥
మరుత్తునికి నీ మాట నచ్చలేదు. అతడు బృహస్పతి వద్దకు అంజలిని పంపాడు. 'సంవర్తుడు నాకు యజ్ఞం చేయిస్తాడు' అని అన్నాడు. నేను పదే పదే అడిగినా అతడు అదే చెప్పాడు.
14.9.23
उवाचेदं मानुषा ये च दिव्या ।
प्रजापतेर्ये च लोका महान्तः।
तांश्चेल्लभेयं संविदं तेन कृत्वा ।
तथापि नेच्छेयमिति प्रतीतः ॥ १४.९.२३ ॥
అతడు ఇలా అన్నాడు: మానవులకు, దివ్యులకు, ప్రజాపతి యొక్క మహత్తరమైన లోకాలను నేను పొందినా, వారితో ఒప్పందం చేసుకున్నా, అయినా నేను కోరను అని అతడు చెప్పబడ్డాడు.
14.9.24
पुनर्गत्वा पार्थिवं त्वं समेत्य ।
वाक्यं मदीयं प्रापय स्वार्थयुक्तम्।
पुनर्यद्युक्तो न करिष्यते वच-
स्त्वत्तो वज्रं सम्प्रहर्तास्मि तस्मै ॥ १४.९.२४ ॥
నువ్వు మళ్లీ వెళ్లి ఆ రాజును కలిసి, నా ప్రయోజనంతో కూడిన నా మాటను అతనికి చేరవేయి. అతను మళ్లీ నా మాట పాటించకపోతే, నీ ద్వారా అతనిపై వజ్రాయుధాన్ని ప్రయోగిస్తాను.
14.9.25
गन्धर्वराड्यात्वयं तत्र दूतो ।
बिभेम्यहं वासव तत्र गन्तुम्।
संरब्धो मामब्रवीत्तीक्ष्णरोषः ।
संवर्तो वाक्यं चरितब्रह्मचर्यः ॥ १४.९.२५ ॥
వాసవా, గంధర్వరాజు అక్కడికి దూతగా వెళ్తాడు; అక్కడికి వెళ్లడానికి నేను భయపడుతున్నాను. తీవ్రకోపంతో ఉన్న సంవర్తుడు, బ్రహ్మచర్యం ఆచరించినవాడు, నాతో ఈ మాట అన్నాడు.
14.9.26
यद्यागच्छेः पुनरेवं कथंचि-
द्बृहस्पतिं परिदातुं मरुत्ते।
दहेयं त्वां चक्षुषा दारुणेन ।
संक्रुद्ध इत्येतदवैहि शक्र ॥ १४.९.२६ ॥
నువ్వు మళ్లీ ఏ విధంగానైనా బృహస్పతిని వదులుకోమని వస్తే, మరుతుల నాయకా, నేను భయంకర దృష్టితో నిన్ను దహించివేస్తాను. శక్రా, నేను కోపంగా ఉన్నానని తెలుసుకో.
14.9.27
त्वमेवान्यान्दहसे जातवेदो ।
न हि त्वदन्यो विद्यते भस्मकर्ता।
त्वत्संस्पर्शात्सर्वलोको बिभेति ।
अश्रद्धेयं वदसे हव्यवाह ॥ १४.९.२७ ॥
జాతవేదా, నువ్వే ఇతరులను దహిస్తావు; నీ తప్ప భస్మం చేసేవాడు మరెవ్వరూ లేరు. నీ స్పర్శవల్ల సమస్త లోకాలూ భయపడతాయి. హవ్యవాహా, నమ్మలేని మాట నువ్వు మాట్లాడుతున్నావు.
14.9.28
दिवं देवेन्द्र पृथिवीं च सर्वां ।
संवेष्टयेस्त्वं स्वबलेनैव शक्र।
एवंविधस्येह सतस्तवासौ ।
कथं वृत्रस्त्रिदिवं प्राग्जहार ॥ १४.९.२८ ॥
ఓ దేవేంద్రా, నీవు నీ స్వబలంతోనే స్వర్గాన్ని, సమస్త భూమిని చుట్టివేయగలవు, ఓ శక్రా. ఇలాంటి సామర్థ్యం ఉన్న నీ సమక్షంలో వృత్రుడు పూర్వం త్రిదివాన్ని ఎలా అపహరించాడు?
14.9.29
नगण्डिकाकारयोगं करेऽणुं ।
न चारिसोमं प्रपिबामि वह्ने।
न क्षीणशक्तौ प्रहारामि वज्रं ।
को मे सुखाय प्रहरेत मर्त्यः ॥ १४.९.२९ ॥
ఓ వహ్నీ, చేతిలోని చిన్న గండికా-మిశ్రమాన్ని, శత్రువు సోమాన్ని నేను త్రాగను; శక్తి క్షీణించినప్పుడు వజ్రాన్ని ప్రయోగించను. నా సుఖం కోసం ఏ మర్త్యుడు దాడి చేస్తాడు?
14.9.30
प्रव्रजयेयं कालकेयान्पृथिव्या-
मपाकर्षन्दानवानन्तरिक्षात्।
दिवः प्रह्लादमवसानमानयं ।
को मेऽसुखाय प्रहरेत मानवः ॥ १४.९.३० ॥
నేను కాలకేయులను భూమి నుండి తరిమివేసాను, దానవులను అంతరిక్షం నుండి లాగివేసాను, చివరికి ప్రహ్లాదుని స్వర్గం నుండి తీసుకువచ్చాను. నా దుఃఖం కోసం ఏ మానవుడు దాడి చేస్తాడు?
14.9.31
यत्र शर्यातिं च्यवनो याजयिष्य-
न्सहाश्विभ्यां सोममगृह्णदेकः।
तं त्वं क्रुद्धः प्रत्यषेधीः पुरस्ता-
च्छर्यातियज्ञं स्म तं महेन्द्र ॥ १४.९.३१ ॥
చ్యవనుడు అశ్వినులతో కలిసి శర్యాతికి యజ్ఞం చేయబోతూ ఒంటరిగా సోమాన్ని తీసుకున్నప్పుడు, ఓ మహేంద్రా, నీవు కోపించి అతనిని ముందే నిరోధించావు — శర్యాతి యజ్ఞాన్ని కూడా.
14.9.32
वज्रं गृहीत्वा च पुरन्दर त्वं ।
सम्प्राहार्षीश्च्यवनस्यातिघोरम्।
स ते विप्रः सह वज्रेणि बाहु-
मपागृह्णात्तपसा जातमन्युः ॥ १४.९.३२ ॥
ఓ పురందరా, నీవు వజ్రాన్ని పట్టుకుని చ్యవనుడిపై అత్యంత భయంకరంగా దాడి చేసావు. అప్పుడు ఆ బ్రాహ్మణుడు కోపోద్రిక్తుడై తపోబలంతో వజ్రంతో సహా నీ బాహువును పట్టుకున్నాడు.
14.9.33
ततो रोषात्सर्वतो घोररूपं ।
सपत्नं ते जनयामास भूयः।
मदं नाम्ना चासुरं विश्वरूपं ।
यं त्वं दृष्ट्वा चक्षुषी संन्यमीलः ॥ १४.९.३३ ॥
అప్పుడు కోపంతో ఆయన నీకోసం మళ్లీ ఒక శత్రువును సృష్టించాడు; అన్ని వైపులా భయంకర రూపం కలవాడు. అతని పేరు మదుడు, విశ్వరూపుడనే అసురుడు; అతడిని చూసి నీవు నీ కళ్లు మూసుకున్నావు.
14.9.34
हनुरेका जगतीस्था तथैका ।
दिवं गता महतो दानवस्य।
सहस्रं दन्तानां शतयोजनानां ।
सुतीक्ष्णानां घोररूपं बभूव ॥ १४.९.३४ ॥
ఆ మహా దానవుని ఒక దవడ భూమిపై నిలిచింది, మరొకటి స్వర్గం వరకు చేరింది. వంద యోజనాల పొడవైన, అతి పదునైన వేయి దంతాలతో అతడు భయంకర రూపం దాల్చాడు.
14.9.35
वृत्ताः स्थूला रजतस्तम्भवर्णा ।
दंष्ट्राश्चतस्रो द्वे शते योजनानाम्।
स त्वां दन्तान्विदशन्नभ्यधाव-
ज्जिघांसया शूलमुद्यम्य घोरम् ॥ १४.९.३५ ॥
గుండ్రంగా, బలిష్టంగా, వెండి స్తంభం వంటి రంగుతో నాలుగు కోరలు ఉన్నాయి; అవి రెండు వందల యోజనాల పొడవు. చంపాలనే కోరికతో అతడు భయంకర శూలాన్ని ఎత్తి, నిన్ను కొరుకుతూ నీపై దూకాడు.
14.9.36
तं नापश्यस्त्वं तदा घोररूपं ।
सर्वे वै त्वां ददृशुर्दर्शनीयम्।
यस्माद्भीतः प्राञ्जलिस्त्वं महर्षि-
मागच्छेथाः शरणं दानवघ्न ॥ १४.९.३६ ॥
అప్పుడు నీవు ఆ భయంకర రూపాన్ని చూడలేదు; అందరూ నిన్ను చూడదగిన రూపంలోనే చూశారు. ఓ దానవ సంహారీ, భయపడి అంజలి ఘటించి నీవు మహర్షి శరణు కోరి వచ్చావు.
14.9.37
क्षात्राद्बलाद्ब्रह्मबलं गरीयो ।
न ब्रह्मतः किञ्चिदन्यद्गरीयः।
सोहं जानन्ब्रह्मतेजो यथाव-
न्न संवर्त गन्तुमिच्छामि शक्र ॥ १४.९.३७ ॥
క్షత్రియ బలం కంటే బ్రహ్మబలం గొప్పది; బ్రహ్మం కంటే గొప్పది మరేదీ లేదు. అందువల్ల ఓ శక్రా, బ్రహ్మతేజస్సును సరిగ్గా తెలిసినవాడనై నేను సంవర్తుని వద్దకు వెళ్లాలని అనుకోను.