มหาภารตะ · อัธยายะ 14.9
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.9.1
कच्चित्सुखं स्वपिषि त्वं बृहस्पते ।
कच्चिन्मनोज्ञाः परिचारकास्ते।
कच्चिद्देवानां सुखकामोसि विप्र ।
कच्चिद्देवास्त्वां परिपालयन्ति ॥ १४.९.१ ॥
พระพฤหัสปติ ท่านหลับสบายดีหรือ ผู้ช่วยปรนนิบัติของท่านเป็นที่พอใจหรือ ดูก่อนพราหมณ์ ท่านปรารถนาความสุขของเทวดาหรือ เทวดาคุ้มครองท่านอยู่หรือ
14.9.2
सुखं शये शयने देवराज ।
तथा मनोज्ञाः परिचारका मे।
तथा देवानां सुखकामोस्मि नित्यं ।
देवाश्च मां सुभृशं पालयन्ति ॥ १४.९.२ ॥
ข้าพเจ้านอนหลับสบายบนที่นอน ดูก่อนเทวราช ผู้ช่วยปรนนิบัติของข้าพเจ้าก็เป็นที่พอใจเช่นกัน ข้าพเจ้าปรารถนาความสุขของเทวดาอยู่เสมอ และเทวดาคุ้มครองข้าพเจ้าเป็นอย่างยิ่ง
14.9.3
कुतो दुःखं मानसं देहजं वा ।
पाण्डुर्विवर्णश्च कुतस्त्वमद्य।
आचक्ष्व मे ब्राह्मण यावदेता-
न्निहन्मि सर्वांस्तव दुःखकर्तॄन् ॥ १४.९.३ ॥
ความทุกข์ของท่านวันนี้มาจากไหน จะเป็นทุกข์ในใจหรือเกิดแต่ร่างกายก็ตาม เหตุใดท่านจึงซีดเซียวและผิวพรรณเปลี่ยนไป ดูก่อนพราหมณ์ ขอท่านบอกข้าพเจ้าเถิด ข้าพเจ้าจะสังหารทุกคนที่ก่อความทุกข์แก่ท่าน
14.9.4
मरुत्तमाहुर्मघवन्यक्ष्यमाणं ।
महायज्ञेनोत्तमदक्षिणेन।
संवर्तो याजयतीति मे श्रुतं ।
तदिच्छामि न स तं याजयेत् ॥ १४.९.४ ॥
ดูก่อนมัฆวัน ว่ากันว่ามรุตตะกำลังจะประกอบมหายัญพิธี ซึ่งมีค่าทักษิณาอันสูงส่ง ข้าพเจ้าได้ยินมาว่าสังวรรตเป็นผู้ประกอบพิธีให้เขา ข้าพเจ้าปรารถนาให้เขาไม่ประกอบพิธีให้มรุตตะนั้นเลย
14.9.5
सर्वान्कामाननुयातोसि विप्र ।
त्वं देवानां मन्त्रयसे पुरोधाः।
उभौ च ते जरामृत्यू व्यतीतौ ।
किं संवर्तस्तव कर्ताऽद्य विप्र ॥ १४.९.५ ॥
ดูก่อนพราหมณ์ ท่านได้สมปรารถนาทุกประการแล้ว ท่านเป็นปุโรหิตของเทวดาและให้คำปรึกษาแก่เทวดา ทั้งความแก่และความตายต่างก็ผ่านท่านไปแล้ว ดูก่อนพราหมณ์ วันนี้สังวรรตจะทำอะไรท่านได้เล่า
14.9.6
देवैः सह त्वमसुरान्सम्प्रणुद्य ।
जिघांससे चाप्युत सानुबन्धान्।
यंयं समृद्धं पश्यसि तत्रतत्र ।
दुःखं सपत्नेषु समृद्धिभावः ॥ १४.९.६ ॥
ท่านร่วมกับเทวดาขับไล่พวกอสูร และปรารถนาจะฆ่าพวกมันพร้อมทั้งบริวาร ที่ใดที่ท่านเห็นความรุ่งเรือง ที่นั่นความทุกข์ก็เกิดขึ้นแก่ศัตรู และความรุ่งเรืองก็เกิดขึ้นด้วย
14.9.7
अतोस्मि देवेन्द्र विवर्णरूपः ।
सपत्नो मे वर्धते तन्निशम्य।
सर्वोपायैर्मघवन्संनियच्छ ।
संवर्तं वा पार्थिवं वा मरुत्तम् ॥ १४.९.७ ॥
เพราะเหตุนั้น ดูก่อนพระอินทร์ ข้าพเจ้าจึงมีรูปร่างซีดเซียว เพราะเมื่อได้ฟังเรื่องนี้ศัตรูของข้าพเจ้าก็เจริญยิ่งขึ้น ดูก่อนมัฆวัน ขอท่านจงระงับด้วยทุกวิถีทาง ทั้งสังวรรตหรือพระราชา ดูก่อนมรุตตะผู้ประเสริฐ
14.9.8
एहि गच्छ प्रहितो जातवेदो ।
बृहस्पतिं परिदातुं मरुत्ते।
अयं वै त्वां याजयिता बृहस्पति-
स्तथाऽमरं चैव करिष्यतीति ॥ १४.९.८ ॥
มาเถิด จงไปเถิด ดูก่อนอัคนีผู้รู้ทุกสิ่งที่เกิดมา ข้าพเจ้าส่งท่านไปเพื่อนำพระพฤหัสปติมาให้มรุตตะ พระพฤหัสปตินี้จะเป็นผู้ประกอบพิธีให้ท่านแน่นอน และจะทำให้ท่านเป็นอมตะ
14.9.9
अहं गच्छामि तव शक्राद्य दूतो ।
बृहस्पतिं परिदातुं मरुत्ते।
वाचं सत्यां पुरुहूतस्य कर्तुं ।
बृहस्पतेश्चापचितिं चिकीर्षुः ॥ १४.९.९ ॥
วันนี้ข้าพเจ้าจะไปเป็นทูตของท่าน ดูก่อนศักระ เพื่อนำพระพฤหัสปติมาให้มรุตตะ ข้าพเจ้าปรารถนาจะทำให้คำของปุรุหูตเป็นจริง และปรารถนาจะถวายเกียรติแด่พระพฤหัสปติ
14.9.10
तः प्रायाद्धूमकेतुर्महात्मा ।
वनस्पतीन्वीरुधश्चावमृद्गन्।
कामाद्धिमान्ते परिवर्तमानः ।
काष्ठातिगो मातरिश्वेव नर्दन् ॥ १४.९.१० ॥
ผู้มีควันเป็นธงนั้น คืออัคนีผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ ได้ออกเดินทางไป เหยียบย่ำต้นไม้และเถาวัลย์ เดินไปตามใจปรารถนาท่ามกลางหิมะ ข้ามพ้นทิศทั้งหลาย คำรามเหมือนลมมาตริศวัน
14.9.11
आश्वर्यमद्ययामि रूपिणं वह्निमागतम् ।
आसनं सलिलं पाद्यं गां चोपानय वै मुने ॥ १४.९.११ ॥
วันนี้ข้าพเจ้าเห็นสิ่งมหัศจรรย์ อัคนีมาปรากฏกายให้เห็นแล้ว ดูก่อนมุนี ขอท่านจงนำที่นั่ง น้ำ น้ำสำหรับล้างเท้า และโคมาให้เถิด
14.9.12
आसनं सलिलं पाद््रतिनन्दामि तेऽनघ ।
इन्द्रेण तु समादिष्टं विद्धि मां दूतमागतम् ॥ १४.९.१२ ॥
ดูก่อนผู้ไม่มีมลทิน ข้าพเจ้ารับที่นั่ง น้ำ และน้ำล้างเท้าที่ท่านถวายด้วยความยินดี ขอท่านจงทราบว่าข้าพเจ้ามาในฐานะทูตที่พระอินทร์ส่งมา
14.9.13
कच्चिच्छ्सुखी च ।
कच्चिच्चास्मान्प्रीयते धूमकेतो।
कच्चिद्देवा अस्य वशे यथाव-
त्प्रब्रूहि त्वं मम कार्त्स्न्येन देव ॥ १४.९.१३ ॥
พระองค์สบายดีหรือ พระองค์พอพระทัยในพวกเราหรือ ดูก่อนธูมเกตุ เทวดาทั้งหลายอยู่ในอำนาจของพระองค์ถูกต้องหรือไม่ ดูก่อนเทพเจ้า ขอท่านจงบอกข้าพเจ้าให้ครบถ้วนทั้งหมดเถิด
14.9.14
शक्रो भृशं सुसुखी पार्थरातिं चेच्छत्यजरां वै त्वया सः ।
देवाश्च सर्वे वशगास्तस्य राज-
न्संदेशं त्वं शृणु मे देवराज्ञः ॥ १४.९.१४ ॥
พระอินทร์ทรงมีความสุขยิ่งนัก และทรงปรารถนาให้ราชอาณาจักรของโอรสแห่งปฤถาไม่เสื่อมสลายโดยทางท่าน เทวดาทั้งปวงก็อยู่ในอำนาจของพระองค์ ดูก่อนพระราชา ขอท่านจงฟังข่าวสารจากพระอินทร์ราชาแห่งเทวดาเถิด
14.9.15
यदर्थं मां प्राहिणोत्त्वत्सकाशं ।
बृहस्पतिं परिदातुं मरुत्ते।
अयं गुरुर्याजयतां नृप त्वां ।
मर्त्यं सन्तममरं त्वां करोतु ॥ १४.९.१५ ॥
เหตุผลที่พระองค์ทรงส่งข้าพเจ้ามายังท่านนั้นคือ เพื่อจะถวายพระพฤหัสปติแก่มรุตตะในนามของพวกมรุต ดูก่อนพระราชา ขอให้อาจารย์นี้ทำให้ท่านประกอบพิธีบูชา และขอให้ท่านผู้เป็นมนุษย์ได้เป็นอมตะ
14.9.16
संवर्तोऽयं याजयिता द्विजो मां ।
बृहस्पतेरञ्जलिरेष तस्य।
न चैवासौ याजयित्वा महेन्द्रं ।
मर्त्यं सन्तं याजयन्नद्य शोभेत् ॥ १४.९.१६ ॥
สังวรรตนี้เป็นพราหมณ์ผู้ประกอบพิธีของข้าพเจ้า ส่วนนี้คือเครื่องสักการะแด่พระพฤหัสปติ ถ้าสังวรรตทำให้มเหนทร์ประกอบพิธีแล้ว ก็จะไม่รุ่งเรืองเพราะการประกอบพิธีให้มนุษย์ในวันนี้
14.9.17
ये वै लोका देवलोके महान्तः ।
सम्प्राप्स्यसे तान्देवराजप्रसादात्।
त्वां चेदसौ याजयेद्वै बृहस्पति-
र्नूनं स्वर्गं त्वं जयेः कीर्तियुक्तः ॥ १४.९.१७ ॥
โลกอันยิ่งใหญ่ในเทวโลกนั้น ท่านจะได้บรรลุด้วยพระกรุณาของพระอินทร์ราชาแห่งเทวดา หากพระพฤหัสปติประกอบพิธีให้ท่าน ท่านย่อมได้ชนะสวรรค์อย่างแน่นอน พร้อมด้วยเกียรติยศ
14.9.18
तथा लोका मानुषा ये च दिव्याः ।
प्रजापतेश्चापि ये वै महान्तः।
तेते जिता देवराज्यं च कृत्स्नं ।
बृहस्पतिर्याजयेच्चेन्नरेन्द्र ॥ १४.९.१८ ॥
โลกของมนุษย์ โลกทิพย์ และโลกอันยิ่งใหญ่ของประชาบดี รวมทั้งอาณาจักรของเทวดาทั้งหมด ดูก่อนจอมมนุษย์ ทั้งหมดนี้จะถูกพิชิตไป หากพระพฤหัสปติประกอบพิธีให้ท่าน
14.9.19
मा स्मैव त्वं पुनरागाः कथंचि-
द्बृहस्पतिं परिदातुं मरुत्ते।
मा त्वां धक्ष्ये चक्षुषा दारुणेन ।
संक्रुद्धोऽहं पावक त्वं निबोधः ॥ १४.९.१९ ॥
อย่ากลับมาอีกเลย ไม่ว่าด้วยวิธีใดก็ตาม เพื่อจะนำพระพฤหัสปติไปจากมรุตตะ มิฉะนั้นข้าพเจ้าจะเผาท่านด้วยสายตาอันดุร้าย ข้าพเจ้าโกรธแล้ว ดูก่อนปาวกะ ท่านจงรู้ไว้เถิด
14.9.20
ततो देवानगमद्धूमकेतु-
दीहाद्भीतो व्यथितोऽश्वत्थपर्णवत्।
तं वै दृष्ट्वा प्राह शक्रो महात्मा ।
बृहस्पतेः सन्निधौ हव्यवाहम् ॥ १४.९.२० ॥
จากนั้นธูมเกตุก็เดินทางไปยังเหล่าเทวดา ด้วยความกลัวและหวั่นไหวดุจใบอัศวัตถ์ เมื่อพระศักระผู้ยิ่งใหญ่เห็นเขาแล้ว จึงตรัสกับผู้นำเครื่องบูชา ณ ที่เฉพาะพระพักตร์พระพฤหัสปติ
14.9.21
यस्त्वं गतः प्रहितो जातवेदो ।
बृहस्पतिं परिदातुं मरुत्ते।
तत्किं प्राह स नृपो यक्ष्यमाणः ।
कच्चिद्वचः प्रतिगृह्णाति तच्च। ॥ १४.९.२१ ॥
ท่านผู้เป็นทูตที่ถูกส่งไปหาพระมรุตต์ โอ ชาตเวทัส เพื่อให้ปล่อยพระพฤหัสบดี กษัตริย์พระองค์นั้นผู้กำลังจะประกอบยัญพิธีกล่าวอะไร เขารับคำของท่านหรือไม่
14.9.22
न ते वाचं रोचयते मरुत्तो ।
बृहस्पतेरञ्जलिं प्राहिणोत्सः।
संवर्तो मां याजयितेत्युवाच ।
पुनः पुनः स मया याच्यमानः ॥ १४.९.२२ ॥
พระมรุตต์มิได้พอพระทัยในคำของท่าน พระองค์ส่งอัญชลีถึงพระพฤหัสบดี และกล่าวว่าสังวรรตจะเป็นผู้ประกอบพิธีให้ ข้าพเจ้าได้ขอร้องซ้ำแล้วซ้ำเล่า แต่พระองค์ก็ยังตรัสสิ่งเดิม
14.9.23
उवाचेदं मानुषा ये च दिव्या ।
प्रजापतेर्ये च लोका महान्तः।
तांश्चेल्लभेयं संविदं तेन कृत्वा ।
तथापि नेच्छेयमिति प्रतीतः ॥ १४.९.२३ ॥
พระองค์ตรัสว่า แม้ข้าพเจ้าจะได้โลกของมนุษย์และเทพทั้งหลาย และโลกอันยิ่งใหญ่ของพระประชาบดี และทำข้อตกลงกับโลกเหล่านั้นได้ ข้าพเจ้าก็ยังไม่ปรารถนาสิ่งนั้น
14.9.24
पुनर्गत्वा पार्थिवं त्वं समेत्य ।
वाक्यं मदीयं प्रापय स्वार्थयुक्तम्।
पुनर्यद्युक्तो न करिष्यते वच-
स्त्वत्तो वज्रं सम्प्रहर्तास्मि तस्मै ॥ १४.९.२४ ॥
จงกลับไปหากษัตริย์พระองค์นั้นอีกครั้ง พบพระองค์แล้วนำคำของข้าพเจ้าไปถวาย ซึ่งสอดคล้องกับจุดมุ่งหมายของข้าพเจ้า หากพระองค์ยังไม่ทำตามคำที่ตรัส ข้าพเจ้าจะฟาดสายฟ้าใส่พระองค์ผ่านท่าน
14.9.25
गन्धर्वराड्यात्वयं तत्र दूतो ।
बिभेम्यहं वासव तत्र गन्तुम्।
संरब्धो मामब्रवीत्तीक्ष्णरोषः ।
संवर्तो वाक्यं चरितब्रह्मचर्यः ॥ १४.९.२५ ॥
โอ วาสวะ ราชาแห่งคนธรรพ์ไปที่นั่นในฐานะทูต ข้าพเจ้าเกรงที่จะไปที่นั้น สังวรรตผู้โกรธจัด มีความโกรธคมกล้า ผู้รักษาพรหมจรรย์ ได้กล่าวถ้อยคำนี้กับข้าพเจ้า
14.9.26
यद्यागच्छेः पुनरेवं कथंचि-
द्बृहस्पतिं परिदातुं मरुत्ते।
दहेयं त्वां चक्षुषा दारुणेन ।
संक्रुद्ध इत्येतदवैहि शक्र ॥ १४.९.२६ ॥
หากท่านกลับมาอีกไม่ว่าด้วยวิธีใดเพื่อปล่อยพระพฤหัสบดี เจ้าแห่งมรุตทั้งหลาย ข้าพเจ้าจะเผาท่านด้วยดวงตาอันดุร้าย โอ ศากร จงรู้ไว้ว่าข้าพเจ้ากำลังโกรธ
14.9.27
त्वमेवान्यान्दहसे जातवेदो ।
न हि त्वदन्यो विद्यते भस्मकर्ता।
त्वत्संस्पर्शात्सर्वलोको बिभेति ।
अश्रद्धेयं वदसे हव्यवाह ॥ १४.९.२७ ॥
โอ ชาตเวทัส ท่านเพียงผู้เดียวที่เผาสิ่งอื่น ไม่มีใครอื่นนอกจากท่านที่ทำให้เป็นเถ้า ทุกโลกต่างกลัวการสัมผัสของท่าน โอ ผู้นำเครื่องบูชา ท่านกล่าวสิ่งที่เชื่อไม่ได้
14.9.28
दिवं देवेन्द्र पृथिवीं च सर्वां ।
संवेष्टयेस्त्वं स्वबलेनैव शक्र।
एवंविधस्येह सतस्तवासौ ।
कथं वृत्रस्त्रिदिवं प्राग्जहार ॥ १४.९.२८ ॥
โอ เทวราชา ท่านสามารถห่อหุ้มสวรรค์และแผ่นดินทั้งหมดได้ด้วยกำลังของตนเองเท่านั้น โอ ศากร เมื่อท่านเป็นเช่นนี้ เหตุใดวฤตรจึงยึดไตรภพไปได้ในกาลก่อน
14.9.29
नगण्डिकाकारयोगं करेऽणुं ।
न चारिसोमं प्रपिबामि वह्ने।
न क्षीणशक्तौ प्रहारामि वज्रं ।
को मे सुखाय प्रहरेत मर्त्यः ॥ १४.९.२९ ॥
โอ ไฟ ข้าพเจ้าไม่ดื่มน้ำผสมคัณฑิกาเล็กน้อยที่ถือไว้ในมือ และไม่ดื่มโสมของศัตรู ข้าพเจ้าก็ไม่ปล่อยสายฟ้าเมื่อกำลังของข้าพเจ้าหมดไป มนุษย์คนใดจะฟาดเพื่อความสุขของข้าพเจ้า
14.9.30
प्रव्रजयेयं कालकेयान्पृथिव्या-
मपाकर्षन्दानवानन्तरिक्षात्।
दिवः प्रह्लादमवसानमानयं ।
को मेऽसुखाय प्रहरेत मानवः ॥ १४.९.३० ॥
ข้าพเจ้าขับไล่พวกกาลเกยะออกจากแผ่นดิน ดึงพวกทานพลงมาจากอากาศ และในที่สุดได้นำประหลาทลงมาจากสวรรค์ มนุษย์คนใดจะฟาดเพื่อความทุกข์ของข้าพเจ้า
14.9.31
यत्र शर्यातिं च्यवनो याजयिष्य-
न्सहाश्विभ्यां सोममगृह्णदेकः।
तं त्वं क्रुद्धः प्रत्यषेधीः पुरस्ता-
च्छर्यातियज्ञं स्म तं महेन्द्र ॥ १४.९.३१ ॥
เมื่อจยวนะกำลังจะประกอบยัญให้แก่ศรยาติพร้อมด้วยอัศวินทั้งสอง และเพียงผู้เดียวได้รับโสมไป ท่านผู้ยิ่งใหญ่ โอ มเหนทร ด้วยความโกรธได้ห้ามเขาไว้ก่อน แม้ยัญของศรยาตินั้นก็เช่นกัน
14.9.32
वज्रं गृहीत्वा च पुरन्दर त्वं ।
सम्प्राहार्षीश्च्यवनस्यातिघोरम्।
स ते विप्रः सह वज्रेणि बाहु-
मपागृह्णात्तपसा जातमन्युः ॥ १४.९.३२ ॥
โอ ปุรันทระ ท่านถือสายฟ้าไว้แล้วฟาดจยวนะด้วยแรงอันน่าสะพรึง จากนั้นฤๅษีผู้นั้นเกิดความโกรธ ได้ด้วยอำนาจตบะคว้าแขนของท่านพร้อมกับสายฟ้า
14.9.33
ततो रोषात्सर्वतो घोररूपं ।
सपत्नं ते जनयामास भूयः।
मदं नाम्ना चासुरं विश्वरूपं ।
यं त्वं दृष्ट्वा चक्षुषी संन्यमीलः ॥ १४.९.३३ ॥
แล้วด้วยความโกรธ เขาได้สร้างศัตรูรูปร่างน่ากลัวรอบด้านให้แก่ท่านอีกครั้ง ชื่อว่ามท อสูรที่เรียกว่าวิศวรูป เมื่อท่านเห็นเขา ท่านก็หลับตาเสีย
14.9.34
हनुरेका जगतीस्था तथैका ।
दिवं गता महतो दानवस्य।
सहस्रं दन्तानां शतयोजनानां ।
सुतीक्ष्णानां घोररूपं बभूव ॥ १४.९.३४ ॥
คางหนึ่งของทานพผู้ยิ่งใหญ่นั้นตั้งอยู่บนแผ่นดิน อีกคางหนึ่งยื่นไปถึงสวรรค์ มีฟันหนึ่งพันซี่ แต่ละซี่ยาวร้อยโยชน์และคมยิ่ง จึงมีรูปร่างน่าสะพรึง
14.9.35
वृत्ताः स्थूला रजतस्तम्भवर्णा ।
दंष्ट्राश्चतस्रो द्वे शते योजनानाम्।
स त्वां दन्तान्विदशन्नभ्यधाव-
ज्जिघांसया शूलमुद्यम्य घोरम् ॥ १४.९.३५ ॥
เขี้ยวสี่ซี่ กลมและหนา มีสีดั่งเสาเงิน ยาวสองร้อยโยชน์ เขาปรารถนาจะฆ่าท่าน จึงยกตรีศูลอันน่ากลัวขึ้นแล้วพุ่งเข้าใส่ท่าน พลางกัดด้วยฟันของตน
14.9.36
तं नापश्यस्त्वं तदा घोररूपं ।
सर्वे वै त्वां ददृशुर्दर्शनीयम्।
यस्माद्भीतः प्राञ्जलिस्त्वं महर्षि-
मागच्छेथाः शरणं दानवघ्न ॥ १४.९.३६ ॥
ในขณะนั้นท่านไม่เห็นรูปร่างอันน่าสะพรึงนั้น ทุกคนเห็นท่านในรูปที่น่าดู โอ ผู้สังหารทานพ ท่านหวาดกลัวจึงประนมมือมาหาพระมหาฤๅษีเพื่อขอที่พึ่ง
14.9.37
क्षात्राद्बलाद्ब्रह्मबलं गरीयो ।
न ब्रह्मतः किञ्चिदन्यद्गरीयः।
सोहं जानन्ब्रह्मतेजो यथाव-
न्न संवर्त गन्तुमिच्छामि शक्र ॥ १४.९.३७ ॥
อำนาจของพรหมันยิ่งกว่ากำลังของนักรบ ไม่มีสิ่งใดยิ่งกว่าพรหมัน ข้าพเจ้ารู้แจ้งถึงความรุ่งโรจน์ของพรหมันอย่างถ่องแท้ เหตุนี้ โอ ศากร ข้าพเจ้าจึงไม่ปรารถนาจะไปหาสังวรรต