ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 14.91
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.91.1
पितामहस्य मे यज्ञे धर्मराजस्य धीमतः ।
यदाश्चर्यमभूत्किञ्चित्तद्भवान्वक्तुमर्हति ॥ १४.९१.१ ॥
ਜਨਮੇਜਯ ਬੋਲਿਆ: ਮੇਰੇ ਪਿਤਾਮਹ ਧਰਮਰਾਜ ਦੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੋਈ ਅਚੰਭਾ ਹੋਇਆ, ਉਸਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਦੱਸਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ।
14.91.2
श्रूयतां राजशार्दूल महदाश्चर्यमुत्तमम् ।
अश्वमेधे महायज्ञे निवृत्ते यदभूत्प्रभो ॥ १४.९१.२ ॥
ਵੈਸ਼ੰਪਾਯਨ ਬੋਲਿਆ: ਹੇ ਰਾਜਸ਼ਾਰਦੂਲ, ਸੁਣੋ; ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਮਹਾਯੱਗ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੋ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਅਚੰਭਾ ਹੋਇਆ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ।
14.91.3
तर्पितेषु द्विजाग्र्येषु ज्ञातिसम्बन्धिबन्धुषु ।
दीनान्धकृपणे वाऽपि तदा भरतसत्तम ॥ १४.९१.३ ॥
ਵੈਸ਼ੰਪਾਯਨ ਬੋਲਿਆ: ਹੇ ਭਰਤਸੱਤਮ, ਤਦੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਦ੍ਵਿਜਾਂ, ਗਿਆਤੀ-ਸੰਬੰਧੀਆਂ ਅਤੇ ਬੰਧੂਆਂ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਦੀਨਾਂ, ਅੰਨ੍ਹਿਆਂ ਤੇ ਕੰਗਾਲਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
14.91.4
घुष्यमाणे महादाने दिक्षु सर्वासु भारत ।
पतत्सु पुष्पवर्षेषु धर्मराजस्य मूर्धनि ॥ १४.९१.४ ॥
ਵੈਸ਼ੰਪਾਯਨ ਬੋਲਿਆ: ਹੇ ਭਾਰਤ, ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਾਦਾਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਧਰਮਰਾਜ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ।
14.91.5
बिलान्निस्सृत्य नकुलो रुक्मपार्श्वस्तदाऽनघः ।
वज्राशनिसमं नादममुञ्चद्वसुधाधिप ॥ १४.९१.५ ॥
ਵੈਸ਼ੰਪਾਯਨ ਬੋਲਿਆ: ਹੇ ਵਸੁਧਾਧਿਪ, ਤਦੋਂ ਖੁੱਡ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਸੁਨਹਿਰੀ ਪਹਿਲੂਆਂ ਵਾਲੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਨਕੁਲ ਨੇ ਵਜ੍ਰ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਵਰਗੀ ਗਰਜ ਛੱਡੀ।
14.91.6
सकृदुत्सृज्य तन्नादं त्रासयानो मृगद्विजान् ।
मानुपं वचनं प्राह पुष्पोपरिशयो महान् ॥ १४.९१.६ ॥
ਵੈਸ਼ੰਪਾਯਨ ਬੋਲਿਆ: ਇੱਕ ਵਾਰ ਉਹ ਗਰਜ ਛੱਡ ਕੇ, ਮ੍ਰਿਗਾਂ ਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਫੁੱਲਾਂ ਉੱਤੇ ਲੇਟਿਆ ਉਹ ਮਹਾਨ ਨਕੁਲ ਮਨੁੱਖੀ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਬੋਲਿਆ।
14.91.7
सक्तुप्रस्थेन वो नायं यज्ञस्तुल्यो नराधिपाः ।
उच्छवृत्तेर्वदान्यस्य कुरुक्षेत्रनिवासिनः ॥ १४.९१.७ ॥
ਹੇ ਨਰਾਧਿਪੋ, ਉੱਛਵ੍ਰਿਤੀ ਨਾਲ ਜੀਣ ਵਾਲੇ, ਉਦਾਰ, ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਥ ਸੱਤੂ ਦੇ ਦਾਨ ਬਰਾਬਰ ਤੁਹਾਡਾ ਇਹ ਯੱਗ ਨਹੀਂ ਹੈ।
14.91.8
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा नकुलस्य विशांपते ।
विस्मयं परमं जग्मुः सर्वे ते ब्राह्मणर्षभाः ॥ १४.९१.८ ॥
ਹੇ ਵਿਸ਼ਾਂਪਤੀ, ਨਕੁਲ ਦੇ ਉਸ ਬਚਨ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਸਭ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨ ਹੋਏ।
14.91.9
ततः समेत्य नकुलं पर्यपृच्छन्त ते द्विजाः ।
कुतस्त्वं समनुप्राप्तो यज्ञं साधुसमागमम् ॥ १४.९१.९ ॥
ਫਿਰ ਉਹ ਦ੍ਵਿਜ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਨਕੁਲ ਨੂੰ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗੇ, "ਤੂੰ ਇਸ ਯੱਗ ਵਿੱਚ, ਸਾਧੂਆਂ ਦੇ ਮੇਲ ਵਿੱਚ ਕਿੱਥੋਂ ਆਇਆ ਹੈਂ?"
14.91.10
किं बलं परमं तुभ्यं श्रुतं किं परायणम् ।
कथं भवन्तं विद्याम यो नो यज्ञं विगर्हसे ॥ १४.९१.१० ॥
ਤੇਰਾ ਪਰਮ ਬਲ ਕੀ ਹੈ? ਤੂੰ ਕੀ ਸੁਣਿਆ ਹੈ? ਤੇਰਾ ਆਸਰਾ ਕੀ ਹੈ? ਸਾਡੇ ਯੱਗ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੈਨੂੰ ਅਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਜਾਣੀਏ?
14.91.11
अविलुप्यागमं कृत्स्नं विविधैर्यज्ञियैः कृतम् ।
यथागमं यथान्यायं कर्तव्यं च तथा कृतम् ॥ १४.९१.११ ॥
ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਨੁਸਾਰ, ਵਿਭਿੰਨ ਯੱਗ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ, ਕੁਝ ਵੀ ਛੱਡੇ ਬਿਨਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ; ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਨਿਆਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੋ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ ਉਹ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
14.91.12
पूजार्हाः पूजिताश्चात्र विधिवच्छास्त्रदर्शात् ।
मन्त्राहुतिहुतश्चाग्निर्दत्तं देयममत्सरम् ॥ १४.९१.१२ ॥
ਇੱਥੇ ਪੂਜਾ ਦੇ ਯੋਗ ਜਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਧੀਪੂਰਵਕ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਗਈ; ਮੰਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਆਹੂਤੀਆਂ ਨਾਲ ਅਗਨੀ ਵਿੱਚ ਹਵਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ; ਜੋ ਦੇਣਾ ਸੀ ਉਹ ਈਰਖਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
14.91.13
तुष्टा द्विजातयश्चात्र दानैर्बहुविधैरपि ।
क्षत्रियाश्चि सुयुद्धेन श्राद्धैश्चापि पितामहाः ॥ १४.९१.१३ ॥
ਇੱਥੇ ਦ੍ਵਿਜਾਤੀਆਂ ਅਨੇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਾਨਾਂ ਨਾਲ, ਖੱਤਰੀ ਚੰਗੇ ਯੁੱਧ ਨਾਲ ਅਤੇ ਪਿਤਰ ਸ਼ਰਾਧਾਂ ਨਾਲ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋਏ।
14.91.14
पालनेन विशस्तुष्टाः कामैस्तुष्टा वरस्त्रियः ।
अनुक्रोशैस्तता शूद्रा दानशेषैः पृथग्जनाः ॥ १४.९१.१४ ॥
ਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਵੈਸ਼ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋਏ, ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋਣ ਨਾਲ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਇਸਤਰੀਆਂ, ਦਯਾ ਨਾਲ ਸ਼ੂਦਰ ਅਤੇ ਦਾਨ ਦੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਹਿੱਸੇ ਨਾਲ ਹੋਰ ਲੋਕ।
14.91.15
ज्ञातिसम्बन्धिनस्तुष्टाः शौचेन च नृपस्य नः ।
देवा हविर्भिः पुण्यैस्च रक्षणैः शरणागताः ॥ १४.९१.१५ ॥
ਸਾਡੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਨਾਲ ਜਾਤੀ ਅਤੇ ਸਬੰਧੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋਏ; ਪਵਿੱਤਰ ਹਵਿਆਂ, ਪੁੰਨ ਕਰਮਾਂ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਸ਼ਰਨ ਆਏ ਦੇਵਤੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋਏ।
14.91.16
यदत्र तथ्यं तद्ब्रूहि सत्यंसत्यं द्विजातिषु ।
यथाश्रुतं यथादृष्टं पृष्टो ब्राह्मणकाम्यया ॥ १४.९१.१६ ॥
ਇੱਥੇ ਜੋ ਸੱਚ ਹੈ ਉਹੀ ਦੱਸ — ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸੱਚ ਹੀ ਸੱਚ; ਜਿਵੇਂ ਸੁਣਿਆ ਅਤੇ ਜਿਵੇਂ ਵੇਖਿਆ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ।
14.91.17
श्रद्धेयवाक्यः प्राज्ञस्त्वं दिव्यं रूपं बिभर्षि च ।
समागतश्च विप्रैस्त्वं तद्भवान्वक्तुमर्हति ॥ १४.९१.१७ ॥
ਤੁਹਾਡੇ ਬੋਲ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਹਨ; ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞ ਹੋ, ਦਿਵ ਰੂਪ ਧਾਰਦੇ ਹੋ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲੇ ਹੋ; ਇਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਦੱਸਣ ਯੋਗ ਹੋ।
14.91.18
इति पृष्टो द्विजैस्तैः स प्रहसन्नकुलोऽब्रवीत् ।
नैषा मृषामया वाणी प्रोक्ता दर्पेण वा द्विजाः ॥ १४.९१.१८ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਦੇ ਪੁੱਛਣ ਤੇ ਨਕੁਲ ਹੱਸ ਕੇ ਬੋਲਿਆ — ਹੇ ਦ੍ਵਿਜੋ, ਇਹ ਬੋਲ ਝੂਠ ਨਾਲ ਭਰੇ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਕਹੇ ਗਏ ਹਨ।
14.91.19
यन्मयोक्तमिदं वाक्यं युष्माभिश्चाप्युपश्रुतम् ।
सक्तुप्रस्थेन वो नायं यज्ञस्तुल्यो द्विजर्षभाः ॥ १४.९१.१९ ॥
ਜੋ ਗੱਲ ਮੈਂ ਆਖੀ ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਸੁਣੀ, ਕਿ ਸੱਤੂ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਥ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਇਹ ਯੱਗ ਤੁਹਾਡੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਹੇ ਦ੍ਵਿਜ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠੋ।
14.91.20
इत्यवश्यं मयैतद्वो वक्तव्यं द्विजसत्तमाः ।
शृणुताव्यग्रमनसः शंसतो मे यथातथम् ॥ १४.९१.२० ॥
ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਦੱਸਣਾ ਹੈ। ਹੇ ਦ੍ਵਿਜੋਤਮੋ, ਸ਼ਾਂਤ ਮਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ, ਜਿਵੇਂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਉਵੇਂ ਹੀ ਮੈਂ ਆਖਦਾ ਹਾਂ।
14.91.21
अनुभूतं च दृष्टं च यन्मयाऽद्भुतमुत्तमम् ।
उञ्छवृत्तेर्वदान्यस्य कुरुक्षेत्रनिवासिनः ॥ १४.९१.२१ ॥
ਜੋ ਮੈਂ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਅਦਭੁਤ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਹੈ — ਉਂਛਵ੍ਰਿੱਤੀ ਨਾਲ ਜੀਣ ਵਾਲੇ, ਉਦਾਰ, ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਸਣ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਪੁਰਸ਼ ਦਾ।
14.91.22
स्वर्गं येन द्विजाः प्राप्तः सभार्यः ससुतस्नुषः ।
यथा चार्धं शरीरस्य ममेदं काञ्चनीकृतम् ॥ १४.९१.२२ ॥
ਹੇ ਦ੍ਵਿਜੋ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਹ ਪਤਨੀ, ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਨੂੰਹ ਸਮੇਤ ਸਵਰਗ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਇਹ ਅੱਧਾ ਹਿੱਸਾ ਸੋਨੇ ਦਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।