మహాభారతం · అధ్యాయం 14.91
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.91.1
पितामहस्य मे यज्ञे धर्मराजस्य धीमतः ।
यदाश्चर्यमभूत्किञ्चित्तद्भवान्वक्तुमर्हति ॥ १४.९१.१ ॥
జనమేజయుడు ఇలా అన్నాడు: నా తాత, ధర్మరాజు యొక్క బుద్ధిమంతమైన యజ్ఞంలో ఏదో ఆశ్చర్యం జరిగింది; దానిని మీరు చెప్పదగినవారు.
14.91.2
श्रूयतां राजशार्दूल महदाश्चर्यमुत्तमम् ।
अश्वमेधे महायज्ञे निवृत्ते यदभूत्प्रभो ॥ १४.९१.२ ॥
వైశంపాయనుడు ఇలా అన్నాడు: రాజశార్దూలా, వినండి; అశ్వమేధ మహాయజ్ఞం ముగిసిన తర్వాత జరిగిన గొప్ప, ఉత్తమమైన ఆశ్చర్యాన్ని, ఓ ప్రభూ.
14.91.3
तर्पितेषु द्विजाग्र्येषु ज्ञातिसम्बन्धिबन्धुषु ।
दीनान्धकृपणे वाऽपि तदा भरतसत्तम ॥ १४.९१.३ ॥
వైశంపాయనుడు ఇలా అన్నాడు: భరతోత్తమా, అప్పుడు ఉత్తమ ద్విజులు, జ్ఞాతులు, బంధువులు, దీనులు, అంధులు, దరిద్రులు తృప్తిపరచబడ్డారు.
14.91.4
घुष्यमाणे महादाने दिक्षु सर्वासु भारत ।
पतत्सु पुष्पवर्षेषु धर्मराजस्य मूर्धनि ॥ १४.९१.४ ॥
వైశంపాయనుడు ఇలా అన్నాడు: భారతా, మహాదానం అన్ని దిక్కులలో ప్రకటించబడుతుండగా, ధర్మరాజు శిరస్సుపై పుష్పవర్షాలు కురిశాయి.
14.91.5
बिलान्निस्सृत्य नकुलो रुक्मपार्श्वस्तदाऽनघः ।
वज्राशनिसमं नादममुञ्चद्वसुधाधिप ॥ १४.९१.५ ॥
వైశంపాయనుడు ఇలా అన్నాడు: ఓ భూపతీ, అప్పుడు బిలం నుండి బయటకు వచ్చిన బంగారు పార్శ్వాల, నిష్కళంక ముంగిస వజ్రాశనుల వంటి నాదాన్ని విడిచింది.
14.91.6
सकृदुत्सृज्य तन्नादं त्रासयानो मृगद्विजान् ।
मानुपं वचनं प्राह पुष्पोपरिशयो महान् ॥ १४.९१.६ ॥
వైశంపాయనుడు ఇలా అన్నాడు: ఒక్కసారి ఆ నాదాన్ని విడిచి, జింకలను పక్షులను భయపెడుతూ, పువ్వులపై పడుకున్న ఆ మహా ముంగిస మానవ భాషలో మాట్లాడింది.
14.91.7
सक्तुप्रस्थेन वो नायं यज्ञस्तुल्यो नराधिपाः ।
उच्छवृत्तेर्वदान्यस्य कुरुक्षेत्रनिवासिनः ॥ १४.९१.७ ॥
ఓ రాజులారా, ఉంఛవృత్తితో జీవించే, ఉదారుడైన, కురుక్షేత్రంలో నివసించే వ్యక్తి ఇచ్చిన ఒక ప్రస్థం సత్తుతో పోలిస్తే మీ ఈ యజ్ఞం సమానం కాదు.
14.91.8
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा नकुलस्य विशांपते ।
विस्मयं परमं जग्मुः सर्वे ते ब्राह्मणर्षभाः ॥ १४.९१.८ ॥
ఓ ప్రజాపతీ, నకులుని ఆ మాటలు విని ఆ బ్రాహ్మణోత్తములందరూ అత్యంత ఆశ్చర్యాన్ని పొందారు.
14.91.9
ततः समेत्य नकुलं पर्यपृच्छन्त ते द्विजाः ।
कुतस्त्वं समनुप्राप्तो यज्ञं साधुसमागमम् ॥ १४.९१.९ ॥
అప్పుడు ఆ ద్విజులు కలిసి నకులుని అడిగారు: "ఈ యజ్ఞానికి, సత్పురుషుల సమాగమానికి నీవు ఎక్కడి నుండి వచ్చావు?"
14.91.10
किं बलं परमं तुभ्यं श्रुतं किं परायणम् ।
कथं भवन्तं विद्याम यो नो यज्ञं विगर्हसे ॥ १४.९१.१० ॥
నీ పరమ బలం ఏది? నీవు ఏమి విన్నావు? నీ ఆశ్రయం ఏది? మా యజ్ఞాన్ని నిందించే నిన్ను మేము ఎలా తెలుసుకోగలం?
14.91.11
अविलुप्यागमं कृत्स्नं विविधैर्यज्ञियैः कृतम् ।
यथागमं यथान्यायं कर्तव्यं च तथा कृतम् ॥ १४.९१.११ ॥
శాస్త్రానుసారంగా, వివిధ యజ్ఞీయ క్రియలతో, దేనినీ విడువకుండా పూర్తిగా చేయబడింది; శాస్త్రం, న్యాయం చెప్పినట్లు చేయవలసినది చేయబడింది.
14.91.12
पूजार्हाः पूजिताश्चात्र विधिवच्छास्त्रदर्शात् ।
मन्त्राहुतिहुतश्चाग्निर्दत्तं देयममत्सरम् ॥ १४.९१.१२ ॥
ఇక్కడ పూజార్హులు శాస్త్రోపదేశం ప్రకారం విధివత్తుగా పూజింపబడ్డారు; మంత్రాహుతులతో అగ్ని హోమం చేయబడింది; ఇవ్వదగినది అసూయ లేకుండా ఇవ్వబడింది.
14.91.13
तुष्टा द्विजातयश्चात्र दानैर्बहुविधैरपि ।
क्षत्रियाश्चि सुयुद्धेन श्राद्धैश्चापि पितामहाः ॥ १४.९१.१३ ॥
ఇక్కడ ద్విజులు అనేక విధాల దానాలతో, క్షత్రియులు మంచి యుద్ధంతో, పితృదేవతలు శ్రాద్ధాలతో సంతోషించారు.
14.91.14
पालनेन विशस्तुष्टाः कामैस्तुष्टा वरस्त्रियः ।
अनुक्रोशैस्तता शूद्रा दानशेषैः पृथग्जनाः ॥ १४.९१.१४ ॥
రక్షణతో వైశ్యులు, కోరికలు తీరడంతో శ్రేష్ఠ స్త్రీలు, కరుణతో శూద్రులు, దానశేషాలతో ఇతర జనులు సంతోషించారు.
14.91.15
ज्ञातिसम्बन्धिनस्तुष्टाः शौचेन च नृपस्य नः ।
देवा हविर्भिः पुण्यैस्च रक्षणैः शरणागताः ॥ १४.९१.१५ ॥
మా రాజు పవిత్రతతో బంధుమిత్రులు సంతోషించారు; పవిత్ర హవిస్సులతో, పుణ్యకార్యాలతో, రక్షణలతో శరణాగతులైన దేవతలు సంతోషించారు.
14.91.16
यदत्र तथ्यं तद्ब्रूहि सत्यंसत्यं द्विजातिषु ।
यथाश्रुतं यथादृष्टं पृष्टो ब्राह्मणकाम्यया ॥ १४.९१.१६ ॥
ఇక్కడ ఏది సత్యమో అదే చెప్పు — ద్విజుల మధ్య సత్యమే సత్యం; విన్నది, చూసినది యథాతథంగా, బ్రాహ్మణుల కోరికతో అడిగినందున.
14.91.17
श्रद्धेयवाक्यः प्राज्ञस्त्वं दिव्यं रूपं बिभर्षि च ।
समागतश्च विप्रैस्त्वं तद्भवान्वक्तुमर्हति ॥ १४.९१.१७ ॥
మీ మాటలు విశ్వసనీయమైనవి; మీరు ప్రజ్ఞావంతులు, దివ్యరూపం ధరించినవారు; బ్రాహ్మణులతో కూడి ఉన్నారు; కావున మీరే చెప్పదగినవారు.
14.91.18
इति पृष्टो द्विजैस्तैः स प्रहसन्नकुलोऽब्रवीत् ।
नैषा मृषामया वाणी प्रोक्ता दर्पेण वा द्विजाः ॥ १४.९१.१८ ॥
ఇలా ఆ ద్విజులు అడగగా, నకులుడు నవ్వుతూ ఇలా అన్నాడు — ఓ ద్విజులారా, ఈ మాట అసత్యంతో కూడినది కాదు, గర్వంతో చెప్పబడినది కాదు.
14.91.19
यन्मयोक्तमिदं वाक्यं युष्माभिश्चाप्युपश्रुतम् ।
सक्तुप्रस्थेन वो नायं यज्ञस्तुल्यो द्विजर्षभाः ॥ १४.९१.१९ ॥
నేను చెప్పిన ఈ మాటను మీరు కూడా విన్నారు: సత్తు ఒక ప్రస్థంతో చేసిన ఈ యజ్ఞం మీకు సమానం కాదు, ఓ ద్విజ శ్రేష్ఠులారా.
14.91.20
इत्यवश्यं मयैतद्वो वक्तव्यं द्विजसत्तमाः ।
शृणुताव्यग्रमनसः शंसतो मे यथातथम् ॥ १४.९१.२० ॥
అందువల్ల ఇది మీకు నేను తప్పకుండా చెప్పాలి. ఓ ద్విజోత్తములారా, నిశ్చల మనస్సుతో వినండి, జరిగినదాన్ని నేను యథాతథంగా చెబుతాను.
14.91.21
अनुभूतं च दृष्टं च यन्मयाऽद्भुतमुत्तमम् ।
उञ्छवृत्तेर्वदान्यस्य कुरुक्षेत्रनिवासिनः ॥ १४.९१.२१ ॥
నేను అనుభవించిన, చూసిన అద్భుతమైన, ఉత్తమమైన విషయం — ఉంఛవృత్తితో జీవించి, ఉదారుడై, కురుక్షేత్రంలో నివసించిన ఒకని గురించినది.
14.91.22
स्वर्गं येन द्विजाः प्राप्तः सभार्यः ससुतस्नुषः ।
यथा चार्धं शरीरस्य ममेदं काञ्चनीकृतम् ॥ १४.९१.२२ ॥
ఓ ద్విజులారా, దాని వల్ల అతను భార్య, కుమారుడు, కోడలితో స్వర్గాన్ని పొందాడు; నా శరీరంలోని ఈ సగభాగం బంగారంగా మారింది.