มหาภารตะ · อัธยายะ 14.91
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.91.1
पितामहस्य मे यज्ञे धर्मराजस्य धीमतः ।
यदाश्चर्यमभूत्किञ्चित्तद्भवान्वक्तुमर्हति ॥ १४.९१.१ ॥
ชนเมชัยกล่าวว่า ในพิธียัญของปู่ของข้าพเจ้า ผู้เป็นพระเจ้าแผ่นดินธรรมราชผู้มีปัญญา หากเกิดสิ่งอัศจรรย์ใดขึ้น ท่านควรเล่าเรื่องนั้น
14.91.2
श्रूयतां राजशार्दूल महदाश्चर्यमुत्तमम् ।
अश्वमेधे महायज्ञे निवृत्ते यदभूत्प्रभो ॥ १४.९१.२ ॥
ไวศัมปายนะกล่าวว่า ขอพระองค์ผู้เป็นเสือในหมู่กษัตริย์จงฟังเถิด ถึงความอัศจรรย์อันยิ่งใหญ่และสูงสุด ที่เกิดขึ้นเมื่อมหายัญอัศวเมธสิ้นสุดลง ข้าแต่องค์ผู้เป็นใหญ่
14.91.3
तर्पितेषु द्विजाग्र्येषु ज्ञातिसम्बन्धिबन्धुषु ।
दीनान्धकृपणे वाऽपि तदा भरतसत्तम ॥ १४.९१.३ ॥
ไวศัมปายนะกล่าวว่า ข้าแต่ยอดแห่งพระภรต เมื่อบรรดาพราหมณ์ผู้ประเสริฐที่สุด ญาติ ผู้เกี่ยวดอง และมิตรได้รับการเลี้ยงดูแล้ว ทั้งคนยากจน คนตาบอด และคนยากไร้ก็ได้รับการเลี้ยงดูเช่นกัน
14.91.4
घुष्यमाणे महादाने दिक्षु सर्वासु भारत ।
पतत्सु पुष्पवर्षेषु धर्मराजस्य मूर्धनि ॥ १४.९१.४ ॥
ไวศัมปายนะกล่าวว่า ข้าแต่ภารตะ ขณะที่การให้ทานอันยิ่งใหญ่กำลังประกาศไปทุกทิศ ดอกไม้ก็โปรยลงมาเหนือพระเศียรของพระธรรมราช
14.91.5
बिलान्निस्सृत्य नकुलो रुक्मपार्श्वस्तदाऽनघः ।
वज्राशनिसमं नादममुञ्चद्वसुधाधिप ॥ १४.९१.५ ॥
ไวศัมปายนะกล่าวว่า ข้าแต่องค์ผู้เป็นใหญ่แห่งแผ่นดิน ในขณะนั้นพังพอนผู้ไร้มลทิน มีสีทองที่ข้างลำตัว ออกมาจากโพรงดิน และส่งเสียงดังเหมือนสายฟ้าและอสนีบาต
14.91.6
सकृदुत्सृज्य तन्नादं त्रासयानो मृगद्विजान् ।
मानुपं वचनं प्राह पुष्पोपरिशयो महान् ॥ १४.९१.६ ॥
ไวศัมปายนะกล่าวว่า เมื่อส่งเสียงนั้นออกมาครั้งเดียว ทำให้สัตว์เนื้อและนกต่างตกใจ พังพอนผู้ยิ่งใหญ่ที่นอนอยู่บนดอกไม้ก็กล่าวด้วยถ้อยคำของมนุษย์
14.91.7
सक्तुप्रस्थेन वो नायं यज्ञस्तुल्यो नराधिपाः ।
उच्छवृत्तेर्वदान्यस्य कुरुक्षेत्रनिवासिनः ॥ १४.९१.७ ॥
ข้าแต่เจ้าแผ่นดินทั้งหลาย พิธียัญของพวกท่านนี้ไม่เท่าเทียมแม้เพียงข้าวคั่วหนึ่งประสถะ ที่มอบให้โดยผู้มีใจกว้างผู้หนึ่ง ผู้เลี้ยงชีพด้วยการเก็บเกี่ยวตกค้าง และอาศัยอยู่ที่กุรุเกษตร
14.91.8
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा नकुलस्य विशांपते ।
विस्मयं परमं जग्मुः सर्वे ते ब्राह्मणर्षभाः ॥ १४.९१.८ ॥
ข้าแต่เจ้าแห่งประชาชน เมื่อบรรดาพราหมณ์ผู้ประเสริฐเหล่านั้นได้ฟังถ้อยคำของนกุล ทุกคนก็เกิดความอัศจรรย์ใจอย่างยิ่ง
14.91.9
ततः समेत्य नकुलं पर्यपृच्छन्त ते द्विजाः ।
कुतस्त्वं समनुप्राप्तो यज्ञं साधुसमागमम् ॥ १४.९१.९ ॥
ครั้นแล้ว บรรดาพราหมณ์ผู้เกิดสองครั้งเหล่านั้นได้มาล้อมนกุลไว้ แล้วถามว่า "ท่านมาสู่พิธียัญนี้ และการประชุมของผู้ดีนี้จากที่ใด"
14.91.10
किं बलं परमं तुभ्यं श्रुतं किं परायणम् ।
कथं भवन्तं विद्याम यो नो यज्ञं विगर्हसे ॥ १४.९१.१० ॥
อำนาจอันยิ่งของท่านคืออะไร ท่านได้เรียนรู้อะไรมา และที่พึ่งของท่านคืออะไร พวกเราจะรู้จักท่านได้อย่างไร ในเมื่อท่านกล่าวตำหนิพิธียัญของพวกเรา
14.91.11
अविलुप्यागमं कृत्स्नं विविधैर्यज्ञियैः कृतम् ।
यथागमं यथान्यायं कर्तव्यं च तथा कृतम् ॥ १४.९१.११ ॥
พิธีทั้งหมดได้ทำตามคัมภีร์ ไม่ตกหล่นสิ่งใด พร้อมด้วยพิธียัญนานาประการ สิ่งที่ควรทำตามคัมภีร์และตามหลักธรรมก็ได้ทำแล้ว
14.91.12
पूजार्हाः पूजिताश्चात्र विधिवच्छास्त्रदर्शात् ।
मन्त्राहुतिहुतश्चाग्निर्दत्तं देयममत्सरम् ॥ १४.९१.१२ ॥
ผู้ควรบูชาได้รับการบูชาที่นี่ตามวิธีที่คัมภีร์แสดงไว้ ไฟได้รับการถวายด้วยเครื่องบูชาพร้อมมนตร์ และสิ่งที่ควรให้ก็ได้ให้โดยไม่ริษยา
14.91.13
तुष्टा द्विजातयश्चात्र दानैर्बहुविधैरपि ।
क्षत्रियाश्चि सुयुद्धेन श्राद्धैश्चापि पितामहाः ॥ १४.९१.१३ ॥
พราหมณ์ผู้เกิดสองครั้งได้รับความพอใจที่นี่ด้วยทานหลากหลายประการ กษัตริย์ได้รับความพอใจด้วยการรบอันงดงาม และบรรพบุรุษได้รับความพอใจด้วยพิธีศราทธะ
14.91.14
पालनेन विशस्तुष्टाः कामैस्तुष्टा वरस्त्रियः ।
अनुक्रोशैस्तता शूद्रा दानशेषैः पृथग्जनाः ॥ १४.९१.१४ ॥
ประชาชนได้รับความพอใจด้วยการคุ้มครอง สตรีผู้ประเสริฐได้รับความพอใจด้วยความปรารถนาที่สมหวัง ผู้รับใช้ได้รับความพอใจด้วยความเมตตา และชนต่างกลุ่มได้รับความพอใจด้วยส่วนที่เหลือจากทาน
14.91.15
ज्ञातिसम्बन्धिनस्तुष्टाः शौचेन च नृपस्य नः ।
देवा हविर्भिः पुण्यैस्च रक्षणैः शरणागताः ॥ १४.९१.१५ ॥
ญาติและผู้เกี่ยวดองของพวกเราได้รับความพอใจด้วยความบริสุทธิ์ของพระราชาของเรา และเทวดาที่เข้ามาขอพึ่งได้รับความพอใจด้วยเครื่องบูชาอันบริสุทธิ์ บุญกุศล และการคุ้มครอง
14.91.16
यदत्र तथ्यं तद्ब्रूहि सत्यंसत्यं द्विजातिषु ।
यथाश्रुतं यथादृष्टं पृष्टो ब्राह्मणकाम्यया ॥ १४.९१.१६ ॥
ขอท่านจงกล่าวสิ่งที่เป็นความจริงในที่นี้ ความจริงแท้ในหมู่ผู้เกิดสองครั้ง คือสิ่งที่ท่านได้ยินมาและได้เห็นมา เมื่อถูกถามด้วยความปรารถนาของพราหมณ์
14.91.17
श्रद्धेयवाक्यः प्राज्ञस्त्वं दिव्यं रूपं बिभर्षि च ।
समागतश्च विप्रैस्त्वं तद्भवान्वक्तुमर्हति ॥ १४.९१.१७ ॥
ถ้อยคำของท่านควรแก่การเชื่อถือ ท่านเป็นผู้มีปัญญา และยังทรงรูปอันเป็นทิพย์ อีกทั้งท่านได้มาประชุมกับพราหมณ์ทั้งหลาย ฉะนั้นท่านจึงควรเป็นผู้กล่าวเรื่องนี้
14.91.18
इति पृष्टो द्विजैस्तैः स प्रहसन्नकुलोऽब्रवीत् ।
नैषा मृषामया वाणी प्रोक्ता दर्पेण वा द्विजाः ॥ १४.९१.१८ ॥
เมื่อถูกพราหมณ์เหล่านั้นถามเช่นนี้ นกุลก็หัวเราะแล้วตอบว่า "ข้าแต่พราหมณ์ทั้งหลาย ถ้อยคำนี้มิได้ประกอบด้วยความเท็จ และมิได้กล่าวด้วยความทะนงตน"
14.91.19
यन्मयोक्तमिदं वाक्यं युष्माभिश्चाप्युपश्रुतम् ।
सक्तुप्रस्थेन वो नायं यज्ञस्तुल्यो द्विजर्षभाः ॥ १४.९१.१९ ॥
ถ้อยคำที่ข้าพเจ้าได้กล่าวไปแล้ว ซึ่งพวกท่านก็ได้ยินด้วยเช่นกัน คือพิธียัญนี้ที่ทำด้วยแป้งข้าวบาร์เลย์หนึ่งประสถะ ไม่เท่าเทียมกับพวกท่าน ข้าแต่ยอดพราหมณ์ทั้งหลาย
14.91.20
इत्यवश्यं मयैतद्वो वक्तव्यं द्विजसत्तमाः ।
शृणुताव्यग्रमनसः शंसतो मे यथातथम् ॥ १४.९१.२० ॥
ดังนั้นข้าพเจ้าจำต้องบอกสิ่งนี้แก่พวกท่านเป็นแน่ ข้าแต่ยอดแห่งพราหมณ์ ขอท่านทั้งหลายจงฟังด้วยใจที่ไม่วอกแวก ขณะที่ข้าพเจ้ากล่าวตามที่เป็นจริงทุกประการ
14.91.21
अनुभूतं च दृष्टं च यन्मयाऽद्भुतमुत्तमम् ।
उञ्छवृत्तेर्वदान्यस्य कुरुक्षेत्रनिवासिनः ॥ १४.९१.२१ ॥
สิ่งที่ข้าพเจ้าได้ประสบด้วยตนเองและได้เห็นด้วยตา เป็นเรื่องอัศจรรย์และยิ่งใหญ่ เกี่ยวกับบุรุษผู้มีใจกว้าง ผู้ดำรงชีวิตด้วยการเก็บเกี่ยวข้าวที่หล่นตามท้องนา และอาศัยอยู่ที่กุรุเกษตร
14.91.22
स्वर्गं येन द्विजाः प्राप्तः सभार्यः ससुतस्नुषः ।
यथा चार्धं शरीरस्य ममेदं काञ्चनीकृतम् ॥ १४.९१.२२ ॥
ด้วยเหตุนั้น โอ้พราหมณ์ทั้งหลาย เขาจึงได้ขึ้นสู่สวรรค์พร้อมด้วยภรรยา บุตรชาย และลูกสะใภ้ และด้วยเหตุนั้น ครึ่งหนึ่งของร่างกายข้าพเจ้านี้จึงกลายเป็นทองคำ