マハーバーラタ · 章 14.92
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.92.1
हन्त वः कथयिष्यामि दानस्य फलमुत्तमम् ।
न्यायलब्धस्य सूक्ष्मस्य विप्रदत्तस्य यद्द्विजाः ॥ १४.९२.१ ॥
さあ、あなたがたに布施の最高の果報を語ろう。正当に得られ、細やかに婆羅門に施された布施の果報を、二度生まれし者たちよ。
14.92.2
धर्मक्षेत्रे कुरुक्षेत्रे धर्मज्ञैर्बहुभिर्वृते ।
उञ्छवृत्तिर्द्विजः कश्चित्कापोतिरभवत्पुरा ॥ १४.९२.२ ॥
法の地クルクシェートラには、法を知る多くの人々に囲まれて、かつて落穂拾いで暮らす一人の再生者がいた。彼は鳩のような生き方をする者となった。
14.92.3
सभार्यः सहपुत्रेण सस्नुषस्तपसि स्थितः ।
बभूव शुक्लवृत्तः स धर्मात्मा नियतेन्द्रियः ॥ १४.९२.३ ॥
妻、息子、嫁と共に彼は苦行に安住していた。彼は清らかな行いをし、法の心を持ち、感官を制御する者となった。
14.92.4
षष्ठे काले सदा विप्रो भुङ्क्ते तैः सह संवृतः ॥ १४.९२.४ ॥
六つ目の時には、その婆羅門は常に彼らと共に、彼らに囲まれて食事をした。
14.92.5
षष्ठे काले कदाचित्तु तस्याहारो न विद्यते ।
भुङ्क्तेऽन्यस्मिन्कदाचित्स षष्ठे काले द्विजोत्तमः ॥ १४.९२.५ ॥
しかし六つ目の時には、時として彼の食物が見つからなかった。その再生者の中の最上の者は、時として別の時に食べた。
14.92.6
कपोतधर्मिणस्तस्य दुर्भिक्षे सति दारुणे ।
नाविद्यत तदा विप्राः संचयस्तन्निबोधत ॥ १४.९२.६ ॥
鳩の道を歩む彼に恐ろしい飢饉が襲った時、その時には彼のための蓄えは見つからなかった。婆羅門たちよ、それを知れ。
14.92.7
क्षीणाषैदिसमावापो द्रव्यहीनोऽभवत्तदा ।
कालेकालेऽस्य सम्प्राप्ते नैव विद्येत भोजनम् ॥ १४.९२.७ ॥
彼の穀物の蓄えは尽き、彼は財を失った。時が来るたびに、彼には食べ物が見つからなかった。
14.92.8
क्षुधापरिगताः सर्वे प्रातिष्ठन्त तदा तु ते ।
उञ्छं तदा शुक्लपक्षे मध्यं तपति भास्करे ॥ १४.९२.८ ॥
飢えに苦しむ彼らは皆、そのとき出かけた。白分の時期、正午に太陽が照りつける頃、彼らは落ち穂拾い（ uñcha、散らばった穀物を拾うこと）に出かけた。
14.92.9
उष्णार्तश्च क्षुधार्तश्च विप्रस्तपसि संस्थितः ।
उञ्छमप्राप्तवानेव ब्राह्मणः क्षुच्छ्रमान्वितः ॥ १४.९२.९ ॥
暑さと飢えに苦しむそのバラモンは、苦行に身を据えていた。彼は落ち穂拾いの分さえ得られなかった。飢えと疲れに満ちたそのバラモンは、手ぶらのままだった。
14.92.10
स तथैव क्षुधाविष्टः सार्धं परिजनेन ह ।
क्षपयामास तं कालं कृच्छ्रप्राणो द्विजोत्तमः ॥ १४.९२.१० ॥
飢えに襲われた彼は、家族とともに同じように時を過ごした。苦しみのうちに命をつないだその最良の再生者は、。
14.92.11
अथ षष्ठे गते काले यवप्रस्थमुपार्जयन् ।
यवप्रस्थं तु तं सक्तूनकुर्वन्त तपस्विनः ॥ १४.९२.११ ॥
やがて六つ目の時が過ぎると、彼らは一ヤヴァプラスタ（容量の単位）の大麦を集めた。その大麦から苦行者たちはサットゥ（大麦粉）を作った。
14.92.12
कृतजप्याह्निकास्ते तु हुत्वा चाग्निं यथाविधि ।
कुडवंकुडवं सर्वे व्यभजन्त तपस्विनः ॥ १४.९२.१२ ॥
ジャパ（念誦）と日々の儀礼を終え、規定どおり火に供物を捧げた後、苦行者たちは皆、一人一クダヴァずつそれを分け合った。
14.92.13
अथागच्छद्द्विजः कश्चिदतिथिर्भुञ्जतां तदा ।
ते तं दृष्ट्वाऽतिथिं प्राप्तं प्रहृष्टमनसोऽभवन् ॥ १४.९२.१३ ॥
そのとき食事をしていた人々のもとに、一人のバラモンの客人が来た。来た客人を見て、彼らは心喜んだ。
14.92.14
तेऽभिवाद्य सुखप्रश्नं पृष्ट्वा तमतिथिं तदा ।
विशुद्धमनसो दान्ताः श्रद्धादमसमन्विताः ॥ १४.९२.१४ ॥
彼らはその客人に礼拝し、安否を尋ねた。心清らかで自制し、信と克己を備えた彼らは、そのとき（客人をもてなした）。
14.92.15
अनसूया गतक्रोधाः साधवो वीतमत्सराः ।
त्यक्तमानमदक्रोधा धर्मज्ञा द्विजसत्तमाः ॥ १४.९२.१५ ॥
彼らは妬みなく、怒りを捨て、善良で、嫉みがなく、慢心と陶酔と怒りを捨てていた。彼らは法を知る、再生族の中で最もすぐれた者たちであった。
14.92.16
सब्रह्यचर्यं गोत्रं ते तस्य ख्यात्वा परस्परम् ।
कुटीं प्रवेशयामासुः क्षुधार्तमतिथिं तदा ॥ १४.९२.१६ ॥
彼らは互いにその客人が同門の学友であり、その氏族を知って、飢えに苦しむ客人を小屋へ招き入れた。
14.92.17
इदमर्घ्यं च पाद्यं च बृसी चेयं तवानघ ।
शुचयः सक्तवश्चेमे नियमोपार्जिताः प्रभो।
प्रतिगृह्णीष्व भद्रं ते मया दत्ता द्विजर्षभ ॥ १४.९२.१७ ॥
罪なき方よ、これはあなたへの敬意の水と足を洗う水であり、これはあなたのための吉祥草の座です。主よ、戒律によって得た清らかな麦粉もここにあります。どうぞお受けください。二度生まれた者の中で最も優れた方よ、あなたに幸いがありますように。私が差し上げたこれらをお受けください。
14.92.18
इत्युक्तः प्रतिगृह्याथ सक्तूनां कुडवं द्विजः ।
भक्षयामास राजेन्द्र न च तुष्टिं जगाम सः ॥ १४.९२.१८ ॥
そう言われて、そのバラモンは麦粉を一クダヴァ受け取って食べた。王の中の王よ。しかし、彼は満足しなかった。
14.92.19
स उञ्छवृत्तिस्तं प्रेक्ष्य क्षुधापरिगतं द्विजम् ।
आहारं चिन्तयामास कथं तुष्टो भवेदिति ॥ १४.९२.१९ ॥
落ち穂拾いで暮らすその人は、飢えに苦しむそのバラモンを見て、どうすれば彼が満足するかと食物について考えた。
14.92.20
तस्य भार्याऽब्रवीद्वाक्यं मद्भागो दीयतामिति ।
गच्छत्वेष यथाकामं परितुष्टो द्विजोत्तमः ॥ १४.९२.२० ॥
その妻は言った。「私の分を与えてください。この最上のバラモンは望みのままに、すっかり満足して去りますように。」
14.92.21
इति ब्रुवन्तीं तां साध्वीं भार्यां स द्विजसत्तमः ।
क्षउधापरिगतां ज्ञात्वा तान्सक्तून्नाभ्यनन्दत ॥ १४.९२.२१ ॥
そのバラモンの中の最上の人は、貞淑な妻がこう言い、飢えに苦しんでいるのを知って、その大麦の粉を喜ばなかった。
14.92.22
आत्मानुमानतो विद्वान्स तु विप्रर्षभस्तदा ।
जानन्वृद्धां क्षुधार्तां च श्रान्तां ग्लानां तपस्विनीम्।
त्वगस्थिभूता वेपन्तीं ततो भार्यामुवाच ह ॥ १४.९२.२२ ॥
そのとき、その学識ある婆羅門の中の雄牛は、自分の経験から推して、老い、飢えに苦しみ、疲れ、衰え、苦行者の妻が、皮と骨ばかりになって震えているのを知り、彼女に語った。
14.92.23
अपि कीटपतङ्गानां मृगाणां चैव शोभने ।
स्त्रियो रक्ष्याश्च पोष्पाश्च न त्वेवं वक्तुमर्हसि ॥ १४.९२.२३ ॥
輝く人よ、虫や蛾や鹿の雌ですら守られ養われるべきものだ。おまえはそのように言うべきではない。
14.92.24
अनुकंप्यो नरः पत्न्या पुष्टो रक्षित एव च ।
प्रपतेद्यशसो दीप्तात्स च लोकान्न चाप्नुयात् ॥ १४.९२.२४ ॥
妻に養われ守られた男でさえ憐れまれるべきである。彼は輝く名声から堕ち、諸世界を得ることはない。
14.92.25
धर्मकामार्थकार्याणि शुश्रूषाकुलसंततिः ।
दारेष्वदीनो धर्मस्च पितॄणामात्मनस्तथा ॥ १४.९२.२५ ॥
法・欲・利の務め、奉仕に満ちた子孫、妻たちの前で卑屈にならないこと、そして祖霊と自分に対する法もまた同様である。
14.92.26
न वेत्ति कर्मतो भार्यारक्षणे योऽक्षमः पुमान् ।
अयशो महदाप्नोति नारकांश्चैव गच्छति ॥ १४.९२.२६ ॥
行いにおいて妻を守る道を知らず、それを成し得ない男は、大きな不名誉を被り、地獄へ赴く。
14.92.27
इत्युक्ता सा ततः प्राह धर्मार्थौ नौ समौ द्विज ।
सक्तुप्रस्थचतुर्भागं गृहाणेमं प्रसीद मे ॥ १४.९२.२७ ॥
そう言われた彼女は言った：ああ再生者よ、法と利は我ら二人にとって等しい。このプラスタ一杯の麦粉の四分の一を受け取り、私に恵みを与えてください。
14.92.28
सत्यं रतिश्च धर्मश्च स्वर्गश्च गुणनिर्जितः ।
स्त्रीणां पतिसमाधीनं काङ्क्षितं च द्विजर्षभ ॥ १४.९२.२८ ॥
真実、喜び、法、天界は徳によって得られる。女性にとってそれらは夫に依存し、それこそが彼女たちの望むところである、ああ再生者の中の最上の者よ。
14.92.29
ऋतुर्मातु पितुर्बीजं दैवतं परमं पतिः ।
भर्तुः प्रसादान्नारीणां रतिपुत्रफलं तथा ॥ १४.९२.२९ ॥
月経は母のもの、種子は父のもの、夫は最高の神である。夫の恵みによってこそ、女性は喜びと子という果実を得る。
14.92.30
पालनाद्धि पतिस्त्वं मे भर्ताऽसि भरणाच्च मे ।
पुत्रप्रदानाद्वरदस्तस्मात्सक्तून्प्रयच्छ मे ॥ १४.९२.३० ॥
守ってくれるゆえにあなたは私の夫であり、養ってくれるゆえに私の主であり、子を授けてくれるゆえに恵みを与える者である。ゆえに、麦粉を私に与えてください。
14.92.31
जरापरिगतो वृद्धः क्षुधार्तो दुर्बलो भृशम् ।
उपवासपरिश्रान्तो यदा त्वमपि कर्शितः ॥ १४.९२.३१ ॥
老いに打ちひしがれた老人よ、飢えに苦しみ、ひどく衰え、断食で疲れ果て、あなたもまた痩せ細ってしまった。
14.92.32
इत्युक्तः स तया सक्तून्प्रगृह्येदं वचोऽब्रवीत् ।
द्विजि सक्तूनिमान्भूयः प्रतिगृह्णीष्व सत्तम ॥ १४.९२.३२ ॥
彼女にそう言われ、彼は麦の粉を取って次の言葉を述べた。「再生者よ、この麦粉をもう一度受け取られよ、善き人の中の最も善き者よ。」
14.92.33
स तान्प्रगृह्य भुक्त्वा च न तुष्टिमगमद्द्विजः ।
तमुञ्छवृत्तिरालक्ष्य ततश्चिन्तापरोऽभवत् ॥ १४.९२.३३ ॥
彼はそれらを受け取って食べたが、そのバラモンは満足しなかった。彼が落穂拾いで生きる者だと見て取り、彼は思い悩むようになった。
14.92.34
सक्तूनिमान्प्रगृह्य त्वं देहि विप्राय सत्तम ।
इत्येव सुकृतं मन्ये तस्मादेतत्करोम्यहम् ॥ १४.९२.३४ ॥
善き人の中の最も善き者よ、この麦粉を取ってバラモンに与えなさい。これこそ善行だと私は思う、だから私はそうするのだ。
14.92.35
भवान्हि परिपाल्यो मे सर्वदैव प्रयत्नतः ।
साधूनां काङ्क्षितं यस्मात्पितुर्वृद्धस्य पालनम् ॥ १४.९२.३५ ॥
あなたは常に私によって努めて守られるべきです。善き人々が望むのは、老いた父を養うことだからです。
14.92.36
पुत्रार्थो विहितो ह्येष वार्धके परिपालनम् ।
श्रुतिरेषा हि विप्रर्षे त्रिषु लोकेषु शाश्वती ॥ १४.९२.३६ ॥
息子が定められたのはまさにこのためです。すなわち老いた父を養うこと。ブラーフマナの中の聖仙よ、これは三界における聖典の永遠の教えなのです。
14.92.37
प्राणाधारणमात्रेण शक्यं कर्तुं तपस्त्वया ।
प्राणो हि परमो धर्मः स्थितो देहेषु देहिनाम् ॥ १४.९२.३७ ॥
ただ命を保つことだけで、お前は苦行を行うことができる。息こそ最高の法であり、身をもつ者の身体に宿っているのだから。
14.92.38
अपि वर्षसहस्री त्वं बाल एव मतो मम ।
उत्पाद्य पुत्रं हि पिता कृतकृत्यो भवेत्सुतात् ॥ १४.९२.३८ ॥
お前が千歳であろうと、私にはまだ子供に見える。息子を生んだ父は、息子によって務めを成し遂げるのだ。
14.92.39
बालानां क्षुद्बलवती जानाम्येतदहं प्रभो ।
वृद्धोऽहं धारयिष्यामि त्वं बली भव पुत्रक ॥ १४.९२.३९ ॥
主よ、子供の飢えは強いものだと私は知っている。私は老いたから、自分で生き延びよう。息子よ、お前は強くなりなさい。
14.92.40
जीर्णेन वयसा पुत्र न मां क्षुद्बाधतेऽपि च ।
दीर्घकालं तपस्तप्तं न मे मरणतो भयम् ॥ १४.९२.४० ॥
息子よ、老いた私は飢えにさえ悩まされない。長く苦行を積んできたので、死を恐れることはない。
14.92.41
अपत्यमस्मि ते पुंसस्त्राणात्पुत्र इति स्मृतः ।
आत्मा पुत्रः स्मृतस्तस्मात्त्राह्यात्मानमिहात्मना ॥ १४.९२.४१ ॥
私はお前の子孫である。人を守るから息子と呼ばれる。自己こそが息子と記憶されている。ゆえにこの世では人は自分自身によって自分を救うべきである。
14.92.42
रूपेण सदृशस्त्वं मे शीलेन च दमेन च ।
परीक्षितश्च बहुधा सक्तूनादद्मि ते सुत ॥ १४.९२.४२ ॥
姿形はお前は私に似ており、品性も自制も同じだ。幾度もお前を試してきた。息子よ、お前のために炒った大麦の粉を食べよう。
14.92.43
इत्युक्त्वाऽऽदाय तान्सक्तून्प्रीतात्मा द्विजसत्तमः ।
प्रहसन्निव विप्राय स तस्मै प्रददौ तदा ॥ १४.९२.४३ ॥
こう言って、心喜ぶ最上の再生族は、その麦粉を取り、微笑むかのように、そのとき婆羅門にそれを与えた。
14.92.44
भुक्त्वा तानपि सक्तून्स नैव तुष्टो बभूव ह ।
उच्छवृत्तिस्तु धर्मात्मा व्रीडामनुजगाम ह ॥ १४.९२.४४ ॥
その麦粉を食べてさえも彼は満足しなかった。しかし落ち穂拾いで生きる法魂の彼は、恥じ入った。
14.92.45
तं वै वधूः स्थिता साध्वी ब्राह्मणिप्रियकाम्यया ।
सक्तूनादाय संहृष्टा श्वशुरं वाक्यमब्रवीत् ॥ १४.९२.४५ ॥
その時、貞淑な嫁は婆羅門に喜ばれたい一心で、麦粉を取り喜んで立ち、舅にこの言葉を言った。
14.92.46
संतानात्तव संतानं मम विप्र भविष्यति ।
सक्तूनिमानतिथये गृहीत्वा सम्प्रयच्छ मे ॥ १४.९२.४६ ॥
あなたの子孫から私の子孫が生まれるでしょう。婆羅門よ、この麦粉を取り、客人のために私にお渡しください。
14.92.47
तव प्रसादान्निर्वृत्ता मम लोकाः किलाक्षयाः ।
पुत्रेण तानवाप्नोति यत्र गत्वा न शोचति ॥ १४.९२.४७ ॥
あなたの恩寵により、私の不滅の世界は確かに得られました。息子によって人はそれらの世界を得、そこに行けば悲しまないのです。
14.92.48
धर्माद्या हि यथा त्रेता वह्नित्रेता तथैव च ।
तथैव पुत्रपौत्राणां स्वर्गस्त्रेता किलाक्षयः ॥ १४.९२.४८ ॥
法から三つの火が生じるように、息子や孫の天界もまた三重であり、まことに不滅である。
14.92.49
पितॄणात्तारयति पुत्र इत्यनुशुश्रुम ।
पुत्रपौत्रैश्च नियतं सादुलोकानुपाश्नुते ॥ १४.९२.४९ ॥
息子が祖霊を救うと、我々は伝承で聞いている。息子と孫によって、彼は必ずや祖霊の世界に至る。
14.92.50
वातातपविशीर्णाङ्गीं त्वां विवर्णां निरीक्ष्य वै ।
कर्शितां सुव्रताचारे क्षुधाविह्वलचेतसम् ॥ १४.९२.५० ॥
風と日差しに四肢は萎え、顔色は青ざめ痩せ衰えたお前を見て、おお、善き誓いと善き行いの者よ、飢えに心乱れたお前を。
14.92.51
कथं सक्तून्ग्रहीष्यामि भूत्वा धर्मोपघातकः ।
कल्याणवृत्ते कल्याणि नैव त्वं वक्तुमर्हसि ॥ १४.९२.५१ ॥
法を損なう者となって、どうして大麦の粉を受け取れようか。善き行いの者よ、吉祥なる者よ、お前はそのように言うべきではない。
14.92.52
षष्ठे काले व्रतवतीं शौचशीलतपोन्विताम् ।
कृच्छ्रवृत्तिं निराहारां द्रक्ष्यामि त्वां कथं शुभे ॥ १४.९२.५२ ॥
六度目の時に誓いを守り、清浄と徳と苦行を備え、困苦の生活を送り、食べずにいるお前を、おお吉祥なる者よ、どうして見られようか。
14.92.53
बाला क्षुधार्ता नारी च रक्ष्या त्वं सततं मया ।
उपवासपरिश्रान्ता त्वं हि बान्धवनन्दिनी ॥ १४.९२.५३ ॥
若い娘で飢えに苦しむ女であるお前を、私は常に守らねばならない。断食で疲れ果てたお前は、親族の喜びである。
14.92.54
गुरोर्मम गुरुस्त्वं वै यतो दैवतदैवतम् ।
देवातिदेवस्तस्मात्त्वं सक्तूनादत्स्व मे प्रभो ॥ १४.९२.५४ ॥
お前は私の師の師でもある。お前は神々の神だからだ。ゆえに、主よ、私の大麦粉を受け取ってください。
14.92.55
देहः प्राणश्च धर्मश्च शुश्रूषार्थमिदं गुरोः ।
तव विप्र प्रसादेन लोकान्प्राप्स्यामहे शुभान् ॥ १४.९२.५५ ॥
この身体、息、そして法は師に仕えるためのものです。ブラーフマナよ、あなたの恵みによって、我らは吉祥な世界に至るでしょう。
14.92.56
अवेक्ष्या इति कृत्वाऽहं दृढभक्तेति वा द्विज ।
चिन्त्या ममेयमिति वा सक्तूनादानुमर्हसि ॥ १४.९२.५६ ॥
私を堅固な信者とみなすか、これが私の奉仕だと考えて、再生者よ、大麦の粉をお受け取りください。
14.92.57
अनेन नित्यं साध्वी त्वं शीलवृत्तेन शोभसे ।
या त्वं धर्मव्रतोपेता गुरुवृत्तिमवेक्षसे ॥ १४.९२.५७ ॥
この品行と性格によって、あなたは常に貞淑な女性として輝いています。法の誓いを備え、年長者への奉仕に心を注いでいます。
14.92.58
तस्मात्सक्तून्ग्रहीष्यामि वधु नार्हसि वञ्चनाम् ।
गणयित्वा महाभागे त्वां हि धर्मभृतां वरे ॥ १४.९२.५८ ॥
それゆえ私は大麦の粉を受け取ろう。嫁よ、欺いてはならない。大いなる幸運の人よ、お前は法を保つ者の中で最も優れていると数えられる。
14.92.59
इत्युक्त्वा तानुपादाय सक्तून्प्रादाद्द्विजातये ।
ततस्तुष्टोऽभवद्विप्रस्तस्य साधोर्महात्मनः ॥ १४.९२.५९ ॥
そう言って彼女はそれを取り、再生者にその大麦の粉を与えた。するとそのバラモンは、その善良な偉大な魂の女性に満足した。
14.92.60
प्रीतात्मा स तु तं वाक्यमिदमाह द्विजर्षभम् ।
वाग्मी तदा द्विजश्रेष्टो धर्मः पुरुषविग्रहः ॥ १४.९२.६० ॥
心喜んだダルマは、雄弁で人の姿をとり、そのバラモンの中の牡牛、再生者の中の最上の者にこの言葉を語った。
14.92.61
शुद्धेनि तव दानेन न्यायोपात्तेन धर्मतः ।
यथाशक्ति विसृष्टेन प्रीतोस्मि द्विजसत्तम ॥ १४.९२.६१ ॥
正しい手段で得て、ダルマに従い力に応じて施された汝の清浄な布施に、私は満足している、ああ、再生者の中の最良の者よ。
14.92.62
अहो दानं घुष्यते ते स्वर्गे स्वर्गनिवासिभिः ।
गगनात्पुष्पवर्षं च पश्येदं पतितं भुवि ॥ १४.९२.६२ ॥
ああ!天界の住人たちが汝の布施を称えている。空から地上に降り注ぐこの花の雨を見よ。
14.92.63
सुरर्षिदेवगन्धर्वा ये च देवपुरःसराः ।
स्तुवन्तो देवदूताश्च स्थिता दानेन विस्मिताः ॥ १४.९२.६३ ॥
神々、聖仙、ガンダルヴァ、神々の先頭に立つ者たち、そして神の使者たちが、汝の布施に驚嘆し、称えながら立っている。
14.92.64
ब्रह्मर्षयो विमानस्था ब्रह्मलोकचरश्च ये ।
काङ्क्षन्ते दर्शनं तुभ्यं दिवं व्रज द्विजर्षभ ॥ १४.९२.६४ ॥
天車に立つ梵仙たち、そしてブラフマーの世界を歩む者たちが汝の姿を見たいと望んでいる。ああ、再生者の中の雄牛よ、天へ行け。
14.92.65
पितृलोकगताः सर्वे तारिताः पितरस्त्वया ।
अनागताश्च बहवः सुबहूनि युगान्युत ॥ १४.९२.६५ ॥
祖霊の世界へ行った先祖は皆、汝によって救われ、まだ来ていない多くの先祖も、またはるか長い年月にわたって救われた。
14.92.66
ब्रह्मचर्येण दानेन यज्ञेनि तपसा तथा ।
अगह्वरेण धर्मेण तस्माद्गच्च दिवं द्विज ॥ १४.९२.६६ ॥
梵行、布施、祭祀、苦行、そして測り知れないダルマによって。ゆえに、ああ再生者よ、天へ行け。
14.92.67
श्रद्धया परया यरत्वं तपश्चरसि सुव्रत ।
तस्माद्देवास्तवानेन प्रीता ब्राह्मणसत्तम ॥ १४.९२.६७ ॥
善き誓いを持つ者よ、あなたは最高の信仰をもって苦行をしている。ゆえに、バラモンの中で最も優れた者よ、これによって神々はあなたに満足している。
14.92.68
सर्वमेतद्धि यस्मात्ते दत्तं शुद्धेन चेतसा ।
कृच्छ्रकाले ततः स्वर्गो विजितः कर्मणा त्वया ॥ १४.९२.६८ ॥
あなたはこのすべてを清らかな心で施した。ゆえに困窮の時に、あなたは行為によって天界を勝ち取った。
14.92.69
क्षुधा निर्णुदति प्रज्ञां धर्मबुद्धिं व्यपोहति ।
क्षुधापरिगतज्ञानो धृतिं त्यजति चैव ह ॥ १४.९२.६९ ॥
飢えは知恵を追い払い、法の心を奪う。飢えに覆われた知識を持つ者は、確かに堅忍をも捨て去る。
14.92.70
बुभुक्षां जयते यस्तु स स्वर्गं जयते ध्रुवम् ।
यदा दानरुचिः स्याद्वै तदा धर्मो न सीदति ॥ १४.९२.७० ॥
飢えを克服する者は必ず天界を勝ち取る。施しを好む心があるとき、法は沈まない。
14.92.71
अनवेक्ष्य सुतस्नेहं कलत्रस्नेहमेव च ।
धर्ममेव गुरं ज्ञात्वा तृष्णा न गणिता त्वया ॥ १४.९२.७१ ॥
息子への愛情と妻への愛情を顧みず、ただ法こそ最高の師と知って、あなたは渇愛を数えなかった。
14.92.72
द्रव्यागमो नृणां सूक्ष्मः पात्रे दानं ततः परम् ।
कालः परतरो दानाच्छ्रद्धा चैव ततः परा ॥ १४.९२.७२ ॥
人にとって財の獲得は微妙である。次に、ふさわしい受け手への布施が勝る。時は布施よりも勝り、信仰はさらに勝る。
14.92.73
स्वर्गद्वारं सुसूक्ष्मं हि नरैर्माहान्नि दृश्यते ।
सङ्गर्गलं लोभकीलं रागगुप्तं दुरासदम् ॥ १४.९२.७३ ॥
天国の門は極めて微細であり、人々は大いなる食の布施においてそれを見る。それは執着の閂で閉ざされ、貪欲の釘で留められ、愛欲に隠され、到達し難い。
14.92.74
तं तु पश्यन्ति पुरुषा जितदक्रोधा जितेन्द्रियाः ।
ब्राह्मणास्तपसा युक्ता यथाशक्ति प्रदायिनः ॥ १४.९२.७४ ॥
しかしそれを見るのは、怒りに打ち勝ち、感官を制し、苦行に励むバラモンであり、力に応じて施す人々である。
14.92.75
सहस्रशक्तिश्च शतं शतशक्तिर्दशापि च ।
दद्यादपश्च यः शक्त्या सर्वे तुल्यफलाः स्मृताः ॥ १४.९२.७५ ॥
千の力を持つ者、百の力を持つ者、十の力を持つ者、そして力に応じて水を施す者、これらはすべて等しい果報を得ると伝えられる。
14.92.76
रन्तिदेवो हि नृपतिरपः प्रादादकिंचनः ।
शुद्धेन मनसा विप्र नाकपृष्ठं ततो गतः ॥ १४.९२.७६ ॥
婆羅門よ、王ランティデーヴァは自らは無一物であったが、清浄な心で水を施し、その後天界の頂へと赴いた。
14.92.77
न धर्मः प्रीयते तात दानैर्दत्तैर्महाफलैः ।
न्यायलब्धैर्यथा सूक्ष्मैः श्रुद्धापूतैः स तुष्यति ॥ १४.९२.७७ ॥
いとしい子よ、法は大きな果報をもたらす布施によっては喜ばれない。正しい手段で得られ、微細で、信仰によって清められた布施によってのみ満足されるのだ。
14.92.78
गोप्रदानसहस्राणि द्विजेभ्योऽदान्नृगो नृपः ।
एकां दत्त्वा स पारक्यां नरकं समपद्यत ॥ १४.९२.७८ ॥
王ナルガは婆羅門に幾千もの牛の布施を与えたが、他人のものである一頭の牛を布施したために地獄に堕ちた。
14.92.79
आत्ममांसप्रदानेन शिबोरौशीनरो नृपः ।
प्राप्य पुण्यकृताँल्लोकान्मोदत दिवि सुव्रतः ॥ १४.९२.७९ ॥
自らの肉を施したウシーナラの子シビ王は、功徳を積んだ者の世界を得て、誓いを守り天上で喜んだ。
14.92.80
विभवेन नृणां पुण्यं यच्छत्त्या स्वार्जितं न तत् ।
न यज्ञैर्विविधैर्विप्र यथान्यायेन संचितैः ॥ १४.९२.८० ॥
人の功徳は富によるものではなく、自力で得たものでもない。バラモンよ、法にかなって積んだ様々な祭祀によるものでもない。
14.92.81
क्रोधाद्दानफलं हन्ति लोभात्स्वर्गं न गच्छति ।
न्यायवृत्तिर्हि तपसा दानवित्स्वर्गमश्नुते ॥ १४.९२.८१ ॥
怒りは布施の果報を滅ぼし、貪欲によっては天に行けない。正しく行い、苦行によって布施を知る者だけが天を得る。
14.92.82
न राजसूयैर्बहुभिरिष्टा विपुलदक्षिणैः ।
न चाश्वमेधैर्बहुभिः फलं सममिदं तव ॥ १४.९२.८२ ॥
多くの大量の布施を伴う王祭や、多くの馬祠によっても、その果報は得られない。あなたのこの果報は、それらと同等ではない。
14.92.83
सक्तुप्रस्थेन विजितो ब्रह्मलोकस्त्वयाऽक्षयः ।
विरजो ब्रह्मसदनं गच्छ विप्र यतासुखम् ॥ १४.९२.८३ ॥
一プラスタの麦粉で、あなたは不朽のブラフマーの世界を得た。バラモンよ、汚れなきブラフマーの住処へ安らかに行きなさい。
14.92.84
सर्वेषां वो द्विजश्रेष्ठ दिव्यं यानमुपस्थितम् ।
आरोहत यथाकामं धर्मोस्मि द्विज पश्य माम् ॥ १४.९२.८४ ॥
バラモンの中の最上の方々よ、あなた方すべてのために神聖な乗り物が到着した。望むままに乗りなさい。バラモンよ、私を見よ。私はダルマである。
14.92.85
बाधितो हि त्वया देहो लोके कीर्तिः स्थिरा च ते ।
सभार्यः सहपुत्रश्च सस्नुषश्च दिवं व्रज ॥ १४.९२.८५ ॥
あなたは身体を苦しめたが、世における名声は揺るぎない。妻、息子たち、嫁たちとともに天へ行け。
14.92.86
इत्युक्तवाक्ये धर्मे तु यानमारुद्य स द्विजः ।
सदारः ससुतश्चैव सस्नुषश्च दिवं गतः ॥ १४.९२.८६ ॥
ダルマがこう言うと、そのバラモンは乗り物に登り、妻、息子たち、嫁たちとともに天へ行った。
14.92.87
तस्मिन्विपरे गते स्वर्गं ससुते सस्नुषे तदा ।
भार्याचतुर्थे धर्मज्ञे ततोऽहं निःसृतो बिलात् ॥ १४.९२.८७ ॥
ダルマを知る者よ、そのバラモンが妻、息子たち、嫁たちとともに天へ去ったとき、私は妻とともに四人目として洞窟から出た。
14.92.88
ततस्तु सक्तुगन्धेन क्लेदेन सलिलस्य च ।
दिव्यपुष्पविमर्दाच्च साधोर्दानलवैश्च तैः ॥ १४.९२.८८ ॥
その後、炒り麦粉の香り、水の湿りけ、神聖な花の潰れ、そして善き人よ、あの施しの欠片によって。
14.92.89
विप्रस्य तपसा तस्य शिरो मे काञ्चनीकृतम् ।
तस्य सत्याभिसन्धस्य सक्तुदानेन चैव ह ॥ १४.९२.८९ ॥
そのバラモンの苦行によって私の頭は金となった。まことに、誓いの真実なるその者の炒り麦粉の施しによっても。
14.92.90
शरीरार्धं च मे विप्राः शातकुंभमयं कृतम् ।
पश्यतेमं सुविपुलं तपसा तस्य धीमतः ॥ १४.९२.९० ॥
バラモンたちよ、私の身体の半分もまた金でできた。あの賢者の苦行によるこの広大な（金）を見よ。
14.92.91
कथमेवंविधं स्याद्वै पार्श्वमन्यदिति द्विजाः ।
तपोवनानि यज्ञांश्च हृष्टोऽभ्योमि पुनः पुनः। ॥ १४.९२.९१ ॥
再生の人々よ、このような別の側面がどうしてありえようか。苦行の森と祭祀を思い出し、私は幾度も喜んだ。
14.92.92
यज्ञं त्वहमिमं श्रुत्वा रुरुराजस्य धीमतः ।
आशया परया प्राप्तो न चाहं काञ्चनीकृतः ॥ १४.९२.९२ ॥
しかし賢い王ルルの此の祭を聞き、大いなる望みを抱いて来たのに、私は黄金にならなかった。
14.92.93
ततो मयोक्तं तद्वाक्यं प्रहस्य ब्राह्मणर्षभाः ।
सक्तुप्रस्थेन यज्ञोऽयं संमितो नेति सर्वथा ॥ १४.९२.९३ ॥
その時、婆羅門の中の雄牛たちよ、私は笑ってこの言葉を言った。この祭は一プラスタの麦粉で量られたものではない、決してそうではない、と。
14.92.94
सक्तुप्रस्थलवैस्तैर्हि तदाऽहं काञ्चनीकृतः ।
न हि यज्ञो महानेष सदृशस्तैर्मतो मम ॥ १४.९२.९४ ॥
その時、その麦粉の量では私は黄金にならなかった。実にこの大いなる祭は、それらに比すべきものとは私には思えなかったのだ。
14.92.95
इत्युक्त्वा नकुलः सर्वान्यज्ञे द्विजवरांस्तदा ।
जगामादर्सनं तेषां विप्रास्ते च ययुर्गृहान् ॥ १४.९२.९५ ॥
こう言って、ナクラは祭に集まったすべての最良の再生者の目の前から消え去り、それらの婆羅門たちは家へ帰っていった。
14.92.96
एतत्ते सर्वमाख्यातं मया परपुरंजय ।
यदाश्चर्यमभूत्तत्र वाचिमेधे महाक्रतौ ॥ १४.९२.९६ ॥
敵の都市を征服した者よ、その大いなる馬祭で起きた不思議を、私はすべてあなたに語った。
14.92.97
न विस्मयस्ते नृपते यज्ञे कार्यः कथञ्चन ।
ऋषिकोटिसहस्राणि तपोभिर्ये दिवं गताः ॥ १४.९२.९७ ॥
王よ、祭祀において決して驚いてはならない。苦行によって幾千万もの聖仙たちが天界へ赴いたのだから。
14.92.98
अद्रोहः सर्वभूतेषु संतोषः शीलमार्जवम् ।
तपो दमश्च सत्यं च प्रदानं चेति संमितम् ॥ १४.९२.९८ ॥
すべての生き物への無害、満足、品行、直進、苦行、自制、真実、布施——これらが基準と説かれている。