Mahābhārata · Adhyāya 14.92
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.92.1
हन्त वः कथयिष्यामि दानस्य फलमुत्तमम् ।
न्यायलब्धस्य सूक्ष्मस्य विप्रदत्तस्य यद्द्विजाः ॥ १४.९२.१ ॥
Nun will ich euch die höchste Frucht der Gabe verkünden: die des justly erworbenen, feinen, einem Brahmanen gegebenen Gutes, o Zweimalgeborene.
14.92.2
धर्मक्षेत्रे कुरुक्षेत्रे धर्मज्ञैर्बहुभिर्वृते ।
उञ्छवृत्तिर्द्विजः कश्चित्कापोतिरभवत्पुरा ॥ १४.९२.२ ॥
Im Feld des Dharma, Kurukṣetra, umgeben von vielen Kennern des Dharma, lebte einst ein gewisser Zweimalgeborener, der vom Ährenlesen lebte und zum Taubenwandler wurde.
14.92.3
सभार्यः सहपुत्रेण सस्नुषस्तपसि स्थितः ।
बभूव शुक्लवृत्तः स धर्मात्मा नियतेन्द्रियः ॥ १४.९२.३ ॥
Mit seiner Gattin, seinem Sohn und seiner Schwiegertochter blieb er in Askese gefestigt; er wurde von reinem Wandel, dharmagesinnt und mit gezügelten Sinnen.
14.92.4
षष्ठे काले सदा विप्रो भुङ्क्ते तैः सह संवृतः ॥ १४.९२.४ ॥
Zur sechsten Zeit aß der Brahmane stets zusammen mit ihnen, von ihnen umgeben.
14.92.5
षष्ठे काले कदाचित्तु तस्याहारो न विद्यते ।
भुङ्क्तेऽन्यस्मिन्कदाचित्स षष्ठे काले द्विजोत्तमः ॥ १४.९२.५ ॥
Doch zur sechsten Zeit fand sich manchmal keine Speise für ihn; jener Vortreffliche unter den Zweimalgeborenen aß manchmal zu einer anderen Zeit.
14.92.6
कपोतधर्मिणस्तस्य दुर्भिक्षे सति दारुणे ।
नाविद्यत तदा विप्राः संचयस्तन्निबोधत ॥ १४.९२.६ ॥
Als eine schreckliche Hungersnot über den Taubenwandler kam, war damals kein Vorrat für ihn zu finden; o Brahmanen, begreift dies.
14.92.7
क्षीणाषैदिसमावापो द्रव्यहीनोऽभवत्तदा ।
कालेकालेऽस्य सम्प्राप्ते नैव विद्येत भोजनम् ॥ १४.९२.७ ॥
Sein Getreidevorrat war erschöpft, und er wurde mittellos. Wann immer die Zeit kam, war für ihn keine Speise zu finden.
14.92.8
क्षुधापरिगताः सर्वे प्रातिष्ठन्त तदा तु ते ।
उञ्छं तदा शुक्लपक्षे मध्यं तपति भास्करे ॥ १४.९२.८ ॥
Alle, von Hunger überwältigt, machten sich da auf. In der hellen Monatshälfte, als die Sonne mittags brannte, gingen sie Ähren lesen (uñcha, das Sammeln verstreuter Körner).
14.92.9
उष्णार्तश्च क्षुधार्तश्च विप्रस्तपसि संस्थितः ।
उञ्छमप्राप्तवानेव ब्राह्मणः क्षुच्छ्रमान्वितः ॥ १४.९२.९ ॥
Der Brahmane, von Hitze und Hunger gepeinigt, blieb in der Askese standhaft. Nicht einmal Ähren erlangte er; jener Brahmane, von Hunger und Mühsal erschöpft, blieb mit leeren Händen zurück.
14.92.10
स तथैव क्षुधाविष्टः सार्धं परिजनेन ह ।
क्षपयामास तं कालं कृच्छ्रप्राणो द्विजोत्तमः ॥ १४.९२.१० ॥
Von Hunger ergriffen, verbrachte er mit seiner Familie jene Zeit auf dieselbe Weise; der Beste der Zweimalgeborenen hielt sich mühsam am Leben.
14.92.11
अथ षष्ठे गते काले यवप्रस्थमुपार्जयन् ।
यवप्रस्थं तु तं सक्तूनकुर्वन्त तपस्विनः ॥ १४.९२.११ ॥
Als dann die sechste Zeit vergangen war, sammelten sie ein yava-prastha (ein Maß) Gerste, und die Asketen machten aus diesem yava-prastha Saktu (Gerstenmehl).
14.92.12
कृतजप्याह्निकास्ते तु हुत्वा चाग्निं यथाविधि ।
कुडवंकुडवं सर्वे व्यभजन्त तपस्विनः ॥ १४.९२.१२ ॥
Nachdem sie Rezitation und tägliche Riten vollzogen und dem Feuer nach Vorschrift geopfert hatten, teilten alle Asketen es auf, je ein kuḍava.
14.92.13
अथागच्छद्द्विजः कश्चिदतिथिर्भुञ्जतां तदा ।
ते तं दृष्ट्वाऽतिथिं प्राप्तं प्रहृष्टमनसोऽभवन् ॥ १४.९२.१३ ॥
Da kam ein Brahmane als Gast zu jenen, die speisten. Als sie den eingetroffenen Gast sahen, wurden ihre Herzen froh.
14.92.14
तेऽभिवाद्य सुखप्रश्नं पृष्ट्वा तमतिथिं तदा ।
विशुद्धमनसो दान्ताः श्रद्धादमसमन्विताः ॥ १४.९२.१४ ॥
Nachdem sie jenen Gast gegrüßt und nach seinem Wohlergehen gefragt hatten, ehrten sie ihn da, die reinen Sinnes, gezügelt und mit Glauben und Selbstbeherrschung begabt waren.
14.92.15
अनसूया गतक्रोधाः साधवो वीतमत्सराः ।
त्यक्तमानमदक्रोधा धर्मज्ञा द्विजसत्तमाः ॥ १४.९२.१५ ॥
Frei von Neid, hatten sie den Zorn abgelegt, waren rechtschaffen und frei von Eifersucht; Stolz, Rausch und Zorn hatten sie abgelegt. Sie waren Kenner des Dharma, die Besten der Zweimalgeborenen.
14.92.16
सब्रह्यचर्यं गोत्रं ते तस्य ख्यात्वा परस्परम् ।
कुटीं प्रवेशयामासुः क्षुधार्तमतिथिं तदा ॥ १४.९२.१६ ॥
Nachdem sie einander über die gemeinsame Studienzeit und das Geschlecht jenes Gastes erfahren hatten, führten sie den vom Hunger geplagten Gast in die Hütte.
14.92.17
इदमर्घ्यं च पाद्यं च बृसी चेयं तवानघ ।
शुचयः सक्तवश्चेमे नियमोपार्जिताः प्रभो।
प्रतिगृह्णीष्व भद्रं ते मया दत्ता द्विजर्षभ ॥ १४.९२.१७ ॥
O Makelloser, dies ist das Ehrenwasser und das Fußwasser, und dies ist ein Sitz aus Kuśa-Gras für dich. O Herr, auch diese reinen Gerstenmehlbällchen, durch Askese erworben, sind hier; nimm sie an. Möge dir Gutes widerfahren, Bester der Zweimalgeborenen; nimm an, was ich dir gegeben habe.
14.92.18
इत्युक्तः प्रतिगृह्याथ सक्तूनां कुडवं द्विजः ।
भक्षयामास राजेन्द्र न च तुष्टिं जगाम सः ॥ १४.९२.१८ ॥
So angesprochen, nahm der Brahmane ein Kuḍava des Gerstenmehls an und aß es, o Bester der Könige; doch er wurde nicht zufriedengestellt.
14.92.19
स उञ्छवृत्तिस्तं प्रेक्ष्य क्षुधापरिगतं द्विजम् ।
आहारं चिन्तयामास कथं तुष्टो भवेदिति ॥ १४.९२.१९ ॥
Er, der vom Ährenlesen lebte, sah den vom Hunger überwältigten Brahmanen und überlegte, womit er zufriedengestellt werden könnte.
14.92.20
तस्य भार्याऽब्रवीद्वाक्यं मद्भागो दीयतामिति ।
गच्छत्वेष यथाकामं परितुष्टो द्विजोत्तमः ॥ १४.९२.२० ॥
Seine Frau sprach: »Man gebe mir meinen Anteil. Dieser beste der Brahmanen möge gehen, wie er wünscht, vollkommen zufrieden.«
14.92.21
इति ब्रुवन्तीं तां साध्वीं भार्यां स द्विजसत्तमः ।
क्षउधापरिगतां ज्ञात्वा तान्सक्तून्नाभ्यनन्दत ॥ १४.९२.२१ ॥
Da er wusste, dass seine tugendhafte Frau so sprach und vom Hunger überwältigt war, freute sich dieser beste der Brahmanen nicht über das Gerstenmehl.
14.92.22
आत्मानुमानतो विद्वान्स तु विप्रर्षभस्तदा ।
जानन्वृद्धां क्षुधार्तां च श्रान्तां ग्लानां तपस्विनीम्।
त्वगस्थिभूता वेपन्तीं ततो भार्यामुवाच ह ॥ १४.९२.२२ ॥
Da sprach dieser gelehrte Stier unter den Brahmanen, aus sich selbst schließend und wissend, dass seine Frau alt, vom Hunger gequält, erschöpft, ausgemergelt und asketisch war, nun nur noch Haut und Knochen und zitternd, zu ihr.
14.92.23
अपि कीटपतङ्गानां मृगाणां चैव शोभने ।
स्त्रियो रक्ष्याश्च पोष्पाश्च न त्वेवं वक्तुमर्हसि ॥ १४.९२.२३ ॥
O Strahlende, selbst bei Insekten, Faltern und Hirschen müssen die Weibchen beschützt und ernährt werden. Du solltest nicht so sprechen.
14.92.24
अनुकंप्यो नरः पत्न्या पुष्टो रक्षित एव च ।
प्रपतेद्यशसो दीप्तात्स च लोकान्न चाप्नुयात् ॥ १४.९२.२४ ॥
Ein Mann, der von seiner Frau ernährt und beschützt wird, ist des Mitleids wert; er fällt von strahlendem Ruhm und erlangt die Welten nicht.
14.92.25
धर्मकामार्थकार्याणि शुश्रूषाकुलसंततिः ।
दारेष्वदीनो धर्मस्च पितॄणामात्मनस्तथा ॥ १४.९२.२५ ॥
Die Pflichten von Dharma, Begierde und Reichtum; eine Nachkommenschaft voller Dienst; standhaft gegenüber den Ehefrauen bleiben; und ebenso die Pflicht gegenüber den Ahnen und gegenüber sich selbst.
14.92.26
न वेत्ति कर्मतो भार्यारक्षणे योऽक्षमः पुमान् ।
अयशो महदाप्नोति नारकांश्चैव गच्छति ॥ १४.९२.२६ ॥
Ein Mann, der im Handeln nicht weiß, wie er seine Ehefrau schützen soll, und dazu unfähig ist, zieht große Schmach auf sich und geht in die Höllen.
14.92.27
इत्युक्ता सा ततः प्राह धर्मार्थौ नौ समौ द्विज ।
सक्तुप्रस्थचतुर्भागं गृहाणेमं प्रसीद मे ॥ १४.९२.२७ ॥
So angesprochen, sprach sie dann: O Zweimalgeborener, Dharma und Reichtum sind für uns beide gleich; nimm dieses Viertel eines Prastha Gerstenmehl an und sei mir gnädig.
14.92.28
सत्यं रतिश्च धर्मश्च स्वर्गश्च गुणनिर्जितः ।
स्त्रीणां पतिसमाधीनं काङ्क्षितं च द्विजर्षभ ॥ १४.९२.२८ ॥
Wahrheit, Freude, Dharma und Himmel werden durch Tugend gewonnen; für Frauen hängen sie vom Ehemann ab, und dies ist es, was sie ersehnen, o Bester der Zweimalgeborenen.
14.92.29
ऋतुर्मातु पितुर्बीजं दैवतं परमं पतिः ।
भर्तुः प्रसादान्नारीणां रतिपुत्रफलं तथा ॥ १४.९२.२९ ॥
Die Zeit gehört der Mutter, der Samen dem Vater, und der Ehemann ist die höchste Gottheit; durch die Gunst des Gatten erlangen die Frauen Freude und die Frucht der Söhne.
14.92.30
पालनाद्धि पतिस्त्वं मे भर्ताऽसि भरणाच्च मे ।
पुत्रप्रदानाद्वरदस्तस्मात्सक्तून्प्रयच्छ मे ॥ १४.९२.३० ॥
Weil du beschützt, bist du mein Gatte; weil du ernährst, bist du mein Bhartā; weil du einen Sohn gibst, bist du der Gewährer von Gaben. Darum gib mir das Gerstenmehl.
14.92.31
जरापरिगतो वृद्धः क्षुधार्तो दुर्बलो भृशम् ।
उपवासपरिश्रान्तो यदा त्वमपि कर्शितः ॥ १४.९२.३१ ॥
Vom Alter gezeichnet und gealtert, von Hunger gequält, sehr schwach, vom Fasten erschöpft, da auch du abgemagert bist.
14.92.32
इत्युक्तः स तया सक्तून्प्रगृह्येदं वचोऽब्रवीत् ।
द्विजि सक्तूनिमान्भूयः प्रतिगृह्णीष्व सत्तम ॥ १४.९२.३२ ॥
So angesprochen, nahm er das Gerstenmehl und sprach diese Worte: »O Zweimalgeborener, nimm diese Mehle wieder an, Bester der Guten.«
14.92.33
स तान्प्रगृह्य भुक्त्वा च न तुष्टिमगमद्द्विजः ।
तमुञ्छवृत्तिरालक्ष्य ततश्चिन्तापरोऽभवत् ॥ १४.९२.३३ ॥
Er nahm sie und aß, doch der Brahmane wurde nicht satt; als er erkannte, dass er vom Ährenlesen lebte, versank er in sorgenvolles Nachdenken.
14.92.34
सक्तूनिमान्प्रगृह्य त्वं देहि विप्राय सत्तम ।
इत्येव सुकृतं मन्ये तस्मादेतत्करोम्यहम् ॥ १४.९२.३४ ॥
Nimm diese Mehle und gib sie dem Brahmanen, Bester der Guten. Ich halte dies für eine gute Tat, darum tue ich es.
14.92.35
भवान्हि परिपाल्यो मे सर्वदैव प्रयत्नतः ।
साधूनां काङ्क्षितं यस्मात्पितुर्वृद्धस्य पालनम् ॥ १४.९२.३५ ॥
Du sollst von mir stets mit Sorgfalt versorgt werden, denn das ist es, was die Guten begehren: die Pflege eines alten Vaters.
14.92.36
पुत्रार्थो विहितो ह्येष वार्धके परिपालनम् ।
श्रुतिरेषा हि विप्रर्षे त्रिषु लोकेषु शाश्वती ॥ १४.९२.३६ ॥
Eben hierzu ist der Sohn bestimmt: den Vater im Alter zu schützen. Dies, o Seher unter den Brahmanen, ist die ewige Lehre der Schrift in allen drei Welten.
14.92.37
प्राणाधारणमात्रेण शक्यं कर्तुं तपस्त्वया ।
प्राणो हि परमो धर्मः स्थितो देहेषु देहिनाम् ॥ १४.९२.३७ ॥
Allein durch das Erhalten des Lebens kannst du Askese üben, denn der Lebensatem ist das höchste Dharma, das in den Körpern der Verkörperten wohnt.
14.92.38
अपि वर्षसहस्री त्वं बाल एव मतो मम ।
उत्पाद्य पुत्रं हि पिता कृतकृत्यो भवेत्सुतात् ॥ १४.९२.३८ ॥
Auch wenn du tausend Jahre alt wärst, scheinst du mir doch noch ein Kind zu sein. Hat ein Vater einen Sohn gezeugt, so ist er durch den Sohn vollendet.
14.92.39
बालानां क्षुद्बलवती जानाम्येतदहं प्रभो ।
वृद्धोऽहं धारयिष्यामि त्वं बली भव पुत्रक ॥ १४.९२.३९ ॥
O Herr, ich weiß, dass der Hunger bei Kindern sehr stark ist. Ich bin alt, ich werde mich selbst erhalten; mein Sohn, sei du stark.
14.92.40
जीर्णेन वयसा पुत्र न मां क्षुद्बाधतेऽपि च ।
दीर्घकालं तपस्तप्तं न मे मरणतो भयम् ॥ १४.९२.४० ॥
Mein Sohn, im Alter quält mich nicht einmal der Hunger. Ich habe lange Askese geübt, und ich fürchte den Tod nicht.
14.92.41
अपत्यमस्मि ते पुंसस्त्राणात्पुत्र इति स्मृतः ।
आत्मा पुत्रः स्मृतस्तस्मात्त्राह्यात्मानमिहात्मना ॥ १४.९२.४१ ॥
Ich bin dein Nachkomme. Ein Sohn heißt er, weil er den Menschen schützt. Das Selbst gilt als der Sohn; daher soll der Mensch hier sich selbst durch sich selbst retten.
14.92.42
रूपेण सदृशस्त्वं मे शीलेन च दमेन च ।
परीक्षितश्च बहुधा सक्तूनादद्मि ते सुत ॥ १४.९२.४२ ॥
Der Gestalt nach bist du mir gleich, ebenso an Charakter und Selbstbeherrschung. Du wurdest auf vielerlei Weise geprüft; mein Sohn, ich werde Gerstenmehl für dich essen.
14.92.43
इत्युक्त्वाऽऽदाय तान्सक्तून्प्रीतात्मा द्विजसत्तमः ।
प्रहसन्निव विप्राय स तस्मै प्रददौ तदा ॥ १४.९२.४३ ॥
So sprechend nahm der Beste der Zweimalgeborenen, froh im Herzen, jene Gerstenmehl-Speise und gab sie dem Brahmanen, wie lächelnd, damals.
14.92.44
भुक्त्वा तानपि सक्तून्स नैव तुष्टो बभूव ह ।
उच्छवृत्तिस्तु धर्मात्मा व्रीडामनुजगाम ह ॥ १४.९२.४४ ॥
Auch nachdem er jene Gerstenmehl-Speise gegessen hatte, war er nicht zufrieden; doch der rechtschaffene Mann, der vom Ährenlesen lebte, überkam Scham.
14.92.45
तं वै वधूः स्थिता साध्वी ब्राह्मणिप्रियकाम्यया ।
सक्तूनादाय संहृष्टा श्वशुरं वाक्यमब्रवीत् ॥ १४.९२.४५ ॥
Da stand die tugendhafte Schwiegertochter, den Wunsch hegend, dem Brahmanen zu gefallen, froh da, nahm das Gerstenmehl und sprach diese Worte zu ihrem Schwiegervater.
14.92.46
संतानात्तव संतानं मम विप्र भविष्यति ।
सक्तूनिमानतिथये गृहीत्वा सम्प्रयच्छ मे ॥ १४.९२.४६ ॥
Aus deiner Nachkommenschaft wird meine entstehen. O Brahmane, nimm dieses Gerstenmehl und gib es mir für den Gast.
14.92.47
तव प्रसादान्निर्वृत्ता मम लोकाः किलाक्षयाः ।
पुत्रेण तानवाप्नोति यत्र गत्वा न शोचति ॥ १४.९२.४७ ॥
Durch deine Gnade sind meine unvergänglichen Welten wahrlich erlangt worden. Durch einen Sohn erlangt man jene Welten, und wer dorthin gelangt, trauert nicht.
14.92.48
धर्माद्या हि यथा त्रेता वह्नित्रेता तथैव च ।
तथैव पुत्रपौत्राणां स्वर्गस्त्रेता किलाक्षयः ॥ १४.९२.४८ ॥
So wie aus dem Dharma die drei Feuer entstehen, so ist auch der Himmel der Söhne und Enkel dreifach und wahrhaft unvergänglich.
14.92.49
पितॄणात्तारयति पुत्र इत्यनुशुश्रुम ।
पुत्रपौत्रैश्च नियतं सादुलोकानुपाश्नुते ॥ १४.९२.४९ ॥
Wir haben überliefert gehört, dass der Sohn die Ahnen erlöst. Durch Söhne und Enkel erlangt er gewiss ihre Welten.
14.92.50
वातातपविशीर्णाङ्गीं त्वां विवर्णां निरीक्ष्य वै ।
कर्शितां सुव्रताचारे क्षुधाविह्वलचेतसम् ॥ १४.९२.५० ॥
Als ich dich sehe, deine Glieder von Wind und Sonne verwelkt, die Farbe verblasst und abgemagert, o du von guten Gelübden und gutem Wandel, deinen Geist vom Hunger verwirrt.
14.92.51
कथं सक्तून्ग्रहीष्यामि भूत्वा धर्मोपघातकः ।
कल्याणवृत्ते कल्याणि नैव त्वं वक्तुमर्हसि ॥ १४.९२.५१ ॥
Wie soll ich das Gerstenmehl nehmen, indem ich zum Zerstörer des Dharma werde? O du von gutem Wandel, o Glückverheißende, du solltest so etwas nicht sagen.
14.92.52
षष्ठे काले व्रतवतीं शौचशीलतपोन्विताम् ।
कृच्छ्रवृत्तिं निराहारां द्रक्ष्यामि त्वां कथं शुभे ॥ १४.९२.५२ ॥
Zur sechsten Zeit, Gelübde haltend, mit Reinheit, Wandel und Askese begabt, ein Leben der Entbehrung führend, ohne Speise, wie soll ich dich sehen, o Glückverheißende?
14.92.53
बाला क्षुधार्ता नारी च रक्ष्या त्वं सततं मया ।
उपवासपरिश्रान्ता त्वं हि बान्धवनन्दिनी ॥ १४.९२.५३ ॥
Ein junges Mädchen, von Hunger gequält, eine Frau — du musst stets von mir beschützt werden. Vom Fasten erschöpft, bist du die Freude deiner Verwandten.
14.92.54
गुरोर्मम गुरुस्त्वं वै यतो दैवतदैवतम् ।
देवातिदेवस्तस्मात्त्वं सक्तूनादत्स्व मे प्रभो ॥ १४.९२.५४ ॥
Du bist der Lehrer meines Lehrers, denn du bist der Gott der Götter. Darum, o Herr, nimm mein Gerstenmehl an.
14.92.55
देहः प्राणश्च धर्मश्च शुश्रूषार्थमिदं गुरोः ।
तव विप्र प्रसादेन लोकान्प्राप्स्यामहे शुभान् ॥ १४.९२.५५ ॥
Dieser Körper, dieser Atem und diese Pflicht dienen dem Dienst am Lehrer. O Brahmane, durch deine Gnade werden wir glückliche Welten erlangen.
14.92.56
अवेक्ष्या इति कृत्वाऽहं दृढभक्तेति वा द्विज ।
चिन्त्या ममेयमिति वा सक्तूनादानुमर्हसि ॥ १४.९२.५६ ॥
Halte mich für eine standhafte Verehrerin oder bedenke, dies sei mein Dienst; o Zweigeborener, du mögest das Gerstenmehl annehmen.
14.92.57
अनेन नित्यं साध्वी त्वं शीलवृत्तेन शोभसे ।
या त्वं धर्मव्रतोपेता गुरुवृत्तिमवेक्षसे ॥ १४.९२.५७ ॥
Durch dieses Verhalten und diesen Charakter strahlst du stets als tugendhafte Frau, mit Gelübden der Pflicht begabt, den Dienst am Älteren beachtend.
14.92.58
तस्मात्सक्तून्ग्रहीष्यामि वधु नार्हसि वञ्चनाम् ।
गणयित्वा महाभागे त्वां हि धर्मभृतां वरे ॥ १४.९२.५८ ॥
Daher werde ich das Gerstenmehl annehmen; Schwiegertochter, du sollst nicht täuschen. O Hochgesegnete, du gilst als die Beste unter den Trägern des Dharma.
14.92.59
इत्युक्त्वा तानुपादाय सक्तून्प्रादाद्द्विजातये ।
ततस्तुष्टोऽभवद्विप्रस्तस्य साधोर्महात्मनः ॥ १४.९२.५९ ॥
So sprechend nahm sie sie und gab das Gerstenmehl dem Zweigeborenen; da war der Brahmane zufrieden mit jener tugendhaften Großherzigen.
14.92.60
प्रीतात्मा स तु तं वाक्यमिदमाह द्विजर्षभम् ।
वाग्मी तदा द्विजश्रेष्टो धर्मः पुरुषविग्रहः ॥ १४.९२.६० ॥
Mit erfreutem Herzen sprach Dharma, beredt und in menschlicher Gestalt, diese Worte zu jenem Stier unter den Brahmanen, dem besten der Zweigeborenen.
14.92.61
शुद्धेनि तव दानेन न्यायोपात्तेन धर्मतः ।
यथाशक्ति विसृष्टेन प्रीतोस्मि द्विजसत्तम ॥ १४.९२.६१ ॥
Ich bin erfreut über deine reine Gabe, auf rechtmäßige Weise erworben und gemäß dem Dharma und deinen Kräften gegeben, o Bester der Zweimalgeborenen.
14.92.62
अहो दानं घुष्यते ते स्वर्गे स्वर्गनिवासिभिः ।
गगनात्पुष्पवर्षं च पश्येदं पतितं भुवि ॥ १४.९२.६२ ॥
Oh! Die Bewohner des Himmels rühmen deine Gabe. Sieh diesen Blütenregen, der vom Himmel auf die Erde fällt.
14.92.63
सुरर्षिदेवगन्धर्वा ये च देवपुरःसराः ।
स्तुवन्तो देवदूताश्च स्थिता दानेन विस्मिताः ॥ १४.९२.६३ ॥
Die Götter, Seher und Gandharven, die Vordersten unter den Göttern und die göttlichen Boten stehen da, dich preisend, verwundert über deine Gabe.
14.92.64
ब्रह्मर्षयो विमानस्था ब्रह्मलोकचरश्च ये ।
काङ्क्षन्ते दर्शनं तुभ्यं दिवं व्रज द्विजर्षभ ॥ १४.९२.६४ ॥
Die brahmanischen Seher, die auf himmlischen Wagen stehen, und die, die in der Welt Brahmās wandeln, sehnen sich danach, dich zu sehen. Geh in den Himmel, o Stier unter den Zweimalgeborenen.
14.92.65
पितृलोकगताः सर्वे तारिताः पितरस्त्वया ।
अनागताश्च बहवः सुबहूनि युगान्युत ॥ १४.९२.६५ ॥
Alle Ahnen, die in die Welt der Väter gegangen sind, wurden von dir erlöst, und viele, die noch nicht gekommen sind, und das für sehr viele Zeitalter.
14.92.66
ब्रह्मचर्येण दानेन यज्ञेनि तपसा तथा ।
अगह्वरेण धर्मेण तस्माद्गच्च दिवं द्विज ॥ १४.९२.६६ ॥
Durch keusche Disziplin, Gabe, Opfer und Askese, und ebenso durch den unergründlichen Dharma; darum, o Zweimalgeborener, geh in den Himmel.
14.92.67
श्रद्धया परया यरत्वं तपश्चरसि सुव्रत ।
तस्माद्देवास्तवानेन प्रीता ब्राह्मणसत्तम ॥ १४.९२.६७ ॥
Du übst Askese mit höchstem Glauben, o du von guten Gelübden; darum, o Bester der Brahmanen, sind die Götter durch dies mit dir zufrieden.
14.92.68
सर्वमेतद्धि यस्मात्ते दत्तं शुद्धेन चेतसा ।
कृच्छ्रकाले ततः स्वर्गो विजितः कर्मणा त्वया ॥ १४.९२.६८ ॥
Da du all dies mit reinem Sinn gegeben hast, hast du daher in der Zeit der Not durch dein Handeln den Himmel gewonnen.
14.92.69
क्षुधा निर्णुदति प्रज्ञां धर्मबुद्धिं व्यपोहति ।
क्षुधापरिगतज्ञानो धृतिं त्यजति चैव ह ॥ १४.९२.६९ ॥
Der Hunger vertreibt die Einsicht und entfernt den Sinn für das Dharma; wer von Hunger überwältigte Erkenntnis besitzt, gibt gewiss auch die Festigkeit auf.
14.92.70
बुभुक्षां जयते यस्तु स स्वर्गं जयते ध्रुवम् ।
यदा दानरुचिः स्याद्वै तदा धर्मो न सीदति ॥ १४.९२.७० ॥
Wer den Hunger besiegt, gewinnt gewiss den Himmel; wenn Freude am Geben besteht, sinkt das Dharma nicht.
14.92.71
अनवेक्ष्य सुतस्नेहं कलत्रस्नेहमेव च ।
धर्ममेव गुरं ज्ञात्वा तृष्णा न गणिता त्वया ॥ १४.९२.७१ ॥
Unbeachtet die Zuneigung zu den Söhnen und die Zuneigung zur Gattin, nur das Dharma als höchsten Lehrer erkennend, hast du das Begehren nicht gezählt.
14.92.72
द्रव्यागमो नृणां सूक्ष्मः पात्रे दानं ततः परम् ।
कालः परतरो दानाच्छ्रद्धा चैव ततः परा ॥ १४.९२.७२ ॥
Für die Menschen ist der Erwerb von Reichtum subtil; danach ist das Geben an einen würdigen Empfänger höher; der rechte Zeitpunkt steht über dem Geben, und der Glaube noch höher.
14.92.73
स्वर्गद्वारं सुसूक्ष्मं हि नरैर्माहान्नि दृश्यते ।
सङ्गर्गलं लोभकीलं रागगुप्तं दुरासदम् ॥ १४.९२.७३ ॥
Das Tor des Himmels ist sehr fein; die Menschen sehen es bei großen Speisegaben. Es ist durch den Riegel der Anhaftung verschlossen, durch den Nagel der Gier befestigt, von der Leidenschaft verborgen und schwer zu erreichen.
14.92.74
तं तु पश्यन्ति पुरुषा जितदक्रोधा जितेन्द्रियाः ।
ब्राह्मणास्तपसा युक्ता यथाशक्ति प्रदायिनः ॥ १४.९२.७४ ॥
Doch sehen ihn die Menschen, die den Zorn besiegt, ihre Sinne bezwungen haben, Brahmanen sind, der Askese ergeben, und nach ihrer Kraft geben.
14.92.75
सहस्रशक्तिश्च शतं शतशक्तिर्दशापि च ।
दद्यादपश्च यः शक्त्या सर्वे तुल्यफलाः स्मृताः ॥ १४.९२.७५ ॥
Wer tausend Kräfte hat, wer hundert hat, wer zehn hat, und wer nach seiner Kraft auch nur Wasser gibt – sie alle gelten als von gleicher Frucht.
14.92.76
रन्तिदेवो हि नृपतिरपः प्रादादकिंचनः ।
शुद्धेन मनसा विप्र नाकपृष्ठं ततो गतः ॥ १४.९२.७६ ॥
O Brahmane, König Rantideva, obwohl er selbst mittellos war, gab Wasser mit reinem Sinn, und danach ging er zum Gipfel des Himmels.
14.92.77
न धर्मः प्रीयते तात दानैर्दत्तैर्महाफलैः ।
न्यायलब्धैर्यथा सूक्ष्मैः श्रुद्धापूतैः स तुष्यति ॥ १४.९२.७७ ॥
Lieber, der Dharma erfreut sich nicht an Gaben, so groß ihre Frucht auch sei; er ist nur zufrieden mit feinen, auf rechte Weise erlangten und durch Glauben gereinigten Gaben.
14.92.78
गोप्रदानसहस्राणि द्विजेभ्योऽदान्नृगो नृपः ।
एकां दत्त्वा स पारक्यां नरकं समपद्यत ॥ १४.९२.७८ ॥
König Nṛga gab Brahmanen tausende Kuhgaben, doch nachdem er eine Kuh gegeben hatte, die einem anderen gehörte, stürzte er in die Hölle.
14.92.79
आत्ममांसप्रदानेन शिबोरौशीनरो नृपः ।
प्राप्य पुण्यकृताँल्लोकान्मोदत दिवि सुव्रतः ॥ १४.९२.७९ ॥
Durch die Hingabe seines eigenen Fleisches erlangte König Śibi, Sohn des Uśīnara, die Welten der Verdienstvollen und freute sich im Himmel, treu seinem Gelübde.
14.92.80
विभवेन नृणां पुण्यं यच्छत्त्या स्वार्जितं न तत् ।
न यज्ञैर्विविधैर्विप्र यथान्यायेन संचितैः ॥ १४.९२.८० ॥
Das Verdienst der Menschen kommt nicht vom Reichtum, auch nicht von dem, was man durch eigene Kraft erworben hat; nicht, o Brahmane, von den vielfältigen, recht angesammelten Opfern.
14.92.81
क्रोधाद्दानफलं हन्ति लोभात्स्वर्गं न गच्छति ।
न्यायवृत्तिर्हि तपसा दानवित्स्वर्गमश्नुते ॥ १४.९२.८१ ॥
Zorn vernichtet die Frucht der Gabe; aus Gier gelangt man nicht in den Himmel. Nur wer gerecht handelt und durch Askese das Geben kennt, erlangt den Himmel.
14.92.82
न राजसूयैर्बहुभिरिष्टा विपुलदक्षिणैः ।
न चाश्वमेधैर्बहुभिः फलं सममिदं तव ॥ १४.९२.८२ ॥
Nicht durch viele Rājasūya-Opfer mit reichen Opfergaben, auch nicht durch viele Aśvamedha-Opfer wird jene Frucht erlangt; diese deine Frucht ist ihnen nicht gleich.
14.92.83
सक्तुप्रस्थेन विजितो ब्रह्मलोकस्त्वयाऽक्षयः ।
विरजो ब्रह्मसदनं गच्छ विप्र यतासुखम् ॥ १४.९२.८३ ॥
Mit einem Prastha Gerstenmehl hast du die unvergängliche Welt Brahmās gewonnen. Geh, o Brahmane, mühelos zur makellosen Wohnstatt Brahmās.
14.92.84
सर्वेषां वो द्विजश्रेष्ठ दिव्यं यानमुपस्थितम् ।
आरोहत यथाकामं धर्मोस्मि द्विज पश्य माम् ॥ १४.९२.८४ ॥
O Bester der Brahmanen, ein göttliches Gefährt ist für euch alle erschienen; besteigt es nach Belieben. O Brahmane, schau mich an — ich bin Dharma.
14.92.85
बाधितो हि त्वया देहो लोके कीर्तिः स्थिरा च ते ।
सभार्यः सहपुत्रश्च सस्नुषश्च दिवं व्रज ॥ १४.९२.८५ ॥
Du hast deinen Körper gequält, doch dein Ruhm in der Welt ist beständig. Geh mit deiner Frau, deinen Söhnen und Schwiegertöchtern in den Himmel.
14.92.86
इत्युक्तवाक्ये धर्मे तु यानमारुद्य स द्विजः ।
सदारः ससुतश्चैव सस्नुषश्च दिवं गतः ॥ १४.९२.८६ ॥
Als Dharma diese Worte gesprochen hatte, bestieg jener Brahmane das Gefährt und ging mit seiner Frau, seinen Söhnen und Schwiegertöchtern in den Himmel.
14.92.87
तस्मिन्विपरे गते स्वर्गं ससुते सस्नुषे तदा ।
भार्याचतुर्थे धर्मज्ञे ततोऽहं निःसृतो बिलात् ॥ १४.९२.८७ ॥
O Kenner des Dharma, als jener Brahmane mit Frau, Söhnen und Schwiegertöchtern in den Himmel gegangen war, da kroch ich, zu viert mit meiner Frau, aus der Höhle.
14.92.88
ततस्तु सक्तुगन्धेन क्लेदेन सलिलस्य च ।
दिव्यपुष्पविमर्दाच्च साधोर्दानलवैश्च तैः ॥ १४.९२.८८ ॥
Dann, durch den Duft des Gerstenmehls, die Feuchtigkeit des Wassers, das Zerdrücken der göttlichen Blüten und, o Guter, durch die Krümel jener Gabe.
14.92.89
विप्रस्य तपसा तस्य शिरो मे काञ्चनीकृतम् ।
तस्य सत्याभिसन्धस्य सक्तुदानेन चैव ह ॥ १४.९२.८९ ॥
Durch die Askese jenes Brahmanen wurde mein Haupt golden gemacht, und fürwahr durch die Gabe des Gerstenmehls dessen, dessen Entschluss wahr war.
14.92.90
शरीरार्धं च मे विप्राः शातकुंभमयं कृतम् ।
पश्यतेमं सुविपुलं तपसा तस्य धीमतः ॥ १४.९२.९० ॥
O Brahmanen, auch die Hälfte meines Körpers wurde aus Gold gemacht. Seht dieses überaus große (Gold) durch die Askese jenes Weisen.
14.92.91
कथमेवंविधं स्याद्वै पार्श्वमन्यदिति द्विजाः ।
तपोवनानि यज्ञांश्च हृष्टोऽभ्योमि पुनः पुनः। ॥ १४.९२.९१ ॥
O Zweimalgeborene, wie könnte es eine andere Seite von dieser Art geben? Mich an die Askese-Haine und die Opfer erinnernd, freute ich mich immer wieder.
14.92.92
यज्ञं त्वहमिमं श्रुत्वा रुरुराजस्य धीमतः ।
आशया परया प्राप्तो न चाहं काञ्चनीकृतः ॥ १४.९२.९२ ॥
Doch als ich von diesem Opfer des weisen Königs Ruru hörte, kam ich mit höchster Hoffnung, und doch wurde ich nicht zu Gold.
14.92.93
ततो मयोक्तं तद्वाक्यं प्रहस्य ब्राह्मणर्षभाः ।
सक्तुप्रस्थेन यज्ञोऽयं संमितो नेति सर्वथा ॥ १४.९२.९३ ॥
Da sprach ich lachend diese Worte, o Stiere unter den Brahmanen: Dieses Opfer wurde nicht mit einem Prastha Gerstenmehl abgemessen, keineswegs.
14.92.94
सक्तुप्रस्थलवैस्तैर्हि तदाऽहं काञ्चनीकृतः ।
न हि यज्ञो महानेष सदृशस्तैर्मतो मम ॥ १४.९२.९४ ॥
Durch jene Mengen Gerstenmehl wurde ich damals nicht zu Gold; in der Tat schien mir dieses große Opfer ihnen nicht vergleichbar.
14.92.95
इत्युक्त्वा नकुलः सर्वान्यज्ञे द्विजवरांस्तदा ।
जगामादर्सनं तेषां विप्रास्ते च ययुर्गृहान् ॥ १४.९२.९५ ॥
Nachdem er dies gesagt hatte, entschwand Nakula den Blicken aller besten Zweimalgeborenen bei dem Opfer, und jene Brahmanen kehrten in ihre Häuser zurück.
14.92.96
एतत्ते सर्वमाख्यातं मया परपुरंजय ।
यदाश्चर्यमभूत्तत्र वाचिमेधे महाक्रतौ ॥ १४.९२.९६ ॥
O Bezwinger feindlicher Städte, dies alles habe ich dir erzählt, das Wunder, das dort beim großen Vājamedha-Opfer geschah.
14.92.97
न विस्मयस्ते नृपते यज्ञे कार्यः कथञ्चन ।
ऋषिकोटिसहस्राणि तपोभिर्ये दिवं गताः ॥ १४.९२.९७ ॥
O König, du solltest dich bei dem Opfer keineswegs wundern, denn Tausende von Millionen Weisen sind durch ihre Askese in den Himmel gegangen.
14.92.98
अद्रोहः सर्वभूतेषु संतोषः शीलमार्जवम् ।
तपो दमश्च सत्यं च प्रदानं चेति संमितम् ॥ १४.९२.९८ ॥
Nichtschädigung aller Wesen, Zufriedenheit, gutes Betragen, Aufrichtigkeit, Askese, Selbstbeherrschung, Wahrhaftigkeit und Freigebigkeit — dies gilt als das Maß.