ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 14.93
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.93.1
यज्ञे सक्ता नृपतयस्तपःसका महर्षयः ।
शान्तिव्यवस्थिता विप्राः शमे दम इति प्रभो ॥ १४.९३.१ ॥
ହେ ପ୍ରଭୋ, ରାଜାମାନେ ଯଜ୍ଞରେ ଆସକ୍ତ, ମହର୍ଷିମାନେ ତପସ୍ୟାରେ ଆସକ୍ତ, ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଶାନ୍ତି ଓ ଦମରେ ସ୍ଥିତ।
14.93.2
तस्माद्यज्ञफलैस्तुल्यं न किञ्चिदिह दृश्यते ।
इति मे वर्तते बुद्धिस्तथा चैतदसंशयम् ॥ १४.९३.२ ॥
ତେଣୁ ଯଜ୍ଞଫଳ ସମାନ କିଛି ଏଠାରେ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ; ଏହା ମୋର ମତ, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
14.93.3
यज्ञैरिष्ट्वा तु बहवो राजानो द्विजसत्तमाः ।
इह कीर्ति परां प्राप्य प्रेत्य स्वर्गमितो गताः ॥ १४.९३.३ ॥
ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମଗଣ, ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ଆରାଧନା କରି ବହୁ ରାଜା ଏଠାରେ ପରମ କୀର୍ତ୍ତି ପାଇ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଏଠାରୁ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଇଛନ୍ତି।
14.93.4
देवराजः सहस्राक्षः क्रतुभिर्भूरिदक्षिणैः ।
देवराज्यं महातेजाःक प्राप्तवानखिलं विभुः ॥ १४.९३.४ ॥
ସହସ୍ରାକ୍ଷ ଦେବରାଜ ଇନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଚୁର ଦକ୍ଷିଣାଯୁକ୍ତ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ମହାତେଜସ୍ୱୀ ଓ ସମର୍ଥ ହୋଇ ଦେବରାଜ୍ୟର ସମଗ୍ର ଅଧିକାର ପାଇଲେ।
14.93.5
अतो युधिष्ठिरो राजा भीमार्जुनपुरःसरः ।
सदृशो देवराजेन समृद्ध्या विक्रमेण च ॥ १४.९३.५ ॥
ତେଣୁ ଭୀମ ଓ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ସମୃଦ୍ଧି ଓ ପରାକ୍ରମରେ ଦେବରାଜ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସମାନ ଥିଲେ।
14.93.6
अथ कस्मात्स नकुलो गर्हयामास तं क्रतुम् ।
अश्वमेधं महायज्ञं राज्ञस्तस्य महात्मनः ॥ १४.९३.६ ॥
ତେବେ ନକୁଳ ସେହି ମହାତ୍ମା ରାଜାଙ୍କର ଅଶ୍ୱମେଧ ମହାଯଜ୍ଞକୁ କାହିଁକି ନିନ୍ଦା କଲେ?
14.93.7
यज्ञस्य विधिमग्र्यं वै फलं चापि नराधिप ।
गदतः शृणु मे राजन्यथावदिह भारत ॥ १४.९३.७ ॥
ହେ ରାଜନ, ଯଜ୍ଞର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିଧି ଓ ତାହାର ଫଳ ମୁଁ ଯଥାବତ୍ କହୁଛି; ହେ ଭରତ, ଏଠାରେ ମୋ କଥା ଶୁଣ।
14.93.8
पुरा शक्रस्य यजतः सर्व ऊचुर्महर्षयः ।
ऋत्विक्षु कर्मव्यग्रेषु वितते यज्ञकर्मणि ॥ १४.९३.८ ॥
ପୂର୍ବେ ଇନ୍ଦ୍ର ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା ସମୟରେ, ଯଜ୍ଞକର୍ମ ବିସ୍ତୃତ ଥିବାବେଳେ, ଋତ୍ବିଜମାନେ କର୍ମରେ ବ୍ୟସ୍ତ ଥିବାବେଳେ, ସମସ୍ତ ମହର୍ଷି କହିଲେ।
14.93.9
हूयमाने तथा वह्नौ होत्रा गुणसमन्विते ।
देवष्वाहूयमानेषु स्थितेषु परमर्षिषु ॥ १४.९३.९ ॥
ଅଗ୍ନିରେ ଆହୁତି ଦିଆଯାଉଥିଲା, ଗୁଣସମ୍ପନ୍ନ ହୋତାମାନେ ଥିଲେ, ଦେବତାମାନେ ଆହୂତ ହେଉଥିଲେ, ପରମ ଋଷିମାନେ ଠିଆ ହୋଇଥିଲେ।
14.93.10
सुप्रतीतैस्तथा विप्रैः स्वागमैः सुस्वरैर्नृप ।
अश्रान्तैश्चापि लघुभिरध्वर्युवृषभैस्तथा ॥ १४.९३.१० ॥
ହେ ନୃପ, ପ୍ରସନ୍ନ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ସହିତ, ନିଜ ନିଜ ଆଗମ ଅନୁସାରେ, ସୁମଧୁର ସ୍ୱରବିଶିଷ୍ଟ, ଅକ୍ଲାନ୍ତ ଓ ଚଞ୍ଚଳ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଧ୍ୱର୍ଯୁମାନଙ୍କ ସହିତ।
14.93.11
आलम्भसमये तस्मिन्गृहीतेषु पशुष्वथ ।
महर्षयो महाराज बभूवुः कृपयाऽन्विताः ॥ १४.९३.११ ॥
ବଳି ପାଇଁ ପଶୁମାନେ ଧରାଗଲେ ସେହି ସମୟରେ, ହେ ମହାରାଜ, ମହର୍ଷିମାନେ କରୁଣାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ।
14.93.12
ततो दीनान्पशून्दृष्ट्वा ऋषयस्ते तपोधनाः ।
ऊचुः शक्रं समागम्य नायं यज्ञविधिः शुभः ॥ १४.९३.१२ ॥
ତା'ପରେ ଦୀନ ପଶୁମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ସେ ତପୋଧନ ଋଷିମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ କହିଲେ — ଏହି ଯଜ୍ଞବିଧି ଶୁଭ ନୁହେଁ।
14.93.13
अपरिज्ञानमेतत्ते महान्तं धर्ममिच्छतः ।
सन्ति यज्ञे बहुगुणा विधिदृष्टाः पुरंदर ॥ १४.९३.१३ ॥
ହେ ପୁରନ୍ଦର, ମହାନ ଧର୍ମ ଇଚ୍ଛା କରୁଥିବା ତୁମର ଏହା ଅଜ୍ଞାନ; ବିଧି ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ଯଜ୍ଞରେ ଅନେକ ଗୁଣ ଅଛି।
14.93.14
धर्मोपघातकस्त्वेष समारंभस्तव प्रभो ।
नायं धर्मकृतो यज्ञो न हिंसा धर्म उच्यते ॥ १४.९३.१४ ॥
ହେ ପ୍ରଭୁ, ତୁମର ଏହି ଆରମ୍ଭ ଧର୍ମ ନାଶକ; ଏହି ଯଜ୍ଞ ଧର୍ମକର୍ମ ନୁହେଁ, ହିଂସାକୁ ଧର୍ମ କୁହାଯାଏ ନାହିଁ।
14.93.15
आगमेनैव ते यज्ञं कुर्वन्तु यदि चेच्छसि ।
विधिदृष्टेन यज्ञेन धर्मस्ते सुमहान्भवेत् ॥ १४.९३.१५ ॥
ତୁମେ ଇଚ୍ଛା କଲେ ସେମାନେ ଆଗମ ଅନୁସାରେ ତୁମ ଯଜ୍ଞ କରନ୍ତୁ; ବିଧି ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ଯଜ୍ଞରେ ତୁମ ଧର୍ମ ଅତି ମହାନ ହେବ।
14.93.16
यज्ञं बीजैः सहस्राक्ष त्रिवर्षपरमोषितेः ।
एष धर्मो महाञ्शक्र चिन्तयानोसि गम्यते ॥ १४.९३.१६ ॥
ହେ ସହସ୍ରାକ୍ଷ, ତିନି ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ରଖାଯାଇଥିବା ବୀଜରେ ଯଜ୍ଞ କର; ଏହା ହିଁ ମହାନ ଧର୍ମ, ହେ ଶକ୍ର, ତୁମେ ଚିନ୍ତା କଲେ ଏହା ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।
14.93.17
शतक्रतुस्तु तद्वाक्यमृषिभिस्तत्त्वदर्शिभिः ।
उक्तं न प्रतिजग्राह मानमोहवशं गतः ॥ १४.९३.१७ ॥
କିନ୍ତୁ ଶତକ୍ରତୁ ଇନ୍ଦ୍ର ତତ୍ତ୍ବଦର୍ଶୀ ଋଷିମାନଙ୍କ କହିଥିବା ସେହି ବାକ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କଲେ ନାହିଁ; ସେ ମାନ ଓ ମୋହର ବଶରେ ଥିଲେ।
14.93.18
तेषां विवादः सुमहाञ्शक्रयज्ञे तपस्विनाम् ।
जङ्गमैः स्थावरैर्वाऽपि यष्टव्यमिति भारत ॥ १४.९३.१८ ॥
ହେ ଭାରତ, ଶକ୍ରଙ୍କ ଯଜ୍ଞରେ ସେହି ତପସ୍ୱୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହାନ ବିବାଦ ହେଲା; ଜଙ୍ଗମ ପ୍ରାଣୀରେ ଯଜ୍ଞ କରିବା ଉଚିତ ନା ସ୍ଥାବର ବସ୍ତୁରେ ଏ ନେଇ।
14.93.19
ते तु खिन्ना विवादेन ऋषयस्तत्त्वदर्शिनः ।
अभिसंधाय शक्रेण पप्रच्छुर्नृपतिं वसुम् ॥ १४.९३.१९ ॥
ତତ୍ତ୍ୱଦର୍ଶୀ ସେହି ଋଷିମାନେ ବିବାଦରେ ଖିନ୍ନ ହୋଇ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହ ନିଶ୍ଚୟ କରି ରାଜା ବସୁଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ।
14.93.20
धर्मसंशयमापन्नान्सत्यं ब्रूहि महामते ।
महाभाग कथं यज्ञेष्वागमो नृपसत्तम।
यष्टव्यं पशुभिर्मेध्यैरथो बीजैरजैरिति ॥ १४.९३.२० ॥
ହେ ମହାମତି, ଧର୍ମସଂଶୟରେ ପଡ଼ିଥିବା ଆମକୁ ସତ୍ୟ କୁହନ୍ତୁ। ହେ ମହାଭାଗ, ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯଜ୍ଞରେ ପରମ୍ପରା କଣ—ପବିତ୍ର ପଶୁ, ବୀଜ, ନା ଅଜ ଦ୍ୱାରା ଯଜନ କରିବାକୁ ହେବ?
14.93.21
तच्छ्रुत्वा तु वसुस्तेषामविचार्य बलाबलम् ।
यथोपनीतैर्यष्टव्यमिति प्रोवाच पार्थिवः ॥ १४.९३.२१ ॥
ତାହା ଶୁଣି ବସୁ, ସେମାନଙ୍କ ଯୁକ୍ତିର ବଳାବଳ ବିଚାର ନ କରି, ଯାହା ଆଣାଯାଇଛି ତାହା ଦ୍ୱାରା ଯଜନ କରିବାକୁ ହେବ ବୋଲି ରାଜା କହିଲେ।
14.93.22
एवमुक्त्वा स नृपतिः प्रविवेश रसातलम् ।
उक्त्वेह वितथं राजंश्चेदीनामीश्वरः प्रभुः ॥ १४.९३.२२ ॥
ଏମିତି କହି ସେହି ରାଜା ରସାତଳରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ହେ ରାଜନ, ଏଠାରେ ମିଥ୍ୟା କହି, ଚେଦିମାନଙ୍କର ସମର୍ଥ ଅଧିପତି (ତଳକୁ ଗଲେ)।
14.93.23
तस्मान्नि वाच्यं ह्येकेन बहुज्ञेनापि संशये ।
प्रजापतिमपाहाय स्वयंभुवमृते प्रभुम् ॥ १४.९३.२३ ॥
ଅତଏବ ସଂଶୟରେ ଏକାକୀ ବହୁଜ୍ଞ ଲୋକ ମଧ୍ୟ କିଛି କହିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ—ପ୍ରଜାପତି, ସ୍ୱୟଂଭୁ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି।
14.93.24
तेन दत्तानि दानानि पापेनाशुद्धबुद्धिना ।
तानि सर्वाण्यनादृत्य नश्यन्ति विपुलान्यपि ॥ १४.९३.२४ ॥
ସେହି ପାପୀ, ଅଶୁଦ୍ଧ ବୁଦ୍ଧିଯୁକ୍ତ ଲୋକ ଦେଇଥିବା ଦାନ—ସେସବୁ, ଯେତେ ବଡ଼ ହେଉ, ଅନାଦୃତ ହୋଇ ନଷ୍ଟ ହୁଏ।
14.93.25
तस्याधर्मप्रवृत्तस्य हिंसकस्य दुरात्मनः ।
दानेन कीर्तिर्भवति न प्रेत्येह च दुर्मतेः ॥ १४.९३.२५ ॥
ଅଧର୍ମରେ ପ୍ରବୃତ୍ତ, ହିଂସକ, ଦୁରାତ୍ମା ଓ ଦୁର୍ମତି ଲୋକର ଦାନରେ କୀର୍ତ୍ତି ହୁଏ ନାହିଁ, ଏ ଲୋକରେ କିମ୍ବା ପରଲୋକରେ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ।
14.93.26
अन्यायोपगतं द्रव्यमभीक्ष्णं यो ह्यपण्डितः ।
धर्माभिकाङ्क्षी त्यजति न स धर्मफलं लभेत् ॥ १४.९३.२६ ॥
ଅନ୍ୟାୟରେ ପ୍ରାପ୍ତ ଧନକୁ ଯେ ଅଜ୍ଞ ବାରମ୍ବାର ତ୍ୟାଗ କରେ, ସେ ଧର୍ମାକାଙ୍କ୍ଷୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଧର୍ମଫଳ ପାଏ ନାହିଁ।
14.93.27
धर्मवैतंसिको यस्तु पापात्मा पुरुषाधमः ।
ददाति दानं विप्रेभ्यो लोकविश्वासकारणम् ॥ १४.९३.२७ ॥
ଯେ ପାପାତ୍ମା, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଧମ, ଧର୍ମର ଭାନ କରେ, ସେ ଲୋକବିଶ୍ୱାସ ଜିତିବା ପାଇଁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଦାନ ଦିଏ।
14.93.28
पापेन कर्मणा विप्रो धनं प्राप्य निरङ्कुशः ।
रागमोहान्वितः सोन्ते कलुषां गतिमश्नुते ॥ १४.९३.२८ ॥
ପାପକର୍ମରେ ଧନ ପାଇ, ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଓ ରାଗମୋହଯୁକ୍ତ ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶେଷରେ କଳୁଷିତ ଗତି ପାଏ।
14.93.29
अपि संचयबुद्धिर्हि लोभमोहवशं गतः ।
यज्ञं करोति भूतानि पापेनाशुद्धबुद्धिना ॥ १४.९३.२९ ॥
ଲୋଭ ଓ ମୋହ ବଶୀଭୂତ, ସଞ୍ଚୟବୁଦ୍ଧି ଲୋକ ମଧ୍ୟ ଯଜ୍ଞ କରେ; ପ୍ରାଣୀମାନେ ପାପ ଓ ଅଶୁଦ୍ଧ ବୁଦ୍ଧିରେ ଏପରି କରନ୍ତି।
14.93.30
एवं लब्ध्वा धनं मोहाद्यो हि दद्याद्यजेत वा ।
न तस्य स फलं प्रेत्य भुंक्ते पापधनागमात् ॥ १४.९३.३० ॥
ଏପରି ଧନ ପାଇ ମୋହରେ ଯେ ଦାନ ଦିଏ କିମ୍ବା ଯଜ୍ଞ କରେ, ପାପଧନ ଆସିବା ହେତୁ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ସେ ତାର ଫଳ ଭୋଗ କରେ ନାହିଁ।
14.93.31
उञ्छं मूलं फलं शाकमुदपात्रं तपोधनाः ।
दानं विभवतो दत्त्वा नराः स्वर्यान्ति धार्मिकाः ॥ १४.९३.३१ ॥
ଉଞ୍ଛ, ମୂଳ, ଫଳ, ଶାକ, ଜଳପାତ୍ର — ହେ ତପୋଧନଗଣ! ନିଜ ବିଭବ ଅନୁସାରେ ଦାନ ଦେଇ ଧାର୍ମିକ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯା’ନ୍ତି।
14.93.32
एष धर्मो महायोगो दानं भूतदया तथा ।
ब्रह्मचर्यं तथा सत्यमनुक्रोशो धृतिः क्षमा ॥ १४.९३.३२ ॥
ଏହା ହିଁ ଧର୍ମ, ମହାଯୋଗ: ଦାନ, ଭୂତଦୟା, ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ, ସତ୍ୟ, କରୁଣା, ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଓ କ୍ଷମା।
14.93.33
सनातनस्य धर्मस्य फलमेतत्सनातनम् ।
श्रूयन्ते हि पुरावृत्ता विश्वामित्रादयो नृपाः ॥ १४.९३.३३ ॥
ସନାତନ ଧର୍ମର ଏହି ଫଳ ମଧ୍ୟ ସନାତନ; ପୁରାଣ କାହାଣୀରେ ଶୁଣାଯାଏ ଯେ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ପ୍ରଭୃତି ରାଜାମାନେ (ଏହାଦ୍ୱାରା ସିଦ୍ଧି ପାଇଥିଲେ)।
14.93.34
विश्वामित्रोसितश्चैवं जनसश्च महीपतिः ।
कक्षसेनार्ष्टिसेनौ च सिन्धुद्वीपश्च पार्थिवः ॥ १४.९३.३४ ॥
ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର, ଅସିତ, ଏବଂ ସେହିପରି ଜନସ ନାମକ ମହୀପତି, କକ୍ଷସେନ, ଅରିଷ୍ଟସେନ ଓ ସିନ୍ଧୁଦ୍ୱୀପ ନାମକ ରାଜା।
14.93.35
एते चान्ये च बहवः सिद्धिं परमिकां गताः ।
नृपाः सत्यैश्च दानैश्च न्यायलब्धैस्तपोधनाः ॥ १४.९३.३५ ॥
ଏମାନେ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଅନେକ ରାଜା, ତପୋଧନ, ସତ୍ୟ ଓ ନ୍ୟାୟରେ ଅର୍ଜିତ ଧନରେ ଦେଇଥିବା ଦାନ ଦ୍ୱାରା ପରମ ସିଦ୍ଧି ପାଇଲେ।
14.93.36
ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शूद्रा ये चाश्रितास्तपः ।
दानधर्माग्निना शुद्धास्ते स्वर्गं यान्ति भारत ॥ १४.९३.३६ ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ ଏବଂ ତପସ୍ୟାର ଆଶ୍ରୟ ନେଇଥିବା ଶୂଦ୍ରମାନେ — ଦାନଧର୍ମର ଅଗ୍ନିରେ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯା’ନ୍ତି, ହେ ଭାରତ।