മഹാഭാരതം · അധ്യായം 14.93
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.93.1
यज्ञे सक्ता नृपतयस्तपःसका महर्षयः ।
शान्तिव्यवस्थिता विप्राः शमे दम इति प्रभो ॥ १४.९३.१ ॥
പ്രഭോ, രാജാക്കന്മാർ യജ്ഞത്തിൽ മുഴുകിയിരിക്കുന്നു; മഹർഷിമാർ തപസ്സിൽ മുഴുകിയിരിക്കുന്നു; ബ്രാഹ്മണർ ശാന്തിയിലും ദമത്തിലും സ്ഥിരരായിരിക്കുന്നു.
14.93.2
तस्माद्यज्ञफलैस्तुल्यं न किञ्चिदिह दृश्यते ।
इति मे वर्तते बुद्धिस्तथा चैतदसंशयम् ॥ १४.९३.२ ॥
അതിനാൽ യജ്ഞഫലത്തിന് തുല്യമായ ഒന്നും ഇവിടെ കാണപ്പെടുന്നില്ല; ഇതാണ് എന്റെ ബുദ്ധി, ഇതിൽ സംശയമില്ല.
14.93.3
यज्ञैरिष्ट्वा तु बहवो राजानो द्विजसत्तमाः ।
इह कीर्ति परां प्राप्य प्रेत्य स्वर्गमितो गताः ॥ १४.९३.३ ॥
ദ്വിജോത്തമന്മാരേ, യജ്ഞങ്ങളാൽ ആരാധിച്ച് അനേകം രാജാക്കന്മാർ ഇവിടെ പരമകീർത്തി നേടി, മരണശേഷം ഇവിടെനിന്ന് സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് പോയി.
14.93.4
देवराजः सहस्राक्षः क्रतुभिर्भूरिदक्षिणैः ।
देवराज्यं महातेजाःक प्राप्तवानखिलं विभुः ॥ १४.९३.४ ॥
ആയിരം കണ്ണുകളുള്ള ദേവരാജാവായ ഇന്ദ്രൻ, ധാരാളം ദക്ഷിണയോടുകൂടിയ യജ്ഞങ്ങളാൽ മഹാതേജസ്വിയായി ദേവരാജ്യം മുഴുവൻ നേടി.
14.93.5
अतो युधिष्ठिरो राजा भीमार्जुनपुरःसरः ।
सदृशो देवराजेन समृद्ध्या विक्रमेण च ॥ १४.९३.५ ॥
അതുകൊണ്ട്, ഭീമനും അർജ്ജുനനും മുന്നിൽ നിൽക്കുന്ന രാജാവായ യുധിഷ്ഠിരൻ സമൃദ്ധിയിലും വിക്രമത്തിലും ദേവരാജാവിന് തുല്യനായിരുന്നു.
14.93.6
अथ कस्मात्स नकुलो गर्हयामास तं क्रतुम् ।
अश्वमेधं महायज्ञं राज्ञस्तस्य महात्मनः ॥ १४.९३.६ ॥
എന്നാൽ നകുലൻ ആ മഹാത്മാവായ രാജാവിന്റെ അശ്വമേധ മഹായജ്ഞത്തെ എന്തിനു നിന്ദിച്ചു?
14.93.7
यज्ञस्य विधिमग्र्यं वै फलं चापि नराधिप ।
गदतः शृणु मे राजन्यथावदिह भारत ॥ १४.९३.७ ॥
രാജാവേ, യജ്ഞത്തിന്റെ ശ്രേഷ്ഠമായ വിധിയും അതിന്റെ ഫലവും ഞാൻ യഥാവിധി പറയാം; ഭാരതാ, ഇവിടെ എന്റെ വാക്ക് കേൾക്കുക.
14.93.8
पुरा शक्रस्य यजतः सर्व ऊचुर्महर्षयः ।
ऋत्विक्षु कर्मव्यग्रेषु वितते यज्ञकर्मणि ॥ १४.९३.८ ॥
മുൻകാലത്ത് ഇന്ദ്രൻ യജ്ഞം ചെയ്യുമ്പോൾ, യജ്ഞകർമ്മം വിസ്തൃതമായിരിക്കെ, ഋത്വിക്കുകൾ കർമ്മങ്ങളിൽ വ്യാപൃതരായിരിക്കെ, എല്ലാ മഹർഷിമാരും പറഞ്ഞു.
14.93.9
हूयमाने तथा वह्नौ होत्रा गुणसमन्विते ।
देवष्वाहूयमानेषु स्थितेषु परमर्षिषु ॥ १४.९३.९ ॥
അഗ്നിയിൽ ഹവിസ്സ് ചൊരിയപ്പെടുമ്പോൾ, ഗുണസമ്പന്നരായ ഹോതാക്കൾ ഉണ്ടായിരിക്കെ, ദേവന്മാരെ ആവാഹിക്കുമ്പോൾ, പരമ ഋഷിമാർ നിൽക്കുമ്പോൾ.
14.93.10
सुप्रतीतैस्तथा विप्रैः स्वागमैः सुस्वरैर्नृप ।
अश्रान्तैश्चापि लघुभिरध्वर्युवृषभैस्तथा ॥ १४.९३.१० ॥
രാജാവേ, സന്തുഷ്ടരായ ബ്രാഹ്മണരോടും, അവരവരുടെ ആഗമങ്ങളോടും, മധുരസ്വരമുള്ളവരോടും, ക്ഷീണമില്ലാത്ത, ചുറുചുറുക്കുള്ള ശ്രേഷ്ഠ അധ്വര്യുക്കളോടും.
14.93.11
आलम्भसमये तस्मिन्गृहीतेषु पशुष्वथ ।
महर्षयो महाराज बभूवुः कृपयाऽन्विताः ॥ १४.९३.११ ॥
ബലിക്കായി മൃഗങ്ങളെ പിടികൂടിയ ആ സമയം, മഹാരാജാവേ, മഹർഷിമാർ കാരുണ്യത്താൽ നിറഞ്ഞു.
14.93.12
ततो दीनान्पशून्दृष्ट्वा ऋषयस्ते तपोधनाः ।
ऊचुः शक्रं समागम्य नायं यज्ञविधिः शुभः ॥ १४.९३.१२ ॥
അപ്പോൾ ദീനരായ മൃഗങ്ങളെ കണ്ട്, തപസ്സു ധനമായുള്ള ആ ഋഷിമാർ ഇന്ദ്രന്റെ അടുത്തെത്തി പറഞ്ഞു — ഈ യജ്ഞവിധി ശുഭമല്ല.
14.93.13
अपरिज्ञानमेतत्ते महान्तं धर्ममिच्छतः ।
सन्ति यज्ञे बहुगुणा विधिदृष्टाः पुरंदर ॥ १४.९३.१३ ॥
പുരന്ദരാ, മഹത്തായ ധർമ്മം ആഗ്രഹിക്കുന്ന നിനക്ക് ഇത് അജ്ഞാനമാണ്; വിധിയാൽ നിർദ്ദേശിച്ച യജ്ഞത്തിൽ പല ഗുണങ്ങളുണ്ട്.
14.93.14
धर्मोपघातकस्त्वेष समारंभस्तव प्रभो ।
नायं धर्मकृतो यज्ञो न हिंसा धर्म उच्यते ॥ १४.९३.१४ ॥
പ്രഭോ, നിന്റെ ഈ ആരംഭം ധർമ്മത്തെ നശിപ്പിക്കുന്നതാണ്; ഈ യജ്ഞം ധർമ്മകർമ്മമല്ല, ഹിംസ ധർമ്മമെന്നു പറയപ്പെടുന്നില്ല.
14.93.15
आगमेनैव ते यज्ञं कुर्वन्तु यदि चेच्छसि ।
विधिदृष्टेन यज्ञेन धर्मस्ते सुमहान्भवेत् ॥ १४.९३.१५ ॥
നീ ഇച്ഛിക്കുന്നെങ്കിൽ, അവർ ആഗമപ്രകാരം തന്നെ നിന്റെ യജ്ഞം ചെയ്യട്ടെ; വിധിയാൽ നിർദ്ദേശിച്ച യജ്ഞത്താൽ നിന്റെ ധർമ്മം വലുതാകും.
14.93.16
यज्ञं बीजैः सहस्राक्ष त्रिवर्षपरमोषितेः ।
एष धर्मो महाञ्शक्र चिन्तयानोसि गम्यते ॥ १४.९३.१६ ॥
സഹസ്രാക്ഷാ, മൂന്നു വർഷത്തിലധികം സൂക്ഷിച്ച വിത്തുകളാൽ യജ്ഞം ചെയ്യുക; ഇതാണ് മഹത്തായ ധർമ്മം, ശക്രാ, നീ ചിന്തിക്കുമ്പോൾ അത് പ്രാപിക്കപ്പെടുന്നു.
14.93.17
शतक्रतुस्तु तद्वाक्यमृषिभिस्तत्त्वदर्शिभिः ।
उक्तं न प्रतिजग्राह मानमोहवशं गतः ॥ १४.९३.१७ ॥
എന്നാൽ ശതക്രതുവായ ഇന്ദ്രൻ തത്ത്വദർശികളായ ഋഷിമാർ പറഞ്ഞ ആ വാക്ക് സ്വീകരിച്ചില്ല; അവൻ മാനമോഹങ്ങളുടെ വശത്തിലായിരുന്നു.
14.93.18
तेषां विवादः सुमहाञ्शक्रयज्ञे तपस्विनाम् ।
जङ्गमैः स्थावरैर्वाऽपि यष्टव्यमिति भारत ॥ १४.९३.१८ ॥
ഭാരതാ, ശക്രയജ്ഞത്തിൽ ആ തപസ്വികൾക്കിടയിൽ വലിയ തർക്കമുണ്ടായി; ജംഗമജീവികളാൽ യജ്ഞം ചെയ്യണമോ സ്ഥാവരവസ്തുക്കളാലോ എന്ന്.
14.93.19
ते तु खिन्ना विवादेन ऋषयस्तत्त्वदर्शिनः ।
अभिसंधाय शक्रेण पप्रच्छुर्नृपतिं वसुम् ॥ १४.९३.१९ ॥
തത്ത്വദർശികളായ ആ ഋഷിമാർ തർക്കത്താൽ ദുഃഖിതരായി, ഇന്ദ്രനോടു ചേർന്ന് തീരുമാനിച്ച് രാജാവായ വസുവിനോട് ചോദിച്ചു.
14.93.20
धर्मसंशयमापन्नान्सत्यं ब्रूहि महामते ।
महाभाग कथं यज्ञेष्वागमो नृपसत्तम।
यष्टव्यं पशुभिर्मेध्यैरथो बीजैरजैरिति ॥ १४.९३.२० ॥
മഹാമതേ, ധർമസംശയത്തിൽ അകപ്പെട്ട ഞങ്ങളോട് സത്യം പറയൂ. മഹാഭാഗാ, നൃപശ്രേഷ്ഠാ, യജ്ഞങ്ങളിൽ പാരമ്പര്യം എന്ത്—ശുദ്ധ മൃഗങ്ങളാലോ, വിത്തുകളാലോ, അജങ്ങളാലോ യജിക്കണോ?
14.93.21
तच्छ्रुत्वा तु वसुस्तेषामविचार्य बलाबलम् ।
यथोपनीतैर्यष्टव्यमिति प्रोवाच पार्थिवः ॥ १४.९३.२१ ॥
അത് കേട്ട വസു, അവരുടെ വാദങ്ങളുടെ ബലാബലം പരിശോധിക്കാതെ, കൊണ്ടുവന്നവകൊണ്ടു തന്നെ യജിക്കണം എന്ന് രാജാവ് പറഞ്ഞു.
14.93.22
एवमुक्त्वा स नृपतिः प्रविवेश रसातलम् ।
उक्त्वेह वितथं राजंश्चेदीनामीश्वरः प्रभुः ॥ १४.९३.२२ ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ആ രാജാവ് രസാതലത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു. രാജാവേ, ഇവിടെ അസത്യം പറഞ്ഞ് ചേദികളുടെ ശക്തനായ അധിപൻ (താഴേക്ക് പോയി).
14.93.23
तस्मान्नि वाच्यं ह्येकेन बहुज्ञेनापि संशये ।
प्रजापतिमपाहाय स्वयंभुवमृते प्रभुम् ॥ १४.९३.२३ ॥
അതിനാൽ സംശയത്തിൽ ഒരാൾ എത്ര പണ്ഡിതനായാലും ഒന്നും പറയരുത്—പ്രജാപതിയും സ്വയംഭൂവായ പ്രഭുവും ഒഴികെ.
14.93.24
तेन दत्तानि दानानि पापेनाशुद्धबुद्धिना ।
तानि सर्वाण्यनादृत्य नश्यन्ति विपुलान्यपि ॥ १४.९३.२४ ॥
ആ പാപിയും അശുദ്ധബുദ്ധിയുമായവൻ നൽകിയ ദാനങ്ങൾ—അവ എത്ര വിപുലമായാലും അവഗണിക്കപ്പെട്ട് നശിക്കുന്നു.
14.93.25
तस्याधर्मप्रवृत्तस्य हिंसकस्य दुरात्मनः ।
दानेन कीर्तिर्भवति न प्रेत्येह च दुर्मतेः ॥ १४.९३.२५ ॥
അധർമ്മത്തിൽ മുഴുകിയ, ഹിംസകനും ദുരാത്മാവും ദുർബുദ്ധിയുമായവന് ദാനത്താൽ കീർത്തി ഉണ്ടാകുന്നില്ല; ഇഹത്തിലോ പരത്തിലോ അല്ല.
14.93.26
अन्यायोपगतं द्रव्यमभीक्ष्णं यो ह्यपण्डितः ।
धर्माभिकाङ्क्षी त्यजति न स धर्मफलं लभेत् ॥ १४.९३.२६ ॥
അന്യായത്താൽ ലഭിച്ച ധനം ആവർത്തിച്ച് ഉപേക്ഷിക്കുന്ന അജ്ഞനായവൻ, ധർമ്മം ആഗ്രഹിച്ചാലും ധർമ്മഫലം നേടുകയില്ല.
14.93.27
धर्मवैतंसिको यस्तु पापात्मा पुरुषाधमः ।
ददाति दानं विप्रेभ्यो लोकविश्वासकारणम् ॥ १४.९३.२७ ॥
പാപിയും മനുഷ്യരിൽ അധമനുമായ, ധർമ്മം കാണിക്കുന്നവൻ ജനവിശ്വാസം നേടുന്നതിനായി ബ്രാഹ്മണർക്ക് ദാനം ചെയ്യുന്നു.
14.93.28
पापेन कर्मणा विप्रो धनं प्राप्य निरङ्कुशः ।
रागमोहान्वितः सोन्ते कलुषां गतिमश्नुते ॥ १४.९३.२८ ॥
പാപകർമ്മത്താൽ ധനം നേടി, നിയന്ത്രണമില്ലാത്തവനും രാഗമോഹങ്ങളോടു കൂടിയവനുമായ ആ ബ്രാഹ്മണൻ അന്ത്യത്തിൽ കലുഷമായ ഗതി പ്രാപിക്കുന്നു.
14.93.29
अपि संचयबुद्धिर्हि लोभमोहवशं गतः ।
यज्ञं करोति भूतानि पापेनाशुद्धबुद्धिना ॥ १४.९३.२९ ॥
ലോഭമോഹങ്ങൾക്ക് വശപ്പെട്ട, സംഗ്രഹബുദ്ധിയുള്ളവനും യജ്ഞം ചെയ്യുന്നു; ജീവികൾ പാപത്താലും അശുദ്ധബുദ്ധിയാലും അങ്ങനെ ചെയ്യുന്നു.
14.93.30
एवं लब्ध्वा धनं मोहाद्यो हि दद्याद्यजेत वा ।
न तस्य स फलं प्रेत्य भुंक्ते पापधनागमात् ॥ १४.९३.३० ॥
ഇങ്ങനെ ധനം നേടി മോഹത്താൽ ദാനം ചെയ്യുകയോ യജ്ഞം ചെയ്യുകയോ ചെയ്യുന്നവൻ, പാപധനം വന്നതിനാൽ മരണശേഷം അതിന്റെ ഫലം അനുഭവിക്കുന്നില്ല.
14.93.31
उञ्छं मूलं फलं शाकमुदपात्रं तपोधनाः ।
दानं विभवतो दत्त्वा नराः स्वर्यान्ति धार्मिकाः ॥ १४.९३.३१ ॥
ഉഞ്ഛം, വേര്, ഫലം, ഇലക്കറി, ജലപാത്രം — തപസ്സാണ് ധനമായുള്ളവരേ! തന്റെ സാമർത്ഥ്യത്തിനനുസരിച്ച് ദാനം നൽകി ധാർമികരായ മനുഷ്യർ സ്വർഗം പ്രാപിക്കുന്നു.
14.93.32
एष धर्मो महायोगो दानं भूतदया तथा ।
ब्रह्मचर्यं तथा सत्यमनुक्रोशो धृतिः क्षमा ॥ १४.९३.३२ ॥
ഇതാണ് ധർമം, മഹായോഗം: ദാനം, ജീവജാലങ്ങളോടുള്ള ദയ, ബ്രഹ്മചര്യം, സത്യം, അനുകമ്പ, ധൈര്യം, ക്ഷമ.
14.93.33
सनातनस्य धर्मस्य फलमेतत्सनातनम् ।
श्रूयन्ते हि पुरावृत्ता विश्वामित्रादयो नृपाः ॥ १४.९३.३३ ॥
സനാതനധർമത്തിന്റെ ഫലം ഇതുതന്നെ, അത് ശാശ്വതമാണ്; പുരാണകഥകളിൽ വിശ്വാമിത്രൻ മുതലായ രാജാക്കന്മാർ (ഇതിനാൽ സിദ്ധി നേടി) എന്ന് കേൾക്കുന്നു.
14.93.34
विश्वामित्रोसितश्चैवं जनसश्च महीपतिः ।
कक्षसेनार्ष्टिसेनौ च सिन्धुद्वीपश्च पार्थिवः ॥ १४.९३.३४ ॥
വിശ്വാമിത്രൻ, അസിതൻ, അതുപോലെ ജനസൻ എന്ന മഹീപതി, കക്ഷസേനൻ, അരിഷ്ടസേനൻ, സിന്ധുദ്വീപൻ എന്ന രാജാവ്.
14.93.35
एते चान्ये च बहवः सिद्धिं परमिकां गताः ।
नृपाः सत्यैश्च दानैश्च न्यायलब्धैस्तपोधनाः ॥ १४.९३.३५ ॥
ഇവരും മറ്റും പല രാജാക്കന്മാരും, തപസ്സാണ് ധനമായുള്ളവർ, സത്യത്താലും ന്യായമായി ലഭിച്ച ധനം കൊണ്ടുള്ള ദാനങ്ങളാലും പരമസിദ്ധി പ്രാപിച്ചു.
14.93.36
ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शूद्रा ये चाश्रितास्तपः ।
दानधर्माग्निना शुद्धास्ते स्वर्गं यान्ति भारत ॥ १४.९३.३६ ॥
ബ്രാഹ്മണർ, ക്ഷത്രിയർ, വൈശ്യർ, തപസ്സിനെ ആശ്രയിച്ച ശൂദ്രർ — ദാനധർമമെന്ന അഗ്നിയാൽ ശുദ്ധരായി അവർ സ്വർഗം പ്രാപിക്കുന്നു, ഭാരതാ.