マハーバーラタ · 章 14.97
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.97.1
एवमात्मोद्भवं सर्वं यगदुद्दिश्य केशवः ।
धर्मान्धर्मात्मजस्याथ पुण्यानकथयत्प्रभुः ॥ १४.९७.१ ॥
こうしてケーシャヴァ（クリシュナ）は、自己から生じたすべてを指し示しながら、法の子（ユディシュティラ）に功徳ある法を説いた。
14.97.2
शृणु पाण्डव तत्वेन पवित्रं पापनाशनम् ।
कथ्यमानं मया पुण्यं धर्मशास्त्रफलं महत् ॥ १४.९७.२ ॥
パーンドゥの子よ、真実に聞け。私が語るこれは聖なるもの、罪を滅するもの、功徳あるもの、法典の大いなる果実である。
14.97.3
यः शृणोति शुचिर्भूत्वा एकचित्तस्तपोयुतः ।
स्वर्ग्यं यशस्यामायुष्यं धर्मं ज्ञेयं युधिष्ठिर ॥ १४.९७.३ ॥
清浄となり、心を一つにし、苦行を備えてこれを聞く者——ユディシュティラよ、この法は天界と名声と長寿をもたらすものと知るべきである。
14.97.4
श्रद्दधानस्य तस्येह यत्पापं पूर्वसंचितम् ।
विनश्यत्याशु तत्सर्वं मद्भक्तस्य विशेषतः ॥ १४.९७.४ ॥
信心ある者の、ここで以前に積まれたあらゆる罪は速やかに滅びる——とりわけ私の帰依者の罪は。
14.97.5
एवं श्रुत्वा वचः पुण्यं सत्यं केशवभाषितम् ।
प्रहृष्टमनसो भूत्वा चिन्तयन्तोऽद्भुतं परम् ॥ १४.९७.५ ॥
ケーシャヴァが語ったこの功徳あり真実なる言葉を聞き、喜ぶ心で、彼らは最上の不思議を思い巡らし始めた。
14.97.6
देवब्रह्मर्षयः सर्वे गन्धर्वाप्सरसस्तथा ।
भूता यक्षग्रहाश्चैव गुह्यका भुजगास्तथा ॥ १४.९७.६ ॥
神々、ブラフマルシ、すべてのガンダルヴァとアプサラス、そして霊、ヤクシャ、グラハ魔、グヒヤカ、蛇たちも。
14.97.7
वालखिल्या महात्मानो योगिनस्तत्वदर्शिनः ।
तथा भागवताश्चापि पञ्चकालमुपासकाः ॥ १४.९७.७ ॥
偉大な心のヴァーラキリヤたち、真理を見た瑜伽行者たち、そしてパンチャカーラの儀礼で崇拝するバーガヴァタたちも。
14.97.8
कौतूहलसमाविष्टाः प्रहृष्टैन्द्रियमानसाः ।
श्रोतुकामाः परं धर्मं वैष्णवं धर्मशासनम्।
हृदि कर्तुं च तद्वाक्यं प्रणेमुः शिरसा नताः ॥ १४.९७.८ ॥
好奇心に満ち、感覚と心は喜びに満たされ、ヴァイシュナヴァの最高のダルマの教えを聞こうと望み、その言葉を心に刻もうとして、皆頭を垂れて礼拝した。
14.97.9
ततस्तान्वासुदेवेन दृष्टान्दिव्येन चक्षुषा ।
विमुक्तपापानालोक्य प्रणम्य शिरसा हरिम्।
पप्रच्छ केशवं धर्मं धर्मपुत्रः प्रतापवान् ॥ १४.९७.९ ॥
そこでヴァーсуデーヴァは天眼で彼らを見て、罪から解放されたと知った。頭を垂れて礼拝したハリ・ケーシャヴァに、威力ある法の子は法について尋ねた。
14.97.10
कीदृशी ब्राह्मणस्याथ क्षत्रियस्यापि कीदृशी ।
वैश्यस्य कीदृशी देव गतिः शूद्रस्य कीदृशी ॥ १४.९७.१० ॥
神よ、バラモンの行く末はどのようか。クシャトリヤの行く末もどのようか。ヴァイシャの行く末はどのようか、シュードラの行く末はどのようか。
14.97.11
कथं बध्येत पाशेन ब्राह्मणस्तु यमालये ।
क्षत्रियो वाथ वैश्यो वा शूद्रो वा बध्यते कथम्।
एतत्कर्मफलं ब्रूहि लोकनाथ नमोस्तु ते ॥ १४.९७.११ ॥
ヤマの世界で、バラモンやクシャトリヤ、ヴァイシャやシュードラは、どのように縄で縛られるのか。この業の果を語ってください、世界の主よ。あなたに礼拝します。
14.97.12
पृष्टोऽथ केशवो ह्येवं धर्मपुत्रेण धीमता ।
उवाच संसारगतिं चातुर्वर्ण्यस्य कर्मजाम् ॥ १४.९७.१२ ॥
法の子にこのように問われ、賢明なケーシャヴァは四姓の業から生じる輪廻の道を語った。
14.97.13
शृणु वर्णक्रमेणैव धर्मं धर्मभृतां वर ।
नास्ति किंचिन्नरश्रेष्ठ ब्राह्मणस्य तु दुष्कृतम् ॥ १४.९७.१३ ॥
法を保つ者の中の最上の者よ、種姓の順に法を聞け。人の中の最上の者よ、バラモンには悪行など全くない。
14.97.14
शिखांयज्ञोपवीता ये सन्ध्यां ये चाप्युपासते ।
यैश्च पूर्णाहुतिः प्राप्ता विधिवज्जुह्वते च ये ॥ १४.९७.१४ ॥
束髪と聖紐を着け、黄昏の礼拝を行い、完全なる供物を得て、規定どおりに供物を捧げる者たち。
14.97.15
वैश्वदेवं च ये चक्रुः पूजयन्त्यतिथींश्च ये ।
नित्यं स्वाध्यायशीलाश्च जपयज्ञपराश्च ये ॥ १४.९७.१५ ॥
ヴァイシュヴァデーヴァの供物を捧げ、客人を敬い、常にヴェーダ学習に励み、ジャパ供犠に専心する者たち。
14.97.16
सायंप्रातर्हुताशाश्च शूद्रभोजनवर्जिताः ।
डंभानृतविमुक्ताश्च स्वदारनिरताश्च ये।
पञ्चयज्ञपरा ये च येऽग्निहोत्रमुपासते ॥ १४.९७.१६ ॥
朝夕に火へ供物を捧げ、シュードラの食を断ち、偽善と虚言を離れ、自らの妻に専心し、五大祭祀に励み、アグニホートラを行う者たち。
14.97.17
दहन्ति दुष्कृतं येषां हूयमानास्त्रयोऽग्नयः ।
नष्टदुष्कृतकर्माणो ब्रह्मलोकं व्रजन्ति ते ॥ १४.९७.१७ ॥
供物が注がれる三つの火は、その人々の悪行を焼き尽くす。悪行の消えた者はブラフマーの世界へ行く。
14.97.18
ब्रह्मलोके पुनः कामं गन्धर्वैर्ब्रह्मगायकैः ।
उद्गीयमानाः प्रयतैः पूज्यमानाः स्वयंभुवा।
ब्रह्मिलोके प्रमोदन्ते यावदाभूतसंप्लुवम् ॥ १४.९७.१८ ॥
ブラフマーの世界で、彼らは意のままに再び喜びに浸り、梵歌を歌うガンダルヴァたちに歌われ、修行者たちに讃えられ、自生者に敬われ、万物の壊滅に至るまで。
14.97.19
क्षत्रियोपि स्थितो राज्ये स्वधर्मपरिपालकः ।
सम्यक्प्रजाः पालयिता षड्भागनिरतः सदा ॥ १४.९७.१९ ॥
王国に立ち、自らの義務を守り、臣民を正しく守護し、常に六分の一の徴収に努めるクシャトリヤ。
14.97.20
यज्ञदानरतो धीरः स्वदारनिरतः सदा ।
शास्त्रानुसारी तत्वज्ञः प्रजाकार्यपरायणः ॥ १४.९७.२० ॥
堅固で、祭祀と布施に専心し、常に自らの妻に忠実で、聖典に従い、真理を知り、民のことに専念する者。
14.97.21
विप्रेभ्यः कामदो नित्यं भृत्यानां भरणे रतः ।
सत्यसन्धः शुचिर्नित्यं लोभडंभविवर्जितः।
क्षत्रियोप्युत्तमां याति गतिं देवनिषेविताम् ॥ १४.९७.२१ ॥
常にバラモンの望みを叶え、従者の扶養に専念し、誓いを守り、常に清浄で、貪欲と偽りを離れた者。そのようなクシャトリヤもまた、神々に仕えられる最上の境地に至る。
14.97.22
तत्र दिव्याप्सरोभिस्तु गन्धर्वैश्च विशेषतः ।
सेव्यमानो महातेजाः क्रीडते शक्रपूजितः ॥ १४.९७.२२ ॥
そこで天界のアプサラスたち、とりわけガンダルヴァたちに仕えられ、大いに輝き、インドラに敬われて、彼は遊び楽しむ。
14.97.23
चतुर्थगानि वै त्रिंशत्क्रीडित्वा तत्र देववत् ।
इह मानुष्यलोके तु चतुर्वेदी द्विजो भवेत् ॥ १४.९७.२३ ॥
そこで神のように三十の第四期にわたって遊んだ後、ここ人間界では四ヴェーダに通じた再生族のバラモンとして生まれる。
14.97.24
कृषिगोपालनिरतो धर्मानवेषणतत्परः ।
दानधर्मेपि निरतो विप्रशुश्रूषकस्तथा ॥ १४.९७.२४ ॥
農耕と牧畜に従事し、ダルマを求めることに専心し、布施のダルマにも励み、同じくバラモンに仕える者。
14.97.25
सत्यसन्धः शुचिर्नित्यं लोभडंभविवर्जितः ।
ऋजुः स्वदारनिरतो हिंसाद्रोहविवर्जितः ॥ १४.९७.२५ ॥
真実に堅固で、常に清浄、貪欲と偽善を離れ、正直で、自分の妻に専念し、暴力と裏切りを離れた者。
14.97.26
वणिग्धर्मान्नमुञ्चन्वै देवब्राह्मणपूजकः ।
वैश्यः स्वर्गतिमाप्नोति पूज्यमानोप्सरोगणैः ॥ १४.९७.२६ ॥
商業のダルマを捨てず、神々とバラモンを敬う吠舎は、アプサラスの群れに敬われて天界への道に至る。
14.97.27
चतुर्युगानि वै त्रिंशत्क्रीडित्वा दश पञ्च च ।
इह मानुष्यलोके च राजा भवति वीर्यवान् ॥ १४.९७.२७ ॥
三十と十五のユガの間遊んだのち、この人間界で力ある王となる。
14.97.28
सुवर्णकोट्यः पञ्चाशद्रत्नानां च शतं तथा ।
हस्त्यश्वरश्वसंयुक्तो महाभोगांश्च सेवते ॥ १४.९७.२८ ॥
五千万の黄金と百の宝石を持ち、象・馬・戦車を備えて、大いなる楽しみを享受する。
14.97.29
त्रयाणामपि वर्णानां शुश्रूषानिरतः सदा ।
विशेषतस्तु विप्राणां दासवद्यस्तु तिष्टति ॥ १४.९७.२९ ॥
三つの階級に常に仕え、とりわけバラモンに下僕のように仕える者。
14.97.30
अयाचितप्रदाता च सत्यशौचसमन्वितः ।
गुरुदेवार्चनरतः परदारविवर्जितः ॥ १४.९७.३० ॥
求められずとも施し、真実と清浄を備え、師と神々への崇拝に専心し、他人の妻から離れている者。
14.97.31
परपीडामकृत्वैव भत्यवर्गं बिभर्ति यः ।
शूद्रोपि स्वर्गमाप्नोति जीवानामभयप्रदः ॥ १४.९७.३१ ॥
他人を害さずに従者を養い、生きとし生けるものに無畏を与える者は、たとえシュードラであっても天界に至る。
14.97.32
स स्वर्गकलोके क्रीडित्वा वर्षकोटिं महातपाः ।
इह मानुषलोके तु वैश्यो धनपतिर्भवेत् ॥ १४.९७.३२ ॥
その大苦行者は天界で千万年の歓楽を味わった後、人間界において富裕なヴァイシャ、財の主として生まれる。
14.97.33
एवं धर्मात्परं नास्ति महत्संसारमोक्षणम् ।
न च धर्मात्पर किंचित्पापकर्मव्यपोहनम् ॥ १४.९७.३३ ॥
このように、大いなる輪廻の束縛から解放するものはダルマより高いものはなく、罪深い行為を除くものもダルマより高いものはない。
14.97.34
तस्माद्धर्मः सदा कार्यो मानुष्यं प्राप्य दुर्लभम् ।
न हि धर्मानुरक्तानां लोके किंचन दुर्लभम् ॥ १४.९७.३४ ॥
ゆえに、得難い人間の身を得たならば、常にダルマを行うべきである。ダルマに心を寄せる者にとって、世において得難いものは何もないのだから。
14.97.35
स्वयंभुविहितो धर्मो यो यस्येह नरेश्वर ।
स तेन क्षपयेत्पापं सम्यगाचरितेन च ॥ १४.९७.३५ ॥
人主よ、自存者がここで各人に定めたダルマ、それを正しく行うことによって、人は自らの罪を滅ぼすべきである。
14.97.36
सहजं यद्भदेत्कर्म न तत्त्याज्यं हि केनचित् ।
स एव तस्य धर्मो हि तेन सिद्धिं स गच्छति ॥ १४.९७.३६ ॥
生来の行為は誰によっても捨てられてはならない。それこそが彼のダルマであり、それによって彼は成就（シッディ）に至る。
14.97.37
विगुणोपि स्वधर्मस्तु पापकर्म व्यपोहति ।
एवमेव तु धर्मोपि क्षीयते पापवर्धनात् ॥ १४.९७.३७ ॥
自らのダルマは不完全に行われても、罪深い行為を取り除く。同様に、罪が増えればダルマも衰える。
14.97.38
भगवन्देवदेवेश श्रोतुं कौतूहलं हि मे ।
शुभस्याप्यशुभस्यापि क्षयवृद्धी यथाक्रमम् ॥ १४.९७.३८ ॥
尊き方よ、神々の主よ、善と不善の衰えと増大がどのような順序で起こるのか、私はぜひ聞きたいのです。
14.97.39
शृणु पार्थिव तत्सर्वं धर्मसूक्ष्मं सनातनम् ।
दुर्विज्ञेयतमं नित्यं यत्र मग्ना महाजनाः ॥ १४.९७.३९ ॥
王よ、そのすべてを聞け。微細で永遠のダルマ、最も理解しがたく、偉大な人々が常にその中に沈んでいるものを。
14.97.40
यथैव शीतमुदकमुष्णेन बहुना वृतम् ।
भवेत्तु तत्क्षणादुष्णं शीतत्वं च विनश्यति ॥ १४.९७.४० ॥
ちょうど、多くの熱に囲まれた冷たい水が、その瞬間に熱くなり、その冷たさが失われるように。
14.97.41
यथोष्णं वा भवेदल्पं शीतेन बहुना वृतम् ।
शीतलं च भवेत्सर्वमुष्णत्वं च विनश्यति ॥ १४.९७.४१ ॥
あるいは、少しだけ温かいものが多くの冷たさに囲まれると、すべてが冷たくなり、その温かさは失われる。
14.97.42
एवं च यद्भवेद्भूरि सुकृतं वाऽपि दुष्कृतम् ।
तदल्पं क्षपयेच्छीघ्रं नात्र कार्या विचारणा ॥ १४.९७.४२ ॥
このように、善行でも悪行でもどれほど大きくても、その少しの部分がすぐに滅ぼす。ここで考える必要はない。
14.97.43
समत्वे सति राजेन्द्र तयोः सुकृतपापयोः ।
गूहितस्य भवेद्वृद्धिः कीर्तितस्य भवेत्क्षयः ॥ १४.९७.४३ ॥
王中の王よ、善行と罪、その二つが等しいとき、隠されたものは増し、公表されたものは減る。
14.97.44
ख्यापनेनानुतापेन प्रायः पापं विनश्यति ।
तथा कृतस्तु राजेन्द्र धर्मो नश्यति मानद ॥ १४.९७.४४ ॥
告白と悔悟によって罪はたいてい消滅する。しかし王中の王よ、名誉を授ける者よ、同じように行えばダルマは滅びる。
14.97.45
तावुभौ गूहितौ सम्यग्वृद्धिं यातो न संशयः ।
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन न पापं गूहयेद्बुधः ॥ १४.९७.४५ ॥
その二つは、よく隠されれば確かに増す、疑いはない。ゆえに賢者は全力を尽くして罪を隠すべきではない。
14.97.46
तस्मादेतत्प्रयत्नेनि कीर्तयेत्क्षयकारणात् ।
तस्मात्संकीर्तयेत्पापं नित्यं धर्मं च गूहयेत् ॥ १४.९७.४६ ॥
ゆえに滅ぼすために、これを努めて公言すべきである。ゆえに罪は常に公言し、ダルマは常に隠すべきである。