ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 14.97
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.97.1
एवमात्मोद्भवं सर्वं यगदुद्दिश्य केशवः ।
धर्मान्धर्मात्मजस्याथ पुण्यानकथयत्प्रभुः ॥ १४.९७.१ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੇਸਵ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ) ਨੇ ਆਤਮਾ ਤੋਂ ਉਪਜੇ ਸਭ ਕੁਝ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦਿਆਂ, ਧਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਪੁੰਨ ਵਾਲੇ ਧਰਮ ਦੱਸੇ।
14.97.2
शृणु पाण्डव तत्वेन पवित्रं पापनाशनम् ।
कथ्यमानं मया पुण्यं धर्मशास्त्रफलं महत् ॥ १४.९७.२ ॥
ਹੇ ਪਾਂਡਵ, ਤੱਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੁਣ: ਮੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ, ਪਾਪ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਪੁੰਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਧਰਮਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾ ਮਹਾਨ ਫਲ ਹੈ।
14.97.3
यः शृणोति शुचिर्भूत्वा एकचित्तस्तपोयुतः ।
स्वर्ग्यं यशस्यामायुष्यं धर्मं ज्ञेयं युधिष्ठिर ॥ १४.९७.३ ॥
ਜੋ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਕੇ, ਇਕਾਗਰ ਮਨ ਨਾਲ, ਤਪ ਨਾਲ ਜੁੜ ਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸੁਣਦਾ ਹੈ — ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਇਹ ਧਰਮ ਸਵਰਗ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਯਸ਼ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
14.97.4
श्रद्दधानस्य तस्येह यत्पापं पूर्वसंचितम् ।
विनश्यत्याशु तत्सर्वं मद्भक्तस्य विशेषतः ॥ १४.९७.४ ॥
ਸ਼ਰਧਾਵਾਨ ਦਾ ਇੱਥੇ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਇਕੱਠਾ ਹੋਇਆ ਪਾਪ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਛੇਤੀ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ — ਖ਼ਾਸਕਰ ਮੇਰੇ ਭਗਤ ਦਾ।
14.97.5
एवं श्रुत्वा वचः पुण्यं सत्यं केशवभाषितम् ।
प्रहृष्टमनसो भूत्वा चिन्तयन्तोऽद्भुतं परम् ॥ १४.९७.५ ॥
ਕੇਸਵ ਦੇ ਕਹੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੁੰਨ ਅਤੇ ਸੱਚ ਬਚਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਖ਼ੁਸ਼ ਮਨ ਵਾਲੇ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਪਰਮ ਅਦਭੁਤ ਦਾ ਚਿੰਤਨ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
14.97.6
देवब्रह्मर्षयः सर्वे गन्धर्वाप्सरसस्तथा ।
भूता यक्षग्रहाश्चैव गुह्यका भुजगास्तथा ॥ १४.९७.६ ॥
ਦੇਵਤੇ, ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀ, ਸਾਰੇ ਗੰਧਰਵ ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ, ਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭੂਤ, ਯਕਸ਼, ਗ੍ਰਹਿ, ਗੁਹਿਆਕ ਅਤੇ ਸੱਪ ਵੀ (ਉੱਥੇ ਸਨ)।
14.97.7
वालखिल्या महात्मानो योगिनस्तत्वदर्शिनः ।
तथा भागवताश्चापि पञ्चकालमुपासकाः ॥ १४.९७.७ ॥
ਵਾਲਖਿੱਲ੍ਯ ਮਹਾਤਮਾ, ਤੱਤਵਦਰਸ਼ੀ ਯੋਗੀ, ਤੇ ਪੰਚਕਾਲ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਭਾਗਵਤ ਵੀ।
14.97.8
कौतूहलसमाविष्टाः प्रहृष्टैन्द्रियमानसाः ।
श्रोतुकामाः परं धर्मं वैष्णवं धर्मशासनम्।
हृदि कर्तुं च तद्वाक्यं प्रणेमुः शिरसा नताः ॥ १४.९७.८ ॥
ਉਤਸੁਕਤਾ ਨਾਲ ਭਰੇ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਮਨ ਵਾਲੇ, ਵੈਸ਼ਣਵ ਪਰਮ ਧਰਮ ਦਾ ਹੁਕਮ ਸੁਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ, ਉਹ ਸਭ ਉਹਨਾਂ ਬਚਨਾਂ ਨੂੰ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਲਈ ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
14.97.9
ततस्तान्वासुदेवेन दृष्टान्दिव्येन चक्षुषा ।
विमुक्तपापानालोक्य प्रणम्य शिरसा हरिम्।
पप्रच्छ केशवं धर्मं धर्मपुत्रः प्रतापवान् ॥ १४.९७.९ ॥
ਫਿਰ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੇ ਦਿਵ੍ਯ ਨੇਤਰਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ; ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਜਾਣ ਕੇ, ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਰਿ ਕੇਸ਼ਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਧਰਮਪੁੱਤਰ ਨੇ ਧਰਮ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ।
14.97.10
कीदृशी ब्राह्मणस्याथ क्षत्रियस्यापि कीदृशी ।
वैश्यस्य कीदृशी देव गतिः शूद्रस्य कीदृशी ॥ १४.९७.१० ॥
ਹੇ ਦੇਵ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਗਤੀ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਹੈ? ਕਸ਼ਤ੍ਰੀ ਦੀ ਗਤੀ ਵੀ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਹੈ? ਵੈਸ਼ ਦੀ ਗਤੀ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਹੈ, ਸ਼ੂਦਰ ਦੀ ਗਤੀ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਹੈ?
14.97.11
कथं बध्येत पाशेन ब्राह्मणस्तु यमालये ।
क्षत्रियो वाथ वैश्यो वा शूद्रो वा बध्यते कथम्।
एतत्कर्मफलं ब्रूहि लोकनाथ नमोस्तु ते ॥ १४.९७.११ ॥
ਯਮਲੋਕ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜਾਂ ਕਸ਼ਤ੍ਰੀ, ਜਾਂ ਵੈਸ਼, ਜਾਂ ਸ਼ੂਦਰ ਕਿਵੇਂ ਪਾਸ਼ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਇਸ ਕਰਮ ਦਾ ਫਲ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਲੋਕਨਾਥ; ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
14.97.12
पृष्टोऽथ केशवो ह्येवं धर्मपुत्रेण धीमता ।
उवाच संसारगतिं चातुर्वर्ण्यस्य कर्मजाम् ॥ १४.९७.१२ ॥
ਧਰਮਪੁੱਤਰ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛਣ ’ਤੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਕੇਸ਼ਵ ਨੇ ਚਾਰ ਵਰਣਾਂ ਦੇ ਕਰਮ ਤੋਂ ਉਪਜੀ ਸੰਸਾਰ-ਗਤੀ ਦੱਸੀ।
14.97.13
शृणु वर्णक्रमेणैव धर्मं धर्मभृतां वर ।
नास्ति किंचिन्नरश्रेष्ठ ब्राह्मणस्य तु दुष्कृतम् ॥ १४.९७.१३ ॥
ਹੇ ਧਰਮਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਵਰਣ-ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਧਰਮ ਸੁਣ। ਹੇ ਨਰਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲਈ ਕੋਈ ਦੁਸ਼ਕਰਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
14.97.14
शिखांयज्ञोपवीता ये सन्ध्यां ये चाप्युपासते ।
यैश्च पूर्णाहुतिः प्राप्ता विधिवज्जुह्वते च ये ॥ १४.९७.१४ ॥
ਸਿਖਾ ਤੇ ਜਨੇਊ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਸੰਧਿਆ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਪੂਰਨਾਹੂਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਹੋਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ।
14.97.15
वैश्वदेवं च ये चक्रुः पूजयन्त्यतिथींश्च ये ।
नित्यं स्वाध्यायशीलाश्च जपयज्ञपराश्च ये ॥ १४.९७.१५ ॥
ਜੋ ਵੈਸ਼ਵਦੇਵ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਨਿੱਤ ਸਵਾਧਿਆਏ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਪ-ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਤਤਪਰ ਹਨ।
14.97.16
सायंप्रातर्हुताशाश्च शूद्रभोजनवर्जिताः ।
डंभानृतविमुक्ताश्च स्वदारनिरताश्च ये।
पञ्चयज्ञपरा ये च येऽग्निहोत्रमुपासते ॥ १४.९७.१६ ॥
ਸਵੇਰ-ਸ਼ਾਮ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਆਹੂਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਸ਼ੂਦਰ ਦਾ ਭੋਜਨ ਤਿਆਗਣ ਵਾਲੇ, ਦੰਭ ਤੇ ਝੂਠ ਤੋਂ ਮੁਕਤ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਵਿੱਚ ਰਤ, ਪੰਚ-ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਤਤਪਰ ਅਤੇ ਅਗਨੀਹੋਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ।
14.97.17
दहन्ति दुष्कृतं येषां हूयमानास्त्रयोऽग्नयः ।
नष्टदुष्कृतकर्माणो ब्रह्मलोकं व्रजन्ति ते ॥ १४.९७.१७ ॥
ਹੋਮ ਵਿੱਚ ਆਹੂਤ ਕੀਤੇ ਤਿੰਨੇ ਅਗਨੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੁਸ਼ਕਰਮ ਸਾੜ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਦੁਸ਼ਕਰਮ ਨਸ਼ਟ ਹੋਏ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
14.97.18
ब्रह्मलोके पुनः कामं गन्धर्वैर्ब्रह्मगायकैः ।
उद्गीयमानाः प्रयतैः पूज्यमानाः स्वयंभुवा।
ब्रह्मिलोके प्रमोदन्ते यावदाभूतसंप्लुवम् ॥ १४.९७.१८ ॥
ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਵਿੱਚ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਗਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੁਆਰਾ, ਸੰਜਮੀ ਜਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਗਾਏ ਜਾਂਦੇ, ਸਵੈਅੰਭੂ ਦੁਆਰਾ ਪੂਜੇ ਜਾਂਦੇ, ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਲੈ ਤੱਕ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਵਿੱਚ ਅਨੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ।
14.97.19
क्षत्रियोपि स्थितो राज्ये स्वधर्मपरिपालकः ।
सम्यक्प्रजाः पालयिता षड्भागनिरतः सदा ॥ १४.९७.१९ ॥
ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ, ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕਸ਼ਤਰੀ ਵੀ ਪਰਜਾ ਦਾ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਲਣ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਸਦਾ ਛੇਵੇਂ ਹਿੱਸੇ (ਟੈਕਸ) ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ।
14.97.20
यज्ञदानरतो धीरः स्वदारनिरतः सदा ।
शास्त्रानुसारी तत्वज्ञः प्रजाकार्यपरायणः ॥ १४.९७.२० ॥
ਯੱਗ ਅਤੇ ਦਾਨ ਵਿੱਚ ਰਤ ਧੀਰ, ਸਦਾ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਵਿੱਚ ਨਿਰਤ, ਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾ ਅਨੁਸਾਰੀ, ਤੱਤਵ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਪਰਜਾ ਦੇ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਤਤਪਰ।
14.97.21
विप्रेभ्यः कामदो नित्यं भृत्यानां भरणे रतः ।
सत्यसन्धः शुचिर्नित्यं लोभडंभविवर्जितः।
क्षत्रियोप्युत्तमां याति गतिं देवनिषेविताम् ॥ १४.९७.२१ ॥
ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸਦਾ ਇੱਛਤ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਸੇਵਕਾਂ ਦੇ ਪਾਲਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ, ਸੱਚੀ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਵਾਲਾ, ਸਦਾ ਪਵਿੱਤਰ, ਲੋਭ ਅਤੇ ਦੰਭ ਤੋਂ ਰਹਿਤ; ਐਸਾ ਕਸ਼ਤਰੀ ਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਾਲੀ ਉੱਤਮ ਗਤੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
14.97.22
तत्र दिव्याप्सरोभिस्तु गन्धर्वैश्च विशेषतः ।
सेव्यमानो महातेजाः क्रीडते शक्रपूजितः ॥ १४.९७.२२ ॥
ਉੱਥੇ ਦਿਵ੍ਯ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸੇਵਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ, ਇੰਦਰ ਦੁਆਰਾ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਉਹ ਖੇਡਦਾ ਹੈ।
14.97.23
चतुर्थगानि वै त्रिंशत्क्रीडित्वा तत्र देववत् ।
इह मानुष्यलोके तु चतुर्वेदी द्विजो भवेत् ॥ १४.९७.२३ ॥
ਉੱਥੇ ਦੇਵਤੇ ਵਾਂਗ ਤੀਹ ਚਤੁਰਥ ਕਾਲਾਂ ਤੱਕ ਖੇਡ ਕੇ, ਇਸ ਮਨੁੱਖੀ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਚਾਰੇ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਜਾਣੂ ਦ੍ਵਿਜ ਬਣਦਾ ਹੈ।
14.97.24
कृषिगोपालनिरतो धर्मानवेषणतत्परः ।
दानधर्मेपि निरतो विप्रशुश्रूषकस्तथा ॥ १४.९७.२४ ॥
ਖੇਤੀ ਅਤੇ ਗੋਪਾਲਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ, ਧਰਮ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਤਤਪਰ, ਦਾਨ-ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰਤ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ।
14.97.25
सत्यसन्धः शुचिर्नित्यं लोभडंभविवर्जितः ।
ऋजुः स्वदारनिरतो हिंसाद्रोहविवर्जितः ॥ १४.९७.२५ ॥
ਸੱਚ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰਿੜ, ਸਦਾ ਪਵਿੱਤਰ, ਲੋਭ ਅਤੇ ਦੰਭ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਸਿੱਧਾ-ਸਾਦਾ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਵਿੱਚ ਰਤ, ਹਿੰਸਾ ਅਤੇ ਦ੍ਰੋਹ ਤੋਂ ਰਹਿਤ।
14.97.26
वणिग्धर्मान्नमुञ्चन्वै देवब्राह्मणपूजकः ।
वैश्यः स्वर्गतिमाप्नोति पूज्यमानोप्सरोगणैः ॥ १४.९७.२६ ॥
ਵਪਾਰ ਧਰਮ ਨੂੰ ਨਾ ਛੱਡਦਾ ਹੋਇਆ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਪੂਜਕ ਵੈਸ਼ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੂਜਿਤ ਹੋ ਕੇ ਸਵਰਗ-ਗਤੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
14.97.27
चतुर्युगानि वै त्रिंशत्क्रीडित्वा दश पञ्च च ।
इह मानुष्यलोके च राजा भवति वीर्यवान् ॥ १४.९७.२७ ॥
ਤੀਹ ਚਤੁਰਯੁਗ ਅਤੇ ਪੰਦਰਾਂ ਯੁਗ ਖੇਡ ਕੇ, ਇਸ ਮਨੁੱਖ-ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਉਹ ਬਲਵਾਨ ਰਾਜਾ ਬਣਦਾ ਹੈ।
14.97.28
सुवर्णकोट्यः पञ्चाशद्रत्नानां च शतं तथा ।
हस्त्यश्वरश्वसंयुक्तो महाभोगांश्च सेवते ॥ १४.९७.२८ ॥
ਪੰਜਾਹ ਕਰੋੜ ਸੋਨਾ, ਸੌ ਰਤਨ, ਅਤੇ ਹਾਥੀ-ਘੋੜੇ-ਰਥਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਮਹਾਨ ਭੋਗ ਭੋਗਦਾ ਹੈ।
14.97.29
त्रयाणामपि वर्णानां शुश्रूषानिरतः सदा ।
विशेषतस्तु विप्राणां दासवद्यस्तु तिष्टति ॥ १४.९७.२९ ॥
ਤਿੰਨਾਂ ਵਰਣਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਰਤ, ਅਤੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਦਾਸ ਵਾਂਗ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ।
14.97.30
अयाचितप्रदाता च सत्यशौचसमन्वितः ।
गुरुदेवार्चनरतः परदारविवर्जितः ॥ १४.९७.३० ॥
ਬਿਨਾਂ ਮੰਗੇ ਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਸੱਚ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਗੁਰੂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਲੀਨ, ਪਰਾਈ ਇਸਤਰੀ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ।
14.97.31
परपीडामकृत्वैव भत्यवर्गं बिभर्ति यः ।
शूद्रोपि स्वर्गमाप्नोति जीवानामभयप्रदः ॥ १४.९७.३१ ॥
ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਪੀੜਾ ਦਿੱਤੇ ਬਿਨਾਂ ਸੇਵਕਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਅਭੈ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਸ਼ੂਦਰ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਵੀ ਸੁਰਗ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
14.97.32
स स्वर्गकलोके क्रीडित्वा वर्षकोटिं महातपाः ।
इह मानुषलोके तु वैश्यो धनपतिर्भवेत् ॥ १४.९७.३२ ॥
ਉਹ ਮਹਾਤਪਸਵੀ ਸਵਰਗ-ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਕਰੋੜਾਂ ਵਰ੍ਹੇ ਖੇਡ ਕੇ, ਇੱਥੇ ਮਨੁੱਖ-ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਧਨਪਤੀ ਵੈਸ਼ ਬਣਦਾ ਹੈ।
14.97.33
एवं धर्मात्परं नास्ति महत्संसारमोक्षणम् ।
न च धर्मात्पर किंचित्पापकर्मव्यपोहनम् ॥ १४.९७.३३ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਧਰਮ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮਹਾਨ ਸੰਸਾਰ-ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ; ਅਤੇ ਧਰਮ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪਾਪ-ਕਰਮ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵੀ ਕੁਝ ਨਹੀਂ।
14.97.34
तस्माद्धर्मः सदा कार्यो मानुष्यं प्राप्य दुर्लभम् ।
न हि धर्मानुरक्तानां लोके किंचन दुर्लभम् ॥ १४.९७.३४ ॥
ਇਸ ਲਈ, ਦੁਰਲੱਭ ਮਨੁੱਖਾ ਜਨਮ ਪਾ ਕੇ ਸਦਾ ਧਰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਅਨੁਰਕਤ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਵੀ ਦੁਰਲੱਭ ਨਹੀਂ।
14.97.35
स्वयंभुविहितो धर्मो यो यस्येह नरेश्वर ।
स तेन क्षपयेत्पापं सम्यगाचरितेन च ॥ १४.९७.३५ ॥
ਹੇ ਨਰੇਸ਼ਵਰ! ਸਵੈਂਭੂ ਨੇ ਜਿਸ ਲਈ ਜੋ ਧਰਮ ਇੱਥੇ ਵਿਹਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਚਰ ਕੇ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਕਰੇ।
14.97.36
सहजं यद्भदेत्कर्म न तत्त्याज्यं हि केनचित् ।
स एव तस्य धर्मो हि तेन सिद्धिं स गच्छति ॥ १४.९७.३६ ॥
ਜੋ ਕਰਮ ਸਹਜ ਹੋਵੇ, ਉਸਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਗਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ। ਉਹੀ ਉਸਦਾ ਧਰਮ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸੇ ਨਾਲ ਉਹ ਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
14.97.37
विगुणोपि स्वधर्मस्तु पापकर्म व्यपोहति ।
एवमेव तु धर्मोपि क्षीयते पापवर्धनात् ॥ १४.९७.३७ ॥
ਅਧੂਰਾ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਵੀ ਸਵਧਰਮ ਪਾਪ ਕਰਮ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਪ ਦੇ ਵਧਣ ਨਾਲ ਧਰਮ ਵੀ ਘਟਦਾ ਹੈ।
14.97.38
भगवन्देवदेवेश श्रोतुं कौतूहलं हि मे ।
शुभस्याप्यशुभस्यापि क्षयवृद्धी यथाक्रमम् ॥ १४.९७.३८ ॥
ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਸ਼ੁਭ ਅਤੇ ਅਸ਼ੁਭ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਘਟਣਾ ਅਤੇ ਵਧਣਾ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਸੁਣਨ ਦੀ ਮੈਨੂੰ ਬੜੀ ਉਤਸੁਕਤਾ ਹੈ।
14.97.39
शृणु पार्थिव तत्सर्वं धर्मसूक्ष्मं सनातनम् ।
दुर्विज्ञेयतमं नित्यं यत्र मग्ना महाजनाः ॥ १४.९७.३९ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਸਭ ਸੁਣ — ਸੂਖਮ ਅਤੇ ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਔਖਾ ਸਮਝਣ ਯੋਗ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਹਾਂਜਨ ਸਦਾ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
14.97.40
यथैव शीतमुदकमुष्णेन बहुना वृतम् ।
भवेत्तु तत्क्षणादुष्णं शीतत्वं च विनश्यति ॥ १४.९७.४० ॥
ਬਹੁਤ ਗਰਮੀ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਠੰਡਾ ਪਾਣੀ ਉਸੇ ਪਲ ਗਰਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਠੰਡਕ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
14.97.41
यथोष्णं वा भवेदल्पं शीतेन बहुना वृतम् ।
शीतलं च भवेत्सर्वमुष्णत्वं च विनश्यति ॥ १४.९७.४१ ॥
ਥੋੜ੍ਹਾ ਗਰਮ ਜੋ ਬਹੁਤ ਠੰਡ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਠੰਡਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਗਰਮੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
14.97.42
एवं च यद्भवेद्भूरि सुकृतं वाऽपि दुष्कृतम् ।
तदल्पं क्षपयेच्छीघ्रं नात्र कार्या विचारणा ॥ १४.९७.४२ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੁੰਨ ਜਾਂ ਪਾਪ ਜਿੰਨਾ ਵੀ ਵੱਡਾ ਹੋਵੇ, ਉਸਦਾ ਛੋਟਾ ਹਿੱਸਾ ਵੀ ਜਲਦੀ ਨਾਸ਼ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।
14.97.43
समत्वे सति राजेन्द्र तयोः सुकृतपापयोः ।
गूहितस्य भवेद्वृद्धिः कीर्तितस्य भवेत्क्षयः ॥ १४.९७.४३ ॥
ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਪੁੰਨ ਅਤੇ ਪਾਪ ਬਰਾਬਰ ਹੋਣ ਤੇ, ਲੁਕਾਇਆ ਗਿਆ ਵਧਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਐਲਾਨਿਆ ਗਿਆ ਘਟਦਾ ਹੈ।
14.97.44
ख्यापनेनानुतापेन प्रायः पापं विनश्यति ।
तथा कृतस्तु राजेन्द्र धर्मो नश्यति मानद ॥ १४.९७.४४ ॥
ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਅਤੇ ਪਛਤਾਵੇ ਨਾਲ ਪਾਪ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਹੇ ਮਾਨਦ, ਜੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਧਰਮ ਨਾਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
14.97.45
तावुभौ गूहितौ सम्यग्वृद्धिं यातो न संशयः ।
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन न पापं गूहयेद्बुधः ॥ १४.९७.४५ ॥
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਜੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੁਕਾਏ ਜਾਣ ਤਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਵਧਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਸਾਰੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਪਾਪ ਨੂੰ ਨਾ ਲੁਕਾਵੇ।
14.97.46
तस्मादेतत्प्रयत्नेनि कीर्तयेत्क्षयकारणात् ।
तस्मात्संकीर्तयेत्पापं नित्यं धर्मं च गूहयेत् ॥ १४.९७.४६ ॥
ਇਸ ਲਈ ਨਾਸ਼ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਯਤਨ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਪਾਪ ਹਮੇਸ਼ਾ ਐਲਾਨਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਧਰਮ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲੁਕਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।